PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở CẢNG KHUYẾN LƯƠNG

NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN VÀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH Ở CẢNG KHUYẾN LƯƠNG 3.1.1.NHẬN XÉT CHUNG VỀ CẢNG KHUYẾN LƯƠNG 3.1.1.1.Nhận xét chung Cảng Khuyến

PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN

KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM Ở CẢNG KHUYẾN LƯƠNG 3.1 NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN VÀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH Ở CẢNG KHUYẾN LƯƠNG

3.1.1.NHẬN XÉT CHUNG VỀ CẢNG KHUYẾN LƯƠNG

3.1.1.1.Nhận xét chung

Cảng Khuyến Lương đến nay đã có gần 20 năm hình thành và phát triển Trải qua những biến cố thăng trầm từ ngày đầu thành lập, cho đến nay, Cảng Khuyến Lương đã là một trong những Cảng quan trọng của đất nước Mỗi năm Cảng cung cấp một khối lượng công việc vận chuyển rất lớn, một khối lượng khai thác đáng kể

Để có những thành tựu trên, không thể không nói đến đội ngũ lãnh đạo Cảng Họ là những người đứng mũi chịu sào quản lý Cảng từ những ngày đầu khó khăn nhất Trong những năm gần đây, với cơ chế thông thoáng hơn, Cảng đã có những mở rộng hơn về khối lượng cát khai thác được cũng như khối lượng của các hoạt đoọng sản xuất, kinh doanh khác Với nhiều năm kinh nghiệm, cùng với sự lãnh đạo năng động, Cảng Kuyến Lương đã có một hình ảnh tương đối vững chắc đối với khách hàng.Cảng đã đạt được điều đó bằng chính chất lượng sản phẩm của mình Với đội ngũ hơn 200 công nhân viên là một lực lượng nòng cốt không thể thiếu, họ hiểu rằng khi có sự cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường thì tự bản thân

họ phải lao động và cống hiến hết mình cho Cảng Về phia Cảng, những người lãnh đạo đã nắm bắt được tâm lý của người lao động trong thời kỳ đổi mới, đã không ngừng khuyến khích tạo điều kiện làm việc, quan tâm tới đời sống vật chất cũng nhơ tinh thần của họ

Một điều quan trọng trong những năm gần đây đó là, Cảng đã không ngừng đổi mới và hoàn thiện mình về mọi mặt, đặc biệt trong công tác kế toán trong Cảng Thông tin kế toán trở thành một nhân tố không thể thiếu được trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất, lành mạnh hoá các quan hệ tài chính và nâng cao uy tín trên thị trường

3.1.1.2.Nhận xét về các mặt cụ thể

*Về tổ chức quản lý

Cảng đã xây dựng một mô hình quản lý khá khoa học, hợp lý, phân công trách nhiệm rõ ràng, hoạt động có hiệu quả và phù hợp với yêu cầu linh hoạt của nền kinh tế thị trường Với mô hình quản lý của mình, Cảng đã chủ động trong sản xuất và mở rộng thị trường, giữ vững và ổn định đời sống của cán bộ công nhân viên, tiếp tục nâng cao mức tích luỹ và củng cố vị thế của mình trong các lĩnh vực hoạt động mà Cảng đam tham gia

*Về mặt tổ chức sản xuất

Bên cạnh những biện pháp quản lý, điều hành sản xuất hợp lý, Cảng đã chủ động đầu tư thêm cơ sở vật chất như kho, bãi phục vụ nhu cầu thuê kho, bãi của khách Đặc biệt Cảng đã tạo điều kiện quan tâm với khách hàng truyền thống-Công

ty sản xuất thức ăn gia súc Proconco, đầu tư xây dựng thêm cơ sở sản xuất tại Cảng bao gồmnhà, văn phòng, bãi để xe, nhà cantin, tạo điều kiện mở rộng các hoạt động sản xuất kinh doanh tại Cảng Mặt khác Cảng cũng tiến hành một số công việc chuẩn bị nguồn hàng cho những năm sắp tới

*Về bộ máy kế toán

Bộ máy kế toán của Cảng được tổ chức tương đối gọn nhẹ, với đội ngũ cán

bộ có năng lực, nhiệt tình trong công việc lại được bố trí phù hợp với khả năng của từng người, nhờ đó đảm bảo tính hiệu quả và cân đối trong công việc

