Vì các câu tục ngữ trên trình bày diễn biến sự việc * Em hãy viết lại 3 câu tục ngữ nói về thiên nhiên và nêu suy nghĩ của em khi đọc 3 câu tục ngữ đó 76. Học thầy không bằng học bạn * V
Trang 1HỆ THỐNG CÂU HỎI TƯƠNG ỨNG
I TỤC NGỮ:
Các câu tục ngữ:
A Nhất nước nhì phân, tam cần, tứ giống
B Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
C Tấc đất tấc vàng
1 Câu tục ngữ nào có nội dung nói về thiên nhiên ?
2 Câu tục ngữ nào có nội dung nói về lao động sản xuất ?
* Em hãy giải thích nội dung câu tục ngữ “Tấc đất tấc vàng”
3 Các câu tục ngữ trên gieo vần gì ?
4 Các câu tục ngữ trên có đặc điểm gì về hình thức và nội dung ?
A Là những câu nói ngắn gọn, có hình ảnh, nhịp điệu
B Các vế thường đối xứng nhau, lập luận chặt chẽ, giàu hình ảnh
C Thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (thiên nhiên, lao động sản xuất…)
D Tất cả đều đúng
* Em hãy giải thích cả nội dung và nghệ thuật của câu tục ngữ: “Nhất nước, nhì phân, tam cần tứ, giống”
5 Các câu tục ngữ trên được viết theo phương thức biểu đạt nào ?
6 Vì sao em biết các câu tục ngữ trên thuộc phương thức biểu đạt mà em đã khoanh tròn ở câu (5)
A Vì các câu tục ngữ trên nêu ý kiến đánh giá, bàn luận
B Vì các câu tục ngữ trên tái hiện trạng thái sự vật con người
C Vì các câu tục ngữ bày tỏ tình cảm, cảm xúc
D Vì các câu tục ngữ trên trình bày diễn biến sự việc
* Em hãy viết lại 3 câu tục ngữ nói về thiên nhiên và nêu suy nghĩ của em khi đọc 3 câu tục ngữ đó
7 Câu tục ngữ nào đồng nghĩa với câu “Người sống đống vàng” ?
A Cái răng, cái tóc là gốc con người
B Một mặt người bằng mười mặt của
C Đói cho sạch, rách cho thơm
D Học ăn, học nói, học gói, học mở
8 Câu tục ngữ nào đồng nghĩa với câu “Giấy rách phải giữ lấy lề” ?
A Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
B Thương người như thể thương thân
C Đói cho sạch, rách cho thơm
D Học thầy không bằng học bạn
* Viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ của em khi đọc hai câu tục ngữ “Không thầy
đố mày làm nên” và “Học thầy không tày học bạn”
II NGHỊ LUẬN HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
1 Bài văn “Sự giàu đẹp của tiếng Việt” được viết theo phương thức biểu đạt nào ?
Trang 2A Tự sự C Miêu tả
2 Vì sao em biết bài văn “Sự giàu đẹp của Tiếng Việt” thuộc phương thức biểu đạt mà em đã khoanh tròn ở câu (1)
A Vì bài văn trình bày diễn biến sự việc
B Vì bài văn tái hiện trạng thái sự vật, con người
C Vì bài văn nêu ý kiến đánh giá, bàn luận
D Vì bài văn bày tỏ tình cảm, cảm xúc
* Em hãy viết một đoạn văn chứng minh sự giàu đẹp của Tiếng Việt
3 Theo Hoài Thanh nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì ?
A Đó là lòng thương người
B Đó là lòng thương muôn vật, muôn loài
C Đó là lòng vị tha
D Tất cả đều đúng
4 Theo Hoài Thanh, công dụng của văn chương là gì ?
A Hình dung sự sống
B Sáng tạo ra sự sống
C Cả hai
* Viết một đoạn văn chứng minh sự cần thiết của văn chương đối với cuộc sống con người
5 Điền vào chỗ trống chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ trong đời sống:
A Bữa cơm:………
B Cái nhà sàn:…………
6 Điền vào chỗ trống chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ trong quan hệ với mọi người:
A Việc gì làm được:………
B: Người phục vụ:………
* Hãy viết một đoạn văn nêu cảm nghĩ của em qua đức tính giản dị của Bác Hồ
7 Điền vào chỗ trống chứng minh lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân tộc ta:
A Ngày xưa:………
B Ngày nay:………
8 Điền vào chỗ trống các cụm từ diễn tả sức mạnh của tinh thần yêu nước:
A Nó kết thành…………
B Nó lướt qua…………
C Nó nhấn chìm…………
* Em hãy viết một đoạn văn chứng minh nhân dân ta từ xưa đến nay ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước
III TRUYỆN VIỆT NAM 1900 – 1945
1 Truyện ngắn “Sống chết mặc bây” được viết theo phương thức biểu đạt nào ?
2 Vì sao em biết truyện ngắn “Sống chết mặc bây” thuộc phương thức biểu đạt
mà em đã khoanh tròn ở câu (1) ?
