Trong chương I, bên cạnh việc ôn tập và hệ thống hóa các nội dung về số tự nhiên đã học ở Tiểu học còn thêm nhiều nội dung mới: Các phép tính về lũy thừa, số nguyên tố và hợp số, ước chu[r]
Trang 1Ngày soạn: 16/ 08/ 2019 Tiết 1
Ngày giảng: / /2019
CHƯƠNG I: ÔN TẬP VÀ BỔ TÚC VỀ SỐ TỰ NHIÊN
§1 TẬP HỢP – PHẦN TỬ CỦA TẬP HỢP
I Mục tiêu:
1 Kiến thức :
- Học sinh được làm quen với KN tập hợp bằng cách lấy các ví dụ về tập hợp Nhận biết được một đối tượng cụ thể thuộc hay không thuộc 1 tập hợp cho trước
- Biết viết một tập hợp theo dấu hiệu diễn đạt bằng lời của bài toán, biết sử dụng các
KN và
2 Kĩ năng :
- Biết dùng các thuật ngữ tập hợp, phần tử của tập hợp.
- Sử dụng đúng các kí hiệu ¿,∉¿
¿
- Đếm đúng số phần tử của một tập hợp hữu hạn
- Rèn luyện cho HS khả năng tư duy linh hoạt khi dùng các cách khác nhau để viết một tập hợp
3 Thái độ :
- Có tinh thần, hứng thú say mê môn toán số học
4 Tư duy:
- Rèn tư duy linh hoạt khi sử dụng các kí hiệu ¿,∉¿
¿ và khi viết một tập hợp, đồng thời rèn tư duy khái quát hóa, tổng quát hóa kiến thức
5 Về phát triển năng lực học sinh:
- Phát triển năng lực tự học, năng lực vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn, năng lực sử dụng ngôn ngữ toán học, năng lực thực hành trong toán học
II Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Phiếu học tập in sẵn bài tập, bảng phụ bài các bài tập củng cố Thước, bảng phụ.
HS : Xem trước bài học, bảng nhóm.
III Phương pháp - kỹ thuật dạy học:
- Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp, đàm thoại, hoạt động hợp tác nhóm nhỏ
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
IV Tiến trình dạy học - GD :
1 Ổn định tổ chức lớp : (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: ( 4 phút)
GV: (1 phút) Nêu yêu cầu, nội quy và dặn dò HS chuẩn bị đồ dùng học tập, sách vở
cần thiết cho bộ môn GV kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng cá nhân học sinh: Vở ghi, SGK, SBT, sách tham khảo, thước, …
* Đặt vấn đề: (3 phút) Giới thiệu nội dung chương I: Các kiến thức về số tự nhiên là
chìa khóa để mở cửa vào thế giới các con số Trong chương I, bên cạnh việc ôn tập và
hệ thống hóa các nội dung về số tự nhiên đã học ở Tiểu học còn thêm nhiều nội dung mới: Các phép tính về lũy thừa, số nguyên tố và hợp số, ước chung và bội chung Những kiến thức nền móng và quan trọng này sẽ mang đến cho chúng ta nhiều hiểu biết mới mẻ và thú vị
Trang 2Khái niệm "tập hợp" thường gặp trong toán học và cả trong đời sống Vậy để viết một tập hợp ta có những cách nào? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta trả lời câu hỏi đó
3 Giảng bài mới:
*Hoạt động 1: Các ví dụ
- Thời gian: 7 phút
- Mục tiêu : + Tìm hiểu khái niệm "tập hợp" thông qua các ví dụ
+ Biết dùng các thuật ngữ tập hợp, phần tử của tập hợp
- Hình thức dạy học: Dạy theo tình huống
- Phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề, đàm thoại
- Kỹ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
GV: Cho HS quan sát (H1) SGK
? Cho biết trên bàn gồm các đồ vật gì?
HS:Gồm sách, vở, bút, thước kẻ
GV:Ta nói tập hợp các đồ vật đặt trên
bàn
? Hãy ghi các số tự nhiên nhỏ hơn 4?
