=> Mối quan hệ nhất quán giữa chính sách đối nội phản động và chính sách đối ngoại bành trướng xâm lược là nhằm thực hiện mưu đồ bá chủ thế giới của giai cấp tư sản cầm quyền của Mĩ. [r]
Trang 1Ngày soạn: Ti ết 10
Ngày giảng:
CHƯƠNG III
MĨ, NHẬT BẢN, TÂY ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
CHỦ ĐỀ MĨ , NHẬT BẢN
TỪ SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI ĐẾN NAY
Bước 1 : Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học
Sự phát triển kinh tế, đặc điểm chính trị của Mĩ, Nhật Bản từ sau chiến
tranh thế giới thứ hai đến nay
Bước 2: Xây dựng nội dung chủ đề bài học:
- Gồm tiết10: Nước Mĩ
- Tiết 11: Nhật Bản
- Số tiết: 02 (10,11)
Bước 3: Xác định mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Qua bài Hs phải hiểu được:
- Tình hình kinh tế Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Sự phát triển của kh-kt Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Các chính sách đối nội, đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Tình hình nước Nhật sau chiến tranh thế giới thứ hai.
- Những thành tựu của Nhật Bản trong công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh Nguyên nhân của những thắng lợi đó
- Các chính sách đối ngoại của giới cầm quyền Nhật Bản sau chiến tranh
2 Kỹ năng
- Khai thác tranh ảnh, tư liệu.
- Quan sát, sử dụng bản đồ.
- Phân tích, đánh giá, so sánh
* Kĩ năng sống: Rèn kĩ năng tư duy sáng tạo, hợp tác, giao tiếp.
3.Thái độ:
- HS cần thấy rõ thực chất chính sách đối nội và đối ngoại của Mỹ:
- Về kinh tế Mỹ giàu mạnh nhưng gần đây, Mỹ bị Nhật Bản và Tây Âu (EU) cạnh tranh ráo riết
- Từ 1995 trở lại đây, Việt Nam và Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức về nhiều mặt
4 Phát triển năng lực
- Hình thành cho HS phương pháp tư duy, phân tích, suy luận và tổng hợp
- Rèn luyện phong cách học tập chủ động, tích cực
Trang 2- Hình thành khả năng liên kết kiến thức đã học với các vấn đề thực tiễn đặt ra
B c 4: Xác đ nh và mô t m c đ yêu c uướ ị ả ứ ộ ầ
Mức độ
nhận biết Mức độ thông hiểu
Mức độ vận dụng và vận dụng cao
Biết được tình
hình phát triển
chính trị của
các nước Mĩ,
Giải thích được nguyên nhân của sự phát triển, nguyên nhân suy giảm kinh tế
- Nhận xét được tham vọng chính trị to lớn của Mĩ
- Sưu tầm hình ảnh, tư liệu về sự phát triểnkinh tế Mĩ, mối quan hệ
Mĩ – Việt Nam
Biết được tình
hình kinh tế,
chính trị của
các nước Nhât
- Giải thích được nguyên nhân của sự phát triển, nguyên nhân suy giảm kinh tế
-Giải thích nguyên nhân quan trọng nhất tạo nên
sự phát triển kinh tế Nhật
- Chứng minh nhận định: trong những năm gần đây Nhật Bản đang
nỗ lực xoá bỏ hình ảnh là một “chú lùn về chính trị”
-Suy nghĩ của cá nhân về vai trò của khoa học , kĩ thuật
- Rút ra bài học phát triển đối với nền kinh tế Việt Nam
- Sưu tầm hình ảnh, tư liệu về sự phát triển kinh tế Nhật, mối quan
hệ Nhật – Việt Nam
Bước 5: Biên soạn câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả Lồng ghép trong giáo án
Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học
Tiến trình giờ dạy - giáo dục
1 Khởi động
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học.
- Hình thức: hoạt động cá nhân.
- Thời gian: 3’
- Kĩ thuật, PP:thuyết trình
Trang 3Từ sau chiến tranh TG thứ hai, KT Mĩ phát triển nhảy vọt, đứng đầu TGTB, trở thành siêu cường Với sự vượt trội về KT, KHKT, hiện nay nước Mĩ đang giữ vai trò hàng đầu trong nền chính trị TG và quan hệ quốc tế.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động 1(12’)
- Mục tiêu:
HS trình bày được sự phát triển của kinh tế Mĩ sau
chiến tranh thế giới thứ hai, nguyên nhân của sự phát
triển đó
- PP: Trực quan, phân tích, đàm thoại, nêu vấn đề,
thuyết trình
- KT: Động não, thảo luận
- Hình thức: lớp/cá nhân/nhóm
- GV sử dụng bản đồ các nước Châu Mĩ, giới thiệu về
nước Mĩ
? Bằng kiến thức của mình, em hãy giới thiệu vài
nét về nước Mĩ ?
- Vị trí: Được bao bọc bởi 2 đại dương,
- Lịch sử: Trước chiến tranh, sau khi thoát khỏi cuộc
khủng hoảng KT năm 1929, với c/s mới của Ruđơven,
nền KT Mĩ đi vào ổn định, duy trì được chế độ dân
chủ tư sản
? Tình hình nước Mĩ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
? (1945-1950 )?
HS: Dựa vào sgk trả lời
? Căn cứ vào đâu em khẳng định thành tựu của Mĩ
phát triển mạnh mẽ trong những năm 1945-1950
- G: Chia đôi bảng: Từ 1945-1950 và từ 1950-những
năm 70 ( Trình chiếu)
+ Công nghiệp: Chiếm hơn 1 nửa s.lượng CN TG
+ Nông nghiệp: Gấp 2 lần s.lượng NN của 5 nước
+ Trữ lượng vàng: Nắm 3/4 trữ lượng vàng TG
-> G: Là chủ nợ duy nhất trên TG Ngay cả A-P trước
đây đã từng là chủ nợ, nay cũng phải vay Mĩ.
+ Quân sự: Có lực lượng mạnh nhất TG TB và độc
quyền vũ khí ng.tử
-> Gv mở rộng:
- Đến năm 1949 , LX chế tạo thành công bom
ng.tử-I.Tình hình kinh tế nước
Mỹ từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mỹ trở thành nước giàu mạnh nhất thế giới
Trang 4phỏ vỡ thế độc quyền hạt nhõn của Mĩ.
- Giải thớch q.sự trong nền KT Mĩ: Mỗi năm Mĩ thu
được 50% lợi nhuận về quõn sự Vỡ thế LS gọi: Quõn
sự hoỏ nền KT.
* GV tổ chức học sinh thảo luận nhúm
? Nguyờn nhõn nào giỳp Mỹ trở thành nước giàu
mạnh nhất thế giới?
- Yờu cầu thảo luận nhúm bàn
- Thời gian: 3 phỳt
- Cỏc nhúm bỏo cỏo, bổ sung
- Gv: Chốt:
? Em cú nhận biết gỡ về tỡnh hỡnh kinh tế - tài chớnh
của Mĩ trong những thập niờn gần đõy nhất.
- Hiện nay tuy vẫn đứng đầu thế giới về nhiều mặt
nhưng kinh tế Mĩ đang dần đi xuống, vị trớ ưu thế của
Mĩ trong những năm đầu sau chiến tranh khụng cũn
nữa:
- Chứng minh:
+ Sản lượng cụng nghiệp chỉ cũn chiếm 39,8% của thế
giới (1973)
+ Dự trữ vàng chỉ cũn chiếm 11,9 tỉ USD (1974)
+ Thỏng 2.1973 và 2.1974, lần đầu tiờn sau chiến tranh
đồng đụ la của Mĩ bị phỏ sản
? Vỡ sao kinh tế Mỹ lại bị suy giảm, nguyờn nhõn do
đõu?
