BÁO CÁO KIỂM TOÁN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY ABC

Các chuẩn mực này yêu cầu công việc kiểm toán lập kế hoạch và thực hiện để có sự đảm bảo hợp lý rằng các Báo cáo tài chính không còn chứa đựng các sai sót trọng yếu.. Chúng tôi đã thực h

BÁO CÁO KIỂM TOÁN VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA

CÔNG TY ABC

Kính gửi: Tổng Công ty AMCF

Ban Giám đốc Công ty ABC

Chúng tôi đã tiến hành kiểm toán Báo cáo tài chính gồm: Bảng cân đối kế toán tại ngày 31 tháng 12 năm 2002; Kết quả kinh doanh năm 2002 và thuyết minh Báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31 tháng 12 năm 2002 được lập ngày 05 tháng 03 năm 2003 của Công ty ABC được đánh từ trang 05 đến 09 kèm theo

Việc lập và trình bày Báo cáo tài chính này thuộc trách nhiệm của Ban Giám đốc Công ty Trách nhiệm của chúng tôi là đưa ra ý kiến về các báo cáo tài chính này căn cứ trên kết quả kiểm toán của chúng tôi

Chúng tôi đã thực hiện công việc kiểm toán theo các chuẩn mực kiểm toán Việt Nam Các chuẩn mực này yêu cầu công việc kiểm toán lập kế hoạch và thực hiện để có sự đảm bảo hợp lý rằng các Báo cáo tài chính không còn chứa đựng các sai sót trọng yếu Chúng tôi đã thực hiện việc kiểm tra theo phương pháp chọn mẫu

và áp dụng các thử nghiệm cần thiết, các bằng chứng xác minh các thông tin trong Báo cáo tài chính, đánh giá việc tuân thủ các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành, các nguyên tắc và phương pháp kế toán được áp dụng, các ước tính và xét đoán quan trọng của Ban Giám đốc công ty cũng như các trình bày tổng quát các Báo cáo tài chính Chúng tôi cho rằng công việc kiểm toán của chúng tôi đã đưa ra những cơ sở hợp lý để làm căn cứ cho ý kiến của chúng tôi

Ý kiến của kiểm toán viên

Báo cáo tài chính đã phản ánh trung thực và hợp lý tình hình tài chính tại ngày 31/12/2002 cũng như kết quả hoạt động kinh doanh năm 2002 của công ty Cung ứng dich vụ hàng không Các báo cáo được lập phù hợp với chuẩn mực kế toán Việt nam hiện hành và các quy định pháp lý có liên quan

Hà nội, ngày 15 tháng 3 năm 200

CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN

GIÁM ĐỐC Kiểm toán viên

NGô đức đoàn

Chứng chỉ KTV số Đ 0052/ KTV

Nguyễn quốc dũng

Chứng chỉ KTV số 0285/ KTV

THƯ QUẢN LÝ Kính gửi: Ban Giám đốc công ty Cung ứng dịch vụ hàn không

Thực hiện Hợp đồng kiểm toán số 171/HĐKT/TC ngày 5 tháng 2 năm

2003 giữa Công ty ABC với Công ty dịch vụ tư vấn tài chính kế toán và kiểm toán chúng tôi đã tiến hành kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2002 của Công ty ABC và đã có những ý kiến nhận xét về Báo cáo tài chính đối với từng đơn vị trực thuộc của công ty

Trong quá trình kiểm toán, chúng tôi đã xem xét một số khía cạnh quan trọng của hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ kèm theo đây chúng tôi xin gửi tới quý Ban những ý kiến nhận xét của chúng tôi nhằm giúp Công ty hoàn thiện hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ và khắc phục những điểm yếu mà chúng tôi nhận thấy trong quá trình kiểm toán

Các vấn đề trình bày trong thư quản lý này được chúng tôi rút ra từ quá trình thực hiện các thủ tục kiểm toán nhằm giúp chúng tôi đưa ra ý kiến nhận xét về Báo cáo tài chính năm 2002 của Công ty ABC Vì vậy, những nhận xét này không phải là tất cả những nhận xét, đánh giá về công tác quản lý tài chính

kế toán mà một cuộc kiểm toán toàn diện có thể đưa ra

Nhân dịp này chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, phòng kế toán của Công ty ABC về sự hợp tác, giúp đỡ đối với chúng tôi trong quá trình kiểm toán

Kính thư GIÁM ĐỐC CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN

TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN

NGÔ ĐỨC ĐOÀN

I Mục đích và phương pháp kiểm toán

Côngviệc kiẻm toán của chúng tôi được tiến hành theo qui định hiện hành của nhà nước về quy chế kiểm toán độc lập trong nền kinh tế quốc dân; các Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam đã được ban hành; các Quy chế quản ký tài chính và hạch toán kế toán đối với Doanh nghiệp nhà nước, các văn bản pháp quy về tài chính kế toán

Công việc của chúng tôi được thực hiện gồm các thủ tục:

- Đối chiếu số liệu giữa các chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính với sổ kế toán tổng hợp và các sổ chi tiết liên quan

- Kiểm tra đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán với các chứng từ kế toán

- Kiểm tra tính hợp lý, hợp lệ của chứng từ kế toán

- Kiểm tra đối chiếu giữa sổ kế toán với các tài liệu liên quan khác

- Kiểm tra việc thực hiện các quy định về lập và gửi Báo cáo tài chính, các quy định về quản lý tài chính theo quy định hiện hành của nhà nước

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xem xét hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị, chúng tôi rút ra một số nhận xét về chuyên môn và đề xuất ý kiến nhằm giúp cho Công ty ABC tăng cường công tác quản lý nền kinh tế tài chính, nâng cao chất lượng công tác kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ

II Các ý kiến đề suất chi tiết

1 Về hệ thống kiểm soát nội bộ

Qua kiểm tra chúng tôi thấy:

- Việc đối chiếu số dư tài khoản nợ, vay với nhà cung cấp, với nhà cho vay,nợ chưa đầy đủ

- Trong sổ chi tiết tài khoản nhiều khi quên không ghi ngày ghi sổ

Ý kiến của kiểm toán viên:

Công ty cần chỉ đạo, hướng dẫn phòng kế toánvà bộ phận kiểm soát nội bộ tiến hành một cách thường xuyên và chủ động trong việc đối chiếu số dư nợ, vay với các chủ nợ Tiến hành ghi sổ một cách kịp thời, hợp lý

2 Về thực hiện chế độ chứng từ kế toán

Quy định

Qua kiểm tra chúng tôi thấy

Ý kiến kiểm toán viên

6 Công việc sau kiểm toán

Sau mỗi cuộc kiểm toán, Ban Giám đốc Công ty AASC đều tiến hành đánh giá chất lượng công việc của kiểm toán viên từ đó rút ra bài học kinh nghiệm

Đồng thời, Công ty cũng thường xuyên có sự liên lạc với khách hàng để thu thập thêm về tình hình kinh doanh và những thay đổi lớn trong tổ chức, chính sách của Công ty khách hàng làm tư liệu phục vụ cho cuộc kiểm toán năm sau

PHẦN III.

HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CÁC KHOẢN NỢ, VAY

DO CÔNG TY KIỂM TOÁN AASC THỰC HIỆN

I SỰ CẦN THIẾT PHẢI HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN BCTC NÓI CHUNG

VÀ KIỂM TOÁN CÁC KHOẢN NỢ, VAY

Kế toán kiểm toán là nguồn cung cấp thông tin tài chính, kinh tế kịp thời, đúng đúng đắn tình hình tài chính doanh nghiệp, quốc gia để làm cơ sở hoạch định các chính sách kinh tế, tài chính doanh nghiệp, quốc gia trong từng giai đoạn phát triển

Hoạt động kiểm toán ở nước ta mặc dù ra đời muộn xong đã kế thừa được thành quả của các nước đi trước nhưng thực sự vẫn chưa phát triển, thể hiện ở việc thiếu một hệ thống các quy định, chuẩn mực nghề nghiệp làm nền tảng pháp lý cho việc thực hiện kiểm toán cũng như việc xem xét, kiểm tra, đánh giá chất lượng hoạt động này Hơn thế nữa kết quả kiểm toán chưa thực sự được đánh giá cao và sử dụng phổ biến Mà một trong những nguyên nhân của thực trạng này là chưa có đồng bộ và thiếu hoàn chỉnh của hệ thống pháp luật Hệ thống cơ quan nhà nước giao nhiệm vụ thanh tra và kiểm tra khá nhiều dẫn đến sự trùng lắp trong hoạt động nhưng xét trên toàn cục nền kinh tế, các thông tin kinh tế công khai vẫn chưa có một lực lượng nào chịu trách nhiệm đầy đủ nên vẫn không đáng tin cậy

