Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan.. Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năn[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 5
CHƯƠNG I : TẾ BÀO THỰC VẬT Bài 5: KÍNH LÚP, KÍNH HIỂN VI VÀ CÁCH SỬ DỤNG
A Mục tiêu bài học:
1 Về kiến thức:
- Hs nhận biết các bộ phận của kính lúp và kính hiển vi
- Biết cách sử dụng kính lúp ,kính hiển vi
2 Về kỹ năng:
a Kỹ năng sống:
- Kỹ năng giải quyết vấn đề để trả lời câu hỏi: Có phải tất cả thực vật đều có hoa?
- Kỹ năng tìm kiếm sử lí thông tin về cây có hoa và cây không có hoa Phân
biệt được cây một năm và cây lâu năm
- Kỹ năng phản hồi, nắng nghe tích cực trong quá trình thảo luận
- Kỹ năng thể hiện sự tự tin trong trình bày ý kiến cá nhân, Kỹ năng hợp tác trong giải quyết vấn đề tìm kiếm và sử lí thông tin,phản hồi, lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin, giải quyết vấn đề, hợp tác, quản lí thời gian,thuyết trình,ứng
xử
b Kỹ năng bài:
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, thực hành
3 Về thái độ:
- Giáo dục lòng yêu thiên nhiên
- Yêu thích khoa học
4 Định hướng phát triển năng lực:
a Năng lực chung:
+ Năng lực làm chủ và phát triển bản thân: năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy
+ Năng lực về quan hệ xã hội: giao tiếp
+ Năng lực công cụ: Sử dụng ngôn ngữ chính xác có thể diễn đạt mạch lac, rõ ràng
b Năng lực chuyên biệt: Nhóm năng lực liên quan đến sử dụng kiến thức sinh học, nhóm năng lực về nghiên cứu khoa học
5 Nội dung tích hợp, trải nghiệm
Tích hợp giáo dục đạo đức: Cần trung thực, đoàn kết, độc lập, tự chủ trong suy nghĩ và hành động trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của tập thể Trong quá trình thực hành, ý thức trách nhiệm việc giữ gìn, bảo vệ kính lúp và kính hiển vi
B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Gv:Chuẩn bị kính lúp, kính hiển vi, tranh 5.15.3(sgk)
- Hs: Chuẩn bị chiếc lá…
C Phương pháp và hình thức dạy học:
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Trang 2Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày
1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
D.Tiến trình giờ dạy- giáo dục
1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số HS(1p)
2/ Kiểm tra bài cũ(5p)
H: Đặc điểm nào để phân biệt TV có hoa và TV không có hoa?
H: Thế nào là cây một năm? Cây lâu năm? Cho ví dụ?
3/ Các hoạt động học:
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (2’) Mục tiêu: Định hướng cho học sinh nội dung cần hướng tới của bài học, tạo tâm thế cho
học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp
thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực
sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Cho Hs quan sát kính lúp, kính hiển vi
Muốn có hinh ảnh phóng to hơn vật thật ta phải dùng kính lúp hay kính hiển vi Vậy kính lúp và kính hiển vi là gì? Cấu tạo như thế nào?
Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay
GV: Ghi tên bài lên bảng
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: các bộ phận của kính lúp, kính hiển vi.
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp
thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực
sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
- Hoat động 2.1: Tìm hiểu kính lúp và cách sử dụng.(9p)
- Mục tiêu:- Hs nhận biết các bộ phận của kính lúp và biết cách sử dụng kính
lúp
- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, kính lúp, mẫu vật
- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương
pháp dạy học theo nhóm
- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
-Gv: Yêu câù hs làm việc sgk –q.sát kính
lúp theo nhóm (gv phát cho hs)
-Hs: hoạt động nhóm…
H: Cho biết kính lúp có cấu tạo như thế
nào?
-Hs: Đại diện nhóm trả lời
-Gv: cho hs q.sát hình 5.2 trảlời:
1.Kính lúp và cách sử dụng
-Cấu tạo: Kính gồm 2 phần:
Trang 3H: Nêu cách sử dụng kính lúp cầm tay?
-Hs: Trả lời
- Gv: Cho hs dùng kính lúp để q.sát
chiếc lá mang đến lớp Hướng dẫn hs kỹ
năng q.sát
-Hs: quan sát mẫu vật dưới kính lúp
- GV kiểm tra tư thế của HS khi sử dụng
kính
-Gv: Chuyển ý: Làm thế nào để chúng ta
có thể nhìn thấy những SV rất nhỏ bé
hay các bộ phận bên trong của TV
.Tích hợp giáo dục đạo đức:
+ Giáo dục ý thức hợp tác, đoàn kết
trong quá trình thực hành,
+ Ý thức trách nhiệm việc giữ gìn, bảo
vệ kính lúp và kính hiển vi
+ Tay cầm bằng kim loại + Tấm kính trong lồi 2 mặt -Cách sử dụng: Tay trái cầm kính lúp Để mặt kính sát mẫu vật, mắt nhìn vào vật kính, di chuyển kính lên cho đến khi nhìn rõ vật Hoạt động 2.2: Tìm hiểu cấu tạo, cách sử dụng kính hiển vi (10p) - Mục tiêu:- Hs nhận biết các bộ phận của kính hiển vi và biết cách sử dụng kính hiển vi - Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, kính hiển vi, tiêu bản hạt phấn hoa - Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
- Phương pháp dạy học: thuyết trình, đàm thoại, trực quan, làm mẫu, phương pháp dạy học theo nhóm - Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
-Gv: Yêu cầu hs tìm hiểu t.tin sgk.Quan
sát kính hiển vi theo nhóm-trả lời:
H: Nêu cấu tạo của kính hiển vi?