Trang 3A Vì truyện trình bày diễn biến sự việc
B Vì truyện tái hiện trạng thái sự vật, con người
C Vì truyện bày tỏ tình cảm, cảm xúc
D Vì truyện nêu ý kiến đánh giá, bàn luận
* Trong truyện “Sống chết mặc bây” tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật nào ? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy ?
3 Điền vào chỗ trống các chi tiết đối lập giữa cảnh nhân dân đang vất vả hộ đê với cảnh tên quan phủ đang ngồi chơi bài trong đình:
A Dân phu:…………
B Tên quan phủ:……
4 Điền vào chỗ trống các chi tiết diễn tả sự tăng cấp trong việc miêu tả mức độ của trời mưa, nước sông dâng cao và cảnh hộ đê vất vả căng thẳng của nhân dân:
A Nước sông, trời mưa:………
B Con đê:………
* Hãy viết một đoạn văn miêu tả mức độ của trời mưa, nước sông ngày một dâng cao và cảnh hộ đê căng thẳng vất vả của dân phu
5 Trong bài văn “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu” tác giả đã ca ngợi Phan Bội Châu và con người như thế nào ?
A Một bậc anh hùng B Một vị thiên sứ
C Một đấng xả thân vì độc lập
D Tất cả đều đúng
6 Theo em, cái mỉm cười của Phan Bội Châu (“Nếu quả thật thế thì có thể là lúc ấy (Phan) Bội Châu có mỉm cười, mỉm cười một cách kín đáo, vô hình và im lặng như cánh ruồi lướt qua vậy”) có ý nghĩa như thế nào ?
A Thích thú trước những lời ngon ngọt của Va-ren
B Khinh miệt tên toàn quyền Va-ren
C Coi thường những lời dụ dỗ của Va-ren
D Câu B và C đều đúng
* Hãy viết một đoạn văn bày tỏ tình cảm của em đối với cụ Phan Bội Châu
7 Điền vào chỗ trống các chi tiết đối lập cực độ giữa tính cách gian trá phản bội của Va-ren và khí phách bất khuất của Phan Bội Châu
A Phan Bội Châu:………
B Va-ren:………
8 Điền vào chỗ trống những từ, ngữ biểu hiện tình cảm của con đối với Phan Bội Châu và Va-ren:
A Phan Bội Châu
B Va-ren:
* Em hãy viết một đoạn văn bày tỏ tình cảm của em đối với hai nhân vật: Va-ren và Phan Bội Châu
IV KỊCH DÂN GIAN VIỆT NAM:
1 Vở chèo “Quan Âm Thị Kính” được viết theo phương thức biểu đạt nào ?
2 Vì sao em biết vở chèo “Quan Âm Thị Kính” thuộc phương thức biểu đạt mà
em đã khoanh tròn ở câu (1) ?
Trang 4A Vì vở chèo nêu ý kiến đánh giá
B Vì vở chèo trình bày diễn biến sự việc
C Vì vở chèo bày tỏ tình cảm, đánh giá
D Vì vở chèo tái hiện trạng thái sự vật, con người
* Em hãy kể lại nguyên nhân Thị Kính bị đuổi ra khỏi nhà chồng ?
3 Vở chèo “Quan Âm Thị Kính” được viết theo thể thơ gì ?
A Thơ lục bát C Thơ song thất lục bát
B Thơ tự do D Thơ thất ngôn bát cú
4 Vở chèo “Quan Âm Thị Kính” gieo vần gì ?
* Em hãy trình bày nguyên nhân sâu xa việc Thị Kính bị đuổi ra khỏi nhà chồng
5 Nội dung vở chèo “Quan Âm Thị Kính” là gì ?
A Thể hiện những phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ
B Phơi bày nỗi oan bi thảm, bế tắc của người phụ nữ trong xã hội cũ
C Thể hiện những đối lập giai cấp qua xung đột gia đình, hôn nhân trong xã hội phong kiến
