Ngữ văn 9 - Tiết 48 - Chủ đề người lính

- Phát triển năng lực: phát triển ngôn ngữ cho HS (Hát, nói diễn cảm) HS thực hiện bài tập ở nhà. - Vẽ tranh về đề tài người lính[r]

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN THANH XUÂN

TRƯỜNG THCS NGUYỄN LÂN -

GIÁO ÁN HỘI GIẢNG CẤP TRƯỜNG

MÔN NGỮ VĂN 9 CHỦ ĐỀ: NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI 1945 - 1975

TIẾT 48:

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Ngọc Trìu Tổ: Khoa học xã hội

Lớp thực hiện: 9A1

Năm học 2020 – 2021

CHỦ ĐỀ:

NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

GIAI ĐOẠN 1945 - 1975

Tiết 48:

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CHỦ ĐỀ I/ MỤC TIÊU

1 Kiến thức

Yêu cầu HS

- Khái quát hoàn cảnh lịch sử của dân tộc giai đoạn 1945 – 1975

- Nắm được những nét chính về tác giả Chính Hữu và Phạm Tiến Duật – những người chuyên viết về đề tài người lính và hoàn cảnh ra đời của hai bài thơ: Bàit thơ

“Đồng chí” – Chính Hữu và bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Phạm Tiến Duật

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện tìm hiểu về tác giả và tác phẩm

3 Thái độ:

- Biết trân trọng những sáng tác viết về đề tài người lính, những con người đã góp phần làm nên chiến thắng lịch sử vang dội

4.Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực tự học và năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp

II/ CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Tìm đọc tập thơ “Đầu súng trăng treo”

- Ảnh chân dung nhà thơ Chính Hữu

- Ảnh chân dung nhà thơ Phạm Tiến Duật

- Bình giảng Văn 9

- Sách giáo viên

2 Học sinh:

- Đọc và soạn bài theo SGK

III/ HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần đạt

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

GV tạo hứng thú cho HS qua việc dẫn dắt vào bài

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

- Mục tiêu:

+ Khái quát về lịch sử dân tộc ta giai đoạn từ 1945-1975

+ Tìm hiểu chung về các tác giả Chính Hữu, Phạm Tiến Duật và các tác phẩm

“Đồng chí”, “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

- Phương pháp: vấn đáp, thuyết trình

- Định hướng phát triển năng lực: Năng lực tự học và giải quyết vấn đề sáng tạo

Sinh thời Chủ tịch HCM

từng dạy:

“Dân ta phải VN”

Bằng những hiểu biết về

lịch sử của mình, hãy trình

khái quát bối cảnh nước ta

giai đoạn 1945-1954?

Tr.1: Bác Hồ đọc tuyên

ngôn

Tr.2, 3,4, minh họa cuộc

kháng chiến và chiến

thắng ĐPB

* Lồng ghép GDQPAN:

nêu những khó khăn vất

vả và sáng tạo của bộ

đội, công an và thanh

niên xung phong trong

chiến tranh

Cuộc K/c chống Mĩ của

dân tộc ta tiếp tục diễn ra

từ (tg) nào?

Dẫn lời tổng thống Mĩ

John F Kennedy tuyên bố

vào ngày 1/6/1956:

Dẫn một số khẩu hiệu ra

đời trong kháng chiến

chống Mĩ; Một số câu nói

của các nguyên thủ thế

giới, tranh phản đối chiến

tranh của Mĩ tại VN

HS dưạ vào

kiến thức lịch

sử trả lời

Quan sát tranh, nghe, ghi chép

HS dựa vào kiến thức lịch

sử trả lời

Nghe, quan sát

I/ KHÁI QUÁT BỐI CẢNH LỊCH

SỬ, THƠ CA VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975

1 Bối cảnh lịch sử

- CM Tháng 8 thành công, ngày 02/9/1945 tại quảng trường Ba Đình, Chủ tịch HCM đọc tuyên ngôn khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

- Ngày 23/9/1945, quân Pháp gây hấn đánh chiếm Nam Bộ, cuộc kháng chiến chống Pháp lần thứ hai của nhân dân ta bắt đầu

- Ngày 07/5/1954 chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi buộc Pháp phải nồi vào bàn đàm phán tại Hội nghị Genève (08/5/1954) trước sự chứng kiến của 9 nước

- Ngày 13-6-1954, Mỹ đưa Ngô Đình Diệm về miền Nam để lập chính phủ mới

- Ngày 8-8-1954, Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ đã tiến hành kế hoạch thôn tính miền Nam Việt Nam Việt Nam bước vào thời kì mới: Miền Bắc đi lên xây dựng XHCN, là hậu phương lớn cho chiến trường Miền Nam

- Ngày 30/4/1975, cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam chống lại xâm lược Mĩ thắng lợi hoàn toàn

2 Khái quát về thơ ca

GV chuyển ý

Trước bối cảnh lịch sử ấy,

theo em, thơ ca có nhiệm

vụ gì?

Hãy đọc một số bài thơ

sáng tác trong giai đoạn

1945-1975 mà em đã sưu

tầm

Chiếu một số bài thơ

Hãy nêu nhận xét về đặc

điểm nghệ thuật của các

sáng tác thơ ca giai đoạn

này?

