LỊCH SỬ 10 BÀI 25 TÌNH HÌNH KINH TẾ - CHÍNH TRỊ- XÃ HÔI TRIỀU NGUYỄN

Nêu nhận xét về chính sách hạn chế Thiên Chúa Giáo của nhà Nguyễn?.[r]

BÀI 25:

TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH

TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU

NGUYỄN (NỮA ĐẦU THẾ KỶ

XIX)

SỰ RA ĐỜI CÙA TRIỀU NGUYỄN

• 1802, Nguyễn Ánh

hoàn toàn đánh bại

Vương Triều Tây

Sơn, thành lập

Triều Nguyễn;

• Triều Nguyễn ra

đời trong hoàn cảnh

khó khăn (thiếu sự

ủng hộ từ nhân dân,

phải đối mặt với

chủ nghĩa đế quốc

đang lan rộng). Vua Gia Long Vua Minh Mạng

1 XÂY DỰNG VÀ CŨNG CỐ BỘ MÁY NHÀ

 Tổ chức bộ máy nhà nước:

• Nguyễn Ánh lên ngôi (Gia

Long), đóng đô ở Phú Xuân

(Huế) Năm 1804, đặt tên

nước là Việt Nam

• Vua Gia Long chia cả nước

chia thành 3 vùng: Bắc

thành, Gia Định thành và

các Trực doanh do triều

đình trực tiếp cai quản

 Một phần của Cố Đô Huế

o Năm 1831 - 1832, vua Minh Mạng chia cả nước thành 30 tỉnh

và 1 phủ Thừa Thiên Đứng đầu tỉnh là Tổng đốc và Tuần phủ Dưới tỉnh là phủ, huyện (châu), tổng, xã.

o Năm 1838, vua Minh Mạng đổi tên nước thành Đại Nam Tổ chức chính quyền trung ương theo mô hình nhà Lê sơ.

 Phương thức nhà Nguyễn tuyển chọn quan lại:thông

qua giáo dục, khoa cử.

Quan lại thời nhà Nguyễn Cảnh liều chổng tại một kỳ thi thời Nguyễn

o Nhà Nguyễn ban

hành bộ luật

Hoàng Việt luật lệ

(bộ Luật Gia

Long) gần 400

điều Bảo vệ

quyền lợi giai cấp

thống trị, các tôn

ti, trật tự của xã

hội phong kiến và

qui định về các

vấn đề kinh tế,

chính trị, văn hóa

Trang bìa của Hoàng Việt luật

lệ

Quân đội được tổ chức chặc chẽ, trang bị vũ khí đầy đủ Bao gồm các lực lượng bộ binh, thủy binh, tượng binh, kỵ binh, pháo binh.

Quan võ, quân lính thời Nguyễn Chiến thuyền nhà Nguyễn

Ngoại giao:

+ Nhà Nguyễn thần phục nhà Thanh (Trung Quốc)

->Giữ quan hệ thân thiện với nước láng giềng mạnh là Trung Hoa

+ Buộc Ai Lao (Lào), Chân Lạp (Campuchia) thần phục.

-> Dựa vào ưu thế quân sự, kinh tế.

+ Với phương Tây, "đóng cửa”, không chấp nhận việc đặt quan hệ với họ.

-> Không tiếp cận được với thành tựu khoa học kỹ thuật, khiến nước ta trở nên lạc hậu.

 Nông nghiệp:

o Ban hành chính sách quân điền nhưng ruộng đất công chỉ còn 20% tổng diện tích.

o Khuyến khích khai hoang, cấp vốn, huy động nhân dân làm thủy lợi….

o Tuy nhiên, nông dân không có hoặc có ít ruộng, chịu bóc lột nặng nề.

 Thủ công nghiệp:

o Xuất hiện nghề mới: In tranh dân gian.

o Thủ công nghiệp nhà nước được tổ chức với quy mô lớn, chế tạo được máy móc đơn giản.

o Thủ công nghiệp truyền thống tiếp tục phát triển

 Thương nghiệp:

o Nội thương: Phát triển chậm do thuế nặng

o Ngoại thương: Nhà nước nắm độc quyền nhưng rất hạn chế.

2 Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn

 Tôn giáo: độc tôn Nho giáo, hạn chế

Thiên Chúa giáo Tín ngưỡng dân gian

tiếp tục phát triển

 Giáo dục: Chủ yếu là Nho học Tổ chức

đều đặn các kỳ thi, nhưng số người đi thi

và đỗ đạt không nhiều

 Sử học: Thành lập Quốc sử quán để lưu

trữ và biên soạn các bộ lịch sử lớn

 Kiến trúc: nổi bật là quần thể cung điện

và lăng tẩm ở Huế

 Nghệ thuật dân gian: vẫn tiếp tục phát

triển

3 Tình hình văn hóa – giáo dục:

Lăng mộ Vua Gia Long Kinh thành Huế

CÂU HỎI CŨNG CỐ KIẾN THỨC:

1 Cuộc cải cách hành chính của Vua Minh Mạng có ý nghĩa

như thế nào?

2 Đánh giá chung về chính sách ngoại giao thời Nguyễn?

3 Nêu nhận xét về chính sách hạn chế Thiên Chúa Giáo của

nhà Nguyễn?