Bài 36: TỔNG KẾT VỀ CÂY CÓ HOA (Tiếp theo)

- Kĩ năng hợp tác nhóm trong thảo luận để xác định sự thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của mỗi cơ quan trong cơ thể thực vật và sự thích nghi của thực vật với các môi trường sống cơ [r]

Ngày soạn:

Ngày giảng: Tiết 43.

Bài 36: TỔNG KẾT VỀ CÂY CÓ HOA (Tiếp theo)

I Mục tiêu:

1 Về kiến thức:

- Nắm được giữa cây xanh và môi trường có mối liên quan chặt chẽ Khi điều kiện sống thay đổi thì cây xanh biến đổi thích nghi với đời sống

- Nêu được một vài đặc điểm thích nghi của thực vật với các loại môi trường khác nhau (dưới nước, trên cạn, ở sa mạc, bãi lầy ven biển)

- Thấy được sự thống nhất giữa cây xanh với môi trường

2.

Về kĩ năng:

* kĩ năng bài

- Kĩ năng quan sát, thực hành, so sánh, nhận biết, phân tích, hệ thoonhs hoá kiến thức

* kĩ năng sống:

- Kĩ năng hợp tác nhóm trong thảo luận để xác định sự thống nhất giữa cấu tạo

và chức năng của mỗi cơ quan trong cơ thể thực vật và sự thích nghi của thực vật với các môi trường sống cơ bản

- Kĩ năng tìm kiếm, sử lí thông tin

- Kĩ năng tự tin khi đặt và trả lời câu hỏi

- Kĩ năng trình bày ý tưởng

3 Về t hái độ.

- Chú trọng giáo dục ý thức bảo vệ cây xanh, phát triển cây xanh ở địa phương

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác

5 Nội dung tích hợp, trải nghiệm

- Giáo dục đạo đức: Sự thống nhất về cấu tạo và chức năng của từng bộ phận, giữa các bộ phận của cây, giữa thực vật với các điều kiện sống của môi trường

Có trách nhiệm bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên, yêu chuộng hòa bình

- Trách nhiệm: Tìm hiểu cơ s khoa học của quá trình sinh trư ng, phát triển của thực vật, động vật; Các yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của sinh vật

II.Chuẩn bị của GV và HS:

1 Giáo viên:Tranh phóng to h 36.2 Mẫu vật: Cây bèo tây, rong đuôi chó.

2 Học sinh: Đọc bài trước ở nhà Mỗi nhóm chuẩn bị 1 cây bèo tây, cây

rong đuôi chó

III Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày

1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm

IV Tiến trình giờ dạy-giáo dục:

1 Ổn định lớp: (1p)

2 Kiểm tra bài cũ: (5p)

- Cây có hoa có những loại cơ quan nào? Chúng có chức năng gì?

- Hãy giải thích vì sao rau trồng trên đất khô cằn, ít được tưới bón thì lá thường không xanh tốt, cây lớn chậm, còi cọc, năng suất thu hoạch sẽ thấp?

3 Các hoạt động học

HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (2’)

a Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo

tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới

b Nội dung: Giáo viên giới thiệu thông tin liên quan đến bài học.

c Sản phẩm: Học sinh lắng nghe định hướng nội dung học tập.

d Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, lắng nghe phát

triển năng lực quan sát, năng lực giao tiếp

GV: Cây xanh là 1 thể thống nhất, ngoài ra nó cón có sự thống nhất giữa chúng

với môi trường Vậy chúng thống nhất như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Hoat động 2.1: Tìm hiểu cây với môi trường nước(12p).

- Mục tiêu: Nắm được đặc điểm thích nghi của thực vật với môi trường nước

- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính, phiếu học tập

- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa

- Phương pháp dạy học: phương pháp dạy học theo nhóm, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi,

-Gv: Treo tranh cho hs quan sát H: 36.2;

36.3 yêu cầu hs thảo luạn nội

dung:

H: Quan sát nhận xét lá ở 2 môi trường

trên (trên mặt nước và dưới mặt

nước) ? Tại sao?

H: Cây bèo tây có cuống phình to, nhẹ ,

xốp Điều này giúp gì cho cây khi

sống trên mặt nước?

