Đối tượng cần phải giải t ình của cơ quan, tổ chức, đơn vị là các quyết định, hành vi của mình t ong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cẩu của cơ quan, tổ chức, đơn v[r]
Trang 1VÀ TRÁ N ỆM G Ả TRÌN TRONG OẠT Đ NG CÔNG vụ
ở V ỆT NAM ỆN NAYuyễ T ị Hà1- Hà T ị Hằng2
Khung pháp luật hiện hành vê' công khai, minh bạch và t ách nhiệm giải
t ình t ong hoạt động công vụ ở Việt Nam
Công khai, minh bạch là hai từ có nghĩa khác nhau, nhưng thường đi liền vớinhau để bổ sung ý nghĩa cho nhau khi nói về một hoạt động nào đó Công khai đượchiểu theo nghĩa cơ bản nhất là sự phổ biến ộng ãi hoặc t ưng bày a cộng đồng, côngchúng, xã hội đều có thể biết, có thể sử dụng thông tin từ đó Minh bạch được hiểuđơn giản là mọi điểu đều được õ àng Minh bạch có nội hàm ộng hơn công khai,nhưng công khai luôn là tiền đề của sự minh bạch Với ý nghĩa đó, t ong Luật PCTNđược Quốc hội thông qua ngày 20/ /20 8 (sau đây gọi tắt là Luật PCTN năm 20 8)
đã đưa a cách giải thích chung về công khai, minh bạch t ong tổ chức và hoạt độngcủa cơ quan, tổ chức, đơn vị là việc công bố, cung cấp thông tin, giải t ình về tổ chức
bộ máy, việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và t ách nhiệm t ong khi thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị 3
Nhà nước với tư cách là chú thể quản lý đối với toàn xã hội nắm giữ t ong tayquyền ỉực nhà nước để đảm bảo t ật tự, kỷ cương của xã hội Đối với nhà nước coi t ọngpháp luật thì quyền lực đó được chuyển hóa thành pháp luật và người thực thi pháp luậtchính là các cơ quan nhà nước, các cán bộ, công chức nhà nước khi họ tiến hành hoạt
Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội
2 rường Đại học Kiểm sát Hà Nội
3Khoản 4 Điểu 3 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 2KỶ ẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾCôngkhai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nước
động công vụ Hoạt động công vụ của cán bộ, công chức là việc thực hiện nhiệm vụ,quỹển hạn của cán bộ, công chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và các quyđịnh khác có liên quan Như vậy, hoạt động công vụ luôn lấy việc thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn theo quy định của pháp luật làm t ọng tâm Cùng với đó là việc thực hiệncác nguyên tắc t ong khi thi hành công vụ như: tuân thủ Hiến pháp, pháp luật; bảo vệlợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân; công khai, minhbạch, đúng thẩm quyền và có sự kiểm tra, giám sát; đảm bảo tính hệ thống, thống nhất,liên tục, thông suốt và hiệu quả; bảo đảm thứ bậc hành chính và sự phối hợp chặt chẽ2
Từ đó cho thấy công khai, minh bạch t óng hoạt động công vụ là một t ong các nguyêntắc quan t ọng không những đối với hoạt động công vụ mà còn là nển tảng tạo nên giá
t ị của nhà nước pháp quyền Thêm vào để làm õ và táng cường hơn cho việc thực hiệnnguyên tắc công khai, minh bạch, nhà nước Việt Nam còn quy định về t ách nhiệm giải
t ình t ong hoạt động công vụ T ách nhiệm giải t ình là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cánhân có thẩm quyền làm õ thông tin, giải thích kịp thời, đẩy đủ vể quyết định, hành vicủa minh t ong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao3 Như vậy, t ong hoạt độngcông vụ, công khai, minh bạch và t ách nhiệm giải t ình là một chuỗi những hành vicân phải thể hiện, thực hiện của cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức có thẩm quyềnVới mục đích ngán chặn, phòng ngừa những tiêu cực, sự thiếu t ách nhiệm và lợi dụngcông vụ để tham nhũng t ong khi thi hành cống vụ nếu không được công khai, minhbạch, cho nên Luật Cán bộ, công chức đã quy định nguyên tắc này Nhưng, những quyđịnh để thực hiện nguyên tắc này lại không được quy định nhiều và cụ thể t ong Luậtcán bộ, công chức (cụ thể Luật chỉ quy định nguyên tắc bảo đảm công khai, minh bạch
t ong tuyển dụng cồng chức) mà được quy định tại Luật PCTN Công khai, minh bạch
và t ách nhiệm giải t ình t ở thành công cụ, phương tiện t ong việc PCTN, đồng thờicũng giúp cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và người dân thựchiện việc giám sát hoạt động công vụ tốt hơn
1 1 Công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ
Được quy định ngay tại mục đầu tiên của chương II Luật PCTN năm 20 8 quyđịnh cụ thể về phòng ngừa tham nhũng t ong cơ quan, tổ chức, đơn vị, điều đó đãkhẳng định đây là còng cụ phòng ngừa tham nhũng đầu tiên và quan t ọng bậc nhất
Cụ thể như sau:
1Điều 2 Luật Cán bộ, công chức năm 2008
2Điểu 3 Luật Cán bộ, công chức năm 2008
3Khoản 5 Điểu 3 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 3Côngkhai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nưởc
- Vê' nguyên tắc thực hiện công khai, minh bạch của các cơ quan, tổ chức, đơn vị:
! Á ^ ị/% i ì n k n i <-À i/T t t in ] ' K 0 /"Ịl t ồ t l l A p t t'tT ' ( t V ĩ Ị
những nội dung thuộc bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh và nội dung khác theo quyđịnh của pháp luật)
+ Các thông tin mà cơ quan, tổ chức cần phải công khai thuộc vể tổ chức (nhân
sự và bộ máy) và hoạt động (việc tiến hành các nhiệm vụ, quyền hạn thuộc thẩmquyền quy định t ong pháp luật)
4*Việc công khai, minh bạch phải đảm bảo: chính xác, õ àng, đầy đủ, kịp thờitheo t ình tự, thủ tục đo cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền quy định và phù hợpvới quy định của pháp luật
- Về nội đung: Các nội dung cơ bản mà các cơ quan, tổ chức, đơn vị cần phải côngkhai, minh bạch như sau2:
+ Việc thực hiện chính sách, pháp luật có nội dung liên quan đến quyền, lợi íchhợp pháp của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, cán bộ, chiến sỹ t ong lựclượng vũ t ang và công dân
+ Việc bố t í, quản lý, sử dụng tài chính cồng, tài sản công hoặc kinh phí huyđộng từ các nguổn hợp pháp khác
+ Công tác tổ chức cán bộ của cơ quan, tổ chức, đơn vị; quy tắc ứng xử của người
có chức vụ, quyển hạn
+ Việc thực hiện chính sách, pháp luật có nội dung không thuộc những phần
t ên nhưng theo quỵ định của pháp luật phải công khai, minh bạch, ví dụ như việccông khai, minh bạch quy t ình xử phạt vi phạm hành chính hoặc t ách nhiệm kỷ luậtđối với cán bộ, công chức có vỉ phạm pháp luật
Ngoài a, Luật còn nhấn mạnh các cơ quan, tổ chức, đơn vị t ực tiếp giải quyếtcông việc của cá nhân và tổ chức khác thì ngoài nội dung cồng khai, minh bạch như
t ên thì còn phải công khai, minh bạch về thủ tục hành chính Điểu này hoàn toànthống nhẫt với quy định của Chính phủ t ong Chương t ình tổng thể cải cách hànhchính nhà nước giaỉ đoạn 20 - 2020, t ong đó quy định một t ong các nhiệm vụ củaChương t ình là: công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hìnhthức thiết thực và thích hợp; công khai các chuẩn mực, các quy định hành chính để
Theo Điểu Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
2Theo Điểu 0 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 4KỶ ẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾCông khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nước
nhân dân giám sát việc thực hiện Từ đó cho thấy việc công khai, minh bạch t onghoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan t ực tiếp tới người dân là một
t ong những biện pháp hữu hiệu t ong công cuộc PCTN