Chuyển ý

Những nội dung và đặc

đểm nghệ thuật ấy được

thể hiện ntn trong thơ ca

hiện đại giai đoạn

1945-1975, sau đây thầy trò ta

cùng đến với 2 tác phẩm:

Hs suy nghĩ trả lời

Hs đọc thơ

Hs suy nghĩ trả lời

a Về nội dung tư tưởng :

- Thơ ca luôn gắn bó chặt chẽ, phản ánh chân thực và sinh động hiện thực

kháng chiến

- Tập trung thể hiện tâm tình phơi phới tin yêu, lạc quan, tự tin, tự hào của người Việt Nam được giải phóng; những ước mơ, khát vọng

cháy bỏng…

- Các nhà thơ đặc biệt khơi gợi, đề

cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý thức làm chủ và quyết tâm

xả thân

- Ðặc biệt, tình yêu nước còn được thể hiện đầy xúc động qua lòng kính yêu Chủ Tịch Hồ Chí Minh

b Về nghệ thuật

- Thể thơ ngày càng phong phú

- Hình tượng thơ, cảm hứng thơ gần gũi, bình dị, phù hợp với quan niệm

về người anh hùng thời đại mới

- Ngôn ngữ thơ chuyển dần từ tình trạng hoa mỹ, cầu kỳ, tượng trưng, ước lệ sang đời thường, tự nhiên, phong phú đến vô cùng

II HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG BÀI THƠ “ĐỒNG CHÍ” – CHÍNH HỮU VÀ “BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH” – PHẠM TIẾN DUẬT

Trình bày những hiểu biết

của em về tác giả Chính

Hữu và tác giả Phạm Tiến

Duật?

HS lên bảng thực hiện

Nhận xét bổ sung

Đối chiếu kết

1 Tác giả,tác phẩm

a Tác giả

a.1.Chính Hữu: Tên thật là Trần Đình Đắc (1926-2007), quê Hà Tĩnh

- Ông tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ

Gọi HS lên trình bày bảng

GV bổ sung, chốt

Nêu hoàn cảnh ra đời của

bài thơ hai bài thơ?

Hoạt động 4: GV hướng

dẫn học sinh đọc từng

bài

GV hướng dẫn học sinh

cách đọc: bài Đồng chí

đọc với giọng nhịp hơi

chậm để diễn tả tình cảm

cảm xúc Chú ý những câu

thơ có hình ảnh và cấu

trúc tương ứng cần đọc

nhấn mạnh và ba dòng

cuối đọc chậm hơi lên cao

GV đọc

Gọi HS đọc

Em hiểu “Đồng chí” là gì?

Giải thích 1 số từ khó

GV hướng dẫn học sinh

đọc Bài thơ về tiểu đội xe

không kính

- Cần đọc đúng giọng điệu

quả của GV

HS lên bảng thực hiện

Nhận xét bổ sung

Đối chiếu kết quả của GV

HS trả lời

HS trả lời

HS trả lời

- Chuyên viết về đề tài chiến tranh và người lính

- Phong cách thơ: cảm xúc dồn nén, ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc, hàm súc

a.2 Phạm Tiến Duật (1941-2007) quê Phú Thọ -1964: ông gia nhập quân đội

- Thường viết về người lính và thanh niên xung phong

- Phong cách thơ: trẻ trung, sôi nổi

b Tác phẩm

b.1 Hoàn cảnh sáng tác bài Đồng chí -Bài thơ sáng tác năm1948- thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp

b.2 Hoàn cảnh sáng tác Bài thơ về tiểu đội xe không kính:

- Bài thơ sáng tác năm 1969- thời

kì Mỹ ném bom ác liệt xuống tuyến đường Trường Sơn

3 Đọc và tìm hiểu chú thích

a Đọc bài: Đồng chí

b Đọc: Bài thơ về tiểu đội xe không kính

và ngôn ngữ của bài thơ

lời thơ tự nhiên, sôi nổi có

vẻ ngang tàng đầy chất

lính

GV đọc mẫu

Gọi học sinh đọc

(?) Giải thích ý nghĩa nhan

đề của bài thơ “Bài thơ về

tiểu đội xe không kính”

Giải thích 1 số từ trong bài

HS trả lời

HS lắng nghe

- Ý nghĩa nhan đề: lạ, độc đáo-> thu

hút sự chú ý: cách khai thác chất thơ trong hiện thực

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP

- Mục đích: Đánh giá khả năng tiếp nhận của HS

- Phương pháp: Vấn đáp

- Phát triển năng lực: phát triển ngôn ngữ cho HS (Hát, nói diễn cảm)

Yêu cầu HS đọc diễn cảm

hoặc hát hai bài thơ

Đọc hoặc hát một bài thơ

mà em đã sưu tầm được?

GV có thể đánh giá điểm

cho HS

Hs thực hiện

Hs khác nghe

- Yêu cầu HS đọc diễn cảm hoặc hát được hai bài thơ

HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG

- Mục đích: Đánh giá khả năng tiếp nhận của HS

- Phương pháp: giao bài tập về nhà

- Phát triển năng lực: phát triển ngôn ngữ cho HS (Hát, nói diễn cảm)

HS thực hiện bài tập ở nhà

- Vẽ tranh về đề tài người lính

- Nêu suy nghĩ của em về người lính cụ Hồ sau khi học xong tiết học này?

- Đọc kĩ hai bài thơ, tìm những điểm giống và khác nhau giữa hình tượng người lính trong hai bàit thơ