Da bụng ba ba gai màu xám trắng, trên điểm rất nhiều chấm đen nhỏ, làm da bụng có màu xám đen lúc nhỏ và xám trắng lúc lớn.. Ba ba suối da bụng màu vàng bóng, không có chấm đen.[r]
Trang 1Ba ba
Ba ba là động vật thuộc lớp bò sát, bộ rùa, họ ba ba Tryonychidae Trong họ
ba ba có nhiều loài Các loài thường gặp trên thị trường ba ba ở nước ta có
ba ba hoa, ba ba gai, lẹp suối và cua đinh
Ba ba hoa còn gọi là ba ba trơn, phân bố tự nhiên chủ yếu ở các vùng nước ngọt thuộc đồng bằng sông Hồng
Ba ba gai phân bố tự nhiên chủ yếu ở sông, suối, đầm hồ, miền núi phía Bắc
Lẹp suối, còn gọi là ba ba suối, thấy ở các suối nhỏ miền núi phía Bắc, số lượng ít hơn ba ba gai, cỡ nhỏ hơn hai loài ba ba trên
Cua đinh, phân bố tự nhiên ở vùng Tây Nguyên, Đông và Tây Nam bộ, dân các tỉnh phía Bắc gọi là ba ba Nam bộ, ba ba miền Nam để phân biệt với các loài ba ba ở phía Bắc
Về tên khoa học của các loài ba ba trên, một số tài liệu phân loại đã ghi: Ba
ba hoa là Trionyx sinensis, ba ba gai là Tryonyx steinachderi, ba ba Nam bộ
là Trionyx cartilagineus Chúng tôi chưa có điều kiện đi sâu về việc xác định tên khoa học cho ba ba và cách phân loại chi tiết 4 loài ba ba trên Dưới đây chỉ giới thiệu cách phân biệt nhanh nhất, giúp cho những người nuôi ba ba
và người mua ba ba khỏi nhầm lẫn
Cách phân biệt nhanh nhất là dựa vào màu da bụng và hoa vân trên bụng
Da bụng ba ba hoa lúc nhỏ màu đỏ, khi lớn màu đỏ nhạt dần, khi đạt cỡ 2 kg trở lên gần như màu trắng Trên nền da bụng điểm khoảng trên dưới 10 chấm đen to và đậm, vị trí từng chấm tương đối cố định, các chấm đen này loang to nhưng nhạt dần khi ba ba lớn đần, khi đạt cỡ trên 2 kg phải quan sát
kỹ mới thấy rõ
Da bụng ba ba gai màu xám trắng, trên điểm rất nhiều chấm đen nhỏ, làm da bụng có màu xám đen lúc nhỏ và xám trắng lúc lớn
Ba ba suối da bụng màu vàng bóng, không có chấm đen
Ba ba Nam bộ da bụng màu trắng, không có chấm đen
Trang 2Ngoài da bụng, có thể căn cứ vào các nốt sần trên lưng, trên diềm cổ, và trên
cổ của ba ba để phân biệt chúng
I-Thả giống ba ba
Trước khi thả giống phải tẩy dọn ao, bể cho nước vào và thử nước ao như đối với ao nuôi cá thịt
Cỡ giống nuôi không dưới 50g/con, tốt nhất là cỡ trên 100g/con Giống thả nên đồng cỡ, và thả vào tháng 2-3 dương lịch Thời gian nuôi trong năm tháng 4 - 11 dương lịch
Mật độ nuôi:
Cỡ giống 50 - 100g, thả 10 -15 con/ m2
Cỡ giống 200 g, thả 4 - 7 con/ m2
Thả mật độ dày khi ao (bể) có nước lưu thông tốt, dồi dào thức ăn Nếu mua của người bắt tự nhiên, cần chọn những con khoẻ (khi lật ngửa có thể tự xấp lại ngay), con không bị ốm yếu Không chọn baba câu hay bị đánh điện Vì loại này dễ bị thương hay bị liệt, dễ chết Chọn baba có ngoại hình hoàn chỉnh, không bị xây xát và chảy máu
II-Chuẩn bị Ao nuôi và bể nuôi ba ba
1 Ao nuôi:
Diện tích: 100 - 600m2
Độ sâu: 1 - 1,5m
Độ trong: 30cm
Nước sạch, cấp thoát nước chủ động, yên tĩnh, gần nhà để dễ bảo vệ
Xung quanh ao, hay một phần của ao nên để một phần đất làm vườn trồng cây bóng mát, cây ăn quả có giá trị Vườn là điều kiện sinh thái rất thích hợp với đời sống của baba nuôi trong ao
Trang 3Đáy ao có lớp bùn dày 10 - 20cm.
