Phát triển năng lực: Rèn HS năng lực tự học ( thực hiện tốt nhiệm vụ soạn bài ở nhà,), năng lực giải quyết vấn đề (phân tích tình huống , phát hiện và nêu được các tình huống có liên qua[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: Tiết 60
THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Nắm các kĩ năng và vận dụng để làm bài văn thuyết minh về 1 thể lọai văn học
+ sự đa dạng của đối tượng được giới thiệu trong Vb thuyết minh
+ Sự vận dụng kết quả quan sát, tìm hiểu về một số tác phẩm cùng thể loại để làm bài văn thuyết minh về 1 thể loại văn học
2 Kỹ năng :
- KNBH : Quan sát đặc điểm hình thức của 1 thể loại VH Tìm ý lập ý cho bài thuyết minh1 thể loại VH Hiểu và cảm thụ được giá trị Nt của thể laọi VHđó Tạo lập được 1 Vb thuyết minh về 1 thể loại Vh có độ dài 300 chữ
- Rèn KNS : Giao tiếp, trình bày về một vấn đề
3 Thái độ : ý thức học tập bộ môn
4 Phát triển năng lực: Rèn HS năng lực tự học ( thực hiện tốt nhiệm vụ soạn bài
ở nhà,), năng lực giải quyết vấn đề (phân tích tình huống , phát hiện và nêu được
các tình huống có liên quan, đề xuất được các giải pháp để giải quyết tình
huống), năng lực sáng tạo ( áp dụng kiến thức đã học để giải quyết đề bài ),năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn TM; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc
lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
II Chuẩn bị :
- GV : Giáo án, nghiên cứu tài liệu tham khảo, bảng phụ
- HS : Soạn bài theo hướng dẫn của GV
III.Phương pháp : nêu và giải quyết vấn đề, dạy học nhóm, thực hành có
hướng dẫn, kt chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi
IV.Tiến trình giờ dạy và giáo dục
1 Ổn định- 1’
2 Kiểm tra : HS soạn bài (2p)
3 Bài mới :
Hoạt động 1: Khởi động (1’)
- Mục tiêu: Đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật, PP: Thuyết trình
GV giới thiệu bài
Hoạt động 2 – 18’
- Mục tiêu: Hướng dẫn học sinh
đọc đề bài và tìm hiểu đề, lập dàn
bài
- Phương pháp: Phân tích ngữ
I Từ quan sát đến miêu tả, thuyết minh đặc điểm một thể loại văn học
1
Tìm hiểu đề
Đề bài : Thuyết minh đặc điểm thể thơ thất
Trang 2liệu,đàm thoại,trực quan
- Hình thức: Hoạt động cá nhân.
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi
G/v chép đề bài lên bảng
? Xác định thể loại, yêu cầu của
đề
? Muốn làm được điều này thì em
sẽ phải làm gì?
Quan sát thể thơ qua hai bài thơ
“Vào nhà ngục Quảng Đông cảm
tác” và “Đập đá ở Côn Lôn”
Tìm hiểu: Số tiếng, dòng, luật
bằng trắc đối, niêm, vần, nhịp
G/v treo bảng phụ ghi sẵn hai bài
thơ
H/s đọc kỹ hai bài thơ
? Xác định số tiếng, số dòng của
hai bài thơ
H/s trả lời – 1 h/s ghi bảng
? Xác định bằng, trắc cho từng
tiếng trong hai bài thơ đó?
H/s trả lời – 1 h/s ghi lên bảng
? Xác định đối, niêm giữa các
dòng?
? Xác định các vần trong hai bài
thơ?
? Xác định cách ngắt nhịp của hai
bài thơ?
ngôn bát cú
- Thể loại : Thuyết minh
- Đối tượng thuyết minh : Đặc điểm thể thơ thất ngôn bát cú
2
Nhận diện luật thơ
Mỗi bài gồm :
* 8 câu 7 tiếng, 56 tiếng/ bài
VD : 1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7
b t b
t b t
t b t
b t b
* Theo luật:
+ Nhất, tam, ngũ bất luận + Nhị, tứ, lục phân minh Nghĩa là :
- Không cần xét tiếng thứ 1, thứ 3, thứ 5
- Chỉ xem các tiếng thứ 2, thứ 4,thứ 6
* Cách đối : Các tiếng trong câu 3– 4
và 5 – 6 phải đối nhau theo từng cặp giống nhau về từ loại, ngược nhauvề thanh điệu (đối
ý, đối lời)
VD :
- Đã khách không nhà trong bốn biển Lại người có tội giữa năm châu
- Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế
Mở miệng cười tan cuộc oán thù
* Vần :
- Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác : Tù- thù- châu-đâu : vần bằng
Trang 3GV và HS cùng lập dàn ý
? Nêu cách hiểu của em về thể
thơ thất ngôn bát cú?