D Tất cả đều đúng
6 Chèo có những đặc điểm tiêu biểu nào sân khấu truyền thống ?
A Chèo là loại kịch hát, múa dân gian, kể chuyện diễn tích bằng hình thức sân khấu
B Chèo kể chuyện diễn tích để nêu lên những bài học về đạo đức Chèo chú ý giới thiệu những mẫu mực đạo đức để mọi người noi theo; đồng thời châm biếm, phê phán mạnh mẽ những điều bất công, xấu xa trong XH phong kiến đương thời
C Sân khấu chèo có tính ước lệ và cách điệu cao Điều này thể hiện rõ nhất ở nghệ thuật hát múa, hóa trang… chèo có một số nhân vật truyền thống như: Thư sinh,
nữ chính, mụ ác
D Tất cả đều đúng
* Em có nhận xét gì về các nhân vật: Thiện Sĩ, hùng ông, hùng bà trong việc Thị Kính bị đuổi ra khỏi nhà
7 Vì sao tên gọi dân gian của sân khấu chèo là chèo sân đình ?
A Vì các vở chèo được diễu trong cung đình nhà vua
B Vì sân khấu chèo rất đơn giản, chỉ là một tấm chiếu trải giữa sân đình, không có phông màn
C Vì khán giả ngồi quanh tấm chiếu làm sân khấu: người diễn và khán giả gắn
bó rất mật thiết Người xem chèo có thể đối đáp cùng người diễn bằng tiếng “dề”, cũng có khi tham gia hát cùng người diễn
D Câu B và C đều đúng
8 Thành ngữ “Oan Thị Kính” dùng để nói về điều gì trong cuộc sống?
A Dùng để nói về Phật bà Quan Âm
B Dùng để nói về Quan Âm Thị Kính
C Dùng để nói về nỗi oan quá mức, cùng cực và không thể nào giải bày được
D Tất cả đều sai
* Em hãy viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về nhân vật Thị Kính qua đoạn trích
“Nỗi oan hại chồng”
Trang 5MA TRẬN ĐỀ PHẦN VĂN BẢN KHỐI 7 – HỌC KÌ II
Hệ thống câu hỏi
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao
1
Nghị luận
dân gian
Việt Nam
(Tục ngữ)
- Hiểu, cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số câu tục ngữ Việt Nam: dạng nghị luận ngắn gọn, đúc kết những bài học kinh nghiệm về tự nhiên, XH con người, nghệ thuật sử dụng các biện pháp
tu từ, nghệ thuật đối, hiệp vần
- Bước đầu nhận biết được sự khác biệt giữa thành ngữ và tục ngữ
- Nhớ những câu tục ngữ đã học
- Kết hợp với chương trình địa phương: học một
số câu tục ngữ ở địa phương
2
Nghị luận
hiện đại
Việt Nam
Hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, cách bố cục chặt chẽ, ngôn ngữ thuyết phục, giàu cảm xúc, ý nghĩa thực tiễn và giá trị nội dung của một số tác phẩm hoặc trích đoạn nghị luận hiện đại Việt Nam bàn luận
về những vấn đề XH (Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – Hồ Chí Minh; Đức tính giản dị của Bác Hồ – Phạm Văn Đồng) hoặc văn học (Sự giàu đẹp của Tiếng Việt- Đặng Thai Mai; ý nghĩa văn chương – Hoài Thanh
Nhớ được những câu nghị luận hay
và các luận điểm chính trong các văn bản
3
Truyện
Việt Nam
1900 –
Hiểu, cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số truyện ngắn hiện đại Việt Nam (Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu – Nguyễn Chí Quốc;
Nhớ được cốt truyện, nhân vật
sự kiện, ý nghĩa
và nét đặc sắc của
Trang 6Sống chết mặc bây – Phan Duy Tốn): Hiện thực xã hội thực dân nửa phong kiến xấu xa, tàn bạo, nghệ thuật tự sự hiện đại, cách sử dụng từ ngữ mới mẻ, sinh động
từng truyện: Tố cáo đời sống cùng cực của người dân, tố cáo sự gian dối, bất lương của chính quyền thực dân Pháp
4
Kịch dân
gian Việt
Nam
Hiểu được những nét chính về nội dung, tóm tắt được vở chèo Quan Am Thị Kính
- Hiểu, cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích Nỗi oan hại chồng: Thân phận và bi kịch của người phụ nữ nông dân trong xã hội phong kiến những đặc sắc của nghệ thuật sân khấu chèo truyền thống
Trang 7MA TRẬN ĐỀ: TIẾNG VIỆT 7
Chủ
đề Mức độ cần đạt
Chuẩn kiến thức
HỆ THỐNG CÂU HỎI
I II I II I II I II
TN TL TN TL TN TL TN TL
CÁC
LOẠI
CÂU
- Hiểu thế nào là câu rút gọn,
câu đặc biệt
- Nhận biết và bước đầu phân
tích được giá trị của việc
dùng câu rút gọn và câu đặc
biệt trong văn bản
- Biết cách sử dụng câu rút
gọn, câu đặc biệt trong nói
viết
- Nhớ đặc điểm của câu rút gọn, câu đặc biệt
1 2
4
6
8 4
- Hiểu thế nào là câu chủ
động, câu bị động
- Biết cách chuyển đổi câu
chủ động và câu bị động theo
mục đích giao tiếp
- Nhớ đặc điểm của câu chủ động, câu bị động
- Nhận biết câu chủ động, câu
bị động trong văn bản
- Hiểu thế nào là trạng ngữ
- Biết biến đổi câu bằng cách
tách thành phần trạng ngữ
trong câu thành câu riêng
- Nhớ đặc điểm
và công dụng của trạng ngữ
- Nhận viết trạng ngữ trong câu
- Hiểu thế nào là dùng cụm
chủ vị để mở rộng câu
- Biết mở rộng câu bằng cách
chuyển các thành phần nòng
cốt câu thành cụm C-V
- Nhận biết các cụm C-V làm thành phần trong văn bản
BIỆN
PHÁP
TU
TỪ
- Hiểu thế nào là liệt kê và tác
dụng của nó
- Biết cách vận dụng biện
pháp liệt kê vào thực tiễn nói
viết
- Nhận biết và hiểu giá trị của phép liệt kê trong văn bản
DẤU - Hiểu công dụng của 1 số - Giải thích
Trang 8dấu câu: dấu chấm phẩy, dấu
chấm lửng, dấu gạch ngang
- Biết sử dụng các dấu câu
phục vụ yêu cầu biểu đạt,
biểu cảm
- Biết các loại lỗi thường gặp
về dấu câu, cách sửa
được cách sử dụng dấu chấm, phẩy, dấu chấm lửng, gạch ngang trong văn bản
HỆ THỐNG CÂU HỎI
A CÁC LOẠI CÂU:
I TRẮC NGHIỆM:
1 Câu rút gọn là câu
A Chỉ có thể vắng chủ ngữ
B Chỉ có thể vắng vị ngữ
C Có thể vắng cả chủ ngữ và vị ngữ
D Chỉ có thể vắng các thành phần phụ
2 Đây là câu rút gọn trả lời cho câu hỏi: “Hằng ngày, cậu dành thời gian cho việc gì nhiều nhất ?”
A Hằng ngày mình dành thời gian cho việc đọc sách nhiều nhất
B Đọc sách là việc mình dành nhiều thời gian nhất
C Tất nhiên là đọc sách
D Đọc sách
3 Câu nào trong các câu sau đây là câu rút gọn ?
A Ai cũng phải học đi đôi với hành
B Anh trai tôi học luôn đi đôi với hành
C Học đi đôi với hành
D Rất nhiều người học đi đôi với hành
4 Trong các dòng sau, dòng nào không nói lên tác dụng của việc sử dụng câu đặc biệt ?
A Bộc lộ cảm xúc
B Gọi đáp
C Làm cho lời nói được ngắn gọn
D Liệt kê nhằm thông báo sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
5 Trong các câu sau, câu nào là câu đặc biệt ?
A Trên cao, bầu trời trong xanh không gợn mây
B Lan được đi tham quan nhiều nơi nên bạn hiểu rất nhiều điều
C Hoa sim
D Mưa rất to
6 Trong các câu sau, câu nào là câu chủ động ?
A Nhà vua truyền ngôi cho cậu bé
B Lan được mẹ tặng chiếc cặp sách mới nhân ngày khai trường
C Thuyền bị gió làm lật
D Ngôi nhà đã bị ai đó phá
Trang 97 Trong các câu có từ “được” sau đây, câu nào là câu bị động ?
