Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng xã, thị trấn ở huyện hoàng hóa, tỉnh thanh hóa

Công tác tư tưởng góp phần củng cố vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, làm rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, tạo ra sự nhất trí cao về tư tưởng trong Đảng và sự thốn

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ ANH TUẤN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN

HOẰNG HOÁ, TỈNH THANH HOÁ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

NGHỆ AN, 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ ANH TUẤN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Đinh Thế Định

NGHỆ AN, NĂM 2017

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo Khoa Giáo dục Chính trị, Phòng đào tạo Sau đại học, Ban Giám hiệu trường Đại học Vinh đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi tốt nhất cho chúng tôi được học tập, rèn luyện, nghiên cứu để hoàn thành Luận văn tốt nghiệp

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn lãnh đạo cơ quan Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện, Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Văn phòng Huyện ủy Hoằng Hoá, Thanh Hoá; đảng uỷ, ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đã tạo điều kiện và cung cấp những số liệu, tư liệu cần thiết để tôi nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS Đinh Thế Định đã dành nhiều thời gian tâm huyết, trực tiếp hướng dẫn tận tình, quan tâm chỉ bảo và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài và hoàn thành Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính trị học

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ, sẻ chia, giúp đỡ và đồng hành cùng tôi trong cuộc sống, công tác cũng như trong quá trình học tập, nghiên cứu

Nghệ An, ngày 01 tháng 8 năm 2017 Tác giả Luận văn

Lê Anh Tuấn

2.1 Những yếu tố tác động đến công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở

đảng xã, thị trấn ở huyện Hoằng Hoá hiện nay 43 2.2 Đánh giá tình hình công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng xã,

2.3 Nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong công tác tư tưởng ở

TCCSĐ xã, thị trấn của huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá 65 Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG

XÃ, THỊ TRẤN Ở HUYỆN HOẰNG HOÁ, TỈNH THANH HOÁ

TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

70

3.1 Quan điểm về công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng xã, thị

3.2 Những giải pháp nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức

cơ sở đảng xã, thị trấn ở huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá trong giai

KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

DBĐV : Dự bị động viên

DQTV : Dân quân tự vệ

GD-ĐT : Giáo dục – Đào tạo

HĐND : Hội đồng nhân dân

HTXSNV : Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

thông suốt thì làm tốt, tư tưởng nhùng nhằng thì không làm được việc” [41, tr.466]

Trong suốt quá trình cách mạng ở nước ta, công tác tư tưởng của Đảng luôn giữ vai trò nòng cốt đối với việc hình thành ý thức xã hội, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, hình thành thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng và khoa học cho cán bộ, đảng viên và nhân dân lao động; góp phần xây dựng niềm tin, bồi dưỡng ý chí, tình cảm, lối sống tốt đẹp cho con người mới

xã hội chủ nghĩa Công tác tư tưởng góp phần củng cố vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, làm rõ hơn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, tạo ra sự nhất trí cao về tư tưởng trong Đảng và sự thống nhất về chính trị, tinh thần trong nhân dân, khơi dậy tính tích cực của các tầng lớp nhân dân; góp phần đắc lực nhằm biến hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác- Lênin, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực cách mạng

Trong suốt thời kỳ thực hiện công cuộc đổi mới, trước những bước ngoặt của thực tiễn cách mạng, công tác tư tưởng được Đảng ta tiếp tục xác

định là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Đây là một trong những nhân tố đảm bảo cho sự thành công của sự nghiệp cách mạng nước ta trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” Do đó, để giữ vững thành quả cách mạng, công tác tư tưởng của Đảng phải được nâng lên tầm cao mới

Tuy nhiên, trên thực tế, những năm qua, công tác tư tưởng có lúc, có nơi còn thiếu sắc bén, tính chiến đấu chưa cao, phương pháp tiến hành chưa linh hoạt, chất lượng, hiệu quả còn nhiều hạn chế Trong khi đó, việc thực

hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng về tăng cường xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; phát huy sức mạnh toàn dân tộc, dân chủ xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại

sẽ nảy sinh rất nhiếu vấn đề mới phức tạp Tình hình đó đã đặt ra cho Đảng ta, nhân dân ta những khó khăn, thách thức mới, mà để giải quyết nó đòi hỏi công tác tư tưởng phải luôn đi trước một bước

Huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Thường vụ Huyện ủy, các cấp uỷ Đảng cơ sở thường xuyên chăm lo công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, tạo sự đoàn kết thống nhất nội bộ, góp phần giữ vững

ổn định về chính trị, cũng cố niềm tin tưởng vào đường lối và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện lần thứ XXVI, nhiệm kỳ 2015-2020 đánh giá vai trò quan trọng của công tác tư tưởng là đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh,

ổn định chính trị trên địa bàn Niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng thuận xã hội ngày càng được nâng cao, tạo điều kiện thuận lợi

để huyện ngày càng phát triển vững chắc

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng ở các cấp uỷ Đảng, nhất là cấp uỷ Đảng ở cơ sở xã, thị trấn của huyện Hoằng Hóa cũng đang còn khó khăn, lúng túng; có lúc, có nơi chưa quan tâm đúng mức; nhiều khi còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao, ảnh hưởng đến việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị ở địa phương Sức chiến đấu của một số đảng bộ, chi bộ, đảng viên giảm sút, có biểu hiện phai nhạt lý tưởng; tính tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên còn có những hạn chế Trình độ đội ngũ cán bộ chưa theo kịp với sự nghiệp đổi mới Cán bộ, đảng viên và nhân dân tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh, nên vấn đề định hướng tư tưởng để củng cố lòng tin, tạo sự thống nhất cao trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội trở nên hết sức quan trọng Đứng trước những yêu cầu mới về công tác tư tưởng, đòi hỏi các cấp uỷ Đảng cơ sở cần phải quan tâm suy nghĩ, làm thế nào để nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác - Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tạo sự đoàn kết thống nhất trong từng địa phương, đơn vị để tập trung cho việc sản xuất, phát triển kinh

tế - xã hội

Vấn đề giáo dục chính trị tư tưởng của Đảng nói chung và công tác tư tưởng của TCCSĐ nói riêng là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học xã hội như: Chính trị học, Xây dựng Đảng, Hành chính học, Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cho nên đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học lớn đã được công bố như: Tiến sỹ Đào Duy Quát, Về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004; Phó giáo sư, tiến sỹ Trần Thị Anh Đào, Công tác tư tưởng

và vấn đề đào tạo cán bộ làm công tác tư tưởng, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010; Tiến sỹ Phạm Quang Nghị (Chủ biên), Một số vấn đề về lý luận và nghiệp vụ công tác tư tưởng, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2014 Các công trình khoa học của các tác giả đã trình bày một cách có

hệ thống các vấn đề về công tác tư tưởng, nêu bật những nội dung hết sức căn bản như: công tác tư tưởng gồm những bộ phận nào, với từng bộ phận gồm nghiên cứu lý luận, công tác tuyên truyền giáo dục, công tác cổ động thì nội hàm ra sao, cách thức thực hiện thế nào; vì sao hoạt động tư tưởng, tinh thần luôn chiếm vị trí quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng ta trong suốt thời kỳ đấu tranh cách mạng giành và giữ chính quyền, nay càng trở nên đặc biệt quan trọng trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế

Đề tài về công tác tư tưởng của Đảng cũng đã được nhiều học viên cao học chính trị các khóa trước đây của Trường Đại học Vinh chọn làm đối tượng nghiên cứu và đã được ứng dụng vào thực tiễn có hiệu quả cao Điển hình như đề tài luận văn thạc sĩ của Nguyễn Quang Vinh, học viên K21

"Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở Đảng bộ thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay"; đề tài luận văn thạc sĩ Chính trị học khóa 22 của Hoàng Thế Hùng, “Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức

cơ sở đảng xã, phường ở thị xã Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh”… Những luận văn

trên đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác tư tưởng

và vai trò của công tác tư tưởng của Đảng; đánh giá thực trạng công tác tư tưởng ở đảng bộ cấp huyện, thị và cơ sở trong thời gian qua và đề xuất một số giải pháp về công tác tư tưởng trong tình hình mới

