- Giới thiệu đoạn trích: Ba khổ thơ cuối trong bài thơ ca ngợi tình đồng đội gắn bó và lý tưởng chiến đấu cao đẹp của những chiến sĩ lái xe Trường Sơn trong những năm tháng chống Mĩ cứu [r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I, NĂM HỌC 2018 - 2019
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian giao đề.
Câu 1 (3,0 điểm)
Cho đoạn văn sau:
Có thể nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như Chủ tịch Hồ Chí Minh Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm Người cũng chịu ảnh hưởng của tất cả các nền văn hóa, đã tiếp thu mọi cái đẹp và cái hay đồng thời với việc phê phán những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản Nhưng điều kì lạ là tất cả những ảnh hưởng quốc tế đó đã nhào nặn với cái gốc văn hóa dân tộc không gì lay chuyển được ở Người,
để trở thành một nhân cách rất Việt Nam, một lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng cũng đồng thời rất mới, rất hiện đại […].
(Ngữ văn 9, tập 1- NXBGDVN, 2015)
a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Ai là tác giả?
b Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn
c Trong đoạn văn, tác giả cho thấy vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh được kết hợp hài hòa bởi những yếu tố nào?
d Từ nội dung của phần trích trên, em hãy viết từ 5-7 dòng trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập và phát triển
Câu 2 (7,0 điểm)
Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.
Không có kính, rồi xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
(Bài thơ về tiểu đội xe không kính- Phạm Tiến Duật; Ngữ văn 9-tập 1; NXBGDVN, 2015)
………HẾT………
(Thí sinh không được sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh:……….……… SBD………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC HƯỚNG DẪN CHẤM
KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I, NĂM HỌC 2018 - 2019
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Câu 1
(3,0đ)
a Đoạn văn trích từ văn bản: Phong cách Hồ Chí Minh
- Tác giả: Lê Anh Trà
0,25 0,25
c.Vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh được kết hợp hài hòa giữa truyền
thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại 0,5
e Yêu cầu:
Học sinh có thể đưa ra những cách trả lời khác nhau theo suy
nghĩ riêng, miễn là phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật Độ
dài từ 5-7 dòng Dưới đây là một số gợi ý:
- Trong thời kì hội nhập và phát triển, việc giữ gìn và phát huy bản
sắc văn hóa dân tộc là rất quan trọng
- Trách nhiệm của thế hệ trẻ:
+ Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc, hòa
nhập nhưng không hòa tan.
+ Tiếp thu những ảnh hưởng tích cực đồng thời phê phán những ảnh
hưởng tiêu cực từ văn hóa nước ngoài
+ Là học sinh, cần ra sức học tập và rèn luyện đạo đức; lên án, phê
phán những biểu hiện lai căng, lố bịch; đánh mất thuần phong mỹ
tục
1,5
Câu 2
(7,0đ)
1 Mở bài
- Dẫn dắt, giới thiệu về tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu đoạn trích: Ba khổ thơ cuối trong bài thơ ca ngợi tình
đồng đội gắn bó và lý tưởng chiến đấu cao đẹp của những chiến sĩ
lái xe Trường Sơn trong những năm tháng chống Mĩ cứu nước
0,5
2 Thân bài
a Khái quát
- Bài thơ viết năm 1969, trong thời kì kháng chiến chống Mỹ diễn
ra rất ác liệt Bài thơ được tặng giải nhất cuộc thi thơ của báo Văn
nghệ và được đưa vào tập thơ “Vầng trăng quầng lửa” của tác giả
- Bài thơ khắc họa nổi bật hình ảnh những chiếc xe không kính và hình ảnh những người lính lái xe với những phẩm chất cao đẹp
0,5
b Cảm nhận về tình đồng chí đồng đội cao đẹp của người lính
lái xe.
- Sau những giờ phút trên những cung đường đầy gió bụi, mưa
rừng, vượt qua hàng ngàn cây số, mưa bom bão đạn, những người
lính gặp gỡ nhau trong không khí đoàn kết, thắm tình đồng đội (dẫn
chứng).
+ “Những chiếc xe từ trong bom rơi” là hình ảnh tả thực những
chiếc xe vượt qua bao thử thách khốc liệt của bom đạn chiến trường
+ Sự khốc liệt của chiến tranh đã tạo nên những “tiểu đội xe
không kính” Con đường giải phóng miền Nam là con đường đi tới
chính nghĩa, họ càng đi càng có thêm nhiều bạn: “Gặp bạn bè suốt
dọc đường đi tới”.
+ Hình ảnh “Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi” giàu sức gợi Những ô
cửa kính bị vỡ khiến họ gần nhau thêm, cái bắt tay của họ thêm chặt
hơn, tình đồng đội lại thêm thắm thiết
- Tình đồng chí còn thể hiện thật ấm áp trong những phút giây
nghỉ ngơi ngắn ngủi, cùng nhau sinh hoạt (dẫn chứng).
2,5
Trang 3+ Một định nghĩa về “gia đình” thật lạ, thật lính, thật hóm hỉnh,
thể hiện tình cảm sâu nặng, thiêng liêng Điều đó giúp họ xích lại
gần nhau trong những cái chung: chung bát, chung đũa, chung hoàn
cảnh, chung con đường với vô vàn thách thức nguy hiểm phía trước
+ Từ láy “chông chênh” gợi cảm giác bấp bênh không bằng
phẳng, gợi những khó khăn gian khổ trên con đường ra trận
+ Điệp ngữ “lại đi” và nhịp 2/2/2 nhấn mạnh, khẳng định đoàn
xe không ngừng tiến tới Hình ảnh ẩn dụ “trời xanh thêm” gợi lên
tâm hồn lạc quan, yêu đời của người lính
c Cảm nhận về ý chí chiến đấu giải phóng vì miền Nam, thống nhất đất nước.
- Biện pháp điệp ngữ “không có” được nhắc lại ba lần kết hợp
phép liệt kê đã nhấn mạnh sự biến dạng đến trần trụi của những
chiếc xe đồng thời gợi ra sự khốc liệt của chiến trường
- Bom đạn quân thù có thể làm biến dạng chiếc xe nhưng không
đè bẹp được tinh thần, ý chí chiến đấu của những chiến sĩ lái xe Xe
vẫn chạy không chỉ vì có động cơ máy móc mà còn có một động cơ
tinh thần “vì miền Nam phía trước”.
- Tác giả lí giải điều đó thật bất ngờ “Chỉ cần trong xe có một trái tim” Mọi thứ của xe có thể không còn nguyên vẹn, chỉ cần vẹn
nguyên trái tim người lính – trái tim yêu nước, trái tim vì miền Nam
thì xe vẫn chạy băng băng ra trận
- Hình ảnh hoán dụ “trái tim” chỉ người lính lái xe, cũng có thể
xem là hình ảnh biểu tượng cho sức mạnh, tình yêu nước, lòng dũng
cảm, ý chí chiến đấu của người lính
2,5
d Đánh giá
- Hình ảnh những người lính lái xe Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mĩ ở ba khổ thơ cuối hiện lên thật chân thực và
cũng thật đẹp, thật anh hùng Đó là những người lính luôn lạc quan,
yêu đời; tình đồng chí đồng đội gắn bó; lòng yêu nước sâu sắc và lí
tưởng cao đẹp; tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam thời kì kháng chiến
chống Mĩ cứu nước
- Những phẩm chất cao đẹp của người lính lái xe được khắc họa qua thể thơ tự do; ngôn ngữ đậm chất văn xuôi, giàu tính khẩu ngữ;
chất liệu hiện thực sinh động của cuộc sống ở chiến trường; biện
pháp ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữ… góp phần tạo nên giọng điệu mới
của thơ ca chống Mỹ
0,5
3 Kết bài
- Khẳng định lại giá trị của đoạn trích
Giám khảo cho điểm tối đa khi bài viết đảm bảo tốt hai yêu cầu về kiến thức
và kĩ năng làm bài, cần trân trọng những bài viết sáng tạo, có chất văn.
Lưu ý: Điểm của bài thi là điểm tổng các câu cộng lại; cho điểm từ 0 – 10
Điểm lẻ làm tròn tính đến 0.5