HS:Các số tự nhiên nhỏ hỏn 4 là:
0;1;2;3
GV: Tập hợp các số tự nhiên nhỏ hơn 4
? Em hãy cho ví dụ về tập hợp
HS: Thực hiện theo các yêu cầu của GV
- Tập hợp những chiếc bàn trong lớp
học
- Tập hợp các cây trong sân trường
GV: giới thiệu về tập hợp :
Tập hợp các đồ vật đặt trên bàn
Tập hợp những chiếc bàn trong một lớp
học
Tập hợp các học sinh của lớp 6A
Tập hợp các số tự nhiên nhỏ hơn 4
Tập hợp các chữ cái a ; b ; c
GV: Uốn nắn hướng dẫn HS nhận biết
tập hợp
ĐVĐ: Vậy khi có một tập hợp thì viết
như thế nào? Ta sang mục 2
1 Các ví dụ:
- Tập hợp các đồ vật trên bàn
- Tập hợp các học sinh lớp 6A
- Tập hợp các số tự nhiên nhỏ hơn 4
- Tập hợp các chữ cái a, b, c
*Hoạt động 2: Cách viết - Các ký hiệu
- Thời gian: 20 phút
- Mục tiêu : + Biết cách viết một tập hợp sử dụng đúng các kí hiệu ¿,∉¿
¿ + Sử dụng đúng các kí hiệu ¿,∉¿
¿
- Hình thức dạy học: Dạy theo tình huống
- Phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm nhỏ
Trang 3- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ.
GV: Giới thiệu cách viết một tập hợp
- Dùng các chữ cái in hoa A, B, C, X, Y,
M, N… để đặt tên cho tập hợp
VD: Gọi A là tập hợp các số tự nhiên nhỏ
hơn 4 Ta viết:
A= {0; 1; 2; 3} hay A= {3; 2; 0; 1}…
- Các số 0; 1; 2; 3 là các phần tử của A
? Viết tập hợp B các chữ cái a, b, c và cho
biết các phần tử của tập hợp đó?
HS: B ={a, b, c}; hay B = {b, c, a}…
a, b, c là các phần tử của tập hợp B
? 1 có phải là phần tử của tập hợp A
không?
HS: 1 có phải là phần tử của tập hợp A
GV: Ta nói 1 thuộc tập hợp A
GV: giới thiệu :+ Ký hiệu: 1 ¿ A
+ Cách đọc: Như SGK
? 5 có phải là phần tử của tập hợp A
không?
HS: 5 không phải là phần tử của tập hợp A
GV: Ta nói 5 không thuộc tập hợp A
GV: giới thiệu :+ Ký hiệu: 5 ¿ A
+ Cách đọc: Như SGK
GV cho HS làm bài tập:
Cho hai tập hợp
A = { m,n,p, q} ; B = {p,x,y,z}
Điền ký hiệu ¿ ; ¿ vào chỗ trống:
q… A; m… B; p ¿
GV: Giới thiệu chú ý (phần in nghiêng
SGK)
GV : Chú ý cho HS cách ghi một tập hợp,
ghi các phần tử trong khi ghi tập hợp
? Nếu ghi A = 0,1, 2,3, 2 được không?
Vì sao?
HS: Không vì hai phần tử trùng nhau
? Nghĩa là khi ghi tập hợp mỗi phần tử
được ghi ntn? mấy lần?
HS: Mỗi phần tử được liệt kê một lần theo
thứ tự tùy ý
GV chốt lại: Nếu có phần tử là số ta
2 Cách viết Các ký hiệu :(sgk)
Dùng các chữ cái in hoa A, B,
C, X, Y… để đặt tên cho tập hợp
VD: A= {0;1;2;3 }
hay A = {3; 2; 1; 0} …
- Các số 0; 1 ; 2; 3 là các phần tử của
tập hợp A
B ={a, b, c} hay B = {b, c, a}…
Ký hiệu:
¿ : đọc là “thuộc” hoặc “là phần
tử của”
¿ : đọc là “không thuộc” hoặc
“không là phần tử của”
1 A đọc là: 1 thuộc A hoặc 1 là phần tử của A
5 A đọc là: 5 không là phần tử của A
Bài tập:
Cho hai tập hợp
A = { m,n,pq} ; B = {p,x,y,z}
Điền ký hiệu ¿ ; ¿ vào chỗ trống:
q ¿ A; m ¿ B; p ¿ B
Trang 4thường dùng dấu “ ; ” => tránh nhầm lẫn
giữa số tự nhiên và số thập phân
HS: Đọc chú ý (phần in nghiêng SGK)
? A = {0,1,2,3} có thể ghi bằng cách nào
khác?
