Với vị trí chiến lược quan trọng, lại có nguồn dầu mỏ phong phú, giàu có, kết hợp với vốn hiểu biết hãy nhận xét về tình hình chính trị ở khu vực. ( Là những khu vực không ổn định, luôn [r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 12
Ngày dạy:
CHỦ ĐỀ1: KHU VỰC TÂY NAM Á
I Xác định vấn đề cần giải quyêt
- Tây Nam Á là một khu vực có vị trí đặc biệt quan trọng đối với Châu Á
- Đây là khu vực có các diều kiện tự nhiên nổi bật: Địa ình núi cao, sơn nguyên hiểm trở Đặc biệt nơi đây có nguồn tài nguyên dầu mỏ lớn của Châu á và của thế giới
- Ngoài ra Tây Nam Á là nơi có dân cư chủ yếu theo đạo Hồi và cũng l nơi có tình hình chính trị bất ổn
- Trên đây là những vấn đề rất quan trọng của khu vực Tây Nam Á mà chương trình chỉ tìm hiểu trong 1 tiết 45’ nên việc thiết kế lại chương trình ngoài tiết chính khóa thì bổ sung thêm tiết ngoại khóa là cần thiết để giúp HS tìm hiểu kĩ hơn về tự nhiên, dân cư, chính trị của vùng
II Lựa chon nội dung bài học
1 Vị trí địa lý
2 Đặc điểm tự nhiên
3 Đặc điểm dân cư, kinh tế, chính trị
4 Các nước trong khu vực Tây Nam Á
III Mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ và năng lực hình thành
III.1 Về kiến thức
- Nắm được đặc điểm tự nhiên của khu vực: Địa hình núi, cao nguyên và hoang mạc chiếm đại bộ phận diện tích lãnh thổ, khí hậu khắc nghiệt, thiếu nước Tài nguyên thiên nhiên phong phú, đặc biệt là dầu mỏ
- Hiểu được đặc điểm kinh tế của khu vực: Trước kia chủ yếu phát triển nông nghiệp Ngày nay công nghiệp khai thác và chế biến dầu mỏ phát triển
- Khu vực có vị trí chiến lược quan trọng, một “điểm nóng” của thế giới
- Giải thích được vì sao Tây Nam Á tình hình hính trị luôn bất ổn
III.2 Về kỹ năng
- Xác định trên bản đồ vị trí, giới hạn khu vực Tây Nam Á
- Nhận xét, phân tích vai trò của vị trí khu vực trong phát triển kinh tế, xã hội
- Xác lập mối quan hệ giữa vị trí địa lí, địa hình và khí hậu trong khu vực
- KNS: Tư duy – thu thập và xử lí thông tin (HĐ1, HĐ2, HĐ3); giao tiếp – trình
bày suy nghĩ, ý tưởng, lắng nghe, phản hồi tích cực (HĐ3); làm chủ bản thân, tự nhận thức, giải quyết vấn đề (HĐ3)
III 3.Về thái độ
Giáo dục lòng yêu thích môn học, thích tìm tòi khám phá
III 4 Năng lực
- Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề
Trang 2- Giao tiếp, hợp tác, tính toán, ngôn ngữ, sử dụng CNTT.
- Năng lực bộ môn: sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình,
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tính toán
IV Mô tả mức độ yêu cầu cần đạt
Nội dung Nhận biết Thông hiểu VD thấp VD cao
Khu vực
Tây Nam
Á
-Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí của vùng
- Nêu được các đặc điểm về tự nhiên:Địa hình Khí hậu, sông ngòi, cảnh quan
và tài nguyên quan trọng của vùng( dầu mỏ)
- Các quốc gia của khu vực
dụng bản đồ
để nêu được cấu trúc địa hình TNA
được TNA
có tình hình chính trị bất ổn
thích được ảnh hưởng của địa hình đến khí hậu của vùng
thich được
vì sao TNA
có tình hình chính trị bất ổn
V Biên soạn hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá
1.Dựa vào H9.1 SGK cho biết khu vực TNÁ nằm trong khoảng vĩ độ nào và kinh độ nào?
2 Với tọa độ địa lý trên TNÁ thuộc đới khí hậu nào? (Đới nóng và cận nhiệt)
3 Khu vực TNÁ giáp với các vịnh, biển và châu lục nào? (xác định trên bản đồ)
(Giáp vịnh: Pec-xích; Giáp biển: Arap, Biển Đỏ, Địa Trung Hải, biển Đen, A rap).
4 Tiếp giáp với khu vực, châu lục nào?
(Khu vực: Trung Á, Nam Á; Châu lục: Á, Âu, Phi.)
5 Vị trí của khu vực Tây Nam Á có đặc điểm gì nổi bật? (nằm trên đường giao thông quốc tế quan trọng và ngã 3 của 3 châu lục)
6 Con đường nào rút ngắn giữa châu Á và châu Âu? (Qua kênh đào Xuyê và Biển Đỏ
so với đường vòng qua châu Phi và ngược lại.)
7 Vị trí địa lý mang lại những thuận lợi gì trong sự phát triển kinh tế của khu vực? (Tiết kiệm thời gian, tiền của cho giao thông buôn bán quốc tế)
8 Dựa vào H9.1 kết hợp với bản đồ tự nhiên châu Á, sgk cho biết đặc điểm tự nhiên của Tây Nam Á? (Địa hình, sông ngòi, khí hậu)
9 Có những con sông lớn nào? (xác định trên bản đồ).
Sông Ti-grơ, Ơphrat.
Trang 310 Khí hậu khu vực Tây Nam Á có đặc điểm gì?
11 Vì sao khu vực Tây Nam Á nằm sát biển nhưng lại có khí hậu nóng và khô hạn như vậy?
( Quanh năm chịu ảnh hưởng của khối khí chí tuyến lục địa khô, rất ít mưa).
11 Dựa vào H9.1 và Lược đồ các đới khí hậu châu Á, em hãy kể tên các đới và kiểu
khí hậu của Tây Nam Á?
12 Nhắc lại đặc điểm sông ngòi khu vực Tây Nam Á?
13 Dựa vào lược đồ các đới cảnh quan châu Á cho biết khu vực nằm trong các đới và
kiểu khí hậu nào?
14 Dựa vào lược đồ H9.1 cho biết khu vực có nguồn tài nguyên quan trọng nào?
Quốc gia nào có nhiều dầu mỏ nhất? Dầu mỏ và khí đốt tập trung phân bố ở đâu.
(Arâpxêut trữ lượng 26 tỉ tấn (1990); Côoét: 15 tỉ tấn, Irắc: 6,4 tỉ tấn, Iran: 5,8 tỉ tấn
TNÁ chiếm 65% trữ lượng dầu và 25 % trữ lượng khí đốt của toàn TG, Vịnh Pecxich và đồng bằng Lưỡng Hà).
15 Quan sát bản đồ và H9.3 cho biết khu vực TNÁ bao gồm các quốc gia nào? Kể tên
2 quốc gia có diện tích lớn nhất, 2 quốc gia có diện tích nhỏ nhất? (xác định trên bản đồ).
(Arậpxêut lớn nhất có diện tích 2400.000 km 2 Iran: 1.648.000 km 2 Nước có diện tích nhỏ nhất: Cata (22014 km 2 , Côoét: 18.000 km 2))
15 Dựa vào thông tin Sgk cho biết đặc điểm dân cư TNA?( Người Ả rập theo đạo hồi)
16 Với điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên, TNÁ có điều kiện phát triển các
ngành kinh tế nào? Vì sao?
( Công nghiệp và thương mại vì nó là khu vực xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất TG).
17.Dựa vào H9.4 cho biết TNÁ xuất khẩu dầu mỏ đến các khu vực nào trên TG?
( Ống dẫn dầu lớn, dài hàng ngàn km nối các mỏ tới các cảng ở Địa Trung Hải, Vịnh Pecxich xuất đi các châu lục như châu Mĩ, châu âu, châu Úc, Nhật Bản…)
18.Với vị trí chiến lược quan trọng, lại có nguồn dầu mỏ phong phú, giàu có, kết hợp với vốn hiểu biết hãy nhận xét về tình hình chính trị ở khu vực?
( Là những khu vực không ổn định, luôn xảy ra các cuộc tranh chấp chiến tranh dầu
mỏ, ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế khu vực Iran-Irắc, Irắc- Côoét cuộc nội chiến liên miên).
19 Thời gian qua và gần đây bằng thông tin đại chúng, trên Tivi, báo chí em cho biết
những cuộc chiến tranh nào xảy ra ở vùng dầu mỏ Tây Nam Á?
( Chiến tranh Iran-Irắc (1980-1988), Chiến tranh vùng vịnh (42 ngày) từ ngày
17/01/1991-28/02/1991, Chiến tranh do Mĩ phát động tấn công I-rắc tháng 3/2003 đang bị TG lên án kịch liệt, buộc Mĩ phải rút quân).