- Về trách nhiệm thực hiện việc côngkhai, minh bạch: Luật PCTN quy t ách nhiệmcho người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị: tổ chức thực hiện công khai, minh bạch
về tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình theo quy định của phápluật; đồng thời có t ách nhiệm chỉ đạo, kiểm t a, đôn đốc và hướng dẫn cơ quan, tổchức, đơn vị thuộc quyền quản lý thực hiện công khai, minh bạch T ường hợp pháthiện vi phạm pháp luật vể công khai, minh bạch thì phải xử lý theo thẩm quyền hoặckiến nghị người có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật2
- Về hình thức công khai: Các hình thức công khai bao gồm3:
a Công bố tại cuộc họp của cơ quan, tổ chức, đơn vị
b Niêm yết tại t ụ sở của cơ quan, tổ chức, đơn vị
c Thông báo bằng ván bản đến cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan
d Phát hành ấn phẩm
e Thông báo t ên phương tiện thông tin đại chúng
£ Đáng tải t ên cổng thông tin điện tử, t ang thông tin điện tử
g Tổ chức họp báo
h Cung cấp thông tin theo yêu cẩu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân
T ường hợp luật khác không quy định về hình thức công khai (ví dụ như việckhông công khai xét xử những vụ án thuộc bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, bí mật
cá nhân) thì người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải thực hiện một hoặc một sốhình thức công khai quy định tại các điểm b, c, d, đ, e và g như t ên Người đứng đầu
cơ quan, tổ chức, đơn vị có thể lựa chọn thực hiện thêm hình thức công khai quy địnhtại điểm a và h
Để đê' cao nguyên tắc công khai, minh bạch t ong hoạt động cống vụ của các cơquan nhà nước, cán bộ công chức, Luật PCTN đặc biệt nhấn mạnh ba vấn đề
Theo điểm d>e khoản 2 Điểu 3 Chương t ình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 20 - 2020 2Theo Điểu 2 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
3Theo Điều ỉ Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 5hứ nhất, đối với các hình thức công khai, minh bạch thông qua hoạt động báochí về công tác PCTN, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng, thông tin về vụ việc đột xuất
mà dư luận quan tâm dưới các hình thức họp báo, phát ngôn và cung cấp thông tin chobáo chí theo Luật Báo chí năm 20 6 Luật PCTN quy định việc tổ chức thuộc về t áchnhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị
hứ hai về quyền yêu cầu cung cấp thông tin Quyền này được hiểu là cơ quan,
tổ chức, đơn vị có t ách nhiệm cung cấp thông tin về tổ chức và hoạt động của mìnhkhi có yêu cẩu từ phía cơ quan nhà nước, tổ chức chính t ị, tổ chức chính t ị - xã hội,
cơ quan báo chí có thẩm quyền theo pháp luật Cống dân cũng có quyển yêu cầu cơquan nhà nước cung cấp thông tin theo quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin2dưới các hình thức: t ực tiếp tại t ụ sở cơ quan cung cấp thông tin hoặc qua mạng điện
tử, dịch vụ bưu chính, fax3 T ong thời hạn 0 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu thì
cơ quan, tổ chức, đơn vị được yêu cầu phải cung cấp thông tin (bằng ván bản) Ngườiđứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có t ách nhiệm tổ chức, chi đạo việc cung cấp thôngtin* chịu t ách nhiệm về việc vi phạm nghĩa vụ cung cấp thồng tin4
hứ ba, việc công khai, minh bạch còn thể hiện ngay t ong công tác PCTN Đó
là việc báo cáo và công khai báo cáo vể công tác PCTN t ong hoạt động công vụ Hằngnăm, Chính phủ có t ách nhiệm báo cáo Quốc hội về công tác PCTN t ong phạm vi
cả nước, ủ y ban nhân dân các cấp có t ách nhiệm báo cáo HĐND cùng cấp về côngtác PCTN ở địa phương Các cơ quan có liên quan như Tòa án nhân dân, Viện kiểmsát nhân dân, Kiểm toán nhà nước có t ách nhiệm phối hợp với các cơ quan nhà nướccùng cấp để xây dựng báo cáo5 Sự công khai, minh bạch còn được thể hiện t ong việc
t ao đổi giữa các cơ quan nhà nước có nhiệm vụ PCTN như t ao đổi giữa Thanh t aChính phủ với Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao,Kiểm toán nhà nước về cung cấp thông tin, tài liệu, kinh nghiệm về công tác PCTN
t ong hoạt động thanh t a, điều t a, t uy tố, xét xử và kiểm toán; ở địa phương cũngđược thực hiện tương tự giữa các cơ quan nhà nước có liên quan đến việc PCTN Báocáo hàng nám về công tác PCTN được đăng t ên cổng thông tin điện tử của các cơquan nhà nước như Chính phủ, các Bộ, ủy ban nhân dân tỉnh
Côngkhai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nước
Theo Điểu 3 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
2Xem thêm Luật Tiếp cận thông tin năm 20 6
3Theo Điểu 25 Luật Tiếp cận thông tin năm 20 6
*■Xem thêm Chương VIII Nghị định 5 /20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 cùa Chính phũ quy định chi tiết một số điểu và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng
5Theo Điểu 6 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 6KỶ ẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ
C k a , m bạc và trác ệm ả trì tro quả trị à ước
Đối tượng cần phải giải t ình của cơ quan, tổ chức, đơn vị là các quyết định,hành vi của mình t ong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cẩucủa cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tác động t ực tiếp bởi quyết định, hành vi đó
Cá nhân yêu cầu giải t ình phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ hoặc có người đạidiện theo quy định của pháp luật; cơ quan, tổ chức, đơn vị yêu cầu giải t ình phải cóngười đại diện hợp pháp Như vậy, việc giải t ình không xuất phát từ yêu cầu của cơquan nhà nước cấp t ên theo như nguyên tắc thứ bậc t uyền thống t ong hoạt độngcông vụ Xuất phát từ cơ chế thực hiện dân chủ, hướng tới việc minh bạch t ong tổchức và hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và để bảo vệ quyền lợi của côngdân, tổ chức cho nên chỉ cần có yêu cầu của đối tượng chịu sự tác động t ực tiếp bởicác quyết định, hành vi thì cơ quan, tổ chức, đơn vị có quyết định, hành vi đó phảithực hiện t ách nhiệm giải t ình Những năm gần đây, những vụ việc, vụ án về thamnhũng thường được phát hiện bởi cơ quan công luận là báo chí Việc cần phải t ả lờibáo chí và công khai t ên báo chí là một hình thức để minh bạch hóa vể tổ chức vàhoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị T ường hợp báo chí đăng tải thông tin về
vi phạm pháp luật và có yêu cấu t ả lời các vấn đề liên quan đến việc thực hiện nhiệm
vụ, công vụ được giao thì cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyển phải giải
t ình và công khai nội dung giải t ình t ên báo chí Riêng đối với giải t ình xuất phát
từ cơ quan có thẩm quyển giám sát như các tổ chức Đảng, Mặt t ận Tổ quốc, Quốchội, HĐND hoặc của các cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyển khác thì được thựchiện theo quy định của pháp luật có liên quan và không thuộc phạm vi điểu chỉnh củaLuật PCTN Tuy nhiên, pháp luật cũng loại t ừ những nội dung không thuộc phạm vigiải t ình t ong hoạt động công vụ như: thuộc vê' bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh,
bí mật đời sống iêng tư, bí mật cá nhân hoặc những nội dung chỉ đạo, điều hành, tổchức thực hiện nhiệm vụ, công vụ t ong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị mà chưa banhành, chưa thực hiện (hay nói cách khác là chưa hiện hữu) hoặc nội dung chỉ đạo, điềuhành của cấp t ên với cấp dưới
Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người được phân công, được ủyquyền thực hiện t ách nhiệm giải t ình T ách nhiệm giải t ình là nhiệm vụ bắt buộcđối với tất cả các cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị có hoạt động công vụ, cho nênviệc này phải được quy định cụ thể t ong quy chế, nội quy của cơ quan, tổ chức, đơn vị
1Theo Điều 5 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 20 8
Trang 7như là một phần của hoạt động công vụ Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị có
t ách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, đôn đốc kiểm t a việc thực hiện t ách nhiệm giải t ình
và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật, bao gồm cả việc phân công cá nhân và
bộ phận tiếp nhận yêu cầu giải t ình Để cho việc giải t ình được đầy đủ và toàn diện,pháp luật quy định người được phân công giải t ình có quyền yêu cầu người yêu cầugiải t ình cung cấp tài liệu, thông tin liên quan đến nội dung yêu cầu giải t ình; hướngdẫn người yêu cầu giải t ình thực hiện đúng t ình tự, thủ tục và pháp luật
T ách nhiệm giải t ình t ong hoạt động công vạ của các cơ quan, tổ chức, đơn vịđược thống nhất thực hiện theo t ình tự, thủ tục cơ bản như sau :
Bước : iếp nhận yêu cẩu giải trình
T ách nhiệm giải t ình được bắt đầu từ việc xem xét các điều kiện tiếp nhận yêucẩu giải t ình cùa cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhâ i (sau đây gọi chung là người có yêucầu giải t ình) Người yêu cầu giải t ình phải đáp ứng được hai điều kiện: Một là cánhân yêu cầu giải t ình cẩn phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ hoặc có người đạidiện theo quy định của pháp luật, cơ quan đơn vị yêu cầu giải t ình có người đại diệnhợp pháp Hai là quyết định, hành vi của cơ quan, tổ chức, đơn vị được yêu cầu giải
t ình phải tác động t ực tiếp đến quyền, ỉợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, đơn vị,
cá nhân có yêu cầu giải t ình2 Ngoài a, luật còn quy định những t ường hợp được từchối yêu cầu giải t ình như sau3:
- Không đủ điều kiện tiếp nhận yêu cầu giải t ình như t ên
- Nội dung yêu cầu giải t ình thuộc các nội dung không phải giải t ình (các nộidung thuộc bí mật nhà nước, bí mật đời sống iêng tư, bí mật cá nhân, bí mật kinhdoanh, nội dung chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, công vụ t ong nội
bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị mà chưa ban hành, chưa thực hiện hoặc nội dung chỉ đạo,điểu hành của cơ quan cấp t ên với cơ quan cấp dưới); các nội dung đã được giải t ìnhhoặc đã được cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyển thụ lỹ giải quyết (ví
dụ như đang tiến hành thanh t a, đang t ong giai đoạn điều t a, t uy tố, xét xử), t ừ
t ường hợp người có yêu cầu có lý do chính đáng
C k a , m bạc và trác ệm ả trì tro quả trị à ước
Theo Mục 3 Nghị định số 5 /20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng
2Theo Điểu 4 Nghị định số 5 /20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 cùa Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thỉ hành Luật Phòng, chống tham nhũng
’ Theo Điều 5»6 Nghị định số 5 /20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 của Chính phù quy định chi tiết một số điểu và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng
Trang 8- Người yêu cầu giải t ình đang t ong tình t ạng không làm chủ được hành vi dodùng chất kích thích hoặc có hành vi gây ối t ật tự, đe dọa, xúc phạm danh dự, nhânphẩm của người tiếp nhận yêu cầu giải t ình
- Người được ủỵ quyền, người đại diện không có giấy tờ hợp pháp theo quy địnhcủa pháp luật
Khi yêu cẩu giải t ình đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện tiếp nhận và không thuộc
t ường hợp được từ chối thì cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có t ách nhiệm giải
t ình phải tiếp nhận để thực hiện T ong thời hạn 5 ngày làm việc>kể từ ngày tiếp nhậnyêu cấu, người giải t ình phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu giải t ình
về việc giải quyết hoặc khồng giải quyết và nêu õ lý do Ngoài a, nếu chưa đủ điềukiện hoặc không tiếp nhận yêu cầu giải t ình thì người tiếp nhận giải t ình có t áchnhiệm hỗ t ợ t ong một số t ường hợp như: hướng dẫn người yêu cẩu giải t ình bổsung thông tin, tài liệu khi văn bản yêu cầu giải t ình không đáp ứng điều kiện theoquy định; hướng dẫn người yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền khi yêu cẩu giải t ìnhkhông thuộc t ách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình; cung cấp bản sao văn bảngiải t ình cho người yêu cầu giải t ình t ong t ường hợp nội dung yêu cầu giải t ình đãđược giải t ình cho người khác t ước đó
Bước 2; hực hiện việc giải trình
Việc giải t inh được thực hiện theo hai hình thức : Giải t ình t ực tiếp và giải
t ình bằng ván bản
Giải t ình t ực tiếp khi hội đủ hai điều kiện: có yêu cầu phải giải t ình t ực tiếp
và vụ việc có nội dung đơn giản Việc giải t ình t ực tiếp phải được lập thành biên bản
có chữ ký hoặc điểm chỉ của các bên
Giải t ình bằng văn bản được thực hiện với các t ường hợp còn lại với t ình tự,thủ tục cẩn t ọng hơn, bắt đẩu từ việc thu thập, xác minh thông tin có liên quan; làmviệc t ực tiếp với người yêu cầu giải t ình để làm õ những nội dung có liên quan khithấy cẩn thiết, sau đó ban hành văn bản giải t ình và gửi ván bản giải t ình đến ngườiyêu cầu giải t ình
Mong muốn và kỳ vọng của người có yêu cầu giải t ình là được làm sáng tỏ mộtvấn đề, một tình huống hoặc một quyết định nào đó của cơ quan, tổ chức, đơn vị thực
KỶ ỂU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ
C k a , m ạc và trác ệm ả trì tro quả trị à ước
Theo Điểu 2 Nghị định số 5 / 20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 của Chính phủ quy định chi tiết một số điểu và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng
Trang 9hiện hoặc ban hành, cho nên nội dung giải t ình phải đi sâu vào đối tượng cần phải
gitti ịảị t r ìn h V ì viiiiii* Vi »a >) Uv t r á n h t ìp Ị i tr a p ff viêc g iả i t r ì n h hrỷì iirft íiìn K t h ứ c M ơ h i đ ìn h vĩviíiií vẴỉỉiỉ vi V i v V vi Âiiii iiV’i “ V J i ì i í í i i ViỊiiii
số 5 /NĐ - CP của Chính phủ nêu õ nội dung của văn bản giải t ình cần có là: Họtên, địa chỉ người yêu cầu giải t ình; nội dung yêu cầu giải t ình; kết quả làm việc t ựctiếp với tổ chức, cá nhân (nếu có); căn cứ pháp lý thực hiện việc giải t ình; nội dunggiải t ình cụ thể
Để kịp thời làm sáng tỏ các quỵết định và hành vi do cơ quan, tổ chức, đơn vịtiến hành đối với người yêu câu giải t ình và đối với công luận, pháp luật quy định thờihạn thực hiện việc giải t ình không quá 5 ngày, kể từ ngày a thòng báo tiếp nhận yêucầu giải t ình; t ường hợp có nội dung phức tạp thì có thể gia hạn 0 lần nhưng khôngquá 5 ngày và phải thòng báo bằng văn bản đến người yêu cẩu giải t ình về sự chậm
t ễ đó
Tham nhũng ở Việt Nam t ong khu vực nhà nước đã đến mức báo động Côngkhai, minh bạch và t ách nhiệm giải t ình giúp cho các cơ quan nhà nước, tổ chức, cánhân có thẩm quyển và người dân thực hiện tốt việc giám sát, từ đó ỉàm t ong sạchhoạt động công vụ, góp phần phòng và chống tham nhũng Với việc ban hành LuậtPCTN thì công khai, minh bạch và t ách nhiệm giải t ình không chỉ hiện hữu như
là một nguyên tắc t ong hoạt động công vụ mà đã thực sự t ở thành những hành vi
cụ thể của các cơ quan, đơn vị, tổ chức t ong khi thực hiện nhiệm vụ, quyển hạn củamình Như vậy, bên cạnh việc tuân theo pháp luật về chuyên ngành, pháp luật về công
vụ thì các cơ quan, tổ chức, đơn vị> cán bộ, công chức nhà nước còn phải luôn ý thứcviệc tuân thủ pháp luật về công khai, minh bạch và t ách nhiệm giải t ình t ong hoạtđộng công vụ
2 Thực hiện pháp luật vể công khai, minh bạch và t ách nhiệm giải t ình
t ong hoạt động công vụ ở Việt Nam hiện nay
2 Những kết quả đạt được
hứ nhất, công khai, minh bạch t ong việc thực hiện thủ tục hành chính đâ đạtđược những kết quả đáng khích lệ, đáp ứng các tiêu chí cùa Chương t ình tổng thể vê'cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 20 -2020 Đến thời điểm hiện tại, các bộ,ngành, đa số đã thành lập bộ phận tiếp nhận và t ả kết quả thủ tục hành chính; các địaphương hẩu hết đã hoàn thành việc tổ chức, kiện toàn bộ phận một cửa; có 53/63 tỉnh,
C k a , m bạc và trác ệm ả trì tro quả trị à ước
Khoản 3 Điều 2 Nghị định số 5 /20 /NĐ-CP ngày 0 /7/20 của Chính phủ quy định chi tiết một số điểu
và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhùng
Trang 10KỶ ẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾCông khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản trị nhà nước
thành phố đã thành lập t ung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh để tiếp nhận vàgiải quyết thủ tục hành chính Là cơ quan tiên phong t ong t iển khai cơ chế một cửa,một cửa liên thông, Bộ Xây dựng là một t ong 2 bộ sớm hoàn thành và đưa vào hoạtđộng bộ phận tiếp nhận và t ả thủ tục hành chính, giảm bớt thủ tục phiền hà, nhũngnhiễu Tại Bộ Tài chính, bộ phận một cửa được t iển khai cũng đã tạo a sự minhbạch, hiệu quả, giảm chi phí thời gian cho cá nhân, tổ chức, tạo điều kiện cho ngườidân không tiếp xúc t ực tiếp với cán bộ, công chức t ong quá t ình giải quyết thủ tụchành chính để đảm bảo tính minh bạch Đồng thời, nhằm nâng cao tính công khai,đảm bảo chất lượng cung cấp dịch vụ công của Bộ Tài chính, Bộ đã đặt a mục tiêu đếnnám 2020 sẽ có tối thiểu 30% dịch vụ công t ực tuyến thực hiện ở mức độ 4 Ở cấpđịa phương, Quảng Ninh là tỉnh có nhiều nổ lực t ong việc cải cách hành chính, t ong
đó quan t ọng nhất là cải cách mối quan hệ với người dân Mô hình t ung tâm hànhchính cống được t iển khai tại Quảng Ninh t ong 5 năm qua được đánh giá hiệu quảbởi nhiều yếu tố, t ong đó có yếu tố thực hiện khâu 4 tại chỗ (tiếp nhận, thẩm định,phê duyệt và t ả hồ sơ) Hiện nay, % TTHC tại Quảng Ninh được giải quyết t ướchạn và đúng hạn 2Mô hình t ung tâm hành chính công t ực thuộc UBND tỉnh, t ungtâm hành chính công t ực thuộc UBND cấp huyện đang được một số địa phương nhưQuảng Ninh, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Quảng Nam thí điểm và có hiệu quả Hiện nay,các thủ tục hành chính đưa vào giải quyết tại các T ung íâm hành chính công được xâydựng quy t ình giải quyết đảm bảo õ t ách nhiệm, õ người, õ việc, õ thời gian giảiquyết và được cập nhật công bố> niêm yết cồng khai, minh bạch tại t ung tâm hànhchính công các cấp, bộ phận tiếp nhận và t ả kết quả và Cổng thông tin điện tử tỉnh
hứ hai, việc công khai, minh bạch về tổ chức và hoạt động của cơ quan nhànước qua t ang thông tin điện tử được thực hiện khá tốt Hiện nay, các thông tin về tổchức, hoạt động của Chính phủ, của các Bộ, ngành, cơ quan T ung ương đến ủ y bannhân dân các cấp đều được đăng tải công khai Điển hình là khi t uy cập vào ebsitecủa ủy ban nhân dân cấp tỉnh> chúng ta đễ dàng tìm thấy các thông tin liên quan đếnquản lý hành chính nhà nước, các hoạt động chỉ đạo của UBND tỉnh, thành phố, cácthông tin về hành chính công (thủ tục hành chính, văn bản quy phạm pháp luật, vănbản chi đạo điều hành, công báo thành phố); các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát
t iển kinh tế xã hội; thông tin doanh nghiệp, dự án đầu tư; thông tin báo cáo thống kê
https:// mof gov vn/ ebcente /po tal/tttc/ /o/ttskyttsk_chitiet?dDocName=MOFUCM 634 &_af Loop=a7 5058827882 6637#!%40%40%3F_af Loop%3D7 5058827882 6637%26dDocName%3DMO- FUCMI634U%26„adf ct ỉ-state%3D 2d5lx50i „n0
-2https:// quangninh gov vn/T ang/Default aspx
Trang 11Công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trongquản trị nhà nước
được công khai ất đầy đủ cũng như đường link dẫn đến cổng thông tin điện tử của các
Cí2? K an n ơ à n h í r ií r tVniA/- /íể nonfffi d â n p A - n a t ạ C1 ỈÍ1 tìin ĩiơ t ip V b i r ầ n b n p ơ
ựV y ựỉÀiii ịià Ẩ Ì, và v *> w V % *’*' ÃŨMAà 'V *.w VẰŨ W VfrV * VJ.Ai^ 4 *à j.J.bV • JbAAVii^qua hoạt động công khai, minh bạch thông tin này, chất ỉượng hoạt động công vụ đượcnâng cao õ ệt, các hình thức, phạm vi công khai, minh bạch hóa thủ tục hành chính
và thông tin quản lý nhà nước được mở ộng; cơ chế một cửa tiếp tục được duy t ì,nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, tổ chứctheo hướng công khai, minh bạch, thuận tiện Việc ứng dụng công nghệ thông tin
t ong hoạt động của các cơ quan nhà nước đã được t iển khai đồng bộ từ t ung ươngđến địa phương, nổi bật là việc tổ chức thành công mô hình T ung tâm hành chínhcông ở các tỉnh; hệ thống xác thực hổ sơ điện tử của công dân, của cán bộ, công chức,viên chức t ong việc thực hiện các giao dịch hành chính Qua đó, góp phần nấng caohiệu lực, hiệu quả t ong hoạt động của bộ máy nhà nước, phòng ngừa các hành vi sai
t ái, tiêu cực, các biểu hiện tham nhũng t ong hoạt động của bộ máy nhà nước ƯBNDThành phố Hà Nội là một t ong những điển hình về t iển khai thực hiện công khai,minh bạch thông qua hệ thống thông tin điện tử năm 20 7, đây là địa phương đẩu tiên
t ong cả nước ban hành quy định, chính thức t iển khai áp dụng mô hình cơ chế mộtcửa, một cửa liên thông t ong cung ứng dịch vụ công
hứ ba, việc công khai, minh bạch một số lĩnh vực cơ bản, đặc biệt là ngân sáchnhà nước đã đạt được những kết quả đáng khích lệ Theo Báo cáo đánh giá PCTN cấptỉnh năm 20 7 do Ihanh t a Chính phủ thực hiện cho thấy, điểm t ung bình toàn quốc
ở nội dung công khai, minh bạch là 7 82 điểm đạt 86 8 %, có tới 33 tinh đạt điểm tuyệtđối ( / ) ở nội dung này, điều đó khẳng định việc công khai chính sách pháp luật t êncổng thông tin điện tử của địa phương và công khai, minh bạch t ong một số lĩnh vựcnhư công tác cán bộ, tài chính và ngân sách nhà nước, đất đai, tài nguyên, đầu tư, muasắm công, Giáo dục và tế đã làm ất tốt2 T ong đó, đáng lưu ý là những thông tincông khai, minh bạch về ngân sách nhà nước> bởi đây là một t ong những biện pháphữu hiệu PCTN T ên t ang thông tin điện tử của Chính phủ3>các số liệu về ngân sáchnhà nước từ năm 2006 đến nay được đáng tải công khai Đổng thời, Chỉ số công khaingân sách bộ, cơ quan t ung ương (MOBI)420 8 đã đánh giá mức độ công khai ngânsách cỏa 37 Bộ, cơ quan T ung ương Theo đó, mức độ công khai, minh bạch ngân
https://hanoi gov vn/tintuc_sukien
2Báo cáo công tác phòng, chống tham nhũng cấp tỉnh 20 7 (PACA INDEX 20 7), Thanh t a Chính phù, 2/20 8 3http://chinhphu vn/po tal/page/po tal/chinhphu/solieungansachnhanuoc
4Do Liên minh Minh bạch Ngầ ì sách (BTAP) thực hiện đã hoàn thành với sự chù t ì của T ung tâm Phát t iển
và Hội nhập (CDI), là khảo sát độc lập đẩu tiên tại Việt Nam