- Sau chiến tranh cỏc nước Tõy Âu và Nhật Bản đó
vươn lờn mạnh mẽ và trở thành những trung tõm kinh
tế cạnh tranh gay gắt với Mĩ
- Kinh tế khụng ổn định, vấp phải nhiều khủng hoảng,
suy thoỏi: (1948 1949); (1953 1954); (1957
-1958)
- Tham vọng làm bỏ chủ thế giới cho nờn chớ phớ quõn
sự lớn (cú hàng ngàn căn cứ quõn sự trờn thế giới và
tiến hành cỏc cuộc chiến tranh xõm lược ) - 1972 chi
352 tỉ USD cho quõn sự
- Sự phõn hoỏ giàu - nghốo là quỏ lớn
=> Là nguồn gốc sinh ra sự mất ổn định về KT - XH
và chớnh trị ở Mĩ
- Nguyờn nhõn:
+ Khụng bị chiến tranh tàn phỏ;
+ Giàu tài nguyờn;
+ Thu lợi nhuận sau chiến tranh
+ Thừa hưởng thành quả khoa học kĩ thuật thế giới
- Từ 1973 đến nay kinh tế
Mỹ bị suy giảm
Trang 5Hoạt động 2 (10’)
- Mục tiêu Hs biết được tình hình phát triển về khoa
học kĩ thuật của Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai
- PP: Trực quan, phân tích, đàm thoại, nêu vấn đề,
thuyết trình
- KT: Động não
- Hình thức: Cá nhân/lớp
* Theo PPCT mục II lồng ghép với nội dung bài 12
? Vì sao Mĩ là nước khởi đầu của cách mạng khoa
học - kĩ thuật?
- Mĩ có tiềm lực KT, tạo ĐK CSVC để thực hiện CM
- Là nước đi đầu về KH-KT và công nghệ
- Nhiều nhà khoa học bị bọn phát xít truy đuổi, nên họ
tìm tới Mĩ (Anh-xtanh)- nơi có điều kiện hòa bình và
những phương tiện đầy đủ để làm việc
? Nêu những thành tựu khoa học – kĩ thuật mà
nước Mĩ đạt được?
- GV: giới thiệu cho HS hình 16 sgk, đó là hình ảnh con
tàu thoi của Mỹ đang được phóng lên vũ trụ, đó là biểu
hiện sự tiến bộ vượt bậc KHKT Mỹ
? Mối quan hệ giưa yếu tố KHKT với sự phát triển
của Mĩ như thế nào
Hoạt động 3 (13’)
- Mục tiêu
- Trình bày những chính sách về đối nội – đối ngoại
của Mĩ sau chiến tranh
- PP: Trực quan, phân tích, nêu vấn đề, thuyết trình
- KT: Động não, thảo luận nhóm
- Hình thức: Cá nhân/lớp
? Nước Mĩ thực hiện chế độ gì?
- Thực hiện chế độ 2 Đảng cầm quyền
-> GV: Chốt ý ghi bảng
Sau đó chiếu hình ảnh minh hoạ thêm: sau Chiến tranh
thế giới thứ hai, sự tập trung sản xuất ở Mỹ rất cao, 10
II Sự phát triển khoa học - kỹ thuật của Mỹ sau chiến tranh
- Mĩ là nơi khởi đầu cách mạng khoa học - kĩ thuật lần thứ hai
- Mỹ đi đầu trên mọi lĩnh vực về khoa học- kỹ thuật
và công nghệ thế giới
* Tác dụng:
- Góp phần làm cho nền
KT không ngừng tăng trưởng
- Đời sống vật chất, tinh thần của người dân Mĩ có nhiều thay đổi
III Chính sách đối nội và đối ngoại của Mỹ sau chiến tranh:
Trang 6tập đoàn tài chính lớn: Morgan, Rockjxler…khống chế
toàn bộ kinh tế tài chính của Mỹ Nắm toàn bộ các
chức vụ chủ chốt trong Chính phủ, kể cả Tổng thống
Điều đó quyết định chính sách xâm lược hiếu chiến của
Mỹ, Mỹ là điển hình của CNTB lũng đoạn nhà nước
? Hai đảng này thuộc giai cấp nào? (giai cấp tư
sản)
- GV phân tích : mặc dù hai đảng TS là dân chủ hay
cộng hoà, tuy bề ngoài có vẻ đối lập với nhau song
thực chất đều là bản chất của CNTB, phục vụ cho các
tập đoàn TB lũng đoạn nhà nước
? Mĩ thực hiện chính sách đối nội như thế nào?
- Loại bỏ những người tiến bộ ra khỏi chính phủ
Chiếu tranh cuộc đấu tranh của nhân dân lao động Mĩ
? Thái độ của nhân dân Mĩ đối với những chính
sách đối nội của chính phủ ra sao.
=> Bắt đầu từ những >< bất công trên ở Mĩ thường
xảy ra những cuộc xuống đường của SV, HS, của
người da đen 1963; 1969 - 1975
- Nội bộ giới cầm quyền Mĩ diễn ra những vụ bê bối
về chính trị, kinh tế
Phong trào phản chiến Mĩ xâm lược VN (1969
-1972)
? Em nhận xét gì về chính sách đối nội của Mĩ?
- Chính sách đối nội của Mĩ hoàn toàn mang tính phản,
thiếu dân chủ, đi ngược lại lợi ích của nhân dân, xâm
phạm quyền sống, quyền được mưu cầu hạnh phúc của
người da đen và da màu
thảo luận nhóm
? Hãy trình bày những nét nổi bật trong chính sách
đối ngoại của Mĩ sau chiến tranh Tg thứ hai.
Thảo luận nhóm khăn phủ bản: Chia lớp thành 4 nhóm
Thời gian thảo luận: 5 phút
- Thành viên viết ý kiến : 2p
- Thống nhất ý kiến : 3p
Các nhóm báo cáo
Các nhóm nhận xét
GV chốt
- khái niệm “chiến lược toàn cầu” là: chiến lược của
* Đối nội:
- Do hai đảng Dân chủ
và Cộng hoà thay nhau cầm quyền, thi hành ch.sách phản động
* Đối ngoại:
- Mỹ đề ra “Chiến lược
Trang 7Mĩ nhằm thực hiện tham vọng, âm mưu thốn trị toàn
TG sau chiến tranh Tg thứ hai, 3 mục tiêu cơ bản của
chiến lược là:
- Ngăn chặn, đẩy lùi tiến tới tiêu diệt XHCN TG
- Đàn áp PT giải phóng DT và PT công nhân
- Khống chế và nô dịch các nước TB khác
? Thái độ của nhân dân Mỹ đối với những chính
sách đối nội và đối ngoại của chính phủ ra sao?
HS: Trả lời theo sự hiểu biết của mình
? Hãy đánh giá việc thực hiện " chiến lược toàn cầu"
và trật tự thế giới " đơn cực" của Mĩ?
- Tham vọng của Mĩ là quá to lớn, nhưng khả năng
thực tế của Mĩ là hạn chế (do những nhân tố khách
quan và chủ quan)
=> Mối quan hệ nhất quán giữa chính sách đối nội
phản động và chính sách đối ngoại bành trướng xâm
lược là nhằm thực hiện mưu đồ bá chủ thế giới của
giai cấp tư sản cầm quyền của Mĩ
? Nêu nhận xét của em về mối quan hệ Mĩ – Việt
Nam từ đầu thập niên 90 của thế kỉ XX đến nay
Từ 1995 ta và Mĩ đã thiết lập quan hệ ngoại giao chính
thức, đến nay quan hệ giữa hai nước ngày càng phát
triển, 1999 Tổng thống Mĩ Pikintơn đã sang thăm Việt
Nam
Mặt khác chúng ta kiên quyết chống lại âm mưu bà
quyền của người cầm quyền Mĩ
toàn cầu” phản cách mạng nhằm làm bỏ chủ thế giới, tiến hành “viện trợ” để khống chế các nước này
- Từ 1991 đến nay Mỹ xác lập thế giới “đơn cực” để chi phối và khống chế thế giới
* GV giao nhiệm vụ tự học cho HS về nhà:
1 Nghiên cứu bài học
Nhóm 1: Trình bày tình hình Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thế hai, Từ đó,em
có đánh giá gì về Nhật Bản
Nhóm 2: Nhật Bản khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh như thế nào? Nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển thần kì của kinh tế Nhật? Nguyên nhân nào
là quan trọng nhất? Vì sao?
Nhóm 3: Vì sao nói trong những năm gần đây Nhật Bản đang nỗ lực xoá bỏ hình ảnh là một “chú lùn về chính trị”
Trang 82 Sưu tầm tư liệu
Nhóm 1: Tư liệu ảnh về kinh tế Mĩ từ 1945 đến nay
Nhóm 2: Tư liệu ảnh về quan hệ Việt – Mĩ
Nhóm 3: Tư liệu về kinh tế Nhật Bản từ 1945 – nay
Nhóm 4: Tư liệu ảnh về mối quan hệ Nhật Bản – Việt Nam