Câu 2.6 điểm Bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu.. - Ca Huế mãi mãi quyến rũ, làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp bí ẩ
Trang 1ĐỀ LUYỆN TẬP SỐ 6:
Câu 1 (5 điểm) Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới :
“… Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng một con người về cái ngày
"hôm nay tôi đi học" ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con Để rồi bất cứ một ngày nào đó trong đời, khi nhớ lại, lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến Ngày mẹ còn nhỏ, mùa hè nhà trường đóng cửa hoàn toàn, và ngày khai trường đúng là ngày đầu tiên học trò lớp Một đến gặp thầy mới, bạn mới Cho nên ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi, hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng ngoài cách cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào …”
(Trích SGK Ngữ văn 7, tập 1).
a Cho biết chủ đề của đoạn văn bản trên (1điểm)
b Tìm các từ láy trong đoạn văn Phân tích tác dụng của các từ láy trong việc diễn tả tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trong đoạn văn (2.5 điểm)
c Xác định chủ ngữ, vị ngữ và kiểu câu trong câu văn: Cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng một con người về cái ngày "hôm nay tôi đi học"
ấy, mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào lòng con (0.5 điểm)
d Trình bày cảm nhận của em về nhân vật người mẹ trong văn bản (1.0 điểm)
Câu 2 (5 điểm)
Hãy chứng minh rằng đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại rất lớn nếu chúng
ta không có ý thức bảo vệ môi trường
HƯỚNG DẪN:
1 a/ Chủ đề của đoạn văn trên là tâm trạng nôn nao, hồi hộp
và ấn tượng sâu đậm về ngày đầu tiên đi học của người mẹ
1,0
Trang 2b/ - Các từ láy trong đoạn văn: mãi mãi, nhẹ nhàng, cẩn
thận, rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến, hoàn toàn, nôn nao,
hồi hộp, chơi vơi, hốt hoảng
1,5
- Tác dụng của các từ láy: diễn tả đầy đủ, sâu sắc hơn tâm
trạng và cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến, hồi hộp của
người mẹ vào đêm trước ngày khai trường vào lớp Một của
con
1,0
c/ - Chủ ngữ: "Mẹ"
- Vị ngữ: " muốn nhẹ nhàng, cẩn thận và tự nhiên ghi vào
lòng con cái ấn tượng khắc sâu mãi mãi trong lòng một con
người về cái ngày "hôm nay tôi đi học" ấy"
0,25
- Kiểu câu đơn mở rộng thành phần vị ngữ 0,25 d/ Người mẹ trong văn bản "Công trường mở ra" có tâm
hồn nhạy cảm, hết lòng thương yêu con, muốn dành tất cả
những điều tốt đẹp nhất cho đứa con thân yêu của mình
Người mẹ ấy không chỉ rất thương yêu con mà còn hiểu rẩt
rõ vai trò của giáo dục có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc
đời mỗi con người
1,0
2 1- Yêu cầu chung:
- HS biết sử dụng phép lập luận chứng minh để
chứng minh đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại rất lớn nếu
chúng ta không có ý thức bảo vệ môi trường.
- Biết cách làm bài văn nghị luận chứng minh, bố cục
hợp lí, dẫn chứng có sức thuyết phục, có sự liên kết, trình
bày mạch lạc, rõ ràng
2- Yêu cầu cụ thể:
a Mở bài:
- Trong những năm gần đây, môi trường sống bị ô
Trang 3nhiễm nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu.
- Vấn đề bảo vệ môi trường được cả nhân loại quan
tâm
b- Thân bài:
* Giải thích:
Môi trường tác động đến đời sống của con người bao
gồm: môi trường đất, môi trường nước và môi trường
không khí
* Chứng minh: Đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại
rất lớn nếu chúng ta không có ý thức bảo vệ môi trường
- Nạn phá rừng, đốt rừng sẽ gây ra hậu quả nghiêm
trọng như: núi bị sạt nở kéo theo đất đá, lũ bùn, lũ quét, lũ
lụt tàn phá nhà cửa, hoa màu, cướp đi mạng sống của con
người và phá vỡ cân bằng sinh thái
- Nạn đánh bắt trên sông, trên biển bằng những
phương tiện nguy hiểm (thuốc nổ, điện, lưới quét ) làm
cho thủy hải sản ngày càng cạn kiệt
- Nền công nghiệp phát triển mạnh mẽ, nhà máy, xí
nghiệp thải ra các khí độc hại làm ô nhiễm bầu khí quyển,
thậm chí làm thủng tầng ôzôn bảo vệ trái đất, gây ra những
xáo trộn ghê gớm trong quy luật của thời tiết, thiên nhiên
(khí hậu ngày càng nóng lên, giông tố, bão lụt, hạn hán,
nước biển dâng, nước mặn thâm nhập vào đất liền liên
tiếp xảy ra)
- Ở thành thị và các khu công nghiệp: khí thải, nước
thải, chất thải không được xử lý kịp thời, trở thành nguy
cơ bùng phát bệnh dịch Ý thức bảo vệ môi trường của
chúng ta còn kém, thể hiện ở các hành vi thiếu văn hóa (xả
0.25 0.25
0.25
0.75
0.75
1.0
0.5
Trang 4rác ra đường, xuống kênh mương, xuống sông, phóng uế
bừa bãi nơi công cộng ) làm cho môi trường dần bị ô
nhiễm, cảnh quan đô thị nhếch nhác, kém văn minh
- Ở nông thôn: sự thiếu hiểu biết về khoa học kĩ thuật
cũng gây ra những tác hại không nhỏ trong đời sống hàng
ngày Môi trường mất vệ sinh dẫn đến đau ốm, bệnh tật,
giảm sức lao động
* Giải pháp:
- Tuyên truyền, vận động mọi người hãy tích cực góp
phần vào việc giữ gìn bảo vệ môi trường sống, ngôi nhà
chung của thế giới
- Có hành động cụ thể: Trồng thêm cây xanh, thực
hiện nếp sống văn minh, giữ gìn trường lớp, thành phố, làng
quê xanh - sạch - đẹp
- Xử lý nghiêm những cá nhân, doanh nghiệp vi
phạm Luật môi trường; xử lý lâm tặc theo Luật định
c- Kết bài:
Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời
sống con người Nếu chúng ta không có ý thức bảo vệ môi
trường, đời sống của chúng ta sẽ bị tổn hại rất lớn Vì vậy
mỗi người phải có ý thức bảo vệ môi trường Bản thân em
sẽ thực hiện thật tốt việc giữ gìn và bảo vệ môi trường ở
ngay nơi mình ở, học tập và sinh hoạt
(Nếu phần giải pháp HS viết chung trong phần kết
bài thì có thể cho tăng điểm phần kết bài, nhưng không
quá 1.5 điểm).
0.5
0.25
0.5
Trang 5ĐỀ LUYỆN TẬP SỐ 7:
Câu 1.(4 điểm)
Phần kết văn bản Ca Huế trên sông Hương (Ngữ văn 7, tập hai), tác giả
Hà Ánh Minh viết:
Nghe tiếng gà gáy bên làng Thọ Cương, cùng tiếng chuông chùa Thiên
Mụ gọi năm canh, mà trong khoang thuyền vẫn đầy ắp lời ca tiếng nhạc.
Không gian như lắng đọng Thời gian như ngừng lại…
Em cảm nhận như thế nào về vẻ đẹp kì diệu của ca Huế trên sông Hương qua đoạn văn trên ?
Câu 2.(6 điểm)
Bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh đã gọi về những kỉ niệm
đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
Em hãy làm sáng tỏ nội dung trên đây bằng một bài văn nghị luận
HƯỚNG DẪN Câu Đáp án Điểm
1
4 điểm
Trình bày cảm nhận về vẻ đẹp kì diệu của ca Huế trên sông
Hương qua đoạn văn (…)
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng
phải nêu được 4 ý cơ bản như sau (mỗi ý 1 điểm):
- Ca Huế là một hình thức sinh hoạt văn hóa - âm nhạc thanh
lịch, tao nhã
- Ca Huế khiến người nghe quên cả không gian, thời gian, chỉ
còn cảm thấy tình người
- Ca Huế làm giàu tâm hồn con người, hướng con người đến
những vẻ đẹp của tình người xứ Huế: trầm tư, sâu lắng, đôn
hậu…
1điểm 1điểm 1điểm 1điểm
Trang 6- Ca Huế mãi mãi quyến rũ, làm say đắm lòng người bởi vẻ đẹp
bí ẩn của nó
2
6 điểm
Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của
tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã
làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
Hãy làm sáng tỏ nội dung trên đây bằng một bài văn nghị luận
Mở bài
- Giới thiệu khái quát về nhà thơ Xuân Quỳnh: là nhà thơ nữ
xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam Thơ Xuân Quỳnh
thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống
gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung cảm và
khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm
thắm
- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ: bài thơ được viết trong
thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, bài thơ thể hiện vẻ
đẹp trong sáng về những kỉ niệm tuổi thơ và tình bà cháu Tình
cảm ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
0,5 điểm
0,5 điểm
Trang 7bài
Làm sáng tỏ về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà
cháu được thể hiện qua bài thơ Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng
ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
+ Ý thứ nhất: Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm
đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu: Trên đường hành quân,
người chiến sĩ chợt nghe tiếng gà nhảy ổ, tiếng gà đã gợi về
những kỉ niệm tuổi thơ thật êm đềm, đẹp đẽ:
- Hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng
đẹp như trong tranh hiện ra trong nỗi nhớ:
" Ổ rơm hồng những trứng
này lang Này con gà mái mơ …"
-Một kỉ niệm về tuổi thơ dại: tò mò xem trộm gà đẻ bị bà mắng:
" - Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau mặt…"
- Người chiến sĩ nhớ tới hình ảnh người bà đầy lòng yêu
thương, chắt chiu, dành dụm chăm lo cho cháu:
" Tay bà khum soi trứng
dành từng quả chắt chiu "
- Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ: được bộ quần áo
mới từ tiền bán gà - ước mơ ấy đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ…
+ Ý thứ hai: Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm
sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước:
- Tiếng gà trưa với những kỉ niệm đẹp về tuổi thơ, hình ảnh thân
thương của bà đã cùng người chiến sĩ vào cuộc chiến đấu …
- Những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ như tiếp thêm sức mạnh cho
người chiến sĩ chiến đấu vì Tổ quốc và cũng vì người bà thân
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
Trang 8yêu của mình:
" Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Bà ơi, cũng vì bà…"
- Qua những kỉ niệm đẹp được gợi lại, bài thơ đã biểu lộ tâm
hồn trong sáng, hồn nhiên của người cháu với hình ảnh người bà
đầy lòng yêu thương, chắt chiu dành dụm chăm lo cho cháu
- Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc
thêm tình yêu quê hương, đất nước của mỗi chúng ta Tình yêu
quê hương, đất nước, tình yêu Tổ quốc bắt nguồn từ những tình
cảm gia đình thật gần gũi, thân thương và cũng thật sâu sắc
Những tình cảm thiêng liêng, gần gũi ấy như tiếp thêm sức
mạnh cho người chiến sĩ, như tiếp thêm sức mạnh cho mỗi
người để chiến thắng…
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
Kết
bài
+ Khẳng định lại nội dung bài thơ: Bài thơ Tiếng gà trưa đã
gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình
cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê
hương đất nước
+ Học sinh có thể tự liên hệ bản thân, nêu cảm nghĩ về tình
cảm gia đình - nguồn sức mạnh cho mỗi người chúng ta trong
cuộc sống hôm nay, có thể mở rộng và nâng cao qua một số tác
phẩm văn học khác nói về tình cảm gia đình
0,5 điểm
0,5 điểm
Trang 9ĐỀ LUYỆN TẬP SỐ 8:
Câu 1 (3 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn văn sau:
“Tôi yêu Sài Gòn da diết Tôi yêu trong nắng sớm, một thứ nắng ngọt ngào, vào buổi chiều lộng gió nhớ thương, dưới những cây mưa nhiệt đới bất ngờ Tôi yêu thời tiết trái chứng với trời đang ui ui buồn bã, bỗng nhiên trong vắt lại như thuỷ tinh Tôi yêu cả đêm khuya thưa thớt tiếng ồn Tôi yêu phố phường náo động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêu cả cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sương với làn không khí mát dịu, thanh sạch trên một số đường còn nhiều cây xanh che chở Nêú cho là cường điệu, xin thưa:
“Yêu nhau yêu cả đường đi
Trang 10Ghét nhau ghét cả tông chi, họ hàng”.
(Sài Gòn tôi yêu, Minh Hương)
Câu 2 (7 điểm) Đôi bàn tay mẹ.
HƯỚNG DẪN
Câu
Đáp án Điểm
1
- Đây là đoạn văn biểu cảm tình yêu Sài Gòn của nhân vật trữ tình
trong tuỳ bút Sài Gòn tôi yêu của Minh Hương
0,5 đ
- Câu mở đầu đoạn văn bộc lộ tình cảm một cách khái quát, những
câu sau bộc lộ tình yêu Sài Gòn một cách cụ thể của tôi Với
những hình ảnh đối lập, sự liệt kê cho thấy tôi yêu sài Gòn da diết,
yêu rất nhiều thứ, nhiều lúc, nhiều nơi: Yêu thiên nhiên yêu nắng,
yêu mưa, yêu sớm, yêu chiều, yêu đêm, yêu ngày, yêu nhịp sống
của phố phường lúc tĩnh lặng, yêu cả những lúc phố phường
náo động, dập dìu, yêu những lúc thời tiết đẹp trời, rồi yêu cả
những lúc thời tiết trái chứng trở trời Và cuối cùng tác giả lí giải
cho cái tình cảm của mình bằng một câu ca dao càng làm nổi bật
tình yêu sâu sắc đối với quê hương Thông qua tình yêu của tác giả
ta cảm nhận được nét đẹp riêng, độc đáo của thiên nhiên, khí hậu
và phố phường Sài Gòn
1,5 đ
- Điệp ngữ tôi yêu nhắc đi nhắc lại nhiều lần cùng với hình ảnh
gợi cảm nắng ngọt ngào, gió nhớ thương, cây mưa nhiệt đới bất
ngờ, trời ui ui buồn bã,… ta như cảm thấy nhân vật trữ tình huy
động tất cả các giác quan để cảm nhận một cách tinh tế thiên
nhiên, phố
phường Sài Gòn để bộc lộ tình yêu Sài Gòn sâu nặng, thiết tha
1 đ
Trang 11- Đoạn văn gợi nhắc mọi người về tình yêu đối với quê hương, đất
nước
0,5 đ
1 Mở bài
2
- HS dẫn dắt từ một lời thơ, lời hát, hoặc từ một hình ảnh cụ thể để
rồi giới thiệu về bàn tay của mẹ thân yêu
0,5 đ
2 Thân bài
- Giới thiệu về mẹ: tuổi tác, công việc
- Miêu tả về đôi bàn tay mẹ Đó có thể là đôi bàn tay đẹp, trắng
trẻo, nuột nà ; có thể là đôi bàn tay chai sần, thô ráp tùy thuộc vào
công việc mẹ làm nhưng với mình nó đều rất đỗi thân thương, yêu
dấu
1,5 đ
- Hồi tưởng về đôi bàn tay mẹ chăm chút mình từ khi còn nhỏ:
bàn tay ấy ôm ấp, vỗ về ,yêu thương, quạt mát, tắm gội, vuốt ve
- Rồi bàn tay ấy làm lụng biết bao công việc để chăm lo, vun vén,
tưới nước yêu thương, đoàn kết cho mọi thành viên trong gia đình
(Đôi tay mẹ dịu dàng, hiếu thảo chăm sóc ông bà; chăm lo cho bố;
thu dọn việc nhà, vun vén chi tiêu; chăm chút cho các con )
- Bàn tay mẹ đã viết lên sự sống, ước mơ và tương lai cuộc đời
con
1,0 đ 1,5 đ
1,0 đ
- Suy ngẫm về quy luật cuộc đời: con càng lớn, mẹ càng già đi, đôi
bàn tay mẹ tần tảo năm tháng cũng trở nên gầy guộc, xanh xao
Song cũng chính nhờ đôi bàn tay ấy mà con đã trưởng thành, lớn
khôn
1,0 đ
3 Kết bài
- Con đã lớn khôn, đã cảm nhận được hết tình yêu thương từ bàn
tay của mẹ Và con luôn khao khát được nằm trong vòng tay mẹ,
được bàn tay mẹ vỗ về, yêu thương
0,5đ
Trang 12ĐỀ LUYỆN TẬP SỐ 9:
Câu 1 (4,0 điểm)
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp từ ở đầu câu và điệp cấu trúc câu trong đoạn văn sau:
Tôi yêu Sài gòn da diết ( ) Tôi yêu trong nắng sớm, một thứ nắng ngọt ngào, vào một buổi chiều lộng gió nhớ thương, dưới những cây mưa nhiệt đới bất ngờ Tôi yêu thời tiết trái chứng với trời đang ui ui buồn bã, bỗng nhiên trong vắt lại như thủy tinh Tôi yêu cả đêm khuya thưa thớt tiếng ồn Tôi yêu phố phường náo động, dập dìu xe cộ vào những giờ cao điểm Yêu cả cái tĩnh lặng của buổi sáng tinh sương với làn không khí1,3
mát dịu, thanh sạch trên một số đường còn nhiều cây xanh che chở
Trang 13(Minh Hương, Sài Gòn tôi yêu)
Câu 2 (4,0 điểm)
Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nhận của em về bài thơ Cảnh khuya của Hồ
Chí Minh
a Đoạn văn có độ dài khoảng mươi dòng
b Đoạn văn có sử dụng một trong các phép tu từ: điệp ngữ, liệt kê
Câu 3 (12,0 điểm)
Trong bức thư của bố gửi cho con, có đoạn: “En-ri-cô này! Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thương yêu đó.”.
Đóng vai En-ri-cô, nhân vật trong văn bản Mẹ tôi của Ét-môn-đô đơ
A-mi-xi, em hãy phát biểu cảm nghĩ của mình khi đọc được những dòng thư đó
HƯỚNG DẪN:
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm
Câu 1 Phân tích tác dụng của biện pháp điệp từ ở đầu câu và điệp
cấu trúc câu trong đoạn văn sau:
4,0