Thế kỷ 21 là thế kỷ của hội nhập quốc tế về kinh tế, thương mại, đầu tư, tài chính Tiến trình này đã và đang diễn ra sâu rộng trên phạm vi toàn thế giới và trong từng quốc gia Việt nam cũng đang chủ động và tích cực vận động, tham gia tham gia vào tiến trình hội nhập này Đánh dấu bằng Hiệp định thương mại Việt

-Mỹ ký kết năm 2001, và sự ra nhập AFTA trong thời gian tới Thực tiễn hội nhập

cho thấy đây là quá trình không chỉ đem lại những cơ hội, mà còn đặt ra những thách thức cho các doanh nghiệp kế toán – kiểm toán trong nước Một mặt, mở cửa hội nhập sẽ tạo ra những cơ hội về khách hàng, đối tác nước ngoài và chuyển giao công nghệ thông qua việc thu hút đầu tư nước ngoài Mặt khác, mở cửa hội nhập cũng đặt ra không ít thách thức mà trực tiếp là cạnh tranh quốc tế giữa các doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp trong khu vực và trên thế giới

Chính vì vậy, cải cách và đổi mới công tác kiểm toán phù hợp với các chính sách kinh tế mới và phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm cạnh tranh với các hãng kiểm toán hoạt động trên thị trường Việt Nam là điều không thể thiếu Đó là điều kiện để AASC phát triển và hội nhập với thế giới

Kiểm toán các khoản nợ, vay là một phần hành trong kiểm toán Báo cáo tài chính Sự thành công của phần hành kiểm toán này cũng góp phần tạo nên sự thành công của cả cuộc kiểm toán Hơn thế nữa các khoản vay nợ và hiệu quả của việc sử dụng đồng vốn này có ý nghĩa quan trọng cho các doanh nghiệp mời kiểm toán và cho các nhà đầu tư, nhà cung cấp có liên quan đến khách hàng kiểm toán Chính vì vậy việc hoàn thiện kiểm toán các khoản vay nợ là một điều tất yếu được đặt ra trong thực tiễn hoạt động kiểm toán của nước ta cũng như việc nghiên cứu tìm tòi

và vận dụng các lý thuyết kiểm toán của nước ngoài vào Việt Nam

AASC luôn khẳng định mình là một trong những công ty kiểm toán hàng đầu ở Việt Nam Công ty có một đội ngũ kiểm toán viên có nhiều kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn cao đặc biệt công ty có một chương trình kiểm toán khá hợp

lý chính vì vậy chất lượng của các cuộc kiểm toán luôn làm hài lòng khách hàng Nhưng để có thể cạnh tranh với các hãng kiểm toán lớn trong tương lai công ty kiểm toán AASC phải tiếp tục có những đổi mới, hoàn thiện các chương trình kiểm toán, các phương thức kiểm toán của mình

II NHẬN XÉT VỀ QUY TRÌNH KIỂM TOÁN CÁC KHOẢN NỢ, VAY ĐƯỢC THỰC HIỆN BỞI CÔNG TY KIỂM TOÁN AASC.

1 Những mặt tích cực trong kiểm toán các khoản nợ, vay ở Công ty kiểm toán AASC

1.1 Lập kế hoạch kiểm toán

Việc lập kế hoạch kiểm toán của AASC bao gồm ba bước công việc là chuẩn bị kiểm toán, lập kế hoạch tổng quát và lập kế hoạch chi tiết là rất rõ ràng dễ hiểu

Mô hình trong giai đoạn này của công ty đã thiết lập là một mô hình khoa học, bảo đảm độ hợp lý cho mỗi bước công việc mà công ty đang thực hiện, từ việc đánh giá mức độ trọng yếu, rủi ro, tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ đến việc đề

ra các thủ tục kiểm toán thích hợp cho kiểm toán các khoản nợ vay là phù hợp với chuẩn mực kiểm toán Việt Nam

1.2 Về chương trình kiểm toán mẫu

Với sự nỗ lực của Ban Giám đốc, Phòng đào tạo cùng toàn thể kiểm toán viên công ty AASC đã có một chương trình kiểm toán mẫu được áp dụng cho mọi cuộc kiểm toán, đồng thời nó là một bản hướng dẫn cho mọi kiểm toán viên trong quá trình thực hiện Nhờ có chương trình này mà việc lập kế hoạch trở nên đơn giản hơn, quá trình làm việc của kiểm toán viên trở nên quy củ có hệ thống Chính

vì vậy chương trình này đã tiết kiệm cho kiểm toán viên thời gian, trí lực trong công tác kiểm toán

1.3 Về tổ chức và lưu trữ tài liệu kiểm toán

Tổ chức và lưu trữ tài liệu kiểm toán là một vấn đề không đơn giản, đòi hỏi phải có sự bố trí và xắp xếp kế hoạch Và điều này đã được AASC thực hiện hợp lý thông qua hình thức tham chiếu có chỉ mục Từ đó tạo điều kiện cho kiểm toán viên trong quá trình làm việc cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho những người không trực tiếp tham gia kiểm toán có thể dễ dàng kiểm tra đối chiếu các tài liệu trên hồ sơ kiểm toán Hệ thống tài liệu này sau khi được sắp xếp một cách khoa

học vào các hồ sơ kiểm toán, chúng được lưu trữ tại các phòng chức năng của công

ty theo quy chế bảo quản nghiêm ngặt

1.4 Kết thúc kiểm toán

Sau khi tổng hợp những số liệu về những sai sót của khách hàng, đoàn kiểm toán tiến hành hợp trao đổi với lãnh đạo cán bộ nhân viên công ty thảo luận, thống nhất lại số liệu, sau đó trên cơ sở này kiểm toán viên đưa ra các ý kiến nhận xét của mình trên Báo cáo kiểm toán Đây là một việc làm thích hợp trước khi đưa ra kết luận kiểm toán của kiểm toán viên Nếu đơn vị khách hàng chấp nhận sai sót và đồng ý sửa chữa theo kiểm toán viên thì ý kiến kiểm toán sẽ là chấp nhận toàn phần Nếu đơn vị khách hàng không chấp nhận sai sót và kiên quyết không làm theo kiểm toán viên thì tuỳ theo mức độ sai phạm mà kiểm toán viên đưa ra ý kiến

là chấp nhận từng phần hay ý kiến bác bỏ

Thông thường các công ty kiểm toán khác không tiến hành họp để thảo luận

và thống nhất số liệu mà khi phát hiện sai sót họ trực tiếp thảo luận với lãnh đạo và

kế toán công ty khách hàng, để từ đó nêu ra các ý kiến kiểm toán Việc họp thống nhất số liệu này của AASC là một bước đi đúng đắn không làm sáo trộn tình hình hoạt động của công ty khách hàng đồng thời tiết kiệm thời gian cho toàn bộ cuộc kiểm toán Điều này càng chứng tỏ AASC xứng đáng là một công ty kiểm toán đầu tiên và lớn nhất tại Việt Nam hiện nay

1.3 Về cách thức thu thập bằng chứng kiểm toán

Mỗi phương pháp mà AASC thực hiện là một sự vận dụng sáng tạo từ lý thuyết đến thực tế Mỗi cách thức kiểm toán được vận dụng đều hướng vào những mục tiêu cụ thể của kiểm toán

1.4 Đội ngũ nhân viên

AASC có một đội ngũ nhân viên trẻ, có trình độ chuyên môn cao và nhiệt huyết với công việc Đây là yếu tố cơ bản giúp AASC có những thành công như ngày nay

2 Các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán các khoản nợ, vay tại công ty AASC.

2.1 Về thủ tục phân tích.

Thực hiện tốt bước phân tích tổng quát Báo cáo tài chính không những giúp kiểm toán viên hiểu hơn về hoạt động kinh doanh cuả khách hàng, phán đoán khả năng xảy ra rủi ro trên Báo cáo tài chính mà còn cho phép kiểm toán viên nhận diện những yếu kém trong hoạt động của đơn vị khách hàng và từ đó đưa ra những lời nhận xét và tư vấn hợp lý khi kết thúc cuộc kiểm toán để khách hàng có thể cải tiến một cách hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình

Mặt khác, mỗi ngành nghề kinh doanh có những hệ thống kế toán riêng và

áp dụng những nguyên tắc kế toán đặc thù nên ngoài những hiểu biết về những khía cạnh đặc thù của tổ chức, kiểm toán viên phải có đủ hiểu biết chung về nền kinh tế, lĩnh vực hoạt động của đơn vị kiểm toán ngoài, để hiểu rõ các sự kiện, các nghiệp vụ và hoạt động có thể tác động đến Báo cáo tài chính của đơn vị khách hàng, cũng như để so sánh khách hàng này với khách hàng đó trong ngành đó

Thực tế cho thấy qui trình phân tích được sử dụng tại AASC trong cả ba giai đoạn của cuộc kiểm toán là rất phổ biến với nhiều phương pháp phân tích hiệu quả Song sử dụng các số liệu thống kê, phân tích của ngành hoặc các doanh nghiệp liên quan để phục vụ cho việc phân tích tổng quát Báo cáo tài chính lại ít được sử dụng

Để nâng cao hiệu quả của cuộc kiểm toán Công ty có thể đưa vào quy trình phân tích tổng quát Báo cáo tài chính những số liệu này để làm căn cứ cho việc lập

kế hoạch kiểm toán và đưa ra những phương pháp kiểm toán có hiệu quả

2.2 Vấn đề lấy mẫu kiểm toán

Lấy mẫu kiểm toán là phương pháp kiểm toán rất được AASC coi trọng vì phương pháp này tiết kiệm chi phí kiểm toán, nhưng chất lượng của cuộc kiểm toán vẫn được bảo đảm Có nhiều phương pháp chọn mẫu kiểm toán nhưng chọn

được phương pháp chọn mẫu thích hợp nhằm chọn ra một mẫu có tính đại diện cao

mà lại đơn giản, không tốn nhiều thời gian thì quả là một vấn đề không đơn giản

Qua quá trình thực tập tại Công ty em thấy hiện tại AASC đang tiến hành phương pháp chọn mẫu theo sự xét đoán nghề nghiệp của kiểm toán viên Trên cơ

sở nhận định về rủi ro tiềm tàng rủi ro kiểm soát được đánh giá trong giai đoạn lập

kế hoạch kiểm toán mà kiểm toán viên đưa ra một quy mô mẫu cụ thể Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản, dễ thực hiện, thu được những bằng chứng kiểm toán chính xác, hợp lý và có được liên hệ với rủi ro kiểm soát và rủi ro tiềm tàng Đây là phương pháp kiểm toán phi xác suất chính vì thế nó còn có những nhược điểm của phương pháp chọn mẫu phi xác suất như không chọn được những mẫu đặc trưng cho tổng thể nên chưa tiết kiệm được tối đa chi phí kiểm toán, các mẫu chọn không mang tính khách quan

Để tận dụng tối đa những ưu điểm của phương pháp chọn mẫu xác suất như các mẫu chọn mang tính khách quan, khoa học đảm bảo mọi phần tử trong tổng thể đều được chọn, tiết kiệm chi phí AASC nên kết hợp thực hiện giữa chọn mẫu xác suất và chọn mẫu phi xác suất để tận dụng tối đa ưu điểm của cả hai phương pháp này Đặc biệt với những tài khoản có nhiều nghiệp vụ kinh tế phát sinh như tài khoản phải trả nhà cung cấp

Chọn mẫu xác suất kiểm toán viên AASC có thể chọn phương pháp bảng số ngẫu nhiên, chọn mẫu ngẫu nhiên qua máy tính, và chọn hệ thống

*Chọn mẫu ngẫu nhiên theo phương pháp bảng số ngẫu nhiên: bảng số ngẫu nhiên gồm 105.000 con số ngẫu nhiên thập phân do Hội đồng thương mại liên quốc gia ban hành, các con số gồm 5 chữ số và được sắp sếp vào dòng và cột theo kiểu bàn cờ

Quy trình chọn mẫu theo bảng số ngẫu nhiên gồm bốn bước sau:

Bước 1: Định lượng đối tượng kiểm toán bằng con số duy nhất Đây là việc đánh số thứ tự theo các phần tử của tổng thể cần chọn mẫu Trong trường hợp các