Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Về các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến "Giải pháp phát tính tích cực, sáng tạo cho trẻ 3- 4 tuổi học môn tạo hình trong trường Trườ
Trang 1I Thông tin chung về sáng kiến
1 Tên sáng kiến: Giải pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo cho trẻ
3- 4 tuổi học tốt môn tạo hình trong trường Mầm non xã Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
3 Tác giả:
Họ và tên: Mạc Thị Thao
Ngày tháng năm sinh: 17/05/1991
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Trường Mầm non xã Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn
Điện thoại:
4 Đồng tác giả : Không có
5 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến : Không có
6 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu :
Tên đơn vị: Trường Mầm non xã Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng
Sơn
Địa chỉ : Thôn Nà Vước Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn Điện thoại : 02053515695
7 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Về các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến "Giải pháp phát tính tích cực, sáng tạo cho trẻ 3- 4 tuổi học môn tạo hình trong trường Trường mầm non xã Tân Văn, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn" thì cần có các điều kiện cơ bản sau:
Trang 2- Về phía nhà trường:
+ Có phòng học kiên cố, có đầy đủ thiết bị, đồ dùng, đồ chơi trong dạy và học như máy chiếu, tài liệu tham khảo…
+ Nhà trường cần đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ theo qui định
- Về phía giáo viên:
+ Trước tiên giáo viên cần nắm vững đặc điểm phát triển thẩm mỹ về tạo hình của trẻ và nắm vững các phương pháp dạy học đặc biệt là phương pháp dạy học truyền thống trong khi xây dựng tiết dạy tạo hình cho trẻ Từ
đó đưa ra các biện pháp mới phù hợp với lứa tuổi của trẻ
+ Tích cực tự học, nghiên cứu tài liệu Tích cực trao đổi, dự giờ đồng nghiệp và tham gia đầy đủ các buổi tập huấn chuyên môn do nhà trường và cấp trên tổ chức
+ Tham mưu với nhà trường đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy theo qui định
+ Giáo viên trong lớp không ngừng học hỏi đồng nghiệp và nghiên cứu thêm tài liệu để đổi mới và đưa ra các biện pháp dạy phong phú, trú trọng phương pháp dạy học tích cực cho trẻ 3- 4 tuổi
+ Giáo viên sưu tầm và làm thêm các đồ dùng, đồ chơi tự tạo phục vụ cho tiết dạy nhằm phát huy tính tích cực của trẻ
+ Tạo môi trường giáo dục phát triển thẩm mĩ phù hợp với lứa tuổi trẻ kích thích được khả năng sáng tạo và tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng trong tiết dạy tạo hình
+ Rèn luyện cho trẻ cách học tập mới để tiết học không bị gò bó như: học tập theo nhóm cùng thảo luận và tự bản thân trẻ sẽ đặt câu hỏi sau đó trẻ
sẽ tự giải đáp với nhau, thông qua đó giúp trẻ nắm kiến thức một cách dễ dàng
+ Giáo viên cần làm tốt công tác tuyên truyền tới các bậc phụ huynh trong việc rèn cho trẻ các kỹ năng tô màu, kỹ năng vẽ những nét cơ bản của lứa tuổi trẻ 3 – 4 tuổi
+ Giáo viên cần yêu nghề, yêu trẻ, tận tụy với trẻ
- Về phía trẻ:
Trang 3+ Trẻ ngoan, có nề nếp học tập.
