- Mục tiêu: Biết được sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì - Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, máy chiếu.... - Hình thức tổ chức: dạy học phân hó[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng: 9D1: 9D2: Tiết 41.
Bài 31: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC (Tiết 2)
A Mục tiêu:
1.Về kiến thức:
- Biết được quy luật biến đổi tính chất trong chu kì, nhóm
- Biết dựa vào vị trí của nguyên tố(20 nguyên tố đầu) suy ra cấu tạo nguyên
tử, tính chất cơ bản của nguyên tố và ngược lại
2.Về kĩ năng:
- Dự đoán được tính chất cơ bản của nguyên tố khi biết vị trí của nó trong bảng tuần hoàn
- Biết cấu tạo nguyên tử của nguyên tố suy ra vị trí và tính chất của nó
- Rèn luyện kĩ năng khái quát, so sánh, trình bày một vấn đề
3.Định hướng phát triển năng lực
* Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, năng lực tự học
*Năng lực riêng: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
4 Định hướng phát triển phẩm chất
Chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
5 Nội dung tích hợp:
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Gv: + Bảng tuần hoàn phóng to
+ Chu kì 2, 3 phóng to
+ Nhóm I, VII phóng to
- Hs: đọc trước bài
C Phương pháp
- Phương pháp vấn đáp – tìm tòi, thảo luận nhóm, trực quan
D Tiến trình giờ dạy – Giáo dục:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: ( 7 phút)
- Hs1 : Làm bài tập 3 sgk – T101
- Hs 2: Nêu cấu tạo của bảng tuần hoàn và cho biết ý nghĩa của ô nguyên tố?
3 Các hoạt động học
Hoạt động 1: Hoạt động khởi động: 2P
Tổ chức cho hs khởi động qua trò chơi: Ai nhanh hơn
Luật chơi:
- Gv cho 2 hs tham gia
- Trong vòng 1 phút viết nhanh tên các đáp án
- Ai viết được nhiều hơn, nhanh hơn, đúng hơn sẽ giành phần thắng
Câu hỏi: Cho các nguyên tố : K, Na Mg, Al, F, Cl, S, P, Cu, H, O, Si,
Ca, Ag, Pb
- Hãy sắp xếp các nguyên tố trên theo
Trang 2- Gv tổ chức hs thi, nhận xét kết quả
thi của hs
Dùng kết quả thi để vào bài
Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức.
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì.(5 phút)
- Mục tiêu: Biết được sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, máy chiếu
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
- Gv dùng bảng tuần hoàn của các nguyên tố
để thông báo quy luật: trong một chu kì, khi
đi từ đầu chu kì đến cuối chu kì theo chiều
tăng dần của điện tích hạt nhân:
+ Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử
tăng dần từ 1 đến 8e
+ Tính kim loại của các nguyên tố giảm
dần, đồng thời tính phi kim của các nguyên tố
tăng dần (đầu chu kì là một kim loại kiềm,
cuối chu kì là một phi kim mạnh, kết thúc chu
kì là một khí hiếm).
- Gv y/c quan sát chu kì 2
? Số e lớp ngoài cùng biến đổi như thế nào
từ Li đến Ne?
? Sự biến đổi tính kim loại và tính phi kim
thể hiện như thế nào?
→Hs trả lời câu hỏi, hs khác nhận xét, bổ
sung
→ Gv nhận xét, kết luận
- Tương tự với chu kì 3
→ Gv nhận xét, kết luận: như vậy có sự lặp đi
lặp lại một cách tuần hoàn về cấu tạo nguyên
tử và tính kim loại, tính phi kim của các
nguyên tố
III Sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn
1 Trong một chu kì
Trong một chu kì, khi đi từ đầu chu kì đến cuối chu kì theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân:
- Số e lớp ngoài cùng của nguyên tử tăng dần từ 1 đến 8e
- Tính kim loại của các nguyên tố giảm dần, đồng thời tính phi kim của các nguyên tố tăng dần.(đầu chu kì là một kim loại kiềm, cuối chu kì là một phi kim mạnh, kết thúc chu kì là một khí hiếm)
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu sự biến đổi tính chất của các nguyên tố
trong một nhóm(5 phút)
- Mục tiêu: Biết được sự biến đổi tính chất của các nguyên tố trong một chu kì
Trang 3- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, máy chiếu
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan,
phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
- Gv y/c quan sát nhóm I
? Sự biến đổi số lớp e trong nhóm I như thế
nào?
? Tính kim loại và tính phi kim của các
nguyên tố biến đổi như thế nào? So sánh
trong nhóm với chu kì.
