Tiết 34 - Bài 28: Đặc điểm địa hình Việt Nam

Đỉnh núi cao nhất nước ta nằm trên dãy núi: Chọn câu trả lời đúng:.. Phần lớn diện tích là các bề mặt san bằng cổA[r]

Tiết 34 - Bài 28: đặc điểm địa hình việt nam

I Mục tiêu tiết học:

1, Kiến thức:

- HS nắm đ-ợc ba đặc điểm cơ bản của địa hình Việt Nam:

- HS vận dụng các kiến thức đã học để giải thích đ-ợc mối quan hệ của địa hình với các thành tố khác trong cảnh quan thiên nhiên Việt Nam

- HS liên hệ thực tế để thấy rõ tác động của con ng-ời làm biến đổi địa hình ngày càng mạnh mẽ

2, Kĩ năng: HS rèn luyện các kĩ năng

- Chỉ và đọc bản đồ địa hình

- Phân tích lát cắt địa hình

3, Thái độ:

- Học sinh có thái độ học tập tích cực, tự giác, chủ động trong các hoạt động cá nhân và nhóm

- Bồi d-ỡng lòng yêu mến bộ môn, hăng say tìm tòi tri thức địa lí mới

- Học sinh có ý thức bảo vệ môi tr-ờng

II các ph-ơng pháp dạy học:

- Nêu vấn đề

- Đàm thoại

- Nhóm, cặp

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1, Chuẩn bị của giáo viên

- Máy vi tính, projector, camera

- Bút dạ, phiếu học tập

- Giáo án điện tử

2, Chuẩn bị của học sinh

- Nghiên cứu tr-ớc nội dung của bài học

III Tiến trình dạy học

1 ổn định tổ chức

2 Bài mới

Giới thiệu vào bài (2’): GV cho HS xem 1 đoạn hình ảnh về các dạng địa hình ở Việt Nam -> GV hỏi: Đoạn phim vừa xem cho thấy

Việt Nam có những dạng địa hình nào? -> GV giới thiệu: Địa hình VN rất đa dạng, nhiều kiểu loại Sự phát triển đa dạng của địa hình Việt Nam là kết quả tác động của nhiều nhân tố Vậy địa hình n-ớc ta có đặc điểm gì? Đó là nội dung chúng ta cần tìm hiểu trong tiết học hôm nay

Hoạt động 1

15’ *Mục tiêu: + HS nắm đ-ợc đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình n-ớc ta

+ HS đ-ợc rèn kỹ năng đọc bản đồ địa hình

*Ph-ơng pháp: GV sử dụng ph-ơng pháp đàm thoại, gợi mở HS làm việc cá nhân

Tiết 34 - Bài 28

Đặc điểm địa hình Việt Nam

- GV giới thiệu: VN là xứ sở của cảnh quan đồi núi Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu

trúc địa hình VN Tại sao nói nh- vậy? => mục 1

- B-ớc 1: GV yêu cầu HS quan sát LĐ H28.1 kết hợp nghiên cứu nội dung SGK, hãy cho biết:

+ dạng địa hình nào là chủ yếu ở n-ớc ta?

+ tỉ lệ về diện tích?

+ đặc điểm về độ cao?

+ phân bố của dạng địa hình đó?

- B-ớc 2: HS trả lời, bổ sung, GV chữa, chốt trên LĐ địa hình VN: ĐH đồi núi là dạng địa hình

chủ yếu, chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ, chủ yếu là núi thấp, phân bố ở phía Tây và Bắc n-ớc ta

liên tục từ bắc vào nam -> ghi bảng

- B-ớc 3: GV yêu cầu HS xác định vị trí và độ cao của 2 đỉnh núi Phanxipăng và Ngọc Linh

trên LĐ ĐHVN

-B-ớc 4: GV yêu cầu HS tiếp tục quan sát LĐ H28.1, cho biết ngoài đồi núi VN còn có dạng