Quanh ao, vườn xây tường cao 0,7- 0,8m, đỉnh tường có gờ ngang rộng 10cm (ở phía lòng ao) để baba khỏi bò đi mất
Khoảng cách giữa ao và tường bảo vệ tốt nhất để rộng 1 m và trồng cây mướp, bầu bí, cây ăn quả làm bóng mát
Bờ ao dốc thoải, hay bắc cầu, tạo 1-2 lối cho baba dễ lên xuống phơi mình tắm nắng
2 Bể nuôi:
Diện tích: trên 10m2
Nước sâu: 0,6 - 1m Có cống tràn (miệng cống ngăn bằng lưới sắt) để giữ mức nước cố định ở mức cao nhất, có cống tháo ở đáy thuận lợi để bớt công bơm, tát nước
Quanh bể cũng nên để một khoảng đất trồng cây bóng mát, bắt cầu cho baba lên xuống, thềm để ngập nước và thả kín bèo tây
Trường hợp nuôi nhiều baba cỡ khác nhau, phải làm nhiều ao, hay ngăn ao phân loại lớn bé để nuôi riêng
III-Cho ăn và quản lý chăm sóc ba ba
1 Thức ăn:
Bể, máng đựng thức ăn cho baba đặt ổn định
Bệ được xây bằng gạch lát xi măng, trong ao nên có 2 - 4 bệ máng đựng thức ăn (máng được đóng bằng gỗ có thành cao 5-10cm)
Bệ, máng chìm ngập sâu 20 cm Có thể dùng mẹt, nia treo ngập nước 20cm Thức ăn chủ yếu là động vật (sống hay đã chết) như giun, ốc, hến, chua, cá,
mỡ trâu bò, ruột, sà lách phế phẩm các lò mổ
Trang 4Thức ăn phải vừa cỡ miệng baba, cho ăn đều Có thể chủ động gây thức ăn bằng cách nuôi cá mè, rô phi, ốc vặn, v.v
Chế biến thức ăn tổng hợp từ chất bột, cám bột cá, bột đậu tương sao cho đạm tổng số 40 - 43%
Chú ý không dùng bột cá mặn hay cá tép đã ướp mặn
Lượng thức ăn hằng ngày khoảng 5 - 8% trọng lượng baba có trong ao
Trước khi cho ăn phải dọn sạch sàn bệ, máng cho ăn Điều chỉnh thức ăn theo thời tiết để tránh bị lãng phí ảnh hưởng đến chất nước Baba ăn khoẻ, hoạt động mạnh khi nhiệt độ nước từ 22 - 32oC Trên 35oC, ít ăn hoặc ngừng ăn Dưới 12oC, ngừng ăn
Ở miền Bắc, trước khi vào mùa đông cho ăn thức ăn giàu dinh dưỡng và có
độ béo cao như mỡ trâu, mỡ bò để nó tích lũy mỡ dùng trong mùa đông
Ao nuôi baba với độ thưa có thể kếp hợp nuôi cá mè, trôi, trắm, chép nuôi
ốc trong ao làm thức ăn cho baba, sẽ không gây hại với baba mà còn tăng hiệu quả kinh tế của ao nuôi
2 Quản lý, chăm sóc:
- Chống bắt trộm, đề phòng baba đi mất nhất là những ngày mưa to, gió lớn, lúc mới thả giống, nước chảy dễ kích thích, dễ cắn câu chỉ cần sơ xuất là mất cả đàn
- Đặc biệt phải đảm bảo yên tĩnh, hạn chế tháo nước, đánh bắt gây hoảng sợ
- Nước ao sạch, không để bị thối bẩn
- Nuôi baba trong mùa đông tháng 12 - 3 năm sau, ngoài biện pháp cho ăn tích cực trước mùa đông và trong những ngày nắng ấm, cần có biện pháp chống rét như dâng cao mực nước, thả bèo tây 1/2 diện tích ao
IV-Thu hoạch và vận chuyển ba ba
Trang 5Thu tỉa: Có thể xuống ao mò bắt, kéo lưới, cất vó hay chặn lối từ vườn xuống ao trực tiếp bắt Thu toàn bộ: Tháo cạn, tát ao để bắt Mùa thu hoạch chủ yếu vào tháng 11- 12 và tháng 1 dương lịch, mùa này nhiệt độ thấp, tỷ lệ sống cao
Vận chuyển baba: Vận chuyển gần có thể chứa chúng vào bao tải thưa, dùng
xe đạp, xe máy Khi đi xa cần chứa vào sọt hay thùng gỗ thoáng, lót bèo giữ
ẩm, xếp một lượt bèo một lớp baba tốt nhất là cho vào sọt, thùng chia làm nhiều ô Quá trình vận chuyển, thao tác cần nhẹ nhàng, tráng xây xát