- Gv y/c hs đọc sgk và rút ra nhận xét
? Hãy so sánh tính kim loại của 3 nguyên
tố: Ca, Mg, Be và tính phi kim của 3 nguyên
tố: O, S, Se.
2 Trong một nhóm
Trong một nhóm, khi đi từ trên xuống dưới theo chiều tăng của điện tích hạt nhân:
- Số lớp e tăng dần từ 2 đến 7
- Tính kim loại của các nguyên tố tăng dần, tính phi kim của các nguyên tố giảm dần
Hoạt động 2.3: Tìm hiểu ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố
hóa học (10 phút)
- Mục tiêu: Hiểu ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố
hóa học
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, máy chiếu
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan,
phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,
- Gv y/c hs làm bài tập:
? Biết nguyên tố A thuộc ô số 17 trong
bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học:
+ Hãy cho biết cấu tạo nguyên tử của
nguyên tố A
+ Dự đoán tính chất của nguyên tố A.
(Cấu tạo nguyên tử A: có 17p và 17e, các e
IV Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
Trang 4được sắp xếp thành các lớp 2/8/7
A thuộc chu kì 3, nhóm VII nên A là một pk
mạnh)
? Dựa vào vị trí của nguyên tố trong bảng
TH cho biết được những gì?
- Gv y/c hs làm bài tập:
? Nguyên tố X có 3 lớp e trong đó có 6 e ở
lớp ngoài cùng Hãy cho biết vị trí của X
trong bảng TH và tính chất hóa học của nó?
(Các lớp e của nguyên tử X là: 2/8/6→X có
số hiệu nguyên tử là 16→X nằm ở ô thứ 16
trong bảng tuần hoàn
Xcó 3 lớp e→X thuộc chu kì 3
X có 6e lớp ngoài cùng →X thuộc nhóm VI
→X là một phi kim mạnh)
? Khi biết cấu tạo nguyên tử của một
nguyên tố ta sẽ biết được những yếu tố nào?
1 Biết vị trí của nguyên tố ta
có thể suy đoán cấu tạo nguyên
tử và tính chất của nguyên tố đó
2 Biết cấu tạo nguyên tử của nguyên tố ta có thể suy đoán vị trí và tính chất nguyên tố đó
Hoạt động 3 Luyện tập : (5’)
- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, luyện tập
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân
- Định hướng NL, PC: năng lực vận dụng, năng lực ngôn ngữ hóa, PC nhân ái
Yêu cầu hs hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi:
- Nêu ý nghĩa của bảng HTTH Sơ đồ hóa mối quan hệ đó?
Yêu cầu hs hoạt động nhóm xây dựng sơ đồ tư duy tổng kết bài học
Trang 5Hoạt động 4 Hoạt động vận dụng 5p
Câu 1:Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học được sắp xếp theo nguyên tắc:
A.Chiều nguyên tử khối tăng dần
B.Chiều điện tích hạt nhân tăng dần
C.Tính kim loại tăng dần
D.Tính phi kim tăng dần
Câu 2: Số thứ tự chu kì trong bảng hệ thống tuần hoàn cho biết:
A.Số thứ tự của nguyên tố
B.Số electron lớp ngoài cùng
C.Số hiệu nguyên tử
D.Số lớp electron
Câu 3: Số thứ tự nhóm trong bảng hệ thống tuần hoàn cho biết:
A.Số electron lớp ngoài cùng
B.Số thứ tự của nguyên tố
C.Số hiệu nguyên tử
D.Số lớp electron
Câu 4: Dãy nào sau đây thể hiện mức độ hoạt động hóa học của kim loại tăng dần:
A Be , Fe , Ca , Cu
B Ca , K , Mg , Ag
C Al , Zn , Co , Ca
D Ca , K , Mg , Ag
E Al , Zn , Co , Ca
F Ni , Mg , Li , Fr Câu 5: Dãy các nguyên tố xếp theo chiều tính phi kim tăng dần:
A Mg, Na, Si, P
B Ca, P, B, C
Trang 6C C, N, O, F
D O, N, C, B
Hoạt động 5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng: 4p
- Dựa vào bảng TH để học và suy đoán tính chất của các nguyên tố
- Tìm hiểu thêm sự biến đổi tính chất của các nguyên tố qua các chu
kỳ ?
4 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: ((1 phút)
- BTVN: 6,7 (T101); 31.2; 31.5 (SBT)
- Chuẩn bị bài sau: Luyện tập chương 3; ôn tập nội dung kiến thức
chương 3
- Ôn lại kiến thức chương III
E Rút kinh nghiệm
Trang 7
7