địa hình nào?chiếm tỉ lệ bao nhiêu về diện tích => HS trả lời, bổ sung, GV chốt: Đồng bằng

chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ -> ghi bảng

- B-ớc 5: GV cho HS quan sát LĐ và 4 bức tranh và nhận xét tính liên tục của đồng bằng, bờ

biển => HS trả lời, bổ sung => GV chốt: Đồi núi không những chiếm tỉ lệ lớn về diện tích mà

còn ảnh h-ởng đến các dạng địa hình đồng bằng và bờ biển =>ghi bản

1 Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình Việt Nam

- Đồi núi +chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ +chủ yếu là đồi núi thấp

+liên tục từ bắc vào nam

- Đồng bằng +chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ

+bị đồi núi ngăn cách

- B-ớc 6: GV yêu cầu HS vận dụng các kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân trả lời

câu hỏi “Với ưu thế về diện tích, đồi núi có ảnh hưởng như thế nào đến cảnh quan chung và sự

phát triển kinh tế xã hội nước ta?” => HS trả lời, bổ sung => GV nhấn mạnh: Với diện tích lớn,

đồi núi làm cho cảnh quan phân hóa đa dạng, đặc biệt là sự hình thành các đai cao Đối với sự

phát triển kinh tế xã hội, đồi núi tạo những thuận lợi song không cũng có không ít khó khăn

- Bước 7: GV hỏi “ Qua nghiên cứu đặc điểm đồi núi, đồng bằng, bờ biển, em hãy cho biết bộ

phận nào là quan trọng nhất của cấu trúc địa hình VN? Tại sao?” => HS trả lời, bổ sung => GV

nhấn mạnh: Tính quan trọng của đồi núi thể hiện ở -u thế về tỉ lệ diện tích, tính đồ sộ và liên

tục, ảnh h-ởng của nó đến các dạng địa hình đồng bằng, bờ biển ảnh h-ởng đến cảnh quan

chung, sự phát triển kinh tế xã hội

=> Chuyển ý: Địa hình n-ớc ta hiện nay chính là kết quả của các giai đoạn phát triển tự nhiên

Việt Nam từ thời Tiền Cambri đến Cổ kiến tạo và đặc biệt trong giai đoạn Tân kiến tạo, địa

hình n-ớc ta đã đ-ợc nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau => mục 2

Hoạt động 2

16’ *Mục tiêu: + HS nắm vai trò của Tân kiến tạo đối với địa hình n-ớc ta: tính trẻ lại và phân bậc

+ HS có kỹ năng đọc bản đồ, phân tích lát cắt địa hình

*Ph-ơng pháp: GV cho HS thảo luận nhóm nhỏ (1 bàn/nhóm)

- B-ớc 1: GV nêu yêu cầu bài tập

Theo dõi đoạn phim t- liệu, kết hợp kiến thức đã học và phân tích lát cắt địa hình, hãy cho biết

trong giai đoạn Tân kiến tạo, địa hình n-ớc ta có những biến đổi lớn nh- thế nào? Hãy lấy dẫn

chứng cho thấy sự biến đổi đó

- B-ớc 2: GV h-ớng dẫn HS các b-ớc thảo luận:

+ Theo dõi phim t- và vận dụng kiến thức đã học để tìm ra những biến đổi lớn của địa hình

+ Phân tích lát cắt địa hình để chứng minh cho những ý trên

-B-ớc 3: GV h-ớng dẫn HS đọc lát cắt địa hình

-B-ớc 4: HS thảo luận nhóm -> báo cáo, bổ sung -> GV chữa, chốt:

+ Qua phim t- liệu và kiến thức đã học, ta thấy ở Tân kiến tạo địa hình n-ớc ta có những biến

đổi: hình thành núi cao, vực sâu, các cao nguyên badan, đồng bằng phù sa trẻ

+ Qua phân tích hình thái núi khu Việt Bắc (đỉnh nhọn, s-ờn dốc, thung lũng hẹp sâu) thể hiện

2 Địa hình n-ớc ta đ-ợc Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau

- Địa hình trẻ lại + Núi cao, vực sâu + Các cao nguyên badan

tác động của vận động tạo núi Hymalaya ở Tân kiến tạo khiến địa hình đ-ợc nâng lên, cắt xẻ

