HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN NHIỆM VỤ NĂM HỌC 2020-2021 MÔN SINH HỌC

+ Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học (theo hướng dẫn tại Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014 của Bộ GDĐT), sinh hoạt chuyên đề theo kế hoạch của bộ môn, rút kinh[r]

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN NHIỆM VỤ NĂM HỌC 2020-2021

MÔN SINH HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 6,7, 10

HỆ PHỔ THÔNG VÀ GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN

Thực hiện Công văn số 1538/SGDĐT-GDTrH-GDTX ngày 09/10/2020 của Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2020-2021, Công văn số 1539/SGDĐT-GDTrH-GDTX ngày 09/10/2020 của Sở GDĐT về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục thường xuyên năm học 2020-2021, Sở GDĐT lưu ý một số vấn đề về hoạt động dạy và học bộ môn Sinh học, Công nghệ 6, 7, 10 bậc trung học như sau:

I Thực hiện nhiệm vụ trọng tâm

1 Xây dựng và thực hiện kế hoạch bộ môn

1.1 Các đơn vị trường Trung học cơ sở (THCS), Trung học phổ thông

(THPT) để xây dựng và thực hiện kế hoạch bộ môn:

- Đối với hệ Giáo dục phổ thông phải đảm bảo 35 tuần thực học (kỳ I: 18

tuần, học kỳ 2: 17 tuần thực học)

- Đối với hệ Giáo dục thường xuyên phải đảm bảo 32 tuần học kỳ I: 16

tuần, học kỳ 2: 16 tuần thực học

Lưu ý, thiết kế tiến trình dạy học thành các nhiệm vụ học tập của học sinh theo phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để thực hiện ở trong và ngoài lớp học, trong đó có các nhiệm vụ học tập có thể giao cho học sinh thực hiện ở nhà

hoặc dạy học qua internet, dạy học trên truyền hình chủ động ứng phó với

tình hình dịch bệnh Covid-19 và các tình huống bất thường khác

1.2 Tăng cường tổ chức sinh hoạt tổ (nhóm) chuyên môn trong trường và

cụm trường về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá thông qua nghiên cứu bài học; vận dụng các tiêu chí phân tích, rút kinh nghiệm bài học và

tổ chức các hoạt động chuyên môn theo hướng dẫn tại Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014 của Bộ GDĐT và hướng dẫn số 791/HD-BGDĐT ngày 25/6/2013 của Bộ GDĐT

2 Tổ chức và quản lí các hoạt động giáo dục theo định hướng phát triển năng lực, đẩy mạnh triển khai giáo dục STEM và tăng cường kĩ năng

sống cho học sinh

2.1 Việc tổ chức các hoạt động tập thể, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên

lớp và hoạt động ngoại khóa chuyển mạnh sang hướng hoạt động trải nghiệm sáng tạo; tăng cường tổ chức và quản lí các hoạt động giáo dục kĩ năng sống theo Thông tư số 04/2014/TT-BGDĐT ngày 28/02/2014 ban hành quy định về Quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa

2.2 Xây dựng kế hoạch và tiến trình dạy học mỗi bài dạy học phải bảo đảm

các yêu cầu về phương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học, thiết bị dạy học và học liệu, phương án kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học và các hoạt động học phải có mục tiêu, nội dung, cách thức thực hiện và sản phẩm cụ thể để giao cho học sinh thực hiện trong lớp học, ngoài lớp học, ở trường, ở nhà, ở cơ sở sản xuất, kinh doanh, …Tăng cường giao cho học sinh tự nghiên cứu sách giáo khoa

và tài liệu tham khảo để tiếp nhận và vận dụng kiến thức; dành nhiều thời gian trên lớp để tổ chức cho học sinh báo cáo, thuyết trình, thảo luận, luyện tập, thực hành, bảo vệ kết quả tự học của mình

2.3 Từng bước thực hiện giáo dục STEM theo Công văn số

1289/SGDĐT-GDTrH-GDTX ngày 27/8/2020 của Sở GDĐT về việc triển khai thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học, bảo đảm chất lượng, hiệu quả khi triển khai thực hiện, không gây hình thức, quá tải đối với giáo viên và học sinh

3 Thực hiện hiệu quả các phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh

3.1 Tổ (nhóm) chuyên môn xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập của học sinh phù hợp với kế hoạch môn học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh, thực hiện nghiêm việc đánh giá, xếp loại học sinh THCS, THPT theo quy định của Bộ GDĐT tại Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12/12/2011 và Thông tư số 26/2020/TT-58/2011/TT-BGDĐT ngày 26/8/2020 của Bộ GDĐT về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT ban hành kèm theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐTngày 12/12/2011 và Công văn số 1361/SGDĐT-GDTrH-GDTX ngày 08/9/2020 của Sở GDĐT về việc triển khai Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT

ngày 26/8/2020 của Bộ GDĐT (Không kiểm tra, đánh giá những nội dung, bài tập, câu hỏi vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của Chương trình GDPT hiện hành theo Công văn số 1306/SGDĐT-GDTrH-GDTX ngày 31/8/2020 của Sở GDĐT về hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT năm học 2020-2021)