+ Trẻ bộc lộ khả năng, mong muốn được tự tay tạo ra những sản phẩm tạo hình, thích được hoạt động tạo hình, năng động, chủ động tìm tòi, khám phá
- Về phía phụ huynh: Kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp rất quan trọng giúp trẻ phát triển về thẩm mĩ và giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt Để phát triển thẩm mĩ cho trẻ 3-4 tuổi một cách tốt nhất về tạo hình phụ huynh cần:
+ Đưa đi học đều, đúng giờ để trẻ được tham gia đầy đủ các hoạt động
ở trường, lớp
+ Hiểu được vai trò quan trọng của việc phát triển thẩm mĩ đối với sự phát triển toàn diện của trẻ
+ Hằng ngày đến lớp phụ huynh thường xuyên trao đổi với giáo viên
về tình hình các con ở lớp và tìm hiểu những mặt còn hạn chế của con mình
từ đó cùng giáo viên tìm cách khắc phục những mặt hạn chế đó
+ Cùng giáo viên tăng cường các kỹ năng cầm bút, kỹ năng tô màu,
kỹ năng vẽ…
+ Để giúp trẻ phát triển thẩm mĩ cho trẻ về môn tạo hình tốt hơn thì ở nhà các phụ huynh cần trang bị thêm cho trẻ tranh ảnh, sách báo ở nhà cho trẻ xem nhằm tăng vốn hiểu biết cho trẻ về thế giới xung quanh và phát triển khả năng cảm thụ cái đẹp cho trẻ Ngoài việc trang bị tranh, ảnh cho trẻ thì phụ huynh cần gần gũi trẻ hằng ngày, cùng trẻ tô màu, vẽ những sự vật gần gũi: đám mây, mưa, bông hoa… để trẻ có những kĩ năng về tô màu và vẽ tốt hơn
Từ những điều kiện đã chuẩn bị trên tôi có thể đưa ra một số giải pháp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ 3 – 4 tuổi học môn tạo hình
+ Bản thân giáo viên, có trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ + Công tác tham mưu với nhà trường cần chủ động, linh hoạt, kịp thời
Trang 48 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu : Ngày 06/9/2017
II Mô tả giải pháp truyền thống đã, đang áp dụng
1 Giải pháp 1: Dạy học theo hướng giáo viên làm trung tâm
Là quá trình chuyển tải thông tin từ giáo viên sang học sinh Dạy theo cách này giáo viên là người thuyết trình, diễn giảng, học sinh là người nghe, ghi nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo Phương pháp dạy học này giáo viên là tâm điểm
- Ưu điểm :
Nội dung bài dạy theo phương pháp lấy giáo viên làm trung tâm có tính logic, hệ thống
- Nhược điểm:
Trẻ ít được hoạt động, trong các phương pháp dạy đã thực hiện thì trẻ tiếp thu kiến thức thụ động, với những trẻ nhận thức chậm thì đa số là học vẹt
Phương pháp dạy học này tiết dạy dễ trở nên khô cứng, đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý thuyết, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học do đó kỹ năng thực hành bị hạn chế Trẻ chưa được hoạt động tích cực trong tiết học
2 Giải pháp 2: Chủ yếu sử dụng đồ dùng sẵn có trong nhà trường để dạy học
Từ những đồ dùng được nhà trường cấp đầu năm giáo viên có làm thêm đồ dùng tự tạo để phục vụ hoạt động giảng dạy nhưng số lượng ít, không phong phú, đa dạng
- Ưu điểm: Giải pháp này tiết kiệm được thời gian, và công sức, đồ
dùng chuẩn bị cho tiết học ít, không cầu kì
Trang 5- Nhược điểm: Do ít đồ dùng, không phong phú và đa dạng nên trẻ
không mấy hứng thú tham gia vào hoạt động, không phát huy được tính cực,
tư duy, óc sáng tạo của trẻ
3 Giải pháp 3 : Phối hợp với phụ huynh
Có ít hình thức phối hợp với phụ huynh chủ yếu thông qua họp phụ
huynh và qua giờ đón trả và trẻ Thông qua các buổi họp, thời gian để giáo viên và phụ huynh trao đổi về các biện pháp để phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ đối với môn học tạo hình chưa có Chủ yếu giáo viên thông qua được tình hình học tập chung của các cháu, tình hình sức khỏe Qua giờ đón
và trả trẻ cũng vậy, giáo viên và phụ huynh cũng ít thời gian để trao đổi về các biện pháp giúp phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ, chủ yếu là trao đổi về tình hình sức khỏe và học tập trong ngày của trẻ
- Ưu điểm : Biện pháp này giúp giáo viên và phụ huynh nắm bắt khá
tốt được tình hình sức khỏe và học tập của trẻ để phối kết hợp tốt trong quá trình chăm sóc giáo giáo dục trẻ
- Nhược điểm : Do thời gian gặp gỡ và trao đổi ít nên không có sự
phối hợp giữa cô và phụ huynh về giải pháp phát huy tính tích cực, óc sáng
tạo và tính thẩm mĩ cho trẻ về môn tạo hình.
Năm học 2017 – 2018 tôi được Ban giám hiệu nhà trường giao nhiệm
vụ chăm sóc và giảng dạy lớp 3 tuổi Giao Thông Tổng số trẻ: 30 cháu Kết quả khảo sát trước khi thực hiện sáng kiến:
Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình 12/30 = 40%
Trang 6Trẻ có một số kỹ năng tô, vẽ đơn giản 6/30 = 20 %
Từ những thực tế trên tôi thấy các giải pháp truyền thống đã thực hiện
có mang lại những kết quả nhất định trong việc phát huy tính tích cực, sáng tạo cho trẻ trong môn học tạo hình nhưng chưa cao Do đó tôi đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp mới vẫn dựa trên những điều đã có trong những năm học trước để phát huy tính tích cực, sáng tạo cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi hơn thông qua hoạt động tạo hình như sau:
III Mô tả sáng kiến
1 Tính mới, tính sáng tạo:
1.1 Giải pháp 1: Tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
Bản thân tôi luôn thấy mình cần học hỏi rất nhiều từ đồng nghiệp, luôn
suy nghĩ làm sao để có một tiết dạy tạo hình hay và lôi cuốn trẻ, tạo được hứng thú và sự chú ý, phát huy được tính tích cực của trẻ Do đó bản thân tôi luôn nghiên cứu tài liệu như: Chương trình giáo dục mầm non, tài liệu về
“Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” Ngoài các tài liệu sẵn có thì tôi luôn lên mạng Internet tìm kiếm và khai thác các thông tin liên quan đến tiết dạy của mình và áp dụng vào giờ dạy Từ đó tôi học hỏi, tích lũy, nâng cao thêm được nhiều kiến thức chuyên môn và áp dụng vào thực tế mang lại kết quả cao trong quá trình giảng dạy
Từ những tài liệu đã có tôi đã sưu tầm, bổ sung thêm tài liệu tích lũy chuyên môn để nâng cao chất lượng bài dạy
1.2 Giải pháp 2: Nghiên cứu và chuẩn bị bài dạy trước khi lên lớp.
Trang 7Để có được một giờ dạy hoàn thiện và nhằm phát huy được tính tích cực sáng tạo của trẻ thì bản thân tôi luôn tìm tòi các hình thức hay trên mạng Internet để gây được hứng thú và sự chú ý của trẻ ngoài ra tôi còn chuẩn bị đầy đủ bài dạy, đồ dùng cho cô và trẻ trước khi lên lớp, giọng nói của cô phải nhẹ nhàng, truyền cảm thu hút được sự chú ý của trẻ
VD: Tiết dạy trẻ vẽ Mưa (Mẫu) Tôi sẽ xây dựng giáo án theo một chương trình “Bé khéo tay” gồm có 3 phần chơi:
- Phần chơi thứ nhất: Tài năng của bé
- Phần chơi thứ 2: Bé khéo tay
- Phần chơi thứ 3: Sản phẩm của bé
Về đồ dùng của cô: tôi chuẩn bị 1 tranh mẫu vẽ bầu trời đang mưa, có đám mây màu đen được làm bằng bông, mưa được vẽ bằng kỹ năng vẽ các nét xiên đứt đoạn và những bông hoa được cắt dán đều và đẹp, vẽ thêm cỏ là những nét xiên Tranh để cô vẽ mẫu, một số nguyên vật liệu khác như: mây, sáp màu, hoa đã cắt sẵn, hồ dán, len màu… Về đồ dùng của trẻ: chuẩn bị như của cô Ngoài ra có thể cho trẻ thêm giấy màu cho trẻ tự xé những bông hoa hoặc lá, những sợi len màu nâu và xanh để trẻ làm thân cây và lá cây để trẻ tha hồ thỏa sức sáng tạo theo ý muốn của mình Khi giáo viên chuẩn bị được nội dung bài dạy tốt, chuẩn bị đầy đủ các nguyên vật liệu khác nhau sẽ thu hút được sự chú ý và gây hứng thú cho trẻ, qua đó trẻ dễ để đạt mục tiêu của bài dạy hơn Bên cạnh đó giáo viên dùng lời nói của mình để thu hút trẻ vào bài dạy của mình, giáo viên phải dẫn dắt logic, nhẹ nhàng, truyền cảm Đây là một yếu tố rất quan trọng quyết định sự thành công của giờ dạy
Trang 8Trên cơ sở lý thuyết đã được học tập và bồi dưỡng tôi đã biết vận dụng vào thực tiễn xây dựng kế hoạch, giáo án một cách sáng tạo nhằm mang lại kết quả cao cho tiết dạy
1.3 Giải pháp 3: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động
Trẻ em vốn rất tò mò và thích được khám phá tất cả mọi sự vật, hiện
tượng xung quanh chúng Những hình ảnh, những ấn tượng mà trẻ thu nhận được trong những năm tháng tuổi thơ sẽ lưu lại trong trí nhớ trẻ rất lâu thậm chí hằn sâu trong trí nhớ trẻ cả cuộc đời Do đó để phát huy tính tích cực và niềm say mê hoạt động của trẻ tôi đã tận dụng thời điểm hợp lý trong ngày
từ trò chuyện buổi sáng hay hoạt động vui chơi ngoài trời, đi dạo thăm quan
ở mọi lúc mọi nơi tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc thường xuyên với môi
trường xung quanh, môi trường thiên nhiên muôn hình, muôn vẻ Vì vậy tôi luôn tâm niệm: Sẽ trang bị cho trẻ một thế giới tự nhiên, một môi trường học tập tốt nhất ở ngay tại khu trường thân yêu của trẻ
+ Môi trường trong lớp học :
Đối với lớp học của tôi ngay từ đầu năm học tôi đã đã sử dụng những mảng tường và các giá đồ chơi để thiết kế thành góc nghệ thuật, tôi trang trí góc nghệ thuật phù hợp với và tạo không gian cho trẻ hoạt động (Ảnh 1) ngoài ra các góc trong lớp học cũng được trang trí phù hợp với góc, phù hợp
và thu hút với trẻ (Ảnh 2)
Sử dụng những sản phẩm do trẻ tạo ra để trang trí cho góc hoạt động luôn mới mẻ đối với trẻ, và các sản phẩm sẽ thay đổi để phù hợp với chủ đề (Ảnh 3)
+ Môi trường ngoài lớp học: Mặc dù hiên lớp hẹp nhưng tôi vẫn trang trí sao cho các mảng tường không bị trống và tạo được sự thu hút đối với trẻ,
Trang 9bên cạnh đó trường Mầm non Tân Văn đang trong thời gian xây dựng chưa hoàn thành nhưng quang cảnh xung quanh trường vẫn luôn được trang trí rất đẹp, xung quanh trường luôn được trồng rất nhiều hoa để cho trẻ thỏa sức
khám phá, ngắm nhìn những màu sắc khác nhau của hoa, cỏ, cây (Ảnh 4)
Ngoài ra môi trường ngoài lớp học cũng được trang trí sinh động theo chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” (Ảnh 5)
Từ những điều kiện thực tế sẵn có tại trường, lớp như: lớp học được
xây dựng kiên cố, lớp học rộng rãi, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ tôi đã biết cách trang trí và sắp xếp các đồ dùng một cách ngăn nắp khoa học góp phần phát huy tính sáng tạo và tích cực cho trẻ
1.4 Giải pháp 4: Rèn luyện kiến thức, kỹ năng, óc sáng tạo thông qua hoạt động có chủ định.
Trẻ 3 tuổi tri giác sự vật bằng tư duy trực quan hành động nên rất cần
sự hỗ trợ của cô nên dẫn tới kỹ năng tô màu, vẽ của trẻ còn yếu như: cách cầm bút còn chưa đúng, tô màu còn chườm ra ngoài, chưa có kỹ năng vẽ các nét đơn giản như: nét thẳng, xiên, cong… chính vì vậy cô phải đưa ra các giải pháp rèn kỹ năng cho trẻ hợp lý Từ việc tạo môi trường thẩm mỹ xung quanh lớp để gây ấn tượng, kích thích trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí góc nghệ thuật để sản phẩm của trẻ đa dạng, phong phú và sáng tạo Để giúp trẻ làm được sản phẩm vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản nhằm phát huy tính tích cực hoạt động ở trẻ, một trong những phương pháp của quá trình đổi mới đó là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ phải được hoạt động
VD: Muốn dạy trẻ vẽ mưa ở chủ đề Hiện tượng thiên nhiên, trước tiên ngay từ đầu năm tôi sẽ phải cho trẻ làm quen với bút, giấy, cho trẻ vẽ nguệch ngoạc theo ý trẻ để trẻ thấy khi bút gạch xuống giấy sẽ cho ra những
Trang 10nét khác nhau trên giấy, từ đó trẻ thích thú với việc cầm bút và vẽ Dần tôi sẽ dạy trẻ vẽ cách nét thẳng, xiên Cô sẽ thực hiện mẫu từ từ và phân tích kỹ càng, rõ ràng và thực hiện từ từ cho trẻ quan sát và nắm được kỹ năng vẽ nét xiên đứt đoạn
Trên cơ sở lý thuyết đã được học tập và bồi dưỡng tôi đã biết vận dụng vào thực tiễn Khi dạy trẻ vẽ nên dạy từ những điều đơn giản đến phức tạp, cô luôn là người động viên, khen ngợi, là người luôn phải kèm cặp, giúp
đỡ và hướng dẫn trẻ khi trẻ gặp khó khăn
1.5 Giải pháp 5 : Tích hợp nội dung tạo hình vào các hoạt động khác có nội dung phù hợp.
Trong quá trình dạy trẻ ở các hoạt động, tôi có thể tích hợp vào các
hoạt động Tuy không thể hướng dẫn trẻ được tỉ mỉ các kỹ năng như trong giờ hoạt động có chủ đích nhưng tôi chú ý động viên khuyến khích trẻ làm
và gợi ý, định hướng cho trẻ Cụ thể:
- Với tiết âm nhạc: vào buổi sáng tôi dạy trẻ bài “Em qua ngã tư đường phố” thì đến hoạt động góc ở góc nghệ thuật tôi sẽ cho trẻ tô màu đèn giao thông Tôi định hướng cho trẻ vào đề tài sau đó cho trẻ tô màu, tôi theo dõi và động viên giúp đỡ trẻ khi cần thiết, nhất là các cháu chưa đạt
- Với hoạt động làm quen với toán: buổi sáng dạy trẻ nhận biết các hình, cuối tiết có thể cho trẻ tô màu hoặc vẽ các hình vừa học, hoặc cho trẻ
vẽ, tô màu trong hoạt động góc, hoạt động chiều…
Từ những hoạt động hàng ngày mà trẻ vừa ghi nhớ được kiến thức sáng vừa học và còn được rèn luyện kỹ năng tô màu, vẽ
1.6 Giải pháp 6: Cung cấp củng cố kiến thức, kĩ năng tô, vẽ ở mọi lúc, mọi nơi.