GV: Giới thiệu cách viết khác của tập hợp
các số tự nhiên nhỏ hơn 4
A= {x ¿ N/ x < 4}
Trong đó N là tập hợp các số tự nhiên
? Ở đây x = ?
HS: 0; 1; 2; 3
GV: Như vậy, ta có thể viết tập hợp A
theo 2 cách:
- Liệt kê các phần tử của nó là: 0; 1; 2; 3
- Chỉ ra các tính chất đặc trưng cho các
phần tử x của A là: x ¿ N/ x < 4 (tính
chất đặc trưng là tính chất nhờ đó ta nhận
biết được các phần tử thuộc hoặc không
thuộc tập hợp đó)
GV:Muốn viết một tập hợp ta có thể viết
như thế nào?
HS: Đọc phần in đậm đóng khung SGK
GV: Giới thiệu sơ đồ Ven là một vòng
khép kín và biểu diễn tập hợp A như SGK
HS: Yêu cầu HS lên bảng vẽ sơ đồ biểu
diễn tập hợp B
GV: Cho HS hoạt động nhóm, làm bài ?1,
?2
HS: Thảo luận nhóm.( 5’)
GV: Yêu cầu đại diện nhóm lên bảng trình
bày bài làm Kiểm tra và sửa sai cho HS
GV: Chốt lại kiến thức mỗi phần tử chỉ
được liệt kê một lần; thứ tự tùy ý.
*Chú ý:(SGK)
* Có 2 cách viết tập hợp :
- Liệt kê các phần tử
VD: A= {0; 1; 2; 3}
- Chỉ ra các tính chất đặc trưng cho các phần tử của tập hợp đó
VD: A= {x ¿ N/ x < 4}
Biểu diễn: A
?1Tập hợp D các số tự nhiên nhỏ hơn
7
C1: D = 0;1;2;3;4;5;6
C2: D = x N / x < 7
2 D; 10 D
?2 Viết tập hợp các chữ cái trong từ
"NHA TRANG"
M= N;H;A;T;R;G
4 Củng cố: (10 phút)
Câu hỏi :
- Hãy lấy một ví dụ về tập hợp? Viết tập hợp đó? Các kí hiệu ; cho ta biết điều gì?
- Các phần tử của một tập hợp có nhất thiết phải cùng loại không ?
- HS làm các bài tập 1;2; 3 ;4 /6 SGK
* HS: Hoạt động nhóm bài tập 2; 4 (Sgk – 6) sau đó chấm chéo bài.
Trả lời :
- GV chốt lại cách đặt tên, các kí hiệu, cách viết tập hợp.
.1 2 .0 3
Trang 5- Các phần tử của một tập hợp không nhất thiết phải cùng loại
Bài tập 1 sgk/6:
C1: A = { 9; 10; 11; 12; 13}
C2: A = {x ¿ N / 8 < x < 14} 12 ¿ A 14 A
Bài tập 3 sgk/6:
x A; y ¿ B ;b A ; b ¿ B
Bài tập 2 sgk/6:
M ={ T; O; A; N; H; C}
Bài tập 4 sgk/6:
A = {15; 26} B = { 1; a; b} M = { bút} H = { bút; sách; vở}
Sơ đồ nội dung kiến thức:
5 Hướng dẫn về nhà: ( 3 phút)
- Học kĩ phần chú ý trong Sgk.
- Bài tập về nhà: làm lại vào vở bài tập1, 2, 3, 4, 5 trang 6 SGK
- Học sinh khá giỏi : 6, 7, 8, 9/3, 4 SBT
- Chuẩn bị bài: TẬP HỢP CÁC SỐ TỰ NHIÊN
* Trả lời các câu hỏi:
+ Tập hợp N* là gì? Tập hợp N và N* có gì khác nhau?
+ Nếu a<b , thì trên tia số nằm ngang, chiều mũi tên từ trái sang phải thì a ở vị trí như thế nào so với b?
+ Muốn tìm số liền trước, liền sau của một số tự nhiên ta làm như thế nào?
+ Tập hợp số tư nhiên có bao nhiêu phần tử?
V Rút kinh nghiệm: