Phòng, chống tra tấn trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam

Điều này đòi hỏi các nhà nước cần phải quan tâm và làm hài hòa hệ thống pháp luật quốc gia với các chuẩn mực quốc tế có liên quan, đồng thời phải có các biện pháp b[r]

Phòng, chống tra tấn trong pháp luật quốc tế và

pháp luật Việt Nam Nguyễn Hải Yến

Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Pháp luật và quyền con người

(Chương trình đào tạo thí điểm) Người hướng dẫn: TS Nguyễn Khắc Hải

Năm bảo vệ: 2014

Keywords Pháp luật quốc tế; Pháp luật Việt Nam; Tra tấn

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở nước ta, vào năm 1986 Việt Nam đã bắt đầu công cuộc Đổi Mới chính sách Từ đó, Việt Nam đã gặt hái được những thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực xã hội, chính trị và kinh tế Nhờ

có những thành tựu đó, quyền con người của người dân đã được nâng cao, quyền làm chủ đất nước của nhân dân được đảm bảo Việt Nam cam kết tiếp tục chính sách đổi mới qua việc hội nhập tiên phong vào thế giới, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân Khái niệm nhà nước pháp quyền của Việt Nam có đặc điểm bởi nguyên tắc hiến định là tất cả công dân bình đẳng trước pháp luật và quyền con người trong tất cả các lĩnh vực chính trị, dân sự, kinh tế và văn hóa đều được tôn trọng Có thể nói rằng, theo cách khác, việc xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam đồng nghĩa với việc quyền con người được tôn trọng, thúc đẩy và bảo vệ

Trong mấy chục năm qua, cùng với sự ra đời của Liên hợp quốc, một hệ thống văn bản pháp luật và cơ chế quốc tế về bảo đảm quyền con người đã được thiết lập Lẽ dĩ nhiên, việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do cơ bản của con người là nghĩa vụ của mỗi quốc gia trên thế giới Trong những vi pha ̣m nhân quyền thì tra tấn là là hành vi bi ̣ lên án và phủ nhâ ̣n mô ̣t cách mạnh mẽ và phổ quát nhất Vấn đề phòng chống tra tấn đã được công nhâ ̣n rô ̣ng rãi ở hầu khắp các nền văn hóa và tư tưởng đến nỗi dường như không có sự tranh cãi hay nghi ngờ gì về sự thật rằng những xâm pha ̣m thể chất hay tinh thần khi được thực hiê ̣n ở diê ̣n rô ̣ng hoă ̣c có hê ̣ thống , sẽ cấu thành tô ̣i ác chống la ̣i loài người, như tô ̣i diê ̣t chủng và tô ̣i ác chiến tranh mà cô ̣ng đồng quốc tế phải lên án, ngăn chă ̣n và trừng tri ̣ những kẻ thực hiê ̣n hành vi đó Liên hợp quốc đã lên án tra tấn như là mô ̣t trong những hành vi vô nhân đa ̣o và đê hèn nhất mà con người pha ̣m phải với đồng loa ̣i, bởi tra tấn phủ nhâ ̣n phẩm giá, hủy hoại cả thể chất và tinh thần của nạn nhân – những người ở trong hoàn cảnh không thể chống cự được Vấn đề cấm tra tấn, trừng phạt hay đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục được quy định đầu tiên trong Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền năm 1948, sau đó được tái khẳng định trong Công ước quốc tế về các quyền dân sự, chính trị năm 1966 mà Việt Nam đã là thành viên Đặc biệt, vấn đề này được quy định riêng trong một công ước - Công ước về cấm tra tấn, trừng phạt hay đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục (Công ướ c chống tra tấn ) - là một trong sáu điều ước quốc tế đa phương quan trọng nhất về

quyền con người, được thông qua ngày 1/12/1984 và có hiệu lực từ ngày 26/6/1987 Tuy nhiên, trên hết, cấm tra tấn, trừng phạt hay đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục còn là một quy phạm luật tập quán quốc tế, có hiệu lực ràng buộc với mọi quốc gia, kể cả những quốc gia chưa phê chuẩn Công ước trên Trong thời gian tới, vấn đề này sẽ còn được cộng đồng quốc tế quan tâm nhiều hơn, với những cơ chế chặt chẽ hơn (gần đây, tra tấn cũng bị coi là một trong hành vi phạm tội có thể bị đem ra xét xử ở Tòa án hình sự quốc tế) Điều này đòi hỏi các nhà nước cần phải quan tâm và làm hài hòa hệ thống pháp luật quốc gia với các chuẩn mực quốc tế có liên quan, đồng thời phải có các biện pháp bảo đảm thực hiện có hiệu quả các quy định đó trên thực tế; có như vậy, quốc gia đó mới tránh được những sự chỉ trích, phê phán, thậm chí là trừng phạt xuất phát từ dư luận và các thể chế quốc tế trong vấn đề này

Thực tiễn trong những năm qua cho thấy rằng tại Việt Nam cũng còn nhiều trường hợp vi phạm quyền con người đặc biệt là trong quá trình tiến hành điều tra, truy tố và thi hành án, tại các cơ sở giam giữ Những vi phạm đó xảy ra do nhiều nguyên nhân, trong đó có bất cập, hạn chế của cơ chế, nhận thức thái độ của cơ quan, ngườ i có thẩm quyền và đă ̣c biê ̣t là những ha ̣n chế từ các quy đi ̣nh của pháp luâ ̣t… Vì vậy có thể nói việc nghiên cứu đảm bảo quyền con người nói chung, trong đó có quyền không bị tra tấn nói riêng từ góc độ luật pháp có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung

và trong công cuộc cải cách tư pháp nói riêng ở nước ta

2 Tình hình nghiên cứu

Đối với quốc tế, cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu đưa ra được những nội dung về tra tấn cũng như phòng, chống tra tấn, trong đó có thể kể đến một số công trình nghiên cứu như: Amnesty

International (2003), Combating Torture – A manual for Action; Redress Trust (2006), Bring the

International Prohibition of Torture home; William F Schulz (2007), The Phenomenon of Torture: Readings and Commentary; Haque, A A (2007), “Torture, Terror and the Invasion of Moral Principles”; Steven Lee (2007), Intervention, Terrorism, and Torture: Contemporary Challenges to Just War Theory v.v…

Tại Việt Nam, từ trước đến nay đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề phòng, chống tra tấn, trong đó chủ yếu là các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực tố tụng hình sự và thi hành án hình sự với nô ̣i dung đảm bảo quyền của những người bị tạm giữ, bị can, bị cáo

và những người chấp hành hình phạt tù Những đối tượng này là những người mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ phụ thuộc vào rất nhiều vào việc tuân thủ đúng pháp luật của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng Và trên thực tế quyền và lợi ích này rất hay bị xâm phạm và họ có k hả năng bị tra tấn cao do đặc thù môi trường giam giữ , chính vì thế đã có rất nhiều công trình khoa học quan tâm đến vấn đề bảo vệ những quyền của các chủ thể này Có thể kể đến:

- Về sách đáng chú ý là: cuốn sách Bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội (Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 1999) của Luật sư, PGS.TS Phạm Hồng Hải; cuốn sách Về bảo đảm

quyền, lợi ích hợp của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong tố tụng hình sự (Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội, 2009) của TS Trần Quang Tiệp; cuốn sách Họ vẫn chưa bị coi là có tội (Nxb Pháp

lý, Hà Nội, 1989) của PTS Vũ Đức Khiển và Phạm Xuân Chiến; cuốn sách Bảo vệ quyền con

người trong luật hình sự, luật tố tụng hình sự Việt Nam (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003)

của TS.Trần Quang Tiệp

- Về các công trình đề tài, luâ ̣n văn, luâ ̣n án, có thể kể đến luận án tiến sỹ luật học Bảo đảm

quyền con người trong hoạt động tư pháp ở Việt Nam hiện nay của Nguyễn Huy Hoàng; luận án

tiến sĩ luật học Thực hiện quyền bào chữa của bị can, bị cáo trong tố tụng hình sự của Hoàng

Thị Sơn (Đại học Luật Hà Nội, 2003); luận án tiến sỹ Thực hiê ̣n pháp luật về quyền con người

của phạm nhân trong thi hành án phạt tù ở Việt Na m của Nguyễn Đức Phúc (Học viện Chính trị

quốc gia Hồ Chí Minh , 2012); đề tài khoa học cấp Đại học quốc gia Bảo vệ quyền con người

bằng pháp luật hình sự và pháp luật tố tụng hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp

quyền Việt Nam do GS.TSKH Lê Văn Cảm, TS Nguyễn Ngọc Chí Ths Trịnh Quốc Toản đồng

chủ trì; luận văn thạc sĩ luật học Hoàn thiện pháp luật bảo đảm quyền con người trong xét xử

hình sự ở nước ta hiện nay của Hoàng Hải Hùng (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

2000); Khóa luận tốt nghiệp Công ước Chống tra tấn năm 1984 và khả năng gia nhập của Việt

Nam của Đào Thị Thùy Nga (Khoa Luật - Đại học Quốc gia, 2011)

- Ngoài ra, vấn đề đảm bảo quyền c ủa người bị tạm giữ, bị can, bị cáo và người chấp hành hình phạt tù còn được đề cập ở các mức độ khác nhau trong các công trình của một số tác giả khác

như: Đảm bảo quyền con người trong viê ̣c bắt, tạm giữ, tạm giam (Tạp chí Khoa học pháp lý số 3/2006) của Nguyễn Tiến Đạt ; bài viết Hoàn thiện các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự về

quyền, nghĩa vụ của bị can, bị cáo và cơ chế bảo đảm thực hiện (Tạp chí Nghiên cứu luật pháp, số

5/2009) của TS Chu Thị Trang Vân; Nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo trong

tố tụng hình sự (tạp chí Tòa án nhân dân số 9/1992) của PGS.TS Trần Văn Độ; Nguyên tắc suy đoán vô tội trong tố tụng hình sự: Khái quát từ góc độ lịch sử nhân loại (tạp chí Tòa án nhân dân

số 7/2009) của tác giả Nguyễn Thành Long; Các giải pháp phòng, chống oan, sai trong tố tụng

hình sự nhìn từ góc độ cải cách tư pháp ở nước ta hiện nay (tạp chí Tòa án nhân dân số 1/2010)

của tác giả Hồ Sỹ Sơn; Cần sửa đổi, bổ sung nội dung sự có mặt của bị cáo tại phiên tòa phúc

thẩm (tạp chí Tòa án nhân dân số 11/2010) của tác giả Bùi Thị Nghĩa; Một số ý kiến về việc người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành hình phạt tù xin kết hôn (tạp chí Tòa án nhân

dân số 10/2010) của tác giả Trần Ngọc Tú; Áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn trong

giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự (tạp chí Tòa án nhân dân số 5/2009) của tác giả Mai

Bộ; Chuẩn mực quốc tế về đảm bảo quyền con người trong tố tụng hình sự (tạp chí Kiểm sát số 13/2006) của tác giả Tưởng Duy Kiên; Quyền của Luật sư trong giai đoạn Điều tra vụ án hình sự-

những hạn chế, bất cập qua thực tiễn áp dụng (tạp chí Tòa án nhân dân số 4/2009) của tác giả Vũ

Huy Khánh

Tiếp đến là mô ̣t số Giáo trình và tài liệu tham khảo như: Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (Nxb Công an nhân dân, 2010) của trường Đại học Luật Hà Nội ; Giáo trình Luật tố tụng hình sự

Việt Nam (Nxb Đại học Quốc gia, 2010) do TS Nguyễn Ngọc Chí chủ biên; Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam (Nxb Công an nhân dân, 2010) của Trường Đại học Luật Hà Nội do

PSG.TS Hoàng Thị Minh Sơn chủ biên; Giáo trình Luật tố tụng hình sự Việt Nam, (Nxb Học

viện cảnh sát nhân dân, 2005) của Bộ môn pháp luật, Học viện Cảnh sát nhân dân do TS Khổng

Văn Hà chủ biên; Bình luận Luật Thi hành án hình sự năm 2010 (Nxb Chính tri ̣ quốc gia, 2012)

do GS.TS Nguyễn Ngọc Anh chủ biên ; Tài liệu Bình luận Công ước chống tra tấn và sử dụng

các hình thức trừng phạt hay đối xử khác tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người của Vụ

Pháp chế, Bộ Công an năm 2008

Bên cạnh đó, cũng đã có một số hội thảo có liên quan đến vấn đề phòng , chống tra tấn , ví

dụ như hội thảo quốc tế Công ước Chống tra tấn và sử dụng các hình thức trừng phạt hay đối xử

khác tàn bạo, vô nhân đạo hoặc nhục hình do Trung tâm nghiên cứ u Quyền con người – Học viê ̣n chính tri ̣ quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Bô ̣ Ngoa ̣i giao tổ chức tháng 12 năm 2003;

Hội thảo Nghiên cứu khả năng Việt Nam gia nhập Công ước chống tra tấn của Liên hợp quốc do

Bô ̣ Công an tổ chức tháng 11 năm 2008; Hô ̣i thảo Về viê ̣c tham gia Công ước chống tra tấ n do

Ban nghiên cứu gia nhâ ̣p công ước chống tra tấn – Bô ̣ Công an tổ chức tháng 6 năm 2013; Hô ̣i

thảo Công ước Chống tra tấn và các hình thức đối xử hoặc trừng phạt tàn bạo , vô nhân đạo hoặc hạ nhục con ngườ i do Bô ̣ Ngoa ̣i giao phối hợp với Chương trình phát triển Liên hợp quốc

tổ chức tháng 6 năm 2014

Đánh giá chung về các công trình đã được công bố có nội dung đề cập đến vấn đề bảo vệ quyền con người nói chung, và vấn đề phòng, chống tra tấn nói riêng được tiếp cận, có thể nhận thấy rằng các tác giả đã nêu được những nội dung đảm bảo quyền con người liên quan đến phòng, chống tra tấn mà chủ yếu là quyền của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo và người chấp hành hình phạt tù trong hệ thống tư pháp hình sự , trong đó có quyền không bị bức cung, nhục

hình, quyền được coi là không có tội cho đến khi có bản án có hiệu lực của Tòa án, vấn đề phòng, chống tra tấn trong các nghiên cứu này phần nào đã đươ ̣c thể hiê ̣n thông qua các nô ̣i dung đảm bảo quyền của những người tham gia tố tu ̣ng cũng như vấn đề truy cứu trách nh iê ̣m đối với người tiến hành tố tu ̣ng Tuy nhiên, kể từ khi Hiến pháp 2013 được thông qua với quy đi ̣nh về viê ̣c cấm tra tấn tại Điều 20 và cùng với việc Việt Nam đã ký kết Công ước Chống tra tấn và đang trong quá trình gia n hâ ̣p Công ước này , thì chưa có công trình nào phân tích so sánh một cách toàn diện giữa pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn Cũng chưa

có công trình nào nêu ra những giải pháp toàn diện, cụ thể hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng như cơ chế trong vấn đề phòng, chống tra tấn tại Việt Nam Nhận thấy đây là một vấn đề còn mới mẻ chưa được nghiên cứu một cách hệ thống, đồng bộ tại Việt Nam, vì thế tôi đã quyết định

chọn đề tài: “Phòng, chống tra tấn trong pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam: Phân tích

so sánh” cho luận văn thạc sỹ của mình

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của luận văn này là phân tích những nội dung của pháp luật quốc tế và Việt Nam trong vấn đề phòng, chống tra tấn, từ đó tìm ra những khoảng trống giữa pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam trong vấn đề này Tiếp đến, đề xuất những nội dung cần phải sửa đổi, bổ sung để làm hài hòa hệ thống pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế trong vấn đề phòng, chống tra tấn cũng như cơ chế phòng chống tra tấn hiệu quả tại Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Phân tích làm rõ phạm vi, nội hàm của các quy định trong các văn kiện pháp lý quốc tế và Việt Nam về phòng, chống tra tấn

- Đánh giá mức độ tương thích giữa pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế trong vấn đề phòng, chống tra tấn

- Nghiên cứ u n ội dung cần sửa đổi, bổ sung để hòan thiện pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn phù hợp với các tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế có liên quan

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở áp dụng các phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam về Nhà nước và Pháp luật, về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, về đảm bảo quyền con người

Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng trong Luân văn này bao gồm: Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh v.v…

6 Kết cấu của Luận văn

Để đạt được mục tiêu kể trên, Luận văn kết cấu thành ba chương như sau:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về phòng, chống tra tấn

Chương 2: Pháp luật quốc tế và pháp luật Việt Nam về phòng, chống tra tấn

Chương 3: Sự tương thích giữa pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế về phòng, chống

tra tấn Một số đề xuất, kiến nghị

References

I Tiếng Viê ̣t

1 Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết 48-NQ/TW ngày 24 tháng 05 năm 2005 của Bộ Chính trị

về Chiến lược xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010 định hướng đến năm 2020, Hà Nội

2 Bộ Chính trị (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến

lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội

3 Nguyễn Ngọc Chí (2011), Những vấn đề lý luận thực tiễn về Luật Hình sự quốc tế, Nhà

xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

4 Nguyễn Bá Diến (2013), Giáo trình Công pháp Quốc tế, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà

Nội, Hà Nội

5 Đại hội đồng Liên hợp quốc (1948), Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền, Paris

6 Đại hội đồng Liên hợp quốc (1966), Công ươ ́ c về các quyền dân sự và chính tri ̣, Geneva

7 Đại hội đồng Liên hợp quốc (1969), Công ươ ́ c Viên về Điều ước quốc tế 1969, Viên

8 Đại hội đồng Liên hợp quốc (1975), Tuyên ngôn cu ̉a Liên hợp quốc về b ảo vệ tất cả mọi người khỏi bị tra tấn và các hình thức đối xử và trừng phạt tàn tệ và hạ nhục kha ́ c 1975,

Geneva

9 Đại hội đồng Liên hợp quốc (1984), Công ước về chống tra tấn và đ ối xử hoặc trừng phạt

tàn nhẫn, vô nhân đạo hay làm mất nhân phẩm khác 1984, Geneva

10 Đại hô ̣i đồng Liên hơ ̣p quốc (1998), Quy chế Rome về To ̀ a hình sự quốc tế , Rome

11 Đại hô ̣i đồng Liên hơ ̣p quốc (2002), Nghị định thư của Công ước chống tra tấn và sử

dụng các hình thức trừng phạt hay đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người

2002, New York

12 Đại hô ̣i đồng Liên hơ ̣p quốc (2006), Những quy tắc và hướng dẫn cơ bản về Quyền có sự

bồi thường và khắc phục của những nạn nhân của những vi phạm thô bạo luật nhân quyền quốc tế và những vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế, New York

13 Hội đồng Đa ̣o hồi (1981), Tuyên ngôn Đạo Hồi toàn cầu về Quyền con người năm 1981,

Cairo

14 Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội (2008), Quyền con người – Tập hợp những bình

luận/khuyến nghị chung của các Ủy ban Công ước của Liên hợp quốc, Nhà xuất bản Công

an nhân dân, Hà Nội

15 Liên minh Châu Âu (1950), Công ước Châu Âu về Quyền con người, Roma

16 Liên minh Châu Âu (1987), Công ước Châu Âu về chống tra tấn và sử dụng các hình thức

trừng phạt hay đối xử tàn bạo, vô nhân đạo hoặc hạ nhục con người khác 1987, Geneva

17 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1946), Hiến pha ́ p 1946, Hà Nội

18 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1985), Bô ̣ luật hình sự năm 1985, Hà

Nội

19 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1988), Bô ̣ luật tố tụng hình sự năm

1988, Hà Nội

20 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Hiến pha ́ p 1992, Hà Nội

21 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1995), Bô ̣ luật dân sự 1995, Hà Nội

22 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Bô ̣ luật tố tụng hình sự năm

2003, Hà Nội

23 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Bô ̣ luật dân sự 2005, Hà Nội

24 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luâ ̣t Công an nhân dân

2005, Hà Nội

25 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Luật Tương trợ tư pháp

2007, Hà Nội

26 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2009), Bô ̣ luật hình sự năm 1999 (sư ̉ a đổi, bổ sung năm 2009), Hà Nội

27 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2009), Luâ ̣t Trách nhiệm bồi thường nhà nước năm 2009, Hà Nội

28 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), Luâ ̣t Thi hành án hình sự năm 2010, Hà Nội

29 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2012), Luâ ̣t Xử lý vi phạm hành chính 2012, Hà Nội

30 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2013), Hiến pha ́ p 2013, Hà Nội

31 Tổ chứ c các quốc gia châu Mỹ (1969), Công ước châu Mỹ về Quyền con người 1969,

Costa Rica

32 Tổ chứ c Châu Phi thống nhất (1981), Hiến chương Châu Phi về Quyền con người và quyền

dân tộc năm 1981, Nairobi

33 Trung tâm nghiên cứu quyền con người (2004), Pháp luật quốc gia và quốc tế về chống

tra tấn – Quy chế, thực tiễn và khả năng gia nhập Công ước của Việt Nam, Nhà xuất bản

Lý luận chính trị, Hà Nội

34 Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (1949), Công ươ ́ c Geneva I về cải tiến tình trạng của những người bị thương và những người ốm của quân lực tại chiến trường 1949, Geneva

35 Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (1949), Công ươ ́ c Geneva II về cải tiến tình trạng của những người bị thương, những người ốm, và những người bị đắm tàu của quân lực trên biển

1949, Geneva

36 Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (1949), Công ươ ́ c Geneva III về về cách đối xử với tù binh

1949, Geneva

37 Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (1949), Công ươ ́ c Geneva IV về về sự bảo vệ thường dân vào thời chiến 1949, Geneva

38 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1989), Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 1989, Hà Nội

39 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1993), Pháp lệnh thi hành án phạt tù năm 1993, Hà Nội

40 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2002), Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính 2002, Hà Nội

41 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự năm 2004, Hà

Nô ̣i

42 Viện nghiên cứu nhà nước và pháp luật (2000), Tội phạm học Việt Nam, Một số vấn đề lý luận

và thực tiễn, Nhà xuất bản công an nhân dân, Hà Nội

II Tiếng Anh

43 Aisling Reidy (2003), “The prohibition of torture, A guide to the implementation of Article 3 of the

European Convention on Human Rights”, Human rights handbooks, No 6, Publisher, Council

of Europe, Brussels http://www.refworld.org/docid/49f1829b2.html

44 Aristotle (350 BC), The art of Rhetoric, at: http://www2.hn.psu edu/faculty/jmanis/aristotl/Aristotle-Rhetoric.pdf

45 CK Hall, in O Trifterer (2008), Commentary on the Rome Statute of International

Criminal Court, Hart Publishing, Oxford

46 Committee against Torture (1998), Blanco Abad v Spain, Communication No 59/1996, at:

http://www.bayefsky.com/docs

php/area/jurisprudence/treaty/cat/opt/0/node/4/filename/105_spaincat029

47 Committee Against Torture (1998), Sadiq Shek Elmi v Australia CAT/C/22/D/120/1998, at:

http://www.unhcr.org/refworld/docid/3f588eda0.html

48 Committee Against Torture (2005), Urra Guridi v Spain Communication No 212/2002, U.N

Doc CAT/C/34/D/212/2002 (2005), at: http://www1.umn.edu/humanrts/cat/decisions/212-2002.html

49 Gerhard Werle, Florian Jessberger (2005), Principles of International Criminal Law, JN

The Hague, Netherland

50 Haque, A A (2007) “Torture, Terror and the Invasion of Moral Principles”, New Criminal Law

Review: An International and Interdisciplinary Journal, 10 (4), p 613-657

51 International Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia since 1991, (1998),

Judgement, Case No IT-95-17/1-T, at: http://www.icty.org/x/cases/furundzija/tjug/en/fur-tj981210e.pdf

52 Jean Améry, (1966), At the Mind's Limits: Contemplations by a Survivor on Auschwitz and

its Realities, Austrian at: http://www.wollheim-memorial.de/en/der_essayband_jenseits_von_schuld_und_suehne_von_jean_amry_1966

53 Lene Wendland (2002), A Handbook on State Obligations under the UN Convention

Against Torture, at mercury.ethz.ch/serviceengine/ /HB +on+State+Obligations.pdf

54 Norad (2001), Handbook in human rights assessment : state obligations awareness &

empowerment, at: http://www.norad.no/en/tools-and-publications/publications/publication?key=109343

55 Mark P Donnelly; Daniel Diehl (2012), The Big Book of Pain: Torture & Punishment

through History, The History Press Limited, UK

56 M.Evans and Haenni-Dale (2004), Preveting Torture? The Development of the Optional

Protocol to the UN Convention Against Torture, Human Rights Law Review 4 (1), p 19-55

57 M.Nowak (2005), U.N Covenant on Civil and Political Rights, CCPR Commentary, N.P

Engel, Germany

58 Redress Trust (2006), Bring the International Prohibition of Torture home, Redress Trust,

London

59 Sarah Joseph, Katie Mitchell, Linda Gyorki & Carin Benninger-Budel (2006), Seeking

Remedies for Torture Victims: A Handbook on the Individual Complaints Procedures of the

UN Treaty Bodies, OMCT’s State Compliance Programme, Switzerland

60 Steinhoff U (2006), “Torture- The Case for Dirty Harry and against Alan Dershowitz”,

Journal of Applied Philosophy, 23 (3), p 337- 353

61 Steven Lee (2007), Intervention, Terrorism, and Torture: Contemporary Challenges to

Just War Theory, The Springer, Netherlands

62 The Amnesty International, (1973), Report on Torture, London

http://www.amnesty.org/ar/library/asset/POL10/001/1974/en/082dd4a9-28fe-4e8a-ac39-b076ba1dbd9e/pol100011974eng.pdf

63 The Amnesty International (2003), Combating Torture – A manual for Action, available

at <http://crin.org/docs/FileManager/ AIcombatingtorturemanual.pdf>

64 United Nations (1988), UN Doc E/CN.4/1988/17 on Question of the human rights of all

persons subjected to any form of detetion or imprision, Torture and other cruel, inhuman

or degrading treatment or punishment, New York < http://antitorture.org/wp-content/uploads/ 2012/07/G4-Thematic-ReportIssues-relating-to-Mandate-Activities-National-Standards-for-Correcting-andor-Preventing-Torture.pdf>

65 United Nation, (2008), Compilation of General Comments and General Recommendations

Adopted by Human Rights Treaty Bodies Rev.9 (Vol I), New York

www.ohchr.org/documents/hrbodies/tb/hri-gen-1-rev-9-vol-i_en.doc

66 William F Schulz (2007), The Phenomenon of Torture: Readings and Commentary,

University of Pennsylvania Press, USA

67 http://www.treaties.un.org/

68 http://www.irct.org/what-is-torture/defining-torture.aspx

69 http://www nytimes.com/2009/01/14/us/14gitmo.html?_r=0