địa hình từ những bề mặt san bằng cổ cuối thời Cổ kiến tạo hình thành núi cao, vực sâu -> Địa

hình trẻ lại => ghi bảng

+ Qua xác định độ cao trung bình các khu Việt Bắc, Đông Bắc, đồng bằng Bắc Bộ ta thấy địa

hình n-ớc ta phân thành nhiều bậc kế tiếp nhau, thấp dần từ nội địa ra biển

-B-ớc 4: GV yêu cầu HS dựa vào h-ớng của lát cắt để xác định h-ớng nghiêng => HS trả lời,

bổ sung => GV chốt -> ghi bản

-B-ớc 5: GV yêu cầu HS xác định h-ớng của địa hình -> HS trả lời, bổ sung -> GV chốt

+ Đồng bằng phù sa trẻ

-Địa hình phân bậc:

+ Núi đồi, đồng bằng, thềm lục

địa + thấp dần từ nội địa ra biển theo h-ớng TB-ĐN

- GV chuyển ý: Hiện nay, địa hình n-ớc ta vẫn đang trong giai đoạn Tân kiến tạo và luôn biến

đổi do tác động của môi tr-ờng nhiệt đ mùa ẩm và sự khai phá của con ng-ời =>mục 3

Hoạt động 3

8’ *Mục tiêu: + HS nắm tác động mạnh mẽ của khí hậu nhiệt đới gió mùa và sự khai phá của con

ng-ời đến địa hình

+ HS có kỹ năng phân tích mối liên hệ giữa các thành phần tự nhiên khác đến địa

hình n-ớc ta

+ HS ý thức bảo vệ môi tr-ờng

*Ph-ơng pháp: GV cho HS thảo luận nhóm lớn (2 bàn/nhóm)

-B-ớc 1: GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn

+ Lớp chia thành 4 đội chơi

+ Nhiệm vụ của các đội: Tìm các cụm từ thể hiện địa hình chịu tác động của khí hậu và con

ng-ời trong các cụm từ cho sẵn (thời gian 2 phút)

+ Mỗi cụm từ tìm đúng đ-ợc 10 điểm, mỗi cụm từ điền sai bị trừ 5 điểm

=> Các đội chơi

-B-ớc 2: GV cho HS xem 1 đoạn phim để HS tự kiếm chứng kết quả

- B-ớc 3: GV chiếu đáp án -> GV yêu cầu 1 HS làm th- kí ghi lại điểm cho từng đội

- B-ớc 4: GV đặt câu hỏi: Tác động của con ng-ời đến địa hình trong điều kiện khí hậu nóng

ẩm để lại những hậu quả nh- thế nào? Con ng-ời cần làm gì để ngăn chặn những hậu quả đáng

tiếc có thể xảy ra?

- B-ớc 5: GV chốt: Địa hình Việt Nam chịu tác động mạnh của khí hậu nhiệt đới gió mùa và sự

3.Địa hình n-ớc ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con ng-ời

(SGK - tr102)

khai phá của con ng-ời Đây cũng là nhân tố chủ yếu và trực tiếp hình thành địa hình hiện tại của n-ớc ta Xét trong tổng thể tự nhiên, địa hình có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại với các thành phần tự nhiên khác Khi một thành phần thay đổi, các thành phần khác cũng thay đổi theo Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ, sử dụng hợp lý trong từng điều kiện địa hình cụ thể để vừa phát triển kinh tế xã hội, vừa không phá vỡ cấu trúc hiện tại của địa hình n-ớc ta

*Hoạt động 4 (3’): Củng cố

Bài tập trắc nghiệm khách quan

Hãy chọn đáp án đúng

1 Bộ phận quan trọng nhất trong cấu trúc địa hình Việt Nam là gì?

2 Yếu tố nào quyết định tính phân bậc của địa hình n-ớc ta?

A Vị trí giáp biển Đông C Tác động của con ng-ời

B Khí hậu nhiệt đới gió mùa D Vận động Tân kiến tạo

3 Dấu hiệu nào sau đây chứng tỏ địa hình n-ớc ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa?

A Nhiều núi C Đất đá bị phong hóa nhanh

B Nhiều địa hình nhân tạo D Địa hình phân bậc

(Đáp án: 1-A, 2 - D, 3 - C)

*Hoạt động 5 (2’): Dặn dò

- Học và làm bài tập 28 Tập bản đồ

- Xem tr-ớc nội dung bài 29 - Đặc điểm các khu vực địa hình, xác định giới hạn của các vùng núi ở n-ớc ta.

Giáo án ghi bảng

Tiết 34 - Bài 28: Đặc điểm địa hình việt nam

1.Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của

cấu trúc địa hình Việt Nam

Đồi núi chiếm 3/4 diện tích

chủ yếu là đồi núi thấp

liên tục từ bắc vào nam

phá vỡ tính liên tục của đồng bằng

và bờ biển

3 Địa hình n-ớc ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa

và chịu tác động mạnh mẽ của con ng-ời: SGK- tr102

2.Địa hình n-ớc ta đ-ợc Tân kiến tạo nâng lên

và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau

- Tân kiến tạo làm địa hình trẻ lại: hình thành dãy Hoàng Liên Sơn, các cao nguyên badan

- Tân kiến tạo làm địa hình phân bậc, thấp dần từ nội

địa ra biển theo h-ớng TB-ĐN

Độ cao của đỉnh Phanxipang là:

Chọn câu trả lời đúng:

A 4313 m

B 3143 m

C 3413 m

D 3134 m

2,

Các cao nguyên badan ở nước ta phân bố chủ yếu ở vùng

Chọn câu trả lời đúng:

A Bắc Trung Bộ

B Tây Nguyên

C Đông Nam Bộ

D Tây Bắc

3,

Yếu tố quyết định tạo nên tính phân bậc của địa hình Việt Nam là:

Chọn câu trả lời đúng:

A Vị trí địa lí giáp với biển Đông

B Tác động của vận động Tân kiến tạo

C Sự xuất hiện từ khá sớm của con người

D Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm

4,

Vì sao Hoàng Liên Sơn được coi là nóc nhà của Việt Nam?

Chọn câu trả lời đúng:

A Đây là rặng núi đồ sộ hùng vĩ (3)

B Trong rặng núi này có đỉnh Phan-xi-păng cao nhất Việt Nam (1)

C Cả (1), (2), (3) đều đúng

D Rặng núi này có nhiều khoáng sản quý (2)

5,

Đỉnh núi cao nhất nước ta nằm trên dãy núi:

Chọn câu trả lời đúng:

A Phanxipang

B Trường Sơn

C Hoàng Liên Sơn

D Tam Đảo

6,

Trên phần đất liền diện tích đồi núi của nước ta chiếm khoảng:

Chọn câu trả lời đúng:

A 2/3 diện tích toàn lãnh thổ

B 4/5 diện tích toàn lãnh thổ

C 3/4 diện tích toàn lãnh thổ

D 3/5 diện tích toàn lãnh thổ

7,

Trước khi có tác động của vận động Tân kiến tạo, địa hình phần đất liền của nước ta có đặc điểm Chọn câu trả lời đúng:

A Phần lớn diện tích là các bề mặt san bằng cổ

B Mới chỉ có một vài miếng nền cổ nhô lên trên mặt biển

C Có nhiều núi non hiểm trở

D Phần lớn diện tích là đồng bằng phù sa châu thổ

8,

Các địa hình cơ bản thường thấy ở Việt Nam là:

Chọn câu trả lời đúng:

A Địa hình nhân tạo: đường sá, đê điều, hồ đắp (3)

B Địa hình đồng bằng phù sa trẻ (1)

C Cả (1), (2), (3) đều đúng

D Địa hình cacxtơ, địa hình cao nguyên badan (2)

9,

Đỉnh núi có độ cao lớn nhất ở phía Nam nước ta là:

Chọn câu trả lời đúng:

A Đỉnh Lang Biang

B Đỉnh Ngọc Lĩnh

C Đỉnh Ngọc Krinh

D Đỉnh Chư- Yang- Sin

10,

Các đèo nào do núi chạy thẳng ra biển, cắt các đồng bằng ven biển miền Trung ra nhiều khu vực: Chọn câu trả lời đúng:

A Đèo Ngang, đèo Hải Vân, đèo Cù Mông, đèo Cả

B Đèo Hải Vân, đèo An Khê, đèo Ngang, đèo Lao Bảo

C Đèo Lao Bảo, đèo Hải Vân, đèo Cả, đèo An Khê

D Đèo An Khê, đèo Hải Vân, đèo Cù Mông, đèo Ngang