-Hs: Đại diện nhóm trả lời- chỉ rõ các bộ
phận trên kính hiển vi…
H: Bộ phận nào của kính là quan trọng
nhất? Vì sao?
-Hs:Bộ phận quan trọng là thấu kính,
vì có ống kính để phóng to được các vật
H: Cho biết cách sử dụng kính hiển vi ?
-Hs: Trả lời…
-Gv: Cho hs q.sát một tiêu bản(hạt phấn
hoa) dưới kính hiển vi
2 Kính hiển vi và cách sử dụng
-Cấu tạo: Gồm 3 phần chính:
+Chân kính
+Thân kính: ống kính
ốc điều chỉnh
+ Bàn kính
- Cách sử dụng:
+ Đặt và cố định tiêu bản trên bàn kính
+ Điều chỉnh ánh sáng bằng gương
Trang 4-Hs: Vừa q.sát vùa điều chỉnh ốc to, ốc
nhỏ
-Gv: Quan sát uốn nắn hs về cách sử
dụng kính…
.Tích hợp giáo dục đạo đức:
+ Giáo dục ý thức hợp tác, đoàn kết
trong quá trình thực hành,
+ Ý thức trách nhiệm việc giữ gìn, bảo
vệ kính lúp và kính hiển vi
phản chiếu ánh sáng
+ Sử dụng hệ thống ốc điều chỉnh để quan sát rõ vật
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề;
phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,
năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1 Kính lúp có khả năng phóng to ảnh của vật bao nhiêu lần ?
A 3 - 20 lần B 25 - 50 lần C 100 - 200 lần D 2 - 3 lần
Câu 2 Kính hiển vi điện tử có khả năng phóng to ảnh của vật từ
A 5 000 - 8 000 lần B 40 - 3 000 lần
C 10 000 - 40 000 lần D 100 - 500 lần
Câu 3 Em hãy sắp xếp các thao tác sau theo trình tự từ sớm đến muộn trong kĩ
thuật quan sát vật mẫu bằng kính hiển vị:
1 Mắt nhìn vào thị kính, tay từ từ vặn ốc to ngược chiều kim đồng hồ cho đến khi nhìn thấy vật cần quan sát
2 Điều chỉnh ánh sáng bằng gương phản chiếu
3 Điều chỉnh ốc nhỏ để nhìn vật mẫu rõ nhất
4 Mắt nhìn vật kính từ một phía của kính hiển vi, tay vặn ốc to theo chiều kim đồng hồ cho đến khi vật kính gần sát lá kính của tiêu bản
5 Đặt tiêu bản lên bàn kính sau cho vật mẫu nằm ở đúng vị trí trung tâm, sau đó dùng kẹp giữ tiêu bản
A 2 - 5 - 4 - 1 – 3 B 2 - 4 - 5 - 1 - 3
C 2 - 1 - 4 - 5 – 3 D 2 - 4 - 1 - 5 - 3
Câu 4 Trong cấu tạo của kính hiển vi, bộ phận nào nằm ở trên cùng ?
A Vật kính B Gương phản chiếu ánh sáng
Câu 5 Khi quan sát vật mẫu, tiêu bản được đặt lên bộ phận nào của kính hiển vi
?
A Vật kính B Thị kính C Bàn kính D Chân kính
Câu 6 Kính hiển vi bao gồm 3 bộ phận chính, đó là
Trang 5A chân kính, ống kính và bàn kính.
B thị kính, gương phản chiếu ánh sáng và vật kính
C thị kính, đĩa quay và vật kính
D chân kính, thị kính và bàn kính
Câu 7 Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu sau : Trong cấu tạo
của kính hiển vi, là bộ phận để mắt nhìn vào khi quan sát vật mẫu
A Vật kính B Chân kính C Bàn kính D Thị kính
Câu 8 Trong việc sử dụng và bảo quản kính hiển vi, chúng ta cần lưu ý điều
gì ?
A Khi di chuyển kính thì phải dùng cả 2 tay : một tay đỡ chân kính, một tay
cầm chắc thân kính
B Sau khi dùng cần lấy khăn bông lau bàn kính, chân kính, thân kính
C Sau khi dùng thì cần lấy giấy thấm lau thị kính, vật kính
D Tất cả các phương án đưa ra
Câu 9 Kính lúp có đặc điểm nào sau đây ?
A Được cấu tạo bởi tay cầm và tấm kính trong có hai mặt lồi
B Được cấu tạo bởi tay cầm và tấm kính trong có hai lõm
C Được cấu tạo bởi giá đỡ và tấm kính trong có hai mặt lõm
D Được cấu tạo bởi giá đỡ và tấm kính trong có một mặt lồi, một mặt lõm
Câu 10 Kính lúp không được dùng để quan sát vật mẫu nào sau đây ?
A Virut B Cánh hoa C Quả dâu tây D Lá bàng
Đáp án
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (5’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn
đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực
quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập,
giao tiếp
1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia lớp thành nhiều nhóm ( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập
- - Chỉ trên kính các bộ phận của kính hiển vi, và nêu chức năng của chúng?
- Vận dụng quan sát trong thực tế
2 Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trả lời
- HS nộp vở bài tập
- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời đã hoàn thiện
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)
Trang 6Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến
thức đã học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề;
phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,
năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
-Hs: Vẽ sơ đồ tư duy
4/ Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: (1p)
- Học kỹ phần kính hiển vi để chuẩn bị bài sau làm thí nghiệm
- Đọc mục Em có biết?
- Chuẩn bị mẫu vật : Mỗi nhóm 1 củ hành tây, 1 quả cà chua chín để làm thí nghiệm, dao tem
E Rút kinh nghiệm: