Giáo án chủ đề môn vật lý 10, chủ đề công, năng lượng

Đây là giáo án chủ đề môn Vật lý 10.Chủ đề Công,năng lượng (có bảng mô tả). Giáo án soạn theo 5 bước mới nhất theo công văn 5512 mới nhất phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra giữa kì có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.

Trang 1

KẾ HOẠCH BÀI DẠY Giáo án chủ đề môn Vật lý 10

TÊN CHỦ ĐỀ: CÔNG - NĂNG LƯỢNG

Thời lượng: 4 tiết

I MỤC TIÊU DẠY HỌC

Phẩm chất,

năng lực

mục tiêu (mã hóa) NĂNG LỰC ĐẶC THÙ

Nhận thức vật

lí

Nêu được biểu thức tính công bằng tích của lực tác dụng và độ dịch chuyển theo phương của lực

NT1.1

Nêu được đơn vị đo công là đơn vị đo năng lượng (với 1 J = 1 Nm)

NT1.1

Trình bày được sự chuyển hóa năng lượng trong quá trình chuyển động của xe thế năng

Tính công của 1 lực trong các trường hợp: · lực cùng phương cùng chiều chuyển động · lực cùng phương ngược chiều chuyển động · lực khác phương chuyển động

NT1.2 NT1.2

Vận dụng kiến

thức, kĩ năng

đã học

Chế tạo được xe thế năng chuyển động trên mặt phẳng nghiêng

VD3.3

NĂNG LỰC CHUNG

Giao tiếp và

hợp tác

Hs hợp tác với nhau trong quá trình chế tạo mô hình minh hoạ ĐLBT năng lượng

GT-HT

PHẨM CHẤT CHỦ YẾU

Chăm chỉ HS chăm chỉ sưu tầm, tìm kiếm và nghiên cứu thông

tin về việc chế tạo mô hình minh hoạ được định luật bảo toàn năng lượng

CC

Trang 2

Trung thực - HS trung thực trong việc báo cáo nguồn thông tin

thu thập trong việc chế tạo mô hình minh hoạ ĐLBT năng lượng

- HS trung thực trong việc thiết kế, chế tạo mô hình

TT

Trách nhiệm HS có trách nhiệm trong công việc được giao (chế

tạo mô hình, sưu tầm tài liệu)

TN

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

− Các rubric đánh giá

− Phiếu học tập

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A TIẾN TRÌNH

Hoạt động học

(thời gian)

Mục tiêu

(Chỉ ghi kí hiệu)

Nội dung dạy học trọng tâm

(Nội dung

vở của HS)

PP/KTDH chủ đạo

Phương án đánh giá

Hoạt động 1: Thiết

kế xe thế năng

chuyển động trên

mặt phẳng nghiêng

(Về nhà)

pháp thực hành trải nghiệm

Gv tự đánh giá Minh chứng đánh giá : bản thiết kế, phiếu học tập đã hoàn thành, biên bản họp nhóm

Phương pháp đánh giá : đọc : bản thiết kế, biên bản họp nhóm và phiếu học tập

công cụ đánh giá :rubric

Hoạt động 2: Lắp

ráp và thử nghiệm

xe thế năng chuyển

động trên mặt

phẳng nghiêng (45

phút)

Cả GV và HS cùng đánh giá

+Minh chứng đánh giá : Mô hình xe thế năng, mặt phẳng nghiêng, Phiếu học tập học sinh đã hoàn

Trang 3

+Phương pháp đánh giá : đọc phiếu học tập; quan sát mô hình và quá trình thực nghiệm; nghe HS trình bày

+Công cụ đánh giá :rubric

Hoạt động

[3].Trình bày ví dụ

chứng tỏ có thể

truyền năng lượng

từ vật này sang vật

khác bằng cách

thực hiện công

(30 phút)

pháp thực hành trải nghiệm

KTDH khăn trải bàn

+ Minh chứng đánh giá: “Giấy A4 ghi nhận

ý kiến cá nhân và ý kiến chung của nhóm”

và phần trình bày bằng lời của học sinh về chuyển hóa năng lượng

từ động năng sang thế năng thông qua công của trọng lực + Phương pháp đánh giá: Quan sát, lắng

nghe

Hoạt động [4].

Xây dựng biểu thức

tính công trong

trường hợp tổng

quát (35 phút)

NT1.1 NT1.2

- Định nghĩa công:

-Côngthức:

- Đơn vị:

+Biện luận:

· 0 ≤α≤900:

A >0 Công phát động

α = 900:

A =0 lực không thực hiện công

900 ≤α≤

1800: A <0

DH HỢP TÁC

GV đánh giá

Minh chứng đánh giá: sản phẩm, thuyết trình của học sinh

PP đánh giá: quan sát, đọc, nghe

Trang 4

Công cản

Hoạt động [5].

Sử dụng biểu thức

tính công vừa xây

dựng để giải bài

toán vận dụng (25

phút)

TÁC

- GV và hs đánh giá đồng đẳng dựa vào bài giải của hs Minh chứng đánh giá: bài giải hs

PP đánh giá : quan sát, đọc và nhận xét

B CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC

Hoạt động 1: Thiết kế xe thế năng chuyển động trên mặt phẳng nghiêng (về

nhà)

1 Mục tiêu: VD3.3

2 Sản phẩm học tập

Bản thiết kế, biên bản họp nhóm, phiếu học tập đã hoàn thành của HS

3 Tổ chức hoạt động

*GV chuyển giao nhiệm vụ học tập:

- GV chia nhóm HS trong lớp (hoặc là 4 nhóm, hoặc là 6 nhóm tùy theo số lượng

HS trong lớp ,mỗi nhóm tối đa 8 học sinh)

- GV nhiệm vụ cho các nhóm về nhà:

Mỗi nhóm hãy thảo luận và lên phương án thiết kế xe thế năng và mặt phẳng nghiêng

(gợi ý các linh kiện để chế tạo xe thế năng và mặt phẳng nghiêng: các tấm thanh nhựa, gỗ, thủy tinh, kim loại, ổ bi (bạc đạn) rời … để làm khung, sườn, trục của bánh xe)

*HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

HS thảo luận nhóm để :Đề xuất các ý tưởng và bản vẽ phác thảo

Tính toán các thông số của mô hình xe từ các vật liệu GV đã gợi ý

Lắp ráp mô hình và chạy thử

Trình bày phương án và các bước chế tạo xe trên phiếu học tập

Tháo rời các bộ phận, đóng gói lại

*HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:

HS nộp lại bản thiết kế, phiếu học tập đã hoàn thành

4 Phương án đánh giá:

Chủ thể đánh giá : Cả GV và HS cùng đánh giá

Hình thức đánh giá : Gv tự đánh giá

Minh chứng đánh giá : bản thiết kế, phiếu học tập đã hoàn thành, biên bản họp

Trang 5

Phương pháp đánh giá : đọc : bản thiết kế, biên bản họp nhóm và phiếu học tập

công cụ đánh giá :rubric

Hoạt động 2: Lắp ráp và thử nghiệm xe thế năng chuyển động trên mặt phẳng nghiêng (45 phút)

1 Mục tiêu: VD3.3

Bản thiết kế ,mô hình xe thế năng, phiếu học tập đã hoàn thành của HS

Trên lớp GV giao nhiệm vụ cho các nhóm HS :

Mỗi nhóm hãy lắp ráp mô hình xe thế năng và mặt phẳng nghiêng theo phương án

đã thảo luận ở nhà Sau đó lần lượt mỗi nhóm cử đại diện 1 hoặc 2 học sinh thử nghiệm mô hình và trình bày sự chuyển hóa giữa thế năng và động năng trong quá trình xe chuyển động

Cả nhóm Hs:

+ Lắp ráp mô hình xe và mặt phẳng nghiêng

Gv: di chuyển tới khu vực của các nhóm học sinh để quan sát việc lắp ráp mô hình

Cử 1-2 học sinh đại diện cho nhóm: thử nghiệm mô hình và trình bày sự chuyển hóa giữa thế năng và động năng trong quá trình xe chuyển động

( Gv: di chuyển tới khu vực của các nhóm học sinh để quan sát hoạt động của mô

hình và lắng nghe phần trình bày của học sinh , nhận xét và đánh giá.)

( các học sinh khác đứng quan sát và lắng nghe phần trình bày của đại diện nhóm )

4 Phương án đánh giá:

Chủ thể đánh giá : GV và HS

Hình thức đánh giá : Gv tự đánh giáVà HS đánh giá đồng đẳng nhau

Minh chứng đánh giá : Mô hình xe thế năng, mặt phẳng nghiêng, phiếu học tập học sinh đã hoàn thành

Phương pháp đánh giá : đọc phiếu học tập; quan sát mô hình và quá trình thực

nghiệm; nghe HS trình bày

Công cụ đánh giá :rubric

Hoạt động 3 Các dạng năng lượng (30 phút )

1 Mục tiêu: (NT1.2)

Trình bày được sự chuyển hóa năng lượng trong quá trình chuyển động của xe thế

Trang 6

năng , điện năng thành cơ năng

Dùng giấy A4 ghi nhận sự chuyển hóa năng lượng trong quá trình chuyển động của

xe thế năng

+ Đề xuất các dạng chuyển hóa năng lượng và mô tả sự chuyển hóa giữa các dạng

NL trong cuộc sống cho từng ví dụ cụ thể

+ Yêu cầu hs viết ra giấy A4 các ý kiến cá nhân và ý kiến chung của nhóm

HS (làm việc cá nhân): hs nhớ lại kiến thức cũ về các dạng năng lượng đã học ở môn khoa học tự nhiên và viết ra giấy các ví dụ về sự chuyển hóa năng lượng thông qua thực hiện công và mô tả sự chuyển hóa giữa các dạng NL

GV: Theo dõi để phát hiện các HS gặp khó khăn, từ đó đưa ra sự định hướng,

hỗ trợ phù hợp cho mỗi học sinh

Nội dung báo cáo : Trình bày các dạng năng lượng và sự chuyển hóa năng lượng thông qua thực hiện công

GV: Yêu cầu đại diện nhóm HS lên bảng báo cáo kết quả học tập trước lớp

HS: Các nhóm khác đặt câu hỏi, trao đổi, góp ý

GV: Chỉnh lí, hợp thức hóa kiến thức về các dạng năng lượng sự chuyển hóa các dạng năng lượng thông qua thực hiện công

4 Phương án đánh giá

Chủ thể đánh giá : GV và HS

Hình thức đánh giá : Gv tự đánh giá và HS đánh giá đồng đẳng nhau

Minh chứng đánh giá : Giấy A4 ghi nhận ý kiến cá nhân và ý kiến chung của nhóm

về phần trình bày bằng lời của học sinh về chuyển hóa năng lượng từ động năng

sang thế năng thông qua công của trọng lực

Phương pháp đánh giá : xem giấy A4 ; nghe HS trình bày

Hoạt động 4: Xây dựng biểu thức tính công trong TH TQ (35 phút)

1 Mục tiêu: (NT1.1; NT1.2)

- Nêu được biểu thức tính công bằng tích của lực tác dụng và độ dịch chuyển

theo phương của lực

- Nêu được đơn vị đo công là đơn vị đo năng lượng (với 1 J = 1 Nm)

Biểu thức tính công trong trường hợp tổng quát

Trang 7

- Gv giới thiệu KN công trong TH lực cùng phương, chiều cđ, ghi công thức, hình vẽ

- Xây dựng công thức tính công trong TH lực hợp với phương cđ 1 góc α khác 0 (định hướng của gv)

- HS vẽ hình, phân tích lực trên giấy

- Nêu ra từng thành phần cụ thể của lực

- Suy ra được CT tính công trong TH lực hợp với phương cđ 1 góc α khác 0

- GV: Theo dõi, giám sát để phát hiện các học sinh gặp khó khăn Từ đó, đưa ra sự địnhhướng, hỗ trợ phù hợp cho học sinh

- Chọn 2 hs lên bảng trình bày về cách suy luận ra công thức tính công TQ (chọn 1

hs giỏi, 1 hs TB)

- Các học sinh theo dõi và nhận xét

- HS đánh giá đồng đẳng, GV đánh giá bài suy luận của hs

Chủ thể đánh giá : GV

Hình thức đánh giá : Gv tự đánh giá

Minh chứng đánh giá :Ghi bảng 2 hs lên bảng trình bày về cách suy luận ra công

thức tính công TQ (chọn 1 hs giỏi, 1 hs TB)

Phương pháp đánh giá :nghe HS trình bài và bảng ghi chép

Hoạt động 5: Sử dụng biểu thức tính công vừa xây dựng để giải bài toán vận

dụng(25 phút)

1 Mục tiêu: (NT1.2)

Tính được công sinh ra từ 1 lực tác dụng lên vật ứng với 4 trường hợp của góc α

Bài giải tự luận của học sinh ứng với 4 trường hợp của góc α (BTVD 6)

- Hãy sử dụng biểu thức tính công vừa xây dựng để giải bài toán vận dụng ứng với

4 trường hợp của góc α

- HS (làm việc cá nhân): phân tích bài toán và giải ra giấy nháp

- Dự kiến khó khăn của HS: không phân biệt được các trường hợp của góc α

- Biện pháp hỗ trợ của GV: vẽ hình, phân tích các trường hợp lực hợp với phương,

Trang 8

chiều chuyển động Từ đó, GV chỉ rõ góc α ứng với từng trường hợp.

- Chọn 1 hs TB lên bảng trình bày bài giải Các hs còn lại theo dõi và nhận xét

- GV nhận xét và chỉnh sửa trực tiếp bài giải trên bảng

- HS ghi bài giải đã được chỉnh sửa vào vở

- GV và hs đánh giá đồng đẳng dựa vào bài giải của hs

IV HỒ SƠ DẠY HỌC

A NỘI DUNG DẠY HỌC

1 Định nghĩa công trong trường hợp tổng quát.

Nếu lực không đổi tác dụng lên một vật và điểm đặt của lực đó chuyển dời một đoạn s theo hướng hợp với hướng của lực góc a thì công của lực được tính theo công thức:

A = Fscosa

2.Đơn vị của công

Trong hệ SI, đơn vị của công là jun (kí hiệu là J) : 1J = 1Nm

3.Biện luận.

- Khi thìlực thực hiện công dương hay công phát động

- Khi thì A=0

lực không thực hiện công khi lực vuông góc với hướng chuyển động

- Khi thìlực thực hiện công âm hay công cản lại chuyển động

4.Các dạng năng lượng

-Động năng thế năng,quang năng,điện năng,nhiệt năng

5.Một số ví dụ về sự chuyển hóa năng lượng bằng cách thực hiện công

+Vd1:xe thế năng chuyển động trên một dốc nghiêng trọng lực thực hiện công làm cho

xe chạy từ đỉnh dốc xuống chân dốc đồng thời có sự chuyển hóa năng lượng từ động năng sang động năng

+Vd2:khi cọ sát đồng xu bằng kim loại lên một bề mặt sau một thời gian ma sát làm cho vật nóng lên có sự chuyển hóa năng lượng từ cơ năng sang nhiệt năng

+Vd3:Trong động cơ hơi nước khí trong bình kín giãn nở sinh công đẩy pittong lên làm cho trục khuỷu gắn vào pittong chuyển động truyền đến trục bánh xe làm cho xe chuyển động

6.Câu hỏi và bài tập

Câu 1 Một người kéo 1 hòm gỗ khối lượng 80kg trượt trên sàn nhà bằng 1 dây có

phương hợp góc so với phương nằm ngang Lực tác dụng lên dây bằng 150 N Tính công của lực đó khi hòm trượt đi được 20m Trong các trường hợp sau:

Trang 9

a) α= 00

b) α 1800

c) α =300

d) α=900

Câu 2 Dùng lực F =20N có phương nằm ngang để kéo một vật trượt đều trên một mặt

sàn nằm ngang trong 10s với vận tốc 1m/s Tìm công của lực kéo?

Câu 3 Một vật khối lượng 10kg trượt đều trên một mặt phẳng nằng ngang dưới tác dụng

của lực F= 20N cùng hướng chuyển động Tính công của lực kéo và công của lực ma sát khi vật đi được 5m trên mặt ngang?

Câu 4 Người ta kéo đều một vật khối lượng 20kg đi lên một mặt phẳng nghiêng hợp với

mặt phẳng nằm ngang với một góc =300 bằng một lực hướng song song với mặt nghiêng

có độ lớn F=150 N Tính công của lực kéo F, công của trọng lực và công của lực ma sát thực hiện khi vật đi lên được 10m trên mặt nghiêng?

Câu 5 Một vật chuyển động đều trên mặt đường nằm ngang dài 100m với vận tốc 72

km/h nhờ lực kéo F=40N có phương hợp với phương ngang một góc 600 Tính công của lực F?

B CÁC HỒ SƠ KHÁC

1 Phiếu học tập

Phiếu số 1 Thí nghiệm thực hành chế tạo mô hình xe thế năng đơn giản

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (NHÓM) Thí nghiệm thực hành chế tạo mô hình xe và mặt phẳng chuyển động của xe thế

năng đơn giản

Trường:

Lớp:

Nhóm:

Các thành viên: 1 Nhóm trưởng:

2 Thư kí:

3

4

Nhiệm vụ 1 Hãy đề xuất ý tưởng và bản vẽ phác thảo, tính toán các thông số của mô hình xe Mục đích : ………

Dụng cụ vẽ: ……….………

Thông số kĩ thuật:………

Trang 10

Nhiệm vụ 2

Lắp ráp hoàn chỉnh mô hình và thử nghiệm

+Các bước lắp ráp :

+ Từ kết quả rút ra kết luận mối liên hệ giữa sự chuyển hóa giữa thế năng và động năng trong quá trình xe chuyển động Phiếu số 2 Biện luận sự ảnh hưởng của góc đến giá trị của công PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (CÁ NHÂN) Biện luận sự ảnh hưởng của góc đến giá trị của công Trường:

Lớp:

Họ tên:

Câu 1 Một người kéo 1 hòm gỗ khối lượng 80kg trượt trên sàn nhà bằng 1 dây có phương hợp góc so với phương nằm ngang Lực tác dụng lên dây bằng 150 N Tính công của lực đó khi hòm trượt đi được 20m Trong các trường hợp sau: a) α= 00

b) α =1800

c) α =300

d) α=900

Nhiệm vụ 2: Nêu vai trò của lực và ý nghĩa của công trong các trường hợp a)α= 00 Vai trò của lực…

Ý nghĩa của công

b) α =1800 Vai trò của lực…

d) α=900 Vai trò của lực…

Trang 11

Câu 2 Dùng lực F =20N có phương nằm ngang để kéo một vật trượt đều trên một

mặt sàn nằm ngang trong 10s với vận tốc 1m/s Tìm công của lực kéo ?

………

Câu 3 Một vật khối lượng 10kg trượt đều trên một mặt phẳng nằng ngang dưới tác dụng của lực F= 20N cùng hướng chuyển động Tính công của lực kéo và công của lực ma sát khi vật đi được 5m trên mặt ngang ? ………

………

Câu 4 Người ta kéo đều một vật khối lượng 20kg đi lên một mặt phẳng nghiêng hợp với mặt phẳng nằm ngang với một góc =300 bằng một lực hướng song song với mặt nghiêng có độ lớn F=150 N Tính công của lực kéo F, công của trọng lực và công của lực ma sát thực hiện khi vật đi lên được 10m trên mặt nghiêng ? ………

………

Câu 5 Một vật chuyển động đều trên mặt đường nằm ngang dài 100m với vận tốc 72 km/h nhờ lực kéo F=40N có phương hợp với phương ngang một góc 600 Tính công của lực F ? ………

………

Trang 12

2.Rubric đánh giá hoạt động đề xuất giả thuyết (dự đoán), thiết kế và thực hiện thí nghiệm kiểm tra giả thuyết (dự đoán) của HS

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành

Đề xuất giả

thuyết

Đề xuất được giả thuyết và chỉ ra được các căn cứ

Đề xuất được giả thuyết nhưng chưa chỉ

ra được các căn cứ

Không nêu được giả thuyết

Chế tạo mô

hình xe thế

năng đơn giản

-Chế tạo được mô hình

-Các bước tiến hành

Và hợp lí

Thiết kế được phương

án thí nghiệm đầy đủ các thành phần nhưng chưa hợp lí (hoặc ngược lại)

Không thiết kế được phương án thí nghiệm

Thực hiện thí

nghiệm kiểm

tra giả thuyết

(dự đoán)

Thực hiện thí nghiệm thuần thục, chính xác

Thực hiện được thí nghiệm nhưng chưa thuần thục hoặc/và còn mắc phải các sai sót

Không thực hiện được thí nghiệm

Thu thập số

liệu thí nghiệm

Thu thập đầy đủ, chính xác số liệu thí nghiệm

Thu thập đầy đủ số liệu thí nghiệm nhưng chưa chính xác (hoặc ngược lại)

Thu thập chưa đầu

đủ và chưa chính xác số liệu thí nghiệm

Xử lí số liệu

thí nghiệm

Xử lí chính xác số liệu thí nghiệm và đánh giá được sai

số của phép đo

Xử lí chính xác số liệu thí nghiệm nhưng chưa đánh giá được sai số của phép đo (hoặc ngược lại)

Xử lí chưa chính xác số liệu thí nghiệm và chưa đánh giá được sai số của phép đo

Rút ra kết luận Chính xác, súc

tích

Chính xác nhưng chưa súc tích (hoặc ngược lại)

Không rút ra được kết luận

Báo cáo kết

quả nghiên

cứu

Báo cáo kết quả thí nghiệm đầy

đủ, chính xác

Báo cáo được kết quả thí nghiệm nhưng chưa đầy đủ hoặc/và còn thiếu sót

Không báo cáo được kết quả thí nghiệm

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	39,18 KB