LT&C lớp 5 - Tuần 9: Đại từ | Tiểu học Khương Mai

Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra.. Một cái khe hở hiện ra[r]

BÀI CŨ

Đọc đoạn văn tả cảnh đẹp ở quê em hoặc nơi em sinh sống.

Nhận xét đoạn văn của bạn ( nội dung, nghệ thuật, cách dùng từ )

Đọc đoạn văn sau :

Con mèo nhà em rất đẹp Chú khoác trên

mình tấm áo màu tro, mượt như nhung

tượng nào ?

LUYỆN TỪ VÀ CÂU

ĐẠI TỪ

Từ chú được gọi là đại từ Vậy đại từ là gì?

Dùng đại từ khi nói và viết có tác dụng gì ? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động 1 : Phần nhận xét

Hùng nói: “ Theo tớ, quí nhất là lúa gạo Các cậu có thấy ai không ăn mà sống được không ?” Quý và Nam cho là có lí.

Bài 1: Đọc đoạn văn sau:

a)

Chích bông sà xuống vườn cải.Nó tìm bắt sâu bọ

b)

? Đọc các từ in đậm trong đoạn văn trên?

cậu

tớ

N ó

Hoạt động 1 : Phần nhận xét

Hùng nói: “ Theo tớ, quí nhất là lúa gạo Các

cậu có thấy ai không ăn mà sống được không ?”

Quý và Nam cho là có lí.

Bài 1: Đọc đoạn văn sau:

Hoạt động nhóm đôi - 3 ph út

a)

Chích bông sà xuống vườn cải Nó tìm bắt

sâu bọ

b)

1 ) Các từ: Tớ, cậu dùng làm gì trong đoạn văn?

2 ) Từ nó dùng để làm gì ?

Đại diện các nhóm trả lời :

1) Từ: Tớ , Cậu dùng để xưng hô.

Cậu thay thế cho Quý và Nam

Tớ thay thế cho Hùng.

2)Từ nó dùng để thay thế cho chích bông ở câu trước

Kết luận: Các từ : Tớ, cậu, nó là đại từ Từ tớ,cậu

được dùng để xưng hô thay thế cho các nhân vật trong

truyện Từ nó là từ xưng hô, thay thế cho danh từ

chích bông ở câu trước để tránh lặp từ

Tôi rất thích thơ Em gái tôi cũng vậy

Bài 2: Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống

cách dùng các từ nêu ở bài tập 1 ?

a)

Lúa gạo hay vàng đều rất quí Thời gian

cũng thế Nhưng quí nhất là người lao động

b)

Gợi ý : + Đọc kĩ từng câu + Xác định từ in đậm thay thế cho từ nào + Cách dùng ấy có gì giống cách dùng ở bài tập 1

Hoạt động

nhóm 4

( 3 ph út )

Tôi rất thích thơ Em gái tôi cũng vậy

Bài 2: Cách dùng những từ in đậm dưới đây có gì giống

cách dùng các từ nêu ở bài tập 1 ?

a)

Lúa gạo hay vàng đều rất quí Thời gian

cũng thế Nhưng quí nhất là người lao động

b)

+ Từ vậy thay thế cho từ thích

+ Từ thế thay thế cho từ quí.

Cách dùng ấy giống ở bài tập 1

là tránh lặp từ

Kết luận: từ vậy, thế là đại từ dùng thay thế cho

các động từ, tính từ trong câu cho khỏi lặp lại các từ ấy

Đại diện các nhóm trả lời

Ghi nhớ: Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để thay thế danh từ, động từ, tính từ( hoặc cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

Hoạt động 2 : Ghi nhớ

Qua bài tập 1, bài tập 2 em hãy cho biết đại từ là gì ?

Em hãy đặt câu trong đó

có sử dụng đại từ?

Bài tập 1: Các từ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai ? Những từ ngữ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?

Hoạt động 3: Luyện tập

Mình về với Bác đường xuôi Thưa dùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người

Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời

Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường

Nhớ Người những sáng tinh sương

Ung dung yên ngựa trên đường suối reo

Nhớ chân Người bước lên đèo

Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.

( Tố Hữu )

Mình về với Bác đường xuôi Thưa dùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người

Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời

Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường

Nhớ Người những sáng tinh sương

Ung dung yên ngựa trên đường suối reo

Nhớ chân Người bước lên đèo

Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.

( Tố Hữu )

 Đọc các từ in đậm có

trong bài thơ trên

dùng để chỉ ai ?

 Tại sao những từ này

lại được viết hoa ?

Bá

c Hồ

Bài 2: Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau

- Cái cò, cái vạc, cái nông Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

- Không không , tôi đứng trên bờ,

Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.

Chẳng tin, ông đến mà coi,

Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

 Bài ca dao là lời đối

đáp giữa ai với ai ?

 Tìm các đại từ có

trong bài ca dao trên?

Lời đối đáp giữa nhân vật tự xưng là “ông” với “cò”

Các đại từ : Mày( chỉ cái cò )

Ông ( chỉ người đang nói )

Tôi ( chỉ cái cò )

Nó ( chỉ cái diệc )

- Cái cò, cái vạc, cái nông

Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?

Không không , tôi đứng trên bờ,

Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.

Chẳng tin, ông đến mà coi,

Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Thảo luận nhóm đôi

2 phút

Bài tập 3: Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà Một cái khe hở hiện ra Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn

Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được

Trong mẩu chuyện trên danh từ nào lặp lại nhiều lần?

Tìm đại từ thích hợp để thay thế cho từ bị lặp lại nhiều lần

đó?

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà Một cái khe hở hiện ra Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn Là một con chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng chuột phình to ra Đến sáng, chuột tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở được

Con chuột tham lam

Chuột ta gặm vách nhà Một cái khe hở hiện ra Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn Là một con chuột tham lam nên nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức bụng nó phình to ra Đến sáng, nó tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, nó không sao lách qua khe hở được

hì hì!!!

hì hì!!!

Hoạt động 4: Củng cố

Qua bài học hôm nay

em hãy cho biết đại từ là gì ?

từ, cụm động từ, cụm tính từ ) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

Quan sát tranh và nói thành lời

Ừ, … thấy rồi …………

cùng đến đó xem đi!

… nhìn kìa!

Đẹp quá!

Cậu

……ơi,………

ở đâu vậy?

……… đang

ở trên cành

cây đó.

Chúng nó

Cho… xem

với!

em