*Về tổ chức công tác kế toán

Cảng tổ chức kế toán theo kiểu tập trung Hình thức này phù hợp với một doanh nghiệp có quy mô tương đối lớn như Cảng Một ưu điểm nữa trong công tác

kế toán tại Cảng là: phần lớn công việc kế toán được vi tính hoá, điều này góp phần giảm bớt gánh nặng công việc, hơn thế nữa công tác kế toán trên máy tính sẽ tạo điều kiện phản ánh thông tin một cách kịp thời và thường xuyên, vì thế sẽ nâng cao được hiệu quả công việc

*Về hệ thống chứng từ kế toán

Nhìn chung chứng từ ban đầu của Cảng được tổ chức hợp lý, đầy đủ và đúng chế độ Cảng sử dụng hệ thống chứng từ theo quy định của Bộ tài chính đồng thời còn sử dụng một số chứng từ khác theo quy định của XNLH vận tải Biển pha sông

và một số chứng từ tự lập

*Về hình thức sổ kế toán

Hình thức sổ kế tán được áp dụng tại Cảng là hình thức “chứng từ ghi sổ” Đây là hình thức kế toán tương đối đơn giản và thuận tiện vớ những điều kiện về tổ chức sản xuất của Cảng

*Về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cát đen

Cảng Khuyến Lương việc tổ chức công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen được thực hiện tương đối khoa học, đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tập hợp giá thành đã đáp ứng yêu cầu quản lý mà Cảng đặt ra, đồng thời đảm bảo sự thống nhất về phạm vi và phương pháp tính toán các chỉ tiêu kế toán

và các bộ phận có liên quan Đã có sự phối hợp chặt chẽ từ khâu kế toán ban đầu đến khi tính giá thành hoàn chỉnh cho sản phẩm cát đen, nhờ đó đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất của Cảng

Với những ưu điểm trên, hoạt động sản xuất của Cảng nói chung và hoạt động khai thác cát đen nói riêng đã luôn đạt được hiệu qủa cao trong nhiều năm qua, khẳng định ưu thế của một Cảng lớn ở Miền Bắc Tuy nhiên trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường, với những đòi hỏi ngày càng khắt khe của hạch tón

kinh tế và yêu cầu đặt ra ngày càng cao của hệ thống tài chính doanh nghiệp, công tác kế toán của Cảng nói chung và công tác CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen nói riêng cũng không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót nhất định

3.1.2.ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CFSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM CÁT ĐEN TẠI CẢNG KHUYẾN LƯƠNG

3.1.2.1.Những ưu điểm trong tổ chức công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen.

Cảng Khuyến Lương áp dụng kế toán CFSX theo đúng chế độ quy định theo các khoản mục chi phí: CFNVLTT, CFNCTT, CFSXC là tương đối đầy đủ, khoa học và hợp lý Trên nguyên tắc “tiết kiệm và hiệu quả” công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen có những ưu đểm cụ thể sau:

*Về công tác kế toán

Tổ chức công tác kế toán ở Cảng Khuyến Lương đúng với những quy định trong điều lệ tổ chức kế toans Nhà Nước, phù hợp với chế đ[j chính sách về kế toán, phù hợp với hoạt động sản xuất nói chung và hoạt động khai thác cát đen nói riêng

Với hình thức kế toán tập trung, bộ máy kế toán đã phát huy được hiệu quả của mình trong công việc, tăng cường quản lý trong công tác kế toán

Phòng kế toán với sự phân công nhiệm vụ giữa kế toán viên đã mang lại hiệu quả trong công việc của từng người nói riêng và toàn bộ bộ máy kế toán nói chung

Từ đó giúp Giám đốc Cảng nắm bắt thông tin kịp thời để có thể điều chỉng công tác sản xuất, thích ứng với điều kiện của từng thời kỳ

Về tổ chức thực hiện vận dụng hệ thống tài khoản kế toán ở Cảng đã phản ánh, hệ thống hoá đầy đủ mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh phù hợp với quy định thống nhất của Nhà Nước