Các công trình nói trên đã đi sâu nghiên cứu công tác tư tưởng của Đảng, đã làm rõ vai trò, vị trí, bản chất, nội dung công tác tư tưởng của Đảng, phản ánh thực trạng cũng như phương hướng, giải pháp công tác tư tưởng của Đảng trong những năm tới Đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm, thao tác, kỹ năng công tác tư tưởng trong từng giai đoạn cách mạng và khái quát được vai trò, vị trí của nhiệm vụ công tác tư tưởng của Đảng trong lịch sử cách mạng Việt Nam Với cách luận chứng chặt chẽ và súc tích, các công trình đó đặt ra nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến công tác tư tưởng của

Đảng ta trong bối cảnh đất nước đang trong tiến trình đẩy mạnh CNH, HĐH

và hội nhấp quốc tế

Là một cán bộ hiện công tác tại Huyện ủy huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, với nhận thức của bản thân về tình hình công tác tư tưởng nói chung và thực tiễn ở địa phương nói riêng, đồng thời được trang bị kiến thức

từ lớp cao học Chính trị học, khóa 23, trường Đại học Vinh, chúng tôi chọn

đề tài “Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng xã,

nghiệp Thực hiện đề tài với mong muốn được tiếp tục nghiên cứu sâu hơn

về công tác tư tưởng, tìm ra những giải pháp hữu hiệu góp phần nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở địa phương trong tình hình mới, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương,

đất nước

2 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng xã, thị

trấn ở huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về công tác tư tưởng ở tổ chức cơ sở đảng xã, thị trấn

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng công tác tư tưởng của đảng

bộ xã, thị trấn ở huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa

- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác tư tưởng ở các đảng bộ xã, thị trấn của huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu công tác tư tưởng của các đảng bộ xã, thị trấn ở

huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được tiến hành trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tư tưởng và công tác tư tưởng ở các đảng bộ cơ sở

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp lịch sử - lôgích, tổng kết

thực tiễn, khảo sát, thống kê, phân tích tổng hợp …

6 Đóng góp của đề tài

- Góp phần làm rõ thêm cơ sở khoa học, quan điểm và quan niệm về nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các tổ chức cơ sở Đảng cấp xã, thị trấn hiện nay

- Đề xuất phương hướng và những giải pháp chủ yếu, thiết thực, khả thi góp phần nâng cao chất lượng công tác tư tưởng của các tổ chức cơ sở Đảng cấp xã, thị trấn ở huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá trong những năm tiếp theo

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo

cho Huyện ủy, UBND huyện, MTTQ và các đoàn thể chính trị của huyện; cho Đảng ủy, UBND, các đoàn thể chính trị cấp xã ở huyện Hoằng Hoá và các địa phương khác trong công tác xây dựng Đảng Luận văn còn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập liên quan đến

công tác xây dựng Đảng và HTCT cấp cơ sở ở các trường bồi dưỡng chính trị

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, cấu trúc của nội dung luận văn được kết cấu gồm 3 chương, 8 tiết

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở Đảng

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA TỔ CHỨC

CƠ SỞ ĐẢNG XÃ, THỊ TRẤN

1.1 Khái niệm tư tưởng và công tác tư tưởng

1.1.1 Khái niệm tư tưởng

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: Tư tưởng là bộ phận của ý thức xã hội, phản ánh tồn tại xã hội; là sự phản ánh hiện thực một cách khách quan, được hình thành bởi ý nghĩ, suy nghĩ và có vai trò định hướng, chỉ đạo hành động của con người Ph.Ăngghen viết: “Tất cả tư tưởng đều bắt đầu từ kinh nghiệm Tư tưởng là sự phản ánh hiện thực khách quan, đúng đắn hay sai lệch” [34,tr.629]

Tư tưởng có nguồn gốc chủ yếu là tồn tại xã hội, song sự phản ánh của

ý thức lại là sự phản ánh năng động, sáng tạo, có khả năng cải tạo tồn tại xã hội; tư tưởng có nguồn gốc từ sự lan truyền giữa người này với người khác, thế hệ này với thế hệ khác và sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội; tư tưởng còn chịu ảnh hưởng bởi bộ óc người là khí quan vật chất đặc biệt hình thành nên nó Những ý thức tư tưởng tiến bộ, cách mạng, phản ánh đúng quy luật khách quan của xã hội thì thúc đẩy xã hội phát triển Ngược lại, những ý thức, tư tưởng lạc hậu, phản ánh không đúng hiện thực khách quan

sẽ gây hậu quả kìm hãm, ngăn cản sự phát triển của xã hội, đó chính là biểu hiện của sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội

Tư tưởng hiểu theo nghĩa chung nhất là một hình thức tồn tại của ý thức xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan, trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết trong tâm trí mỗi con người V.I Lênin coi tư tưởng là hình thức cao của nhận thức, đồng thời là những mục tiêu, chương trình, kế hoạch được hình thành trong đầu óc con người nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới khách quan

Tư tưởng là phạm trù thuộc về kiến trúc thượng tầng của xã hội, tư tưởng do chế độ xã hội, điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội quy định Trong xã hội, các nhóm xã hội, tầng lớp, giai cấp do có lợi ích giống nhau nên

có tư tưởng giống nhau, hình thành tư tưởng của một nhóm xã hội, một tầng lớp, một giai cấp nhất định Trong xã hội có giai cấp, các giai cấp thống trị thông qua đội ngũ các nhà tư tưởng, hệ thống thiết chế tư tưởng để tác động chi phối các quan hệ tư tưởng và quá trình tư tưởng, nhằm biến hệ tư tưởng của mình thành hệ tư tưởng thống trị trong đời sống xã hội Ngược lại, các giai cấp bị trị cũng có thể thông qua các nhà tư tưởng của giai cấp mình hình thành hệ tư tưởng và truyền bá theo nhiều con đường khác nhau Song, chỉ có

bộ phận nào gắn liền trực tiếp với hoạt động sống trên cơ sở hệ tư tưởng, phản

ánh lợi ích giai cấp chủ đạo mới thuộc về công tác tư tưởng

1.1.2 Khái niệm công tác tư tưởng

Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm xây dựng, xác lập, phát triển và truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, định hướng giá trị, tạo niềm tin và thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của giai cấp, chính đảng mình

Công tác tư tưởng chỉ xuất hiện và tồn tại khi có hệ tư tưởng mà một giai cấp nhất định thừa nhận và truyền bá trong xã hội; có các thiết chế tư tưởng, bao gồm thiết chế sáng tạo, lưu giữ, truyền bá hệ tư tưởng và thiết chế đào tạo các nhà tư tưởng; có đội ngũ những nhà tư tưởng, lấy hoạt động nhằm phát triển, truyền bá hệ tư tưởng cho một giai cấp nhất định làm nghề nghiệp của mình

Chủ thể công tác tư tưởng: là những giai cấp, những tổ chức, những cộng đồng xã hội mà lợi ích của họ gắn liền với các hoạt động tư tưởng Chủ thể công tác tư tưởng bao gồm chủ thể của hệ tư tưởng (một giai cấp, một chính đảng); các cơ quan và thiết chế tư tưởng được chủ thể tư tưởng tổ chức

ra (thường gắn liền với hệ thống chính trị của giai cấp cầm quyền); các nhà tư tưởng của chủ thể đó và đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác tư tưởng

Khách thể của công tác tư tưởng: là đối tượng chịu sự tác động về mặt

tư tưởng của chủ thể Khách thể của công tác tư tưởng bao gồm các quan hệ

xã hội, các tổ chức, cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân trong xã hội Trong mối quan hệ này, cán bộ, đảng viên là chủ thể của công tác tư tưởng, còn trong mối quan hệ khác, họ lại là đối tượng của công tác tư tưởng Vì vậy, công tác tư tưởng phải được tiến hành ngay cả trong Đảng và ngoài xã hội

“Những người làm công tác tư tưởng phải được bồi dưỡng về mặt tư tưởng"[51,tr.576]

Hình thức công tác tư tưởng là: hình thức tổ chức hoạt động, phối hợp hoạt động giữa các chủ thể và đối tượng của công tác tư tưởng, có thể khái quát hình thức tư tưởng thành hai nhóm là hình thức tổ chức các lớp học, các buổi nói chuyện thời sự, thuyết trình, các cuộc hội nghị, hội thảo, các cuộc thi

và hình thức tổ chức các hoạt động lao động, hoạt động chính trị, hoạt động

xã hội, hoạt động nhân đạo, từ thiện, các phong trào thi đua, các hoạt động mang tính tập thể của các đoàn thể xã hội…

Công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng Cùng với công tác tổ chức và công tác chính trị, công tác tư tưởng góp phần xây dựng đội tiên phong, đội tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân và đường lối của Đảng trong cán bộ, đảng viên, quần chúng Đem lại cho họ sự giác ngộ về thế giới quan, nhân sinh quan cộng sản, biến nó thành niềm tin, lý tưởng, lẽ sống, nguyên tắc đạo đức, tình cảm cách mạng Chính vì vậy từ khi ra đời đến nay, Đảng ta đã luôn coi trọng công tác tư tưởng, xác định đây là mặt trận hàng đầu, góp phần quyết định cho mọi thắng lợi cách mạng Công tác tư tưởng đã góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp để dân tộc Việt Nam chiến thắng kẻ thù xâm lược, giành độc lập tự do cho dân tộc và tạo nên những thành tựu hết sức

to lớn mang ý nghĩa lịch sử trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam và đặc biệt hơn là trong công cuộc đổi mới hiện nay

Đối với Đảng ta, công tác tư tưởng là hoạt động truyền bá, bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm xây dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, giá trị đạo đức đúng đắn Công tác tư tưởng góp phần tạo sự thống nhất cao trong toàn Đảng,

sự đồng thuận trong nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy tính chủ động sáng tạo của các tầng lớp nhân dân, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh CNH, HĐH

vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh

1.1.3 Nguyên tắc công tác tư tưởng của Đảng

- Nguyên tắc tính Đảng: Tính Đảng là nguyên tắc cơ bản nhất của

công tác tư tưởng, chi phối các nguyên tắc khác, thể hiện tính định hướng của Đảng trong công tác tư tưởng, là cơ sở để phân biệt công tác tư tưởng của Đảng ta với công tác tư tưởng của Đảng khác Tính Đảng là biểu hiện tập trung của tính giai cấp, có nghĩa là tính Đảng là tính giai cấp, nhưng là tính giai cấp ở trình độ triệt để nhất, sâu sắc nhất, tự giác nhất Chính do yêu cầu của cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng mà phát triển tính giai cấp thành tính Đảng Tính Đảng chặt chẽ là bạn đồng hành và kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp phát triển cao độ Và ngược lại, cần phải phát triển tính Đảng chặt chẽ để tiến hành cuộc đấu tranh giai cấp công khai, chặt chẽ, giành thắng lợi

Nguyên tắc này đòi hỏi mọi lực lượng làm công tác tư tưởng phải quán triệt tính Đảng, đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân và nhân dân lao động, hướng mọi hoạt động vào việc tuyên truyền giáo dục và đấu tranh bảo

vệ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, đấu tranh không khoan nhượng với những tư

tưởng thù địch, phản khoa học, đi ngược lại với lợi ích giai cấp, lợi ích dân tộc; không ngừng củng cố sự đoàn kết, thống nhất của Đảng về tư tưởng, chính trị, sự đồng thuận trong nhân dân; nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, xây dựng con người mới, nền văn hóa mới

Nguyên tắc này đòi hỏi công tác tư tưởng phải bám sát và phục vụ cho việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, chăm lo

và bảo vệ lợi ích chính đáng của các tầng lớp nhân dân

Công tác tư tưởng là một bộ phận trong sự nghiệp cách mạng của Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, liên tục, rộng khắp của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng trong công tác tư tưởng “càng triệt để càng tốt" và "không trừ một ngoại lệ nào", vì như Lênin nói: “Ở đâu không có tư tưởng vô sản thì ngay lập tức lấp vào đó là tư tưởng tư sản, không có tư

tưởng trung gian nào”

- Nguyên tắc tính khoa học: Hệ tư tưởng của giai cấp vô sản - chủ

nghĩa Mác - Lênin là thế giới quan, phương pháp luận khoa học đúng đắn nhất Vì vậy, công tác tư tưởng nhất định phải mang tính khoa học Nó phải dựa trên cơ sở khoa học, tức là khi phân tích, giải quyết những vấn đề tư tưởng trong đời sống chính trị - xã hội, chúng ta phải phân tích sâu các hiện tượng, khám phá ra các mâu thuẫn và thông qua những mâu thuẫn Công tác

tư tưởng phải thường xuyên phân tích cụ thể các trạng thái tư tưởng cụ thể, nhất là sự diễn biến tư tưởng của xã hội trước những bước ngoặt lịch sử Mặt khác, quá trình tiến hành công tác tư tưởng phải nghiên cứu, phân tích rõ đặc điểm, tâm lý của đối tượng

Nguyên tắc này được quy định bởi quy luật vận động của ý thức, tư tưởng, bởi tính đa dạng, phức tạp của đối tượng trong các cộng đồng dân cư Quán triệt nguyên tắc này, khi vận dụng vào thực tiễn, cấp ủy Đảng cơ sở phải xây dựng chương trình, kế hoạch công tác tư tưởng từng nhiệm kỳ; phải căn cứ vào từng loại đối tượng mà xác định nội dung, hình thức, biện pháp

cho phù hợp; phải phối hợp chặt chẽ, thống nhất hoạt động giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị và giữa các lực lượng công tác tư tưởng, tạo nên sức mạnh tổng hợp trên mặt trận tư tưởng; công tác tư tưởng phải coi trọng thuyết phục giáo dục, phát huy tính độc lập suy nghĩ, tự giác tiếp thu chân lý, lẽ phải, hết sức tránh áp đặt, khiên cưỡng, quy chụp

Tính khoa học của công tác tư tưởng biểu hiện ở chỗ, công tác tư tưởng được tiến hành trên cơ sở khoa học, tuân theo các quy luật vận động, biến đổi của lĩnh vực tư tưởng Nguyên tắc tính khoa học yêu cầu công tác tư tưởng được tiến hành theo quan điểm lịch sử - cụ thể, phù hợp với trình độ đối tượng và đáp ứng nhu cầu và định hướng thông tin của đối tượng Công tác tư

tưởng phải sử dụng các phương tiện công tác ngày càng hiện đại

- Nguyên tắc thống nhất lý luận với thực tiễn: Đây là nguyên tắc quan

trọng của công tác tư tưởng, bởi vì lý luận khoa học chỉ có sức mạnh khi đi vào quần chúng, gắn bó mật thiết với thực tiễn cách mạng, với đời sống của nhân dân Chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh cũng chỉ ra rằng, mọi lý luận chân chính đều bắt nguồn từ thực tiễn, phản ánh đúng thực tiễn và trở lại phục vụ thực tiễn Lý luận, xét tới cùng, lý luận là từ thực tiễn mà đúc kết, khái quát lên Không có thực tiễn thì không có lý luận Lý luận và thực tiễn có mối quan hệ biện chứng hữu cơ, luôn luôn gắn bó với nhau và thường xuyên tác động qua lại lẫn nhau, trong đó thực tiễn đóng vai trò là cơ sở

Thống nhất giữa lý luận với thực tiễn trong công tác tư tưởng thể hiện ở chỗ công tác tư tưởng phải xuất phát từ thực tiễn và quay trở về phục vụ thực tiễn Đồng thời, thực tiễn công tác tư tưởng phải được soi sáng, định hướng bằng lý luận, được chỉ đạo, tổ chức thực hiện một cách khoa học, gắn lý luận với thực tiễn cách mạng Tổng kết thực tiễn là phương pháp căn bản để thực hiện sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn trong công tác tư tưởng, khắc phục chủ nghĩa kinh nghiệm, chủ nghĩa giáo điều

Nguyên tắc này đòi hỏi công tác tư tưởng phải bám sát thực tế, kịp thời giải đáp những vấn đề bức xúc trong sản xuất và đời sống nhân dân Phải đẩy mạnh sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm, bảo đảm các hoạt động thực tiễn trong các lĩnh vực của đời sống xã hội vừa đúng quan điểm, đường lối của Đảng, vừa phù hợp, sát với điều kiện hoàn cảnh thực tế ở mỗi cơ sở Nguyên tắc này cũng đòi hỏi cấp ủy Đảng và mọi cán bộ, Đảng viên phải thực sự gương mẫu, nói và làm phải thống nhất, phải kiên quyết thực hiện dứt điểm những quyết định đã ban hành, khắc phục tình trạng nói nhiều làm ít, nói mà không làm, nói một đằng làm một nẻo

Trong thực tiễn cách mạng, Đảng ta từng bước nâng cao và hoàn thiện

hệ thống lý luận của mình Được trang bị lý luận tiên phong, Đảng hướng vào giải quyết những vấn đề cần thiết của cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước ta, hướng vào giải quyết những nhiệm

vụ thực tiễn của công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế trong thời đại mới

Thực hiện đúng đắn và đầy đủ những nguyên tắc trên là yêu cầu chung của công tác tư tưởng và có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao

chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng

1.2 Nội dung và tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của

Đảng

1.2.1 Nội dung công tác tư tưởng của Đảng

1.2.1.1.Công tác lý luận

Công tác lý luận là khâu đầu tiên của quá trình tư tưởng, là sự sản xuất ra

hệ tư tưởng bao gồm việc hình thành, phát triển, hoàn thiện về tư tưởng qua nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn; vận dụng nền tảng tư tưởng để xác định đường lối, chủ trương, chính sách trong từng thời kỳ

Công tác lý luận là một bộ phận cấu thành công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam - đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân và toàn

thể dân tộc Việt Nam Một trong hai yếu tố tiên phong của Đảng là tiên phong

về lý luận Đảng phải có một lý luận tiên phong mang tính cách mạng triệt để, tính khoa học sâu sắc và nhân văn cao cả Trình độ cao về lý luận của Đảng là

cơ sở đầu tiên tạo cho Đảng một bản lĩnh chính trị vững vàng V.I.Lênin đã từng dạy: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào

cách mạng”[29,tr.30] và “chỉ Đảng nào được một lý luận tiên phong hướng

dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong” [29,tr.32] Công tác lý luận của Đảng là sự hoạt động của Đảng nhằm phát triển một cách sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, từng bước làm phong phú thêm hệ tư tưởng giai cấp công nhân và truyền bá hệ tư tưởng đó vào đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân

Lúc sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của công tác

lý luận Người cho rằng muốn làm nhiệm vụ tiên phong phải đạt tới lý luận tiên phong “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tầu không có bàn chỉ nam” [37,tr.268] Theo quan điểm của

Hồ Chí Minh “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mặt mà đi” [39,tr.274]; “Làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong đêm tối, vừa chậm chạp vừa hay vấp váp” [40,tr.47] Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta đã khẳng định: “Những thành tựu lý luận đã tạo

cơ sở khoa học cho việc xây dựng cương lĩnh chính trị, chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, cụ thể hoá và phát triển đường lối của Đảng trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hoá, an ninh, quốc phòng, đối ngoại”

[8,tr.14] Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về một số định hướng trong công tác

tư tưởng trong giai đoạn hiện nay cũng khẳng định: “Công tác nghiên cứu lý luận, khoa học xã hội đã được đổi mới một bước quan trọng, góp phần đổi mới

tư duy, tổng kết thực tiễn, cụ thể hoá và phát triển đường lối xây dựng luận cứ

khoa học cho những quyết sách của Đảng và Nhà nước” [9,tr.36] Nghị quyết 37-NQ/TW, ngày 09/12/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tiếp tục khẳng định: Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 01-NQ/TW, ngày 28-3-1992 của Bộ Chính trị khóa VII, công tác lý luận của Đảng đã đạt được những kết quả quan trọng Tư duy lý luận tiếp tục có bước phát triển; chú trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; bổ sung, phát triển Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 2011) và Hiến pháp năm 2013 Đã bước đầu hình thành hệ thống lý luận cơ bản về chủ nghĩa xã hội và con đường

đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam (về bản chất, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội; các định hướng cơ bản xây dựng chủ nghĩa xã hội; về mô hình kinh tế tổng quát trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế; về phát huy dân chủ, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Những bài học về giương cao ngọn cờ Độc lập dân tộc và CNXH, sử dụng sức mạnh tổng hợp của cách mạng Việt Nam, những vấn đề về đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa, trong những năm trước đây, cho tới những bài học tổng kết 10, 15, 20, 30 năm đổi mới được trình bày tại Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII, IX, X, XI và Văn kiện Đại hội XII của Đảng là sản phẩm vô cùng quý giá về công tác lý luận của Đảng

Có thể nói, công tác lý luận giữ một vai trò quan trọng, thiết yếu, là cái gốc của công tác tư tưởng bởi vì nó cung cấp nội dung và phương pháp luận cho

toàn bộ công tác tư tưởng

1.2.1.2 Công tác tuyên truyền

Công tác tuyên truyền là hoạt động tiếp nối công tác lý luận, là khâu

quan trọng của công tác tư tưởng nhằm truyền bá các quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng;

pháp luật của Nhà nước đến với quần chúng nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân làm” [39,tr.162] Nếu không đạt được mục tiêu đó thì tuyên truyền thất bại Tuyên truyền có hai lĩnh vực: tuyên truyền lý luận và tuyên truyền các quan điểm, đường lối của Đảng, xây dựng nhận thức mới, củng cố niềm tin và cổ

vũ hành động Công tác tuyên truyền của Đảng ta nhằm truyền bá sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, trang bị cho quần chúng nhân dân những tri thức về quy luật phát triển của xã hội, trên

cơ sở đó xây dựng niềm tin vào lý tưởng cộng sản và nâng cao tính tích cực, sáng tạo của quần chúng trong công cuộc đổi mới đất nước

Công tác tuyên truyền được thể hiện dưới nhiều hình thức phong phú

và đa dạng: tổ chức học tập lý luận chính trị, tuyên truyền qua sách báo, đài phát thanh, truyền hình, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên

Như vậy, “công tác tuyên truyền tiếp nối công tác lý luận, làm cho lý luận có sức sống mạnh mẽ, thể hiện sinh động trong thực tiễn, trở thành kim

chỉ nam cho hoạt động thực tiễn” [45,tr.129]

1.2.1.3 Công tác cổ động

Công tác cổ động có nhiệm vụ thông tin, giải thích để quần chúng nắm bắt kịp thời những sự kiện đang diễn ra trong cuộc sống, cổ vũ động viên họ thúc đẩy nhanh những hành động cách mạng để ủng hộ hoặc phản đối những

sự kiện diễn ra trong cuộc sống mà họ được thông tin

Như vậy, công tác lý luận, tuyên truyền chủ yếu hình thành và tác động vào nhận thức của đối tượng còn công tác cổ động chủ yếu tác động lên đối tượng bằng tình cảm, tâm lý

Ba nội dung trên không phải là những bộ phận biệt lập mà chúng lồng vào nhau và được thể hiện bằng những hình thức, phương châm, phương pháp

và những phương tiện phong phú và đa dạng nhằm đạt tới những mục tiêu

nhất định có chất lượng và hiệu quả Trong thực tiễn, công tác tư tưởng cần phối hợp sử dụng đồng bộ cả ba mặt công tác này vì chúng có chung một mục đích tác động đến ý thức và tính tích cực hành động của quần chúng nhân dân

và toàn xã hội để đạt được mục tiêu công tác tư tưởng

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá chất lượng công tác tư tưởng của Đảng

Thứ nhất: Sự lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư tưởng

Tổ chức các hoạt động công tác tư tưởng là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền cơ sở mà nòng cốt là cơ quan và cán bộ tuyên giáo Đánh giá chất lượng về sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý các hoạt động công tác tư tưởng ở

cơ sở cần xem xét ở các khía cạnh chủ yếu sau đây:

Một là, nhận thực và trách nhiệm của của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể các cấp về công tác tư tưởng

Hai là, chủ trương, biện pháp, chương trình, kế hoạch tiến hành công tác tư tưởng

Ba là, phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực chỉ đạo, tổ chức các họat động tư tưởng của cấp uỷ và cơ quan tuyên giáo

Bốn là, sự chăm lo xây dựng, kiện toàn bộ máy công tác tư tưởng ở cơ

sở

Năm là, khả năng của cơ quan tham mưu và cấp uỷ trong giải quyết những vấn đề tư tưởng nảy sinh, dự báo đúng tình hình và đấu tranh có hiệu quả trên mặt trận tư tưởng

Chất lượng công tác tư tưởng phụ thuộc trực tiếp vào vai trò tổ chức, chỉ đạo, quản lý của cấp ủy và chính quyền cơ sở Điều đó đồng nghĩa với việc muốn nâng cao chất lượng công tác tư tưởng phải chăm lo xây dựng, củng cố, kiện toàn bộ máy; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng Muốn đánh giá chính xác chất lượng chủ thể, cần căn cứ vào tiêu chuẩn xây dựng các tổ chức, tiêu chuẩn cán bộ, đảng viên, tiêu chuẩn cấp ủy

để đánh giá

Thứ hai: Nội dung, phương thức tiến hành công tác tư tưởng

Nhiệm vụ, nội dung công tác tư tưởng ở cơ sở xã, thị trấn thường có sự chỉ đạo thống nhất của cấp ủy cấp trên Mỗi cơ sở lại có nhiệm vụ cụ thể, có thời gian hoạt động không hoàn toàn giống nhau Do đó, đánh giá chất lượng nội dung, phương thức tiến hành công tác tư tưởng phải xem xét ở khía cạnh thực hiện chỉ thị, hướng dẫn của trên và việc vận dụng sáng tạo của cơ sở Đặc biệt phải xem xét nội dung, hình thức, phương pháp hoạt động công tác

tư tưởng ở cơ sở phong phú hay nghèo nàn, linh hoạt hay công thức, đơn điệu,

sự phù hợp với đối tượng như thế nào, tính khoa học, tính nghệ thuật ra sao Việc duy trì nền nếp, đi đôi với đổi mới, cập nhật nội dung, phương pháp, hình thức công tác tư tưởng có thể coi là một tiêu chí trọng điểm để đánh giá chất lượng công tác tư tưởng Nội dung đúng đắn, khách quan, khoa học, ngắn gọn; phương pháp, hình thức phong phú, lôi cuốn, hấp dẫn là yếu tố bảo đảm cho công tác tư tưởng có chất lượng cao Hiện nay, nhóm tiêu chí này chưa được tiêu chuẩn hóa Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần dựa vào mục tiêu, nhiệm vụ của công tác tư tưởng và đặc điểm đối tượng của cơ sở mình

để xây dựng thành các tiêu chuẩn, trong đó lấy sự phù hợp với đối tượng là tiêu chuẩn căn bản nhất để đánh giá chất lượng nội dung, phương thực tiến

hành công tác tư tưởng

Thứ ba: Cơ sở vật chất kỹ thuật, phương tiện thực hiện công tác tư tưởng

Cơ sở vật chất, kinh phí, phương tiện là công cụ của chủ thể công tác tư tưởng Chất lượng của nó được đo bằng tính năng, tác dụng, độ bền, sự tiện dụng, mức độ hiện đại và được lượng hoá thành các tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật Hiện nay, cơ sở vật chất, phương tiện công tác tư tưởng ở cơ sở thường được hình thành từ nguồn trên cấp và nguồn do cơ sở tự bảo đảm Việc xem xét chất lượng của chúng, ngoài các tiêu chuẩn về kinh tế, kỹ thuật còn phải

chú ý ở hai điểm: có sử dụng đúng, đủ kinh phí, phương tiện được cấp hay không và khai thác sử dụng phát huy hiệu qủa như thế nào

Trong các phương tiện của công tác tư tưởng, hệ thống thiết chế văn hóa là phương tiện rất quan trọng Vì vậy, chất lượng các thiết chế văn hoá phải được xem là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá chất lượng công tác

tư tưởng ở cơ sở Cần phải xem thực trạng chất lượng của các thiết chế đó, nề nếp hoạt động, sử dụng và phát huy vai trò của nó trong việc góp phần nâng cao hiệu qủa, tăng phạm vi ảnh hưởng của công tác tư tưởng, đồng thời giảm

cường độ lao động của chủ thể

Thứ tư: Hiệu quả tác động của công tác tư tưởng:

Ở bình diện cá nhân, chất lượng công tác tư tưởng được đo ở nhận thức, niềm tin và tính tích cực chính trị - xã hội của đối tượng Cấp uỷ cơ sở cần căn cứ vào mục đích, nội dung, chương trình học tập, tuyên truyền, giáo dục; chức trách, nhiệm vụ, cương vị công tác, lĩnh vực hoạt động của từng đối tượng để xác lập các tiêu chuẩn đánh giá phù hợp

Ở bình diện xã hội, chất lượng công tác tư tưởng là việc nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chi Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, tình hình chính trị trong nước

và quốc tế, pháp luật Nhà nước; niềm tin của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới dưới

sự lãnh đạo của Đảng; hành động tích cực, tự giác của nhân dân tham gia hiện thực hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương thông qua tính chất và quy

mô các phong trào cách mạng Cuối cùng, chất lượng của công tác tư tưởng phải được đo bằng kết quả xây dựng các tổ chức ở cơ sở vững mạnh; chính trị

ổn định, kinh tế phát triển; văn hoá, xã hội, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng cao; an ninh, quốc phòng được giữ vững…

Những kết quả này vừa tồn tại ở dạng vật chất, vừa tồn tại ở dạng tinh thần Những tiêu chí về vật chất có thể được đánh giá bằng các chỉ số kinh tế,

kỹ thuật như: tỷ lệ tăng trưởng GDP, tỷ lệ hộ nghèo, số vụ việc vi phạm pháp luật, tỷ lệ người tham gia các hoạt động chính trị, xã hội ở địa phương… Các tiêu chí về tinh thần như nhận thức, thái độ, niềm tin của đối tượng cần được

đo bằng phương pháp điều tra dư luận xã hội

Vận dụng quan niệm về chất lượng trong lĩnh vực sản xuất vật chất vào lĩnh vực sản xuất tinh thần, bước đầu cho phép chúng ta đưa ra được khái niệm chất lượng và từ đó xác định bốn nhóm tiêu chí và cách thức đánh giá chất lượng công tác tư tưởng Điều đó có thể chưa thực sự đầy đủ, cần tiếp tục phải nghiên cứu thêm, nhưng tạm thời khắc phục được những khó khăn, lúng túng trong đánh giá chất lượng công tác tư tưởng ở cơ sở hiện nay

Đánh giá chất lượng công tác tư tưởng ở cơ sở là một vấn đề khá phức tạp, nhưng không thể không làm Chỉ trên cơ sở đánh giá khách quan, chính xác chất lượng công tác tư tưởng, cấp uỷ cơ sở mới có thể đề ra các chủ trương, biện pháp công tác tư tưởng phù hợp Chất lượng công tác tư tưởng còn là căn cứ để đánh giá năng lực của cán bộ, đảng viên, cấp uỷ, đồng thời là

cơ sở để đánh giá tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của địa phương Nhận thức sâu sắc vai trò của việc đánh giá chất lượng, tiến tới tiêu chuẩn hoá các tiêu chí đánh giá chất lượng là một trong những biện pháp thiết thực để nâng

cao chất lượng công tác tư tưởng ở cơ sở hiện nay

1.3 Vai trò, nhiệm vụ công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng 1.3.1 Vai trò công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng

1.3.1.1 Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng của công tác xây dựng Đảng

Trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị các cấp ở nước ta, công tác tư tưởng đóng vị trí, vai trò quan trọng hàng đầu Công tác tư tưởng với ý nghĩa là toàn bộ hoạt động trên lĩnh vực ý thức của con người nhằm

biến tư tưởng tiến bộ, cách mạng thành lực lượng vật chất để xây dựng chế độ mới, làm cho hệ tư tưởng của Đảng, của giai cấp công nhân, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống xã hội trở thành một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động cách mạng của Đảng Thành công của sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta hơn bảy thập kỷ qua luôn luôn có sự đóng góp trực tiếp và có hiệu quả của công tác tư tưởng Đúng như C.Mác đã từng khẳng định “Vũ khí của sự phê phán

cố nhiên không thể thay thế phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào quần chúng” [33,tr.580] Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng cũng đã đề ra mục tiêu “Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức” [18,tr.202] Công tác tư tưởng trước hết nhằm xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, có sức chiến đấu cao và không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị Tổ chức cơ sở đảng là hạt nhân chính trị của Đảng ở cơ

sở, là người tổ chức, lãnh đạo công tác tư tưởng trong tổ chức của mình, mà còn lãnh đạo chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội ở cấp cơ sở làm công tác tư tưởng

Trong toàn bộ hệ thống công tác tư tưởng của Đảng, TCCSĐ là cầu nối

để đưa mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến với các tầng lớp nhân dân, làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức đúng đắn các chủ trương, đường lối đó, tạo sự thống nhất ý chí, hành động thành phong trào hành động cách mạng của quần chúng để thực hiện nhiệm vụ xây dựng đất nước đi lên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Trong mối quan hệ với cấp trên trực tiếp cơ sở và các cấp khác, công tác tư tưởng của TCCSĐ cung cấp những kinh nghiệm phong phú, giúp cho các cấp, các ngành tổng kết lý luận về công tác tư tưởng Trong những vấn đề cụ thể, chính cơ sở đề xuất và cung cấp

những căn cứ thực tiễn để cho các cấp có thẩm quyền đề ra hoặc điều chỉnh các quyết định được chính xác, kịp thời, giải quyết những tư tưởng mới phát sinh, các mâu thuẫn tư tưởng trong Đảng và trong nhân dân, xây dựng định hướng tư tưởng đúng đắn cho mọi người tin theo

Công tác tư tưởng là hoạt động lãnh đạo quan trọng hàng đầu của Đảng nhằm nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, phát triển Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng trong từng thời kỳ, truyền bá cương lĩnh, đường lối, chính sách, xây dựng thế giới quan khoa học, bồi dưỡng lý tưởng, lẽ sống, xây dựng niềm tin, định hướng giá trị đúng đắn, thúc đẩy con người hành động tích cực và sáng tạo để thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng của đảng; xây dựng đời sống văn hoá, con ngưòi mới; Xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức

Công tác tư tưởng là một trong những phương thức lãnh đạo chủ yếu của Đảng Cách mạng XHCN là hành động tự giác của hàng triệu quần chúng, Đảng thông qua hoạt động về công tác tư tưởng, để đưa yếu tố tự giác đến với quần chúng Trong quá trình đấu tranh cách mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên chăm lo công tác tư tưởng Công tác tư tưởng đã tạo nên sự thống nhất ý chí và hành động, tạo nên sức mạnh chính trị - tinh thần

to lớn của Đảng và toàn xã hội, góp phần xứng đáng vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khóa X) đã đánh giá về vai trò quan trọng của công tác tư tưởng trong công cuộc đổi mới “Công tác tư tưởng luôn được coi trọng và tăng cường, góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, khẳng định và bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, giữ gìn, củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội” [17;tr.34-35] Vai trò công tác tư tưởng của Đảng đã góp phần nâng cao nhận thức, tính tích cực của cán bộ, đảng viên, nâng cao lòng tin của nhân dân vào đường lối đổi mới của Đảng, tạo sự nhất trí

trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội, góp phần thúc đẩy phát triển

kinh tế, giữ vững ổn định chính trị - xã hội

1.3.1.2 Công tác tư tưởng góp phần quan trọng vào xây dựng nhân cách con người Việt Nam

Công tác tư tưởng, chính trị quyết định thành hay bại đến xây dựng, phát triển nhân cách con người Việt Nam nói chung, người cán bộ trong cơ chế thị trường nói riêng Giáo dục văn hóa, đạo đức, xây dựng lối sống tích cực, có trách nhiệm trong nhân dân, nhất là trong đội ngũ cán bộ, đảng viên là nhiệm vụ căn bản, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của công tác tư tưởng trong điều kiện hiện nay Đó cũng chính là nhiệm vụ góp phần xây dựng con người mới, xây dựng đội ngũ cán bộ vừa hồng, vừa chuyên, đủ năng lực, điều kiện lãnh đạo nhân dân, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước trong bối cảnh đẩy mạnh hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Yêu cầu đặt ra là nghiên cứu xây dựng các chuẩn mực văn hóa, đạo đức của con người Việt Nam hiện đại nói chung

và của cán bộ, đảng viên nói riêng, truyền bá, giáo dục để những chuẩn mực

đó đi vào cuộc sống, trở thành lối sống của mỗi người dân, mỗi cán bộ, đảng viên Các phương tiện công tác tư tưởng đồng thời trở thành môi trường giám sát đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, đấu tranh không khoan nhượng với những biểu hiện tham nhũng, lãng phí, mất dân chủ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên và trong nhân dân

Nghị quyết Đại hội XII của Đảng khẳng định: “Phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người

về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc” [18,tr.219] Đây

là định hướng rất cơ bản để đẩy mạnh công tác giáo dục tư tưởng, chính trị trong đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay Trong tình hình mới, khi mỗi cán bộ hiểu sâu sắc quan điểm về phát huy nhân tố con người của Đảng ta sẽ tạo sự

đồng thuận, có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển nhân cách của mỗi người

Trong lịch sử cách mạng, thời kỳ nào cũng đòi hỏi cao về nhân cách đội ngũ cán bộ với những phẩm chất về chính trị Yêu cầu đặt ra đối với người cán bộ phải có lập trường tư tưởng chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân; tin tưởng, kiên định với chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước Để thực hiện tốt công tác giáo dục tư tưởng, chính trị trong đội ngũ cán bộ, cần xác định các biện pháp phù hợp để tuyên truyền, vận động mỗi cán bộ phát huy mặt tích cực, đấu tranh với các mặt tiêu cực không để tác động ảnh hưởng đến phát triển nhân cách của mình Đồng thời, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục tư tưởng, chính trị đến xây dựng nhân cách người cán bộ trong tình hình mới

Xây dựng nhân cách con người Việt Nam là một nhiệm vụ quan trọng

mà Đảng ta đã sớm có những định hướng cụ thể thông qua các nghị quyết ở mỗi kỳ đại hội và những nghị quyết chuyên đề về văn hóa Công tác tư tưởng của Đảng nói chung và của TCCSĐ nói riêng góp phần vào việc xây dựng

nhân cách con người Việt Nam

1.3.1.3 Công tác tư tưởng là vũ khí sắc bén chống lại sự phá hoại của các thế lực thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng

Công tác tư tưởng là một phương thức thực hiện dân chủ XHCN, là vũ khí sắc bén tấn công lại sự phá hoại của thế lực thù địch trên mặt trận tư tưởng - văn hoá

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay trên thế giới vẫn đang diễn ra cuộc đấu tranh gay gắt giữa hai hệ tư tưởng vô sản và tư sản, với các diễn biến phức tạp Sau khi Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu sụp đổ, chủ nghĩa

đế quốc và các thế lực phản động ra sức bác bỏ, vu cáo, bôi nhọ chủ nghĩa Mác - Lênin từ mọi phía Chúng cho rằng Liên Xô và Đông Âu sụp đổ có

nghĩa là bản thân chủ nghĩa Mác - Lênin đã sụp đổ, cách mạng tháng Mười Nga - cái gọi là chủ nghĩa xã hội hiện thực là sản phẩm của sự đẻ non, một sự lầm lạc trong lịch sử, một học thuyết ảo tưởng như vậy thì có lý do gì mà kiên định con đường xã hội chủ nghĩa

Đối với Việt Nam, từ trước đến nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, phản động không ngừng tìm cách chống phá cách mạng; đã không ít cán bộ, đảng viên và một bộ phận nhân dân có những biểu hiện dao động, mất phương hướng, hoài nghi về vai trò lãnh đạo của Đảng, về mục tiêu, lý tưởng

và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Đã xuất hiện ngày một nhiều những hành vi sai phạm, vi phạm, những việc làm và phát ngôn vô nguyên tắc của một số cán bộ, đảng viên trái với Cương lĩnh, đường lối, Điều

lệ Đảng Cộng sản Việt Nam Lợi dụng cơ hội đó, các thế lực thù địch tiếp tục thực hiện chiến lược "diễn biến hoà bình", chĩa mũi nhọn vào nước ta

Trong hoàn cảnh đó, công tác tư tưởng là vũ khí sắc bén trong đấu tranh chống lại các luận điệu sai trái, thù địch; phòng, chống âm mưu “diễn biến hoà bình”, nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; phản bác lại những

tư tưởng, ý đồ phản động, cơ hội chính trị; tham gia đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc Công tác tư tưởng đưa thông tin chủ động, kịp thời đã góp phần giúp cho công chúng hiểu rõ bản chất của vấn đề sự việc; từ

đó, có thái độ và nhận thức đúng, tránh được ảnh hưởng của các luồng thông tin giả, thông tin trái chiều, bịa đặt, xuyên tạc của các thế lực thù địch

Bối cảnh mới trên thế giới và trong nước đang đặt ra cho công tác tư tưởng, lý luận những yêu cầu hết sức mới mẻ, chưa từng có, đòi hỏi Đảng Cộng sản Việt Nam phải đổi mới nhận thức, xây dựng và tổ chức thực hiện hệ thống các giải pháp đồng bộ, phù hợp để đáp ứng yêu cầu đặt ra Giải quyết tốt yêu cầu về công tác tư tưởng, lý luận vẫn sẽ là một trong những điều kiện quyết định hàng đầu để thực hiện thắng lợi những mục tiêu về phát triển kinh

tế - xã hội, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới trong thời gian tới

Trong khi khẳng định hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và hợp tác quốc tế vẫn là xu hướng lớn, có tính chủ đạo, thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia, dân tộc, vùng lãnh thổ cũng như toàn thể nhân loại tiến bộ trên thế giới, quá trình toàn cầu hóa và cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đã trở thành động lực phát triển của nhân loại, trong đó có Việt Nam, Đại hội XII của Đảng cũng nhận định rằng, tình hình chính trị, an ninh, cục diện chung của thế giới và khu vực đang thay đổi nhanh chóng với nhiều diễn biến phức tạp khó lường Những vấn đề toàn cầu, như an ninh năng lượng, an ninh mạng, thiên tai, dịch bệnh, khủng bố ngày càng phức tạp Những biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa thực dụng trong quan hệ quốc tế ngày càng nổi lên Cạnh tranh thương mại, tranh đoạt nguồn tài nguyên giữa các quốc gia ngày càng gay gắt Quan hệ quốc tế vừa bị chi phối bởi xu hướng ngày càng phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế, các quốc gia, các khu vực trong các quan hệ toàn cầu về vốn, công nghệ, lao động và quá trình liên kết sản xuất, vừa trở nên mong manh, dễ đổ vỡ trước các nguy cơ hiện thực về khủng bố, chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch, chiến tranh mạng, những xung đột văn hóa, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo và nhiều vấn đề an ninh phi truyền thống khác

Bốn nguy cơ đe dọa sự tồn vong của Đảng, của chế độ, của dân tộc - tụt hậu, chệch hướng, tham nhũng và “diễn biến hòa bình” - chưa thể nhanh chóng khắc phục Đặc biệt, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của một bộ phận cán bộ, đảng viên, tình trạng tham nhũng, lãng phí, tệ quan liêu, cửa quyền, mất dân chủ còn diễn biến phức tạp, chưa thể giải quyết triệt để chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến giảm sút lòng tin của nhân dân Trong bối cảnh

đó, công tác tư tưởng, lý luận của Đảng càng trở nên quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết

Trong bối cảnh hiện nay Đảng ta tiếp tục kiên định, trung thành đối với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vững bước đi theo con đường

xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ đã lựa chọn, đó là con đường đảm bảo cho nhân dân ta, dân tộc ta đi tới phồn vinh, ấm no, tự do, hạnh phúc Cùng với việc xây dựng, củng cố nền tảng tư tưởng, xây dựng hệ thống lý luận làm cơ

sở cho hoạt động của Đảng, công tác tư tưởng không ngừng nâng cao tầm trí tuệ cho Đảng Mỗi cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân phải luôn luôn

tự học tập, trau dồi chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hệ tư tưởng của giai cấp vô sản, nhằm nâng cao hiểu biết của mình về quy luật phát triển đi lên của xã hội loài người; những tri thức của nhân loại, nhận thức về thế giới quan khoa học, các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của

Nhà nước, để biến thành niềm tin, lý tưởng làm giàu trí tuệ cho Đảng

1.3.2 Nhiệm vụ công tác tư tưởng của tổ chức cơ sở đảng trong giai đoạn hiện nay

1.3.2.1 Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng luôn là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng ta, chế độ ta Vì vậy, Đảng ta đang phấn đấu, đang làm tất cả để xây dựng Đảng ngang tầm nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin yêu của toàn dân tộc Đảng ta xác định, xây dựng, chỉnh đốn Đảng là công việc cực kỳ khó khăn, phức tạp, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải tiến hành thường xuyên, liên tục trong nhiều nhiệm kỳ, với nhiều giải pháp, nhiều cuộc vận động Các chi bộ, đảng bộ cơ sở cần coi trọng, đẩy mạnh cuộc vận động, xây dựng, chỉnh đốn Đảng trên mọi lĩnh vực Thực hiện nghiêm túc quy định về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng, thực hiện có hiệu quả

kế hoạch học tập chính trị, sinh hoạt tư tưởng ở từng cơ sở; thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc tự phê bình và phê bình Thường xuyên nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, xây dựng chi bộ, đảng bộ trong sạch, vững mạnh; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ,

đảng bộ; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức trong sạch, liêm chính Xây dựng và củng cố quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân

Công tác tư tưởng ở cơ sở có nhiệm vụ chính là xây dựng, củng cố, làm cho TCCSĐ trong sạch, vững mạnh về mọi mặt, xứng đáng là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở, đồng thời trực tiếp giáo dục, lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng và mọi tầng lớp nhân dân ở cơ sở, làm cho các tổ chức chính trị - xã hội và mọi tầng lớp nhân dân tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, giải quyết kịp thời và dứt điểm các lệch lạc về tư tưởng, không để tạo ra những biến

động tiêu cực về mặt tư tưởng

1.3.2.2 Truyền bá, bổ sung và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống lý luận được khái quát từ thực tiễn, bản thân nó là một khoa học Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục khẳng định “Kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam”[18,tr.199]

Tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhất là thế hệ trẻ là nội dung giáo dục cơ bản, nền tảng, quan trọng hàng đầu về tư tưởng chính trị Nắm vững lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm và đường lối của Đảng là cơ

sở của sự thống nhất trong nhận thức và hành động Ngược lại, sự lạc hậu hay thiếu hiểu biết, hoặc nhận thức không đúng về lý luận chính trị sẽ tạo nên những khác biệt, lúng túng, thiếu thống nhất trong tư tưởng, nhận thức cũng như hành động thực tiễn, thậm chí gây sự hoài nghi về quan điểm, đường lối, mục tiêu của Đảng

Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta khẳng định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền

tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động” [15,tr.88] Vì vậy, nhiệm vụ của công tác tư tưởng là truyền bá, vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là vấn đề cơ bản để Đảng ta thực sự trí tuệ, đạo đức và văn minh, xứng đáng với niềm tin yêu, ủy thác quyền lãnh đạo Nhà nước và xã hội của nhân dân

Giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin đó là trang bị cho cán bộ kiến thức về quá trình vận động và quy luật phát triển xã hội; về bản chất và quy luật vận động của chủ nghĩa tư bản; về động lực và lực lượng cách mạng xã hội chủ nghĩa; về thời kỳ quá độ, chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản V.I Lênin đã từng viết: "Sự xuất hiện của một giai cấp mới trên vũ đài lịch sử, với

tư cách là người lãnh tụ và người lãnh đạo xã hội, không bao giờ diễn ra mà lại không có một thời kỳ "tròng trành" hết sức dữ dội, một thời kỳ chấn động, đấu tranh và bão táp, đó là một mặt; mặt khác, không bao giờ diễn ra mà không có một thời kỳ mò mẫm, thí nghiệm, do dự, ngả nghiêng trong việc lựa chọn những phương pháp mới đáp ứng với tình thế khách quan mới" [29,tr.235] Vì vậy, xây dựng thế giới quan khoa học, cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở xã, thị trấn trong giai đoạn hiện nay có nghĩa là phải thông qua giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước làm cho mỗi người dân có được sự giác ngộ cách mạng trên cơ sở tri thức khoa học, có ý chí độc lập, tự chủ, năng động sáng tạo, không hoang mang, dao động trước những khó khăn, thử thách, kể cả khi có những khó khăn, thử thách lớn

Giáo dục tư tưởng ở đây không chỉ hình thành ở họ những tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lối sống mà còn cần xây dựng và rèn luyện cả nhân cách sống, khát vọng và lý tưởng cao đẹp của chủ nghĩa xã hội Đồng thời cả khả năng tư duy hành động thực tiễn, hình thành lớp cán bộ, đảng viên có phẩm chất vừa hồng vừa chuyên; vừa có tâm, có tài, có tầm

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng cộng sản Việt Nam luôn kiên định lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho hành động Trong điều kiện đất nước ta đang chuyển sang cơ chế thị trường, mở rộng giao lưu và hội nhập kinh tế quốc tế đã tác động đến giá trị truyền thống nhân văn của dân tộc; lối sống ích kỷ, vun vén cá nhân bất chấp đạo đức, pháp luật, xem nhẹ truyền thống của dân tộc, đạo lý, văn hoá, tinh thần… thì tính giáo dục, tính tư tưởng, tính đảng cần phải đặc biệt xem trọng mới đẩy lùi được thói hư, tật xấu đó

Trong công tác tư tưởng cần đảm bảo tính chiến đấu biểu hiện ở sự phê phán Khi các thế lực thù địch, phản cách mạng trên thế giới bằng chiến lược diễn biến hoà bình, với những hoạt động vừa công khai vừa tuyên truyền xuyên tạc vu khống, thổi phồng những khó khăn, thiếu sót, thậm chí những sai lầm, khuyết điểm trong quá trình nhận thức hay chỉ đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; kết hợp giữa tác động từ bên ngoài với sự vận động chuyển hoá từ bên trong với mục đích làm tan rã, tiến tới xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh thì phê phán là một nội dung cần thiết trong các cuộc sinh hoạt của tổ chức cơ sở đảng, đoàn thể nhằm khẳng định tính đúng đắn, bản chất khoa học, cách mạng, nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

Chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trang bị cho Đảng và mỗi cán bộ, đảng viên tri thức lý luận khoa học cần thiết; đồng thời, rèn luyện

về phương pháp luận, phương pháp cách mạng để vượt qua khó khăn, thách thức, đưa sự nghiệp cách mạng và đất nước không ngừng phát triển theo lý

tưởng và con đường đã lựa chọn

1.3.2.3 Tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Mục đích đặt ra đối với công tác tư tưởng là tạo sự đồng thuận trong xã

hội trên cơ sở tuyên truyền, giáo dục về nền tảng tư tưởng của chế độ, về chủ

trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hướng dẫn nhân dân nhận thức đúng đắn về các vấn đề, sự kiện thời sự quan trọng có ý nghĩa đối với lợi ích quốc gia, dân tộc và cuộc sống của người dân Để đạt được mục đích đó, trước hết phải thay đổi nhận thức về vai trò, vị trí và yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện của giai đoạn mới Trên cơ sở nhận thức ấy, cần đổi mới phương pháp, cách thức tuyên truyền, giáo dục về chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho nhân dân, trong đó chú ý đến thế hệ trẻ Đấu tranh chống những tư tưởng sai trái, những thủ đoạn phá hoại để bảo vệ lý tưởng cách mạng, bảo vệ con đường xã hội chủ nghĩa, không ngừng củng cố niềm tin của nhân dân vào chế độ Tăng cường thông tin, cổ vũ các nhân tố mới, các gương tốt, điển hình tiên tiến, phát huy chủ nghĩa yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tinh thần sáng tạo, ý thức trách nhiệm công dân đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, thông qua công tác tư tưởng, các TCCSĐ phải làm cho mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, vào đường lối đổi mới

do Đảng khởi xướng và lãnh đạo và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước

ta Công tác tư tưởng phải kết hợp chặt chẽ với việc tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, kết hợp với cơ

sở vật chất kỹ thuật tương ứng và các điều kiện đảm bảo khác thì mới trở thành sức mạnh to lớn Đường lối, chính sách thể hiện mục tiêu lý tưởng của Đảng, nhiệm vụ của cách mạng, nguyện vọng của nhân dân; song, điều đó chỉ

có thể trở thành hiện thực bằng sự giác ngộ, đồng tình ủng hộ và hăng hái thực hiện thông qua phong trào cách mạng của quần chúng

Vì vậy, cần phải luôn luôn coi trọng công tác tuyên truyền, giáo dục để mỗi cán bộ, đảng viên nêu cao vai trò, trách nhiệm, tinh thần gương mẫu thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Nếu cán bộ, đảng viên không có sự chuyển biến nào trong nhận thức và hành động thực tiễn, trong thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước là công tác giáo dục chính trị, tư tưởng không đạt yêu cầu Mỗi cán bộ, đảng viên cần biến quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng của

tổ chức đảng thành quá trình tự giáo dục, tự bồi dưỡng, gắn với việc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống và những cám dỗ tầm thường ngay trong bản thân và gia

đình mình

1.3.2.4 Khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực,

tự cường và đoàn kết toàn dân

Tinh thần yêu nước là giá trị cơ bản trong hệ giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam ta Và theo Giáo sư Trần Văn Giàu: “tình cảm và tư tưởng yêu nước là tình cảm và tư tưởng lớn nhất của nhân dân, của dân tộc Việt Nam" và “chủ nghĩa yêu nước là sợi chỉ đỏ xuyên qua toàn bộ lịch sử Việt Nam từ cổ đại đến hiện đại Ở đây, bản chất Việt Nam biểu độ đầy đủ và tập

trung nhất, hơn bất cứ chỗ nào khác Yêu nước trở thành một triết lý xã hội và

nhân sinh của người Việt Nam” [27, tr.100-101]

Chủ nghĩa yêu nước ở Việt Nam là sự tổng hợp những giá trị tinh thần cao quý nhất của dân tộc, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ lịch sử dân tộc từ

cổ đại đến hiện đại, yêu nước trở thành một triết lý xã hội và nhân sinh của người Việt Nam Ý chí tự lập, tự cường dân tộc thể hiện trước hết ở việc khẳng định nền độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước Đó là điều thiêng liêng, bất khả xâm phạm Trong suốt quá trình đấu tranh giữ nước, người dân Việt đã thể hiện ý chí tự lập, tự cường dân tộc, thông qua hành động kiên quyết không khuất phục trước bất kỳ kẻ thù nào

Dù gian khổ đến đâu, khó khăn đến đâu, cuối cùng cúng giành được thắng lợi

Tư tưởng đó được khẳng định một cách đanh thép, nhất quán trong bản Tuyên ngôn độc lập “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho

họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc…” [38,tr.9]

Tấm gương sáng ngời, biểu tượng cao đẹp, bất tử của chủ nghĩa yêu nước, ý chí tự lập, tự cường và tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam được thể hiện trong tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là ý chí “quyết đem sức ta để giải phóng cho ta”, là tinh thần “không có gì quý hơn độc lập tự do” và “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, đó là tư tưởng “Trong bầu trời, không có gì quý bằng nhân dân, trong thế giới, không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”[42,tr.276] Đại hội Đảng lần thứ X khẳng định: “Đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam; là nguồn sức mạnh, động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định, bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [14,tr.116] Việc lựa chọn con đường phát triển xã hội chủ nghĩa của dân tộc Việt Nam, gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn đúng đắn, phù hợp với quy luật phát triển khách quan của lịch sử và xu thế của thời đại, đáp ứng được nhu cầu, lợi ích và khát vọng của nhân dân ta

Ý chí tự lực, tự cường và tinh thần đoàn kết dân tộc tiếp tục được phát huy cao độ trong thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập quốc tế Nhìn lại 30 năm đổi mới, bằng chủ nghĩa yêu nước với ý chí tự lực, tự cường và đoàn kết dân tộc “…đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa” [18,tr.65]

Vì vậy, công tác tư tưởng của Đảng phải khơi dậy và phát huy lòng tự hào, tự tôn dân tộc chân chính để xây dựng nước Việt Nam hòa bình, hợp tác

và phát triển, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ

và tiến bộ xã hội Bên cạnh đó, cần khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, vươn lên thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, khắc phục tư tưởng tự ti hay bi quan của một

số người về một số việc chúng ta làm chưa được bằng người… rằng nước ta

là một nước nhỏ, kinh tế nghèo nàn, lại có quá nhiều khó khăn

1.3.2.5 Xây dựng tư duy kinh tế cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cấp cơ sở theo yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta xác định CNH, HĐH phải được coi

là nhiệm vụ trung tâm, quan trọng nhất của toàn Đảng, toàn dân; CNH, HĐH bằng thể chế của nền kinh tế thị trường, tuân theo các quy luật khách quan của

cơ chế thị trường Tập trung lãnh đạo phát huy tối đa các nguồn lực trong nước, đồng thời thu hút có hiệu quả những nguồn lực từ nước ngoài (trong đó, nội lực phải đóng vai trò quyết định, ngoại lực đóng vai trò quan trọng) cho công cuộc CNH, HĐH Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, chủ động hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Để thực hiện và đưa đường lối đó vào thực tiễn cuộc sống, công tác tư tưởng phải tham gia vào mọi khâu, mọi quá trình kinh tế, ở cả tầm vĩ mô và ở cơ sở, có như vậy mới làm cho cán bộ, đảng viên

và nhân dân nắm bắt được quan điểm của Đảng về phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN

Muốn vậy, ngay từ cơ sở, TCCSĐ xã, thị trấn phải không ngừng xây dựng tư duy kinh tế mới cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Đó là tư duy kinh

tế theo hướng sản xuất hàng hóa; gắn sản xuất với thị trường, sản xuất với lưu thông, gắn sản xuất với việc bảo vệ môi trường sinh thái, tham gia vào chuổi