H: Quan sát H: 36.3 so sánh cuống lá ở

hA có gì khác với hB? Giải thích tại

sao?

-Hs: Thảo luận , trả lời

-GV: Nhận xét, bổ sung:

1Lá trên mặt nước to, lá dưới mặt

nước nhỏ Vì có hình dạng biến đổi

để thích nghi với đ.k sống

2Giúp cây bèo sống trôi nổi trên mặt

nước

3Cuống lá hA to hơn hB, Tại vì phình

II Cây với môi trường.

1 Các cây sống dưới nước

to chứa không khí giúp cây nổi trên

mặt nước

-Gv: Qua sự biến đổi và khác nhau của

một số đặc điểm trên nhằm mục đích

gì?

-Hs:Nhằm thích nghi với môi trường

sống…

-Gv: Cho hs liên hệ thực tế lấy VD cây

có những đ.đ thích nghi với môi

trường nước…

- Các cây sống dưới nước thường có đặc điểm: Lá to, xốp, nhẹ thích nghi với lối sống trôi nổi -VD: Cây sen, cây súng, cây rong đuôi chó … Hoạt động 2.2: Tìm hiểu các cây sống trên cạn (12p) - Mục tiêu: Nắm được đặc điểm thích nghi của thực vật với môi trường sống trên cạn - Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính - Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa - Phương pháp dạy học: phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề - Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học -Gv: Cho hs tìm hiểu thông tin sgk, trả lời: H: Tại sao cây mọc nơi đất khô, nắng, gió nhiều thì thường có rễ ăn sâu rộng, nông, nhiều cành, lá thường có lông sáp phủ ngoài ? H: Tại sao cây sống nơi ẩm, râm mát thường vươn cao hơn, cành tập trung ở ngọn ? -Hs: Trả lời theo sự hiểu biết trong thực tế… -Gv: Nhận xét, bổ sung: Bộ rễ ăn rộng đễ lấy nước và hút sương đêm, lá có lông để giảm bớt sự thoát hơi nước… Cây sông nơi ẩm thường vươn cao để lấy ánh sáng, vì nơi đây ít ánh sáng…

2 Các cây sống trên cạn

-Các cây sống trên cạn thường có đặc điểm: Rễ ăn sâu hoặc lan rộng, cây thẳng đứng, nhiều cành…

-VD: Cây phượng, cây mít, cây thông…

Hoạt động 2.3: Tìm hiểu một số cây sống ở môi trường đặc biệt (10p).

- Mục tiêu: Nắm được đặc điểm thích nghi của thực vật với môi trường đặc biệt

- Tài liệu tham khảo và phương tiện: Sgk, sgv, máy tính

- Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa

- Phương pháp dạy học: phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

- Kĩ thuật dạy học: kĩ thuật đặt câu hỏi,

-Gv: Yêu cầu hs quan sát H: 36.4; 36.5:

H : Bộ rễ cây Đước có tác dụng gì ?

H: Cây xương rồng mọng nước, cây cỏ

có rễ dài, điều đó có tác dụng gì ?

-Hs: Trả lời…

-Gv: Liên hệ thực tế bổ sung cho hs nắm

rõ kiến thức …

3 Cây sống trong những môi trường đặc biệt

-Cây Đước sống nơi đầm lầy

-Cây Xương rồng sống nơi sa mạc…

* Nhờ khả năng thích nghi đó mà cây có thể phân bố rộng rãi khắp trên trái đất …

HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề;

phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,

năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp Hs: Đọc phần ghi nhớ sgk, phần “Em có biết”

- GV: Cây sống dưới nước có đặc điểm gì? Cho ví dụ

- HS: Các cây sống dưới nước có lá biến đổi để thích nghi với môi trường sống trôi nổi, chứa không khí giúp cây nổi

- VD: Súng trắng, rong đuôi chó

- GV: nhóm cây sống trong môi trường đặc biệt là:

a/ sú, vẹt, đước

b/ Rong đuôi chó, bèo tây

c/ Sen, súng

d/ Xương rồng, rong đuôi chó

- HS: a

GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:

Câu 1 Vì sao nói cây có hoa là một thể thống nhất ?

A Vì khi tác động vào một cơ quan sẽ ảnh hưởng đến các cơ quan khác và toàn

bộ cây

B Vì có sự thống nhất giữa chức năng của các cơ quan

C Vì có sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của mỗi cơ quan

D Tất cả các phương án đưa ra

Câu 2 Cây con có thể được hình thành từ bộ phận nào dưới đây ?

A 1, 2, 3 B 1, 2, 4 C 1, 2, 3, 4 D 1, 3, 4

Câu 3 Các loại quả : mơ, chanh, hồng xiêm, dừa, ổi có tên gọi chung là gì ?

A Quả khô B Quả mọng C Quả thịt D Quả hạch

Câu 4 Ở thực vật, bộ phận nào chuyên hoá với chức năng hấp thụ nước và muối

khoáng ?

A Hạt B Lông hút C Bó mạch D Chóp rễ

Câu 5 Khi sự hút nước và muối khoáng ở rễ cây bị ngừng trệ thì hoạt động nào

dưới đây sẽ bị ảnh hưởng ?

A Sự dẫn truyền của bó mạch vùng thân

B Sự phân chia của mô phân sinh ngọn

C Quá trình quang hợp ở lá

D Tất cả các phương án đưa ra

Câu 6 Cây nào dưới đây không sống trên cạn ?

A Chuối B Nong tằm C Cau D Trúc đào

Câu 7 Cây nào dưới đây có rễ chống ?

A Tất cả các phương án đưa ra B Đước

Câu 8 Những cây sống ở vùng sa mạc khô hạn thường có đặc điểm nào dưới

đây ?

1 Thân mọng nước

2 Rễ chống phát triển

3 Rễ rất dài, ăn sâu vào lòng đất hoặc bò lan rộng và nông trên mặt đất

4 Lá có kích thước nhỏ hoặc tiêu biến thành gai

A 1, 3, 4 B 1, 2, 3 C 2, 3, 4 D 1, 2, 3, 4

Câu 9 Hiện tượng cuống lá phình to, mềm và xốp ở cây bèo Nhật Bản có ý

nghĩa gì ?

A Giúp cây dự trữ chất dinh dưỡng

B Giúp cây hấp thụ nước và muối khoáng triệt để hơn

C Giúp cây dễ dàng nổi trên mặt nước

D Giúp cây đào thải các chất dư thừa ra ngoài cơ thể

Câu 10 Nhóm nào dưới đây gồm những cây sống trong vùng ngập mặn ?

A Đoạn, chúc, nứa, hồng, na B Bần, sú, vẹt, mắm, đước

C Giang, si, vẹt, táu, lim D Bụt mọc, sưa, hoàng đàn, tuế, mun

Đáp án

HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’)

a Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức vừa học quyết các vấn đề học tập và thực

tiễn

b Nội dung: Dạy học trên lớp, hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân.

c Sản phẩm: HS vận dụng các kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ đặt ra.

d Tổ chức thực hiện:GV sử dụng phương pháp vấn đáp tìm tòi, tổ chức cho

học sinh tìm tòi, mở rộng các kiến thức liên quan

GV chia lớp thành nhiều nhóm

( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập

Hãy giải thích vì sao trồng rau trên đất khô cằn, ít được tưới bón thì lá thường không xanh tốt, cây chậm rãi, chậm nước, còi cọc, năng suất thu hoạch sẽ thấp?

Các cây sống trong những môi trường đặc biệt có những đặc điểm gì? Cho ví dụ.

HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức

đã học

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề;

phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát,

năng lực sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp Tìm các loại cây sống trong môi trường đặc biệt

- Vận dụng kiến thức để trồng những loại cây thích hợp ở những môi trường

thích hợp để phù hợp với cấu tạo của cây

4/ Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị bài sau: (1p)

- Học bài

- Trả lời câu hỏi và bài tập SGK/tr121

- Đọc phần “Em có biết”

- Nghiên cứu bài 37, trả lời các câu hỏi sau:

+ Tảo xoắn và rong mơ có đặc điểm cấu tạo như thế nào?

+ Vai trò của tảo là gì?

V Rút kinh nghiệm: