4.Phát triển năng lực: Rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến [r]
Trang 1
Ngày soạn:
Ngày giảng: Tiết 24
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I Mục tiêu:
1.Kiến
thức:
Vai trò của yếu tố kể trong Vb tự sự Vai trò các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong Vb tự sự Sự kết hợp các yếu ttố miêu tả và biểu cảm trong Vb tự sự,
2.Kỹ năng : - Nhận ra và phân tích được tác dụng của các yếu tố miêu tả,
biểu cảm trong làm văn tự sự.-Sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả,biểu cảm trong làm văn tự sự.- Rèn khả năng viết văn bản tự
sự có các yếu tố miêu tả, biểu cảm
- Rèn KNS : giao tiếp (trình bày ý tưởng, trao đổi ); ra quyết định 9 sử dụng yếu tố mtả, b.cảm để nâng cao hiệu quả giao tiếp
3.Thái độ : Giáo dục về các giá trị: KHOAN DUNG, YÊU THƯƠNG,
GIẢN DỊ
4.Phát triển năng lực: Rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo, internet, thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thành cách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các
kiến thức đã học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được ngữ liệu ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện
sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
II chuẩn bị
G Đọc kỹ tài liệu tham khảo chuẩn kiến thức, SGK, SGV, soạn GA, bảng phụ
H Nghiên cứu ngữ liệu và trả lời các câu hỏi mục I, từ đó rút ra kết luận
III Phương pháp P vấn đáp, phân tích tình huống, P nêu giải quyết vấn đề,
thảo luận nhóm.kĩ thuật động não, thực hành có hướng dẫn
IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1- Ổn định tổ chức (1’)
2- Kiểm tra bài cũ (4’)
? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự? Các bước tóm tắt
3- Bài mới
Hoạt động 1: Khởi động (1’):
- Mục tiêu: Đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật, PP:Thuyết trình
Trong quá trình TLVB vì MĐND và tính chất của VB mà người viết kết hợp các PTBĐ khác nhau Tuy nhiên sự kết hợp ấy không thể tuỳ tiện Trong thực
tế, ở các VB tự sự, PT tả, kể, biểu cảm thuờng gắn bó với nhau Vậy 3 phương
Trang 2thức ấy tác động và kết hợp như thế nào ? Đem lại hiệu quả gì trong VBTS ? => Bài hôm nay
Hoạt động 2 - 16p
- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh phân tích sự
kết hợp các yếu tố kể, tả và bộc lộ tình cảm
trong văn bản tự sự
- Phương pháp:Phân tích ngữ liệu, phát vấn,
khái quát.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân
- Kĩ thuật: Động não
HS đọc 2 VD
? Đoạn văn nằm trong văn bản nào? Kể về điều
gì
? Nguyên Hồng đã diễn tả cảm xúc ấy qua
những phương thức biểu đạt nào
- Tự sự – miêu tả- biểu cảm
? Nhắc lại đặc trưng của từng phương thức này
- Kể: nêu sự việc, hoạt động của nhân vật
- Tả: chỉ ra tính chất, mức độ của nhân vật ,
hành động
- Biểu cảm: bày tỏ tình cảm, cảm xúc
?) Xác định các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong
đoạn văn? Các yếu tố này đứng riêng hay đan
xen vào nhau?
Kể: mẹ vẫy tôi … tôi chạy theo xe…mẹ kéo
tôi…tôi oà khóc…mẹ khóc theo…tôi ngồi…
Tả:
- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, rức cả chân
- Mẹ tôi không còm cõi, gương mặt gò má
Biểu cảm:
+ Hay tại sự sung sướng sung túc -> suy nghĩ
+ Tôi thấy những lạ thường-> cảm nhận
+ Phải bé vô cùng -> phát biểu cảm tưởng
=> các yếu tố không tách riêng mà đan xen vào
nhau
?) Nếu bỏ các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong
đoạn văn đi thì đoạn văn sẽ như thế nào? 1HS
kể mà chỉ có yếu tố tự sự
- Đoạn văn khô khan, không gây xúc động lòng
người, ý nghĩa của câu chuyện sẽ thấm thía và
sâu sắc hơn
?) Vậy miêu tả, biểu cảm trong tự sự có tác
dụng gì?
- Đoạn văn trở lên hấp dẫn, sinh động buộc
I.
Sự kết hợp các yếu tố kể, tả
và bộc lộ tình cảm trong văn bản tự sự
1.Khảo sát , pt ngữ liệu
- Yếu tố tự sự: sự việc lớn, nhỏ
- Yếu tố miêu tả: tả “tôi”, mẹ
- Yếu tố biểu cảm: suy nghĩ, cảm nhận, cảm tưởng của “tôi”
=> các yếu tố đan xen vào nhau
- Miêu tả, biểu cảm làm cho việc kể chuyện sinh động, sâu sắc
2 Ghi nhớ: sgk(74)
Trang 3người đọc phải suy nghĩ, liên tưởng, rút ra bài
học về tình mẫu tử thiêng liêng
?) Nếu bỏ yếu tổ tự sự đi thì đoạn văn sẽ bị ảnh
hưởng ntn?
- Không có “chuyện” -> cốt truyện là do sự việc
và nhân vật tạo nên
- Các yếu tố miêu tả, biểu cảm phải bám vào sự
việc và nhân vật mới phát triển
?) Vậy các yếu tố miêu tả, biểu cảm có tác dụng
gì trong văn tự sự? - 2 HS phát biểu
?) Bài học cần ghi nhớ gì?
- 1 HS đọc ghi nhớ
HĐ3- 18p
Luyện tập
- Mục tiêu: Học sinh thực hành kiến
thức đã học.
- Phương pháp:Vấn đáp, thực hành
có hướng dẫn.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân,
nhóm
- Kĩ thuật: Động não.
1HS nêu yêu cầu
HS thảo luận nhóm :
- N1: Tôi đi học
- N2: Tức nước vỡ bờ
- N3: Lão hạc
- N4: Cô bé bán diêm
-> trình bày
- GV Gợi ý
? Kể về ai
? Theo trình tự nào
? Biểu hiện tình cảm giữa hai người
qua hành động, lời nói, cử chỉ, tâm
trạng…)
-> HS viết ra phiếu học tập - đọc ,
GV chấm
II Luyện tập
Bài tập 1 (74)
a) Đoạn văn:“ Sau một hồi trống trong các lớp ( Tôi đi học)
b) Đoạn văn: “ Chao ôi dần dần ( Lão Hạc)
c, “ Người nhà lí trưởng… nhào ra thềm” ( Tức
nước vỡ bờ)
d, “ Em quẹt que diêm thứ ba… lên trời” ( Cô
bé bán diêm)
Bài tập 2 (74)
- Kể giây phút đầu tiên gặp người thân
- Tả: hình dáng, mái tóc (từ xa) -> gần
- Kể hành động, những biểu hiện tình cảm khi gặp nhau
4 Củng cố: 2’
- Mục tiêu:Củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được
những mục tiêu của bài học.
- Phương pháp: Phát vấn - Kĩ thuật: Động não.
? Em hãy trình bày những nội dung cơ bản cần nhớ trong tiết học
HS xung phong trình bày, nhận xét, bổ sung
Trang 4GV nhận xét, khái quát về vai trò của sự kết hợp các yếu tố kể, tả và bộc lộ tình
cảm trong văn bản tự sự
5 Hướng dẫn về nhà(3’)
- Học bài: Học ghi nhớ - phân biệt được các từ loại đã học ( trợ từ, thán từ)
- Chuẩn bị bài: Đánh nhau với cối xay gió
+ Tìm hiểu tác giả Xéc – van - téc, tác phẩm Đôn – ki – hô – tê.
+ Tóm tắt đoạn trích
+ Chia bố cục
+ Trả lời các câu hỏi phần Hướng dẫn học bài SGK
V Rút kinh nghiệm
………
………
………
TỔ DUYỆT
TP: Nguyễn Thị Thu Hằng