*Về khoản mục CFNVLTT

Cảng đã tổ chức tốt việc quản lý NVL về mặt hiện vật, thực hiện một số biện pháp khuyến khích tiết kiệm CFSX, tận dụng phế liệu, khai thác hiệu quả công xuất máy móc sản xuất Trước khi bắt đầu sản xuất, Cảng đều xây dựng định mức NVL, lập dự toán CFSX và kế hoạch giá thành, thông qua đó, Cảng đã chue động trong vấn đề quản lý tiết kiệm CFSX, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tập hợp CFSX

*Về khoản mục CFNCTT

Cảng áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm cho hoạt đọng hút cát đã đảm bảo được nguyên tắc phân phoói theo lao động, tiền lương gắn chặt với số lượng, chất lượng lao động mà công nhân đã bỏ ra Do đó kích thích được người lao động quan tâm đến kết quả và chất lượng lao động của bản thân, thúc đẩy tăng năng suất lao động

*Về phương pháp tính giá thành sản phẩm

Phương pháp tính giá thành ở Cảng áp dụng cho hoạt động khai thác cát đen

là phương pháp giản đơn, phù hợp với đối tượng tập hợp CFSX và đối tượng tính giá thành sản phẩm

Từ những ưu điểm trên cho thấy: Công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm ở Cảng đã thực hiện nghiêm túc, đáp ứng mục tiêu quan trọng là: tiết kiệm CFSX và hạ giá thành sản phẩm Tuy nhiên, trong sự phát triển của nền kinh tế thị trường, với những đòi hỏi ngày càng khắt khe của hạch toán kinh tế

và yêu cầu đặt ra ngày càng cao của hệ thống tài chính doanh nghiệp, công tác kế toán của Cảng nói chung và công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen nói rieeng cũng không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót nhất định

3.1.2.2.Một số tồn tại chủ yếu trong công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen tại Cảng Khuyến Lương

Trong nền kinh tế trị trường luôn biến động, một doanh nghiệp muốn hoạt động có hiệu quả phải không ngừng đổi mới và hoàn thiện Đối với công tác kế

toán nói chung và công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm nói riêng muốn hoàn thiện cần phải xuất phát từ những đặc trưng của đơn vị sản xuất, từ những quy định về ghi chép, luân chuyển chứng từ của đơn vị mà có hướng hoàn thiện thích hợp, sao cho vừa đảm bảo sự phù hợp, đúng đắn về chuẩn mực vừa phục vụ hiệu quả yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

Qua thời gian thực tập tại Cảng Khuyến Lương, được tìm hiểu hoạt động sản xuất kinh doanh và thực trạng kế toán tại Cảng, em nhận thấy công tác kế toán CFSX và tính giá thành sản phẩm cát đen của Cảng có một số điểm chưa thực sự phù hợp, cụ thể:

*Thứ nhất: Về hạch toán CFNVLTT

Các công cụ, dụng cụ xuất dùng phục vụ cho tầu hút trong kỳ được hạch toán vào TK 153 khi mua và vào TK 621 khi xuất sử dụng là những dụng cụ dùng hết vào trong kỳ sản xuất của doanh nghiệp

Theo nguyên tắc kế toán hiện hành ở Việt Nam, CFNVLTT chỉ bao gồm những NVL sử dụng trực tiếp cho sản xuất sản phẩm và tiêu hao hết trong sản phẩm Công cụ, dụng cụ về nguyên tắc nó có thể sử dụng trong một số ký hạch toán, chính vì vậy để phù hợp với nội dung kinh tế của giá thành sản phẩm, người

ta thường hạch toán công cụ dụng cụ vào CFSXC, tuỳ theo thời gian sử dụng của

nó mà có cách phân bổ một hoặc nhiều lần vào CFNVLTT và cuối kỳ kéet chuyển vào chi phí sản xuất kinh doanh và tính giá thành sản phẩm Như vậy là không phù hợp với nội dung kinh tế của chi phí nguyên vật liệu

*Thứ hai: Về hạch toán các khoản trích theo lương (BXXH, BHYT, KPCĐ)

Theo chế độ kế toán, hàng tháng, hàng quý, trên cơ sở quỹ tiền lương của doanh nghiệp, các doanh nghiệp tính trích 19% BHXH, BHYT, KPCĐ vào chi phí hteo đúng đối tượng phát sinh của nó Tuy nhiên, Cảng Khuyến Lương lại phản ánh các khoản mục này vào CFSXC (TK 627) mà không cho vào TK 622, như vậy

là không nêu đúng nội dung kinh tế của CFNCTT

*Thứ ba:

Hoạt động khai thác cát đen là một loại hình sản xuất khá đặc thù, hầu như mọi khoản chi phí đều được xây dựng định mức Tuy nhiên, nhiều khi chi phí thự

tế phát sinh không đúng với định mức đã đề ra và không phải mọi định mức nào khi đưa ra cũng phù hợp Chính vì vậy, nếu có công tác kế toán quản trị sẽ rất dễ phân tích được những khoản tăng giảm của từng khoản mục chi phí trong giá thành

và xây dựng được định mức cho phù hợp

*Thứ tư: Về việc phản ánh chi phí sửa chữa tầu hút

Trong quá trình khai thác cát của bộ phận tầu hút, có một khoản chi phí phát sinh không thường xuyên nhưng lại có ảnh hưởng đến giá thành của sản phẩm, đó

là chi phí sửa chữa tầu hút Theo quy định của Cảng, tầu hút dược định kỳ 3 năm sửa chữa một lần, chi phí sửa chữa được dư tính trước (Ví dụ: 100 triệu đồng), nhưng thực tế việc sửa chữa tầu hút chỉ phát sinh và kéo dài trong vài tháng Do vậy, toàn bộ khoản chi phí sửa chữa đã được định mức trước này chỉ được tính cho năm phát sinh đó, còn những năm còn lại trong khoản thời gian định kỳ sửa chữa tầu hút không phải chịu Như vậy, điều này làm ảnh hưởng đến việc tính đúng và tính đủ chi phí, từ đó làm ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm

*Thứ năm: Về kế toán khấu hao TSCĐ

Công tác tính khấu hao TSCĐ ở Bộ phận tầu hút hiện nay là khá đơn giản: mức khấu hao các tháng bằng nhau và bằng 1/12 mức khấu hao năm Tuy nhiên, điều này chưa thực sự hợp lý vì sản lượng sản phẩm khai thác được giữa các tháng trong năm chênh lệch nhau khá nhiều Vì vậy, nếu chi phí khấu hao bằng nhau giữa các tháng dẫn đến chi phí khấu hao tính theo đơn vị sản phẩm giữa các tháng chênh lệch nhau khá nhiều Điều này dẫn đến thực tế: Những tháng cát khai thác được nhiều thì chi phí khấu hao đơn vị lại thấp hơn những tháng khai thác được ít cát Kết quả là phản ánh không đúng giá thành sản xuất của cát đen khai thác được

*Thứ sáu: Về hạch toán các khoản chi phí trực tiếp khác cho hoạt động khai thác cát.

Do yêu cầu phát sinh nhiều khoản chi phí trực tiếp khác cho hoạt động khai thác cát, vì vậy Cảng thực hiện hạch toán trực tiếp các khoản chi phí này qua TK

154, điều này chỉ thuận lợi là làm cho công tác kế toán trở nên đơn giản hơn Tuy nhiên, việc hạch toán như vậy sẽ rất khó để chi tiết cho từng lần nghiệp thu hay từng đợt khai thác trong một tháng hay một kỳ nhất định

*Thứ bẩy: Về phương pháp hạch toán hàng tồn kho

Hiện nay Cảng Khuyến Lương đang áp dụng phương pháp hạch toán hàng tồn kho là phương pháp kê khai thường xuyên Theo em, thì phương pháp này chưa thực sự phù hợp, nhất là đối với hoạt động khai thác cát em đang nghiên cứu Bởi vì lượng khai thác được lên bờ phải sau một thời gian nhất định mới tiến hành kiểm kê, nghiệm thu rồi nhập kho, do vậy nếu áp dụng phương pháp kế toán hàng tồn kho là phương pháp kê khai thường xuyên thì khối lượng công việc phải tiến hành sẽ nhiều mà lại không thực sự cần thiết như vậy

3.2 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở CẢNG KHUYẾN LƯƠNG

Việc thực hiện kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cát đen ở Cảng hiện nay đang áp dungj nhìn chung phù hợp với đặc điểm sản xuất của Cảng, nhưng bên cạnh đó vẫn còn tồn tại một số vướng mắc ở công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Vì vậy Tôi mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tiính giá thành sản phẩm tại Cảng như sau:

*ý kiến 1: Về các khoản trích theo lương

Theo chế độ kế toán hiện hành thì hàng tháng doanh nghiệp trích 19% (BHXH, BHYT, KPCĐ) trên quỹ tiền lương và số 19% đó được hạch toán vào TK

622 Nhưng Cảng Khuyến Lương lại hạch toán vào TK627 Để thuận tiện cho việc hạch toán và phù hợp với chế độ ké toán nên phản ánh số 19% đó vào TK 622

*ý kiến 2: Về việc phản ánh chi phí sửa chữa tầu hút

Theo cách làm của Cảng là trong năm mà sửa chữa tầu hút thì sẽ tính luôn chi phí đó vào năm Nhưng theo em nên phân bổ đều số chi phí đó cho các năm tiếp theo Bởi vì cứ 3 năm sửa chữa một lần Nếu mà không phân bổ cứ tính hết số chi phí đó vào trong năm thì giá thành sản phẩm năm đó sẽ cao

Ví dụ sửa chữa tầu hút hết 100 triệu Số tiền đó sẽ được phân bổ đều cho 3 năm Mỗi năm sẽ là 30,3 triệu như vậy sẽ làm giảm được giá thành sản phẩm trong năm

*ý kiến 3: Về việc tính khấu hao

Cảng Khuyến Lương đang áp dụng khấu hao bình quân Nhưng có tháng khai thác ít, có tháng khai thác nhiều nên các chi phí khấu hao tính theo đơn vị sản phẩm giữa các tháng chênh lệch Theo Tôi nên áp dụng mức khấu hao theo sản phẩm bởi vì tháng nào khai thác nhiều sẽ trích nhiều, tháng nào ít thì trích ít tuỳ thuộc vào sản lượng cát khai thác Chọn phương pháp trích khấu hao này sẽ làm giảm bớt được chi phí và hạ giá thành sản phẩm

*ý kiến 4: Về việc hiện đại hoá công tác kế toán.

Cùng với sự phát triển của nền sản xuất xã hội, yêu cầu của công tác quản lý

về khối lượng và chất lượng thông tin hạch toán ngày càng tăng Đặc biệt công tác quản trị doanh nghiệp trong cơ chế thị trường, chấp nhận cạnh tranh đòi phải được tính toán kịp thời, xác định chi phí và giá thành sản phẩm, hơn thế nữa thông tin cung cấp phải phục vụ cho nhiều mục đích dưới nhiều khía cạnh của việc ra quyết định trong kinh doanh Tất cả những điều này khẳng định sự cần thiết sử dụng công cụ tính toán hiện đại vào việc xử lý thông tin về chi phí và giá thành

Hiện nay, trong Cảng Khuyến Lương hạch toán kế toán nói chung và công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành nói riêng đều được thực hiện thủ

công với hệ thống sổ sách, luân chuyển chứng từ phức tạp Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm dồn công việc vào cuối quý rất vất vả, mặt khác công việc quá nhiều có thể dẫn tới sai sót và hơn nữa là cung cấp thông tin cho quản lý kịp thời, đúng lúc

Để khắc phục được tình trạng này, Cảng Khuyến lương nhanh chóng trang

bị máy tính cho công tác kế toán và chọn mua, cài đặt các chương trình phần mềm

kế toán ứng dụng trên thị trường sao cho phù hợp với điều kiện thực tế của Cảng Việc sử dụng máy vi tính vào công tác kế toán sẽ làm giảm nhẹ khối lượng công việc, tránh nhầm lẫn, sai sót, tiết kiệm chi phí và quan trọng hơn là cung cấp thông tin đa dạng, chính xác, kịp thời cho yêu cầu quản lý

KẾT LUẬN

Hoạt động trong cơ chế thị trường đòi hỏi mọ doanh nghiệp phải quan tâm đặc biệt đến việc tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, xác định chính xác và kịp thời giá thành sản phẩm

Thực hiện tốt công tác đó chính là cơ sở để đánh giá kết quả sản xuất và cũng là căn cứ, tiền đề tìm ra biện pháp tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận của mỗi doanh nghiệp

Cảng Khuyến Lương đã thực sự coi trọng công tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản xuất sản phẩm, coi đây là một khâu trung tâm của toàn bộ công việc hạch toán kế toán