VI Thiết kế tiến trình dạy học
Trang 4VI.1 Chuẩn bị của giáo viên: Lược đồ Tây Nam Á, Bản đồ tự nhiên châu Á, Lược đồ
các đới khí hậu châu Á Máy tính, máy chiếu, nam châm
- Bài giảng điện tử
VI.2 Chẩn bị của học sinh học sinh: Bài học, vở ghi, sgk.
VI.3 Phương pháp
- Động não; thảo luận nhóm; thuyết trình tích cực; hỏi - đáp; giải quyết vấn đề
- Khai thác kiến thức từ bản đồ, lược đồ
VI.4 Hoạt động học tập
A Tình huống xuất phát
1 Mục tiêu
- Giúp học sinh nhận biết được khu vực TNA qua một số hình ảnh
- Rèn kĩ năng quan sát và khả năng tư duy logic
2 Phương thức
- Phương pháp: Quan sát và khai thác kiến thức từ tranh ảnh
- Phương tiện: Máy chiếu về hình ảnh đặc trung vùng TNA
- Hình thức: Cá nhân
3 Tiến trình hoạt động
B1: Giao nhiệm vụ
GV: chiếu một số hình ảnh: Hình dạng khu vực TNA, vườn treo Babilon, người
dân đao hồi, thánh địa Mecsca, Hoang mạc, dầu mỏ Những hình ảnh trên giúp em liên tưởng đến khu vực nào của Châu á Tại sao Hình ảnh nào gây ấn tượng mạnh nhất với em
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh thực hiện nv
B3: Báo cáo kết quả
B4 Đánh giá và chốt kiến thức
- Những hình ảnh trên đã đưa chúng ta đến với khu vực Tây nam Á: Với vườn treo Babilon, thánh địa Mecca và còn rất nhiều điều đang đợi chúng ta khám phá trong tiết học này
B Hình thành kiến thức mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí địa lý
1.Mục tiêu:
Biết và trình bày được đặc điểmvề vị trí địa lí của
khu vực TNA
Biết sử dụng bản đồ để khai thác kiến thức về vị trí
1 Vị trí địa lý:
- Nằm khoảng từ 120B
Trang 52.Phương thức
- Phương pháp:Thảo luận nhóm, Đàm thoại gợi mở,
sử dụng lược đồ
- Phương tiện: Lược đồ
- Hình thức: Nhóm
3 Tiến trình hoạt động
B1: Giao nhiệm vụ
GV chiếu câu hỏi cho các nhóm
Nhóm 1:
1 Xác định vị trí khu vực TNA trên bản đồ tự nhiên
châu á
2 Dựa vào H9.1 SGK cho biết khu vực TNÁ nằm
trong khoảng vĩ độ nào và kinh độ nào?
3 Với tọa độ địa lý trên TNÁ thuộc đới khí hậu
nào? (Đới nóng và cận nhiệt)
Nhóm 2
? Khu vực TNÁ giáp với các vịnh, biển và châu lục
nào? (xác định trên bản đồ)
(Giáp vịnh: Pec-xích; Giáp biển: Arap, Biển Đỏ,
Địa Trung Hải, biển Đen, A rap).
? Tiếp giáp với khu vực, châu lục nào?
(Khu vực: Trung Á, Nam Á; Châu lục: Á, Âu, Phi.)
Nhóm 3
? Vị trí của khu vực Tây Nam Á có đặc điểm gì nổi
bật? (nằm trên đường giao thông quốc tế quan
trọng và ngã 3 của 3 châu lục)
? Con đường nào rút ngắn giữa châu Á và châu
Âu? (Qua kênh đào Xuyê và Biển Đỏ so với đường
vòng qua châu Phi và ngược lại.)
? Vị trí địa lý mang lại những thuận lợi gì trong sự
phát triển kinh tế của khu vực? (Tiết kiệm thời gian,
tiền của cho giao thông buôn bán quốc tế)
B2: Thực hiện nhiệm vụ
Các thành viên trong nhóm phân công các nội
dung thảo luận và thực hiện nhiệm vụ được giao
B3: Trao đổi thảo luận
Nhóm thống nhất và báo cáo kết quả
420B, kinh tuyến 260
Đ-730Đ
- Nằm trên đường giao thông quốc tế quan trọng và ngã 3 của châu lục: Á-Âu-Phi; được bao bọc bởi một
số biển và vịnh biển
- Vị trí có ý nghĩa chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế
Trang 6B4: Đánh giá và chốt kiến thức
HS các nhóm nhận xét, đánh giá cho điểm
chéo( tiêu chi đúng, kĩ năng bản đồ thành thục, trình
bày rõ ràng)
GV: Chốt kiến thức
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm tự nhiên
1.Mục tiêu: Nắm được các đặc điểm về tự nhiên và
tài nguyên thiên nhiên của khu vực Rèn kĩ năng
bản đồ
2 Phương thức
- Phương pháp:Thảo luận nhóm, Đàm thoại gợi
mở, sử dụng lược đồ
- Phương tiện: Lược đồ,máy chiếu
- Hình thức: Nhóm
3 Tiến trình hoạt động
B1: Giao nhiệm vụ
Nhóm 1
? Dựa vào H9.1 kết hợp với bản đồ tự nhiên châu
Á, sgk cho biết đặc điểm tự nhiên của Tây Nam Á?
(Địa hình, sông ngòi, )
?Có những con sông lớn nào? (xác định trên bản
đồ).
Sông Ti-grơ, Ơphrat.
Nhóm 2
? Khí hậu khu vực Tây Nam Á có đặc điểm gì?
Vì sao khu vực Tây Nam Á nằm sát biển nhưng lại
có khí hậu nóng và khô hạn như vậy?
( Quanh năm chịu ảnh hưởng của khối khí chí tuyến
lục địa khô, rất ít mưa).
? Dựa vào H9.1 và Lược đồ các đới khí hậu châu
Á, em hãy kể tên các đới và kiểu khí hậu của Tây
Nam Á?
Nhóm 3
? Dựa vào lược đồ H9.1 cho biết khu vực có nguồn
tài nguyên quan trọng nào?
? Quốc gia nào có nhiều dầu mỏ nhất?
(Arâpxêut trữ lượng 26 tỉ tấn (1990); Côoét: 15 tỉ
2 Đặc điểm tự nhiên:
-Có nhiều núi và cao nguyên:
+ Phía Đông Bắc và Tây Nam tập trung nhiều núi cao, sơn nguyên đồ sộ
+ Phần giữa là đồng bằng Lưỡng Hà màu mỡ
- Khí hậu: khô hạn lục địa
- Sông ngòi: kém phát triển
- Cảnh quan: chủ yếu là hoang mạc và bán hoang mạc
- Tài nguyên: quan trọng nhất
là dầu mỏ, khí đốt trữ lượng rất lớn
Trang 7tấn, Irắc: 6,4 tỉ tấn, Iran: 5,8 tỉ tấn
TNÁ chiếm 65% trữ lượng dầu và 25 % trữ lượng
khí đốt của toàn TG).
? Dầu mỏ và khí đốt tập trung phân bố ở đâu?
( Vịnh Pecxich và đồng bằng Lưỡng Hà).
→ Việc khai thác dầu mỏ ở các nước Tây Nam Á
gây ảnh hưởng ntn đến môi trường?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
Các thành viên trong nhóm phân công các nội dung
thảo luận và thực hiện nhiệm vụ được giao
B3: Trao đổi thảo luận
Nhóm thống nhất và báo cáo kết quả
B4: Đánh giá và chốt kiến thức
HS các nhóm nhận xét, đánh giá cho điểm
chéo( tiêu chi đúng, kĩ năng bản đồ thành thục, trình
bày rõ ràng)
GV: Chốt kiến thức
Chuyển ý: Với nguồn dầu mỏ giàu có như vậy có
ảnh hưởng gì đến sự phát triển kinh tế và chính trị
của khu vực hay không?
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm dân cư, kinh tế,
chính trị.
1.Mục tiêu:Nắm được các đặc điểm về dân cư, kinh
tế, chính trị của vùng
Rèn kĩ năng bản đồ, thái độ làm việc nghiêm túc
2 Phương thức
- Phương pháp:Thảo luận nhóm, Đàm thoại gợi mở,
sử dụng lược đồ
- Phương tiện: Lược đồ,máy chiếu
- Hình thức: Nhóm
3 Tiến trình hoạt động
Trên cơ sở GV đã giao nhiệm vụ cho các nhóm nội
dung thảo luận ở mục 3 ở nhà từ tiết trước vậy nên
các nhóm lần lượt báo cáo trên PP
+ N1: Tìm hiểu về đặc điểm dân cư, kết hợp
Quan sát bản đồ và H9.3 cho biết khu vực TNÁ bao
gồm các quốc gia nào? Kể tên 2 quốc gia có diện
→ TNÁ là một trong những cái nôi của nền văn minh cổ đại TG
3 Đặc điểm dân cư, kinh tế, chính trị:
Trang 8tích lớn nhất, 2 quốc gia có diện tích nhỏ nhất? (xác
định trên bản đồ).
( Arậpxêut lớn nhất có diện tích 2400.000 km 2
Iran: 1.648.000 km 2 Nước có diện tích nhỏ nhất:
Cata (22014 km 2 , Côoét: 18.000 km 2))
Dựa vào thông tin Sgk cho biết đặc điểm dân cư
TNA?
+ N2: Tìm hiểu về đặc điểm kinh tế
? Với điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên,
TNÁ có điều kiện phát triển các ngành kinh tế nào?
Vì sao?
(Vì nó là khu vực xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất TG).
Dựa vào H9.4 cho biết TNÁ xuất khẩu dầu mỏ đến
các khu vực nào trên TG?
( Ống dẫn dầu lớn, dài hàng ngàn km nối các mỏ tới
các cảng ở Địa Trung Hải, Vịnh Pecxich xuất đi
các châu lục như châu Mĩ, châu âu, châu Úc, Nhật
Bản…)
+ N3: Tìm hiểu về tình hình chính trị.
? Với vị trí chiến lược quan trọng, lại có nguồn dầu
mỏ phong phú, giàu có, kết hợp với vốn hiểu biết
hãy nhận xét về tình hình chính trị ở khu vực?
( Là những khu vực không ổn định, luôn xảy ra các
cuộc tranh chấp chiến tranh dầu mỏ, ảnh hưởng rất
lớn đến kinh tế khu vực Iran-Irắc, Irắc- Côoét cuộc
nội chiến liên miên).
? Thời gian qua và gần đây bằng thông tin đại
chúng, trên Tivi, báo chí em cho biết những cuộc
chiến tranh nào xảy ra ở vùng dầu mỏ Tây Nam Á?
( Chiến tranh Iran-Irắc (1980-1988), Chiến tranh
vùng vịnh (42 ngày) từ ngày
17/01/1991-28/02/1991, Chiến tranh do Mĩ phát động tấn công
I-rắc tháng 3/2003 đang bị TG lên án kịch liệt, buộc
Mĩ phải rút quân).
Tất cả các cuộc chiến tranh đều bắt nguồn từ
nguyên nhân dầu mỏ
- Hs: tìm hiểu, đại diện trình bày Gv: nhận xét, kết
luận
- Dân số: khoảng 286 triệu người, phần lớn là người Arập, theo đạo Hồi là chủ yếu
- Kinh tế: + Trước đây chủ yếu phát triển nông nghiệp
+ Ngày nay CN và thương mại phát triển, nhất là CN khai thác và chế biến dầu mỏ
- Chính trị: bất ổn định
Trang 9C Luyện tập
1 Mục tiêu: Làm rõ một số đặc điểm địa hình, sông ngòi, khí hậu và kinh têc, chính
trị của vùng
Rèn kĩ năng bản đồ
2 Phương thức
- Phương pháp:Thảo luận nhóm, Đàm thoại gợi mở, sử dụng lược đồ
- Phương tiện: Lược đồ,máy chiếu, phiếu học tập
- Hình thức: Nhóm
3 Tiến trình hoạt động
B1: Giao nhiệm vụ
Câu 1: Hoàn thành phiếu học tập sau
1 Từ đông bắc xuống tây nam TNA có thể chia làm……… khu vực địa hình:
……….ở đông bắc,……… ở giữa,……….ở tây nam
2 TNA có khí hậu……… vì vậy sông ngòi………
Và cảnh quan chính là……….
3 Tài nguyên quan trọng nhất của khu vực là………Phân bố chủ yếu ở……….
Câu 2: Giải thích tại sao tình hình chính trị ở TNA luôn bất ổn
B2: Thực hiện nhiệm vụ
HS thảo luận và tìm đáp án
B3: Trao đổi, báo cáo
B4: Đánh giá và chốt kiến thức
GV cho hs nhận xét cho điểm chéo giữa các nhóm
D Vận dụng và mở rộng
GV Giao các nhóm chuẩn bị nôi dung cho tiết ngoại khóa buổi chiều thứ 5 trong tuần Nhóm 1: Tìm hiểu giới thiệu về vườn treo Babilon
Nhóm 2: Tìm hiểu và giới thiệu về Đạo hồi với thánh địa Méc ca
Nhóm 3: Tìm hiểu và giới thiệu về hang mạc
V RÚT KINH NGHIỆM
………