A Cha mẹ tôi sinh được 2 người con
B Gia đình tôi chuyển về Hà Nội được 10 năm rồi
C Bạn ấy được điểm 10
D Mỗi lần đạt được điểm cao, tôi lại được ba mẹ mua tặng 1 thứ đồ dùng học tập mới
8 Việc chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động và ngược lại trong đoạn văn nhằm mục đích gì ?
A Để câu văn đó nổi bật hơn
B Để liên kết đoạn văn trước đó với đoạn văn trong triển khai
C Để tránh lặp lại kiểu câu và liên kết các câu trong đoạn thành 1 mạch văn thống nhất
D Để câu văn đó đa nghĩa hơn
II TỰ LUẬN:
1 Trong câu tục ngữ sau, câu nào là câu rút gọn ? Cho biết những thành phần nào của câu được rút gọn ? Rút gọn như vậy nhằm mục đích gì?
a Người ta là hoa đất
b Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
c Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng
d Tấc đất, tấc vàng
2 Viết 1 đoạn văn ngắn (khoảng 5 – 7 câu) tả cảnh quê hương em, trong đó có
1 vài câu đặc biệt
3 Tìm câu bị động trong đoạn trích dưới đây Giải thích vì sao tác giả chọn cách viết như vậy ?
“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm”
4 Chuyển đổi mỗi câu chủ động dưới đây thành hai câu bị động theo 2 kiểu khác nhau
a Một nhà sư vô danh đã xây ngôi chùa ấy từ thế kỉ XIII
b Người ta dựng một lá cờ đại ở giữa sân
B BIẾN ĐỔI CÂU
I TRẮC NGHIỆM:
1 Trong câu, trạng ngữ bao giờ cũng được ngăn cách với thành phần chính bằng dấu phẩy Đúng hay sai ?
2 Trạng ngữ “Trên bốn chòi canh” trong câu: “Trên bốn chòi canh, ngục tốt cũng bắt đầu điểm vào cái quạnh quẽ của trời tối mịt, những tiếng kẻng và mỏ đầu đặn thưa thớt” (Nguyễn Tuân) biểu thị điều gì ?
A Thời gian diễn ra hành động nói trong câu
B Mục đích của hành động nói trong câu
C Nơi chốn diễn ra hành động nói trong câu
D Nguyên nhân diễn ra hành động nói trong câu
3 Ở vị trí nào trong câu thì trạng ngữ có thể được tách thành câu riêng để đạt những mục đích tu từ nhất định
Trang 10A Đầu câu
B Giữa chủ ngữ và vị ngữ
C Cuối câu
D A, B, C sai
4 Gạch chân các bộ phận trạng ngữ trong các câu sau và cho biết bộ phận trạng ngữ ở câu nào có thể tách thành câu riêng
A Chị là người ở đây lâu nhất từ ngày đầu mới mở công trường
B Bằng trí thông minh của mình, Thỏ đã cho gấu 1 bài học ở đời
C Qua những cử chỉ uể oải của Lan, tôi biết nó không thích công việc này
D Với từng ấy quyển sách, tôi có thể đọc ròng rã 1 tháng chưa chắc đã xong
5 Tìm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống trong câu sau:
“Cụm chủ – vị là cơ sở xây dựng 1 câu đơn có cấu tạo.….thành phần
chủ ngữ và vị ngữ”
6 Theo em khái niệm cụm chủ vị có đồng nhất với chủ ngữ và vị ngữ của câu
7 Cụm chủ vị được in đậm trong câu văn:”Đất nước ta đang chuyển biến nên còn nhiều khó khăn” làm thành phần gì trong câu ?
8 Không thể dùng cụm chủ – vị để mở rộng thành phần câu nào ?
II TỰ LUẬN:
1 Hãy xác định trạng ngữ trong câu sau và cho biết trạng ngữ đó bổ sung cho câu những nội dung gì ?
“Buổi sáng, trên cây gạo ở đầu làng, những con chim họa mi, bằng chất giọng thiên phú, đã cất lên những tiếng hót thật du dương”
2 Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về sự giàu đẹp của Tiếng Việt chỉ ra các trạng ngữ và giải thích vì sao cần thêm trạng ngữ trong những trường hợp ấy
3 Tìm cụm C – V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu, cụm C – V làm thành phần gì ?
a Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đủ
b Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình
4 Tìm cụm C – V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu sau:
a Chị ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm
b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái
C BIỆN PHÁP TU TỪ, DẤU CÂU
I TRẮC NGHIỆM:
1 Phép liệt kê có tác dụng gì ?
A Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của các sự vật, hiện tượng
B Diễn tả sự giống nhau của các sự vật, hiện tượng
C Diễn tả sự tương phản của các sự vật, hiện tượng