? Em hãy thuyết minh về luật
thơ?
* Nhận xét ưu, nhược điểm và vị
trí của thể thơ trong thơ Việt Nam
? Vai trò của thể thơ?
* G/v cho hs đọc ghi nhớ
Hđ3 – 18’
- Mục tiêu: Học sinh thực hành
kiến thức đã học.
- Phương pháp: Đàm thoại, thực
hành có hướng dẫn, nhóm
- Hình thức : Hoạt động cá nhân,
nhóm.
- Kĩ thuật: Chia nhóm, giao
nhiệm vụ.
Bước 1 : Định nghĩa truyện là gì
(xem bài tham khảo sgk)
Bước 2 : Giới thiệu các yếu tố của
truyện ngắn
- Đập đá ở Côn Lôn Côn-non- hòn- son- con : vần bằng
* Nhịp : 4/3 Hoặc 2/ 2/ 3
3,
Lập dàn ý :
a, Mở bài
Thất ngôn bát cú đường luật là 1 thể thơ rất phổ biến và quen thuộc trong thơ ca Việt Nam trung đại
b, Thân bài
Nêu các đặc diểm của thể thơ
- Số câu, số chữ : 8 câu 7 tiếng, 56 tiếng/ bài
- Quy luật bằng trắc của thể thơ: Tiếng thứ 2 câu 1 là thanh bằng, là thanh trắc là gọi bài thơ thể trắc
- trong tất các câu 1, 3, 5… bằng trắc tuỳ ý, các tiếng 2, 4, 6… bằng trắc phải có trình tự chặt chẽ
- Cách đối, gieo vần, ngắt nhịp
* Ưu điểm : Vẻ đẹp hài hoà, cân đối cổ điển, nhạc điệu trầm bổng, phong phú
* Nhược điểm : gò bó, có nhiều ràng buộc về niêm luật
c, Kết bài :
- Là một thể thơ quan trọng Nhiều bài thơ hay đều làm bằng thể thơ này Ngày nay vẫn được ưa chuộng
4 Ghi nhớ: sgk
II Luyện tập Thuyết minh về thể loại truyện ngắn qua Lão Hạc của Nam Cao
1, Tự sự :
- Là yếu tố chính, quy định sự tồn tại của truyện ngắn
- Gồm : Sự việc chính và nhân vật chính
VD : + Sự việc chính : Lão Hạc giữ tài sản cho con trai bằng mọi giá
+ Nhân vật chính : Lão Hạc + Ngoài ra còn có các sự việc và nhân vật phụ
VD : Sự việc phụ : Con trai lão bỏ đi, lão Hạc đối thoại với con vàng, bán con vàng, đối thoại với con chó, xin bả chó, tự tử
Nhân vật phụ : Ông giáo, con trai lão Hạc, vợ ông giáo
Trang 4- HS làm theo nhóm( chia lớp 3
nhóm) – trình bày trong thời
gian 3’,nhận xét
- Gv nhận xét, chốt
2, Miêu tả và biểu cảm là các yếu tố phụ giúp truyện ngắn sinh động, hấp dẫn Thường đan xen vào các yếu tố tự sự
3, Bố cục chặt chẽ hợp lý, lời văn trong sáng giàu hình ảnh Chi tiết bất ngờ, độc đáo
4 Củng cố: 2’
- Mục tiêu: Củng cố kiến thức đã học, học sinh tự đánh giá về mức độ đạt được những mục tiêu của bài học.
- Phương pháp: Phát vấn - Kĩ thuật: Đặt câu hỏi
? Khái quát dàn ý của thuyết minh về một thể loại văn học
HS xung phong trình bày, nhận xét, bổ sung
GV khái quát nội dung bài học về cách thức khi thuyết minh về một thể loại văn học
5.Hướng dẫn học ở nhà (3p)
- Viết thành bài văn cho 2 đề trên : Tổ 1-2 đề 1, tổ 3-4 đề 2
- Soạn bài : Muốn làm thằng Cuội
+ Đọc diễn cảm bài thơ
+ Tìm hiểu về tác giả và hoàn cảnh sáng tác tác phẩm-Tìm hiểu về thể thơ +
PT được sự sáng tạo của nhà thơ về phương diện nghệ thuật
+ PT được nỗi niềm tâm sự sâu kín của tác giả về thế sự và xã hội đương thời
V Rút kinh nghiệm