3.2 Thực hiện đánh giá thường xuyên trực tiếp hoặc trực tuyến bằng các

hình thức: hỏi - đáp, viết; đánh giá qua hồ sơ học tập, vở hoặc sản phẩm học tập; đánh giá qua việc học sinh báo cáo kết quả thực hiện một dự án học tập, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; đánh giá qua bài thuyết trình về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới hình thức, phương pháp kiểm tra, đánh giá; chuẩn

bị tốt các điều kiện để từng bước triển khai các hoạt động kiểm tra, đánh giá, thi trực tuyến, bảo đảm chất lượng, hiệu quả

3.3 Việc kiểm tra, đánh giá định kỳ, gồm: kiểm tra, đánh giá giữa kỳ và

kiểm tra, đánh giá cuối kỳ, được thực hiện thông qua bài kiểm tra (trên giấy hoặc trên máy tính), đề kiểm tra phải được xây dựng theo ma trận được hướng dẫn tại Công văn số 8773/BGDĐT-GDTrH ngày 30/12/2010 của Bộ GDĐT về

việc hướng dẫn biên soạn đề kiểm tra; câu hỏi tự luận, câu hỏi trắc nghiệm hoặc trắc nghiệm kết hợp với tự luận cần biên soạn theo mức độ cần đạt của chương trình môn học, hoạt động giáo dục (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao) đảm bảo sự phù hợp với đối tượng học sinh và tăng dần tỷ lệ các câu hỏi, bài tập ở mức độ yêu cầu vận dụng, vận dụng cao; có hướng dẫn cụ thể trước khi

tổ chức thực hiện; Đối với kiểm tra, đánh giá bằng bài thực hành, hoặc dự án học tập phải đảm bảo yêu cầu cần đạt và được hướng dẫn trước và cụ thể bằng bảng kiểm các mức độ đạt được phù hợp với 4 mức độ (nhận biết, thông hiểu,

vận dụng, vận dụng cao) của các kiến thức, kỹ năng được sử dụng

4 Thi THPT QG, thi học sinh giỏi, thi khoa học kĩ thuật

- Thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2020-2021, thi khoa học kĩ thuật sẽ có công văn chỉ đạo cụ thể sau khi có công văn chỉ đạo của Bộ, Sở GDĐT

- Thi chọn học sinh giỏi, hướng dẫn cụ thể ở Phụ lục 1 (kèm theo)

II Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn

1 Hệ thống hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục của tổ chuyên môn và giáo viên

Thực hiện theo Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15 tháng 09 năm

2020 của Bộ GDĐT Ban hành điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học có hiệu lực từ ngày 01/11/2020

1.1 Đối với tổ chuyên môn:

- Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn (theo năm học)

- Sổ ghi chép nội dung sinh hoạt chuyên môn

(Hồ sơ quản lý của tổ/nhóm do tổ trưởng/nhóm trưởng thiết lập và có đầy

đủ hồ sơ quản lý chuyên môn theo quy định có ký duyệt của lãnh đạo nhà trường)

1.2 Đối với giáo viên:

- Kế hoạch giáo dục của giáo viên (theo năm học)

- Kế hoạch bài dạy (giáo án)

- Sổ theo dõi và đánh giá học sinh

- Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp)

(Hồ sơ của giáo viên phải được tổ trưởng/nhóm trưởng ký duyệt đúng quy định)

Bên cạnh đó, còn hồ sơ điện tử được sử dụng thay cho các loại hồ sơ giấy theo lộ trình phù hợp với điều kiện của địa phương, nhà trường, khả năng thực hiện của giáo viên và bảo đảm tính hợp pháp của các loại hồ sơ điện tử

2 Sinh hoạt tổ (nhóm) chuyên môn

- Tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên 02 lần/tháng và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hoặc khi hiệu trưởng yêu cầu Tổ chuyên môn hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, tôn trọng, chia sẻ, học tập, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên để phát triển năng lực chuyên môn

- Sinh hoạt tổ chuyên môn cần chú trọng tới các nội dung sau:

+ Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học (theo hướng dẫn tại Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014 của Bộ GDĐT), sinh hoạt chuyên đề theo kế hoạch của bộ môn, rút kinh nghiệm các tiết dạy sau khi dự giờ thăm lớp nhằm hoàn thiện từng bước và giúp cho đồng nghiệp trong tổ đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với yêu cầu hiện naygiúp đỡ học sinh tiếp thu kiến thức bộ môn tốt hơn, hiệu quả hơn

+ Tổ chuyên môn cần có sự thảo luận, thống nhất về nội dung bài dạy, nội dung kiểm tra; xây dựng đề kiểm tra đánh giá và cấu trúc nội dung, kế hoạch dạy học hoạt động giáo dục; phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh tiệm cận với Chương trình GDPT 2018

+ Số tiết dự giờ của giáo viên được thực hiện theo KHGD của trường (THPT)/phòng GDĐT (THCS) Tăng cường dự giờ rút kinh nghiệm những tiết dạy đúng chuyên môn giáo viên phụ trách Có thể dự giờ các giáo viên trong trường hay trong cụm sinh hoạt chuyên môn, đặc biệt là các giáo viên trẻ, mới ra trường ít kinh nghiệm và Cụm chuyên môn dự giờ rút kinh nghiệm các giáo viên giảng dạy ở những bộ môn có ít giáo viên)

- Mỗi phòng GDĐT là một đơn vị cụm sinh hoạt chuyên môn, chuyên viên phụ trách chuyên môn phòng GDĐT căn cứ vào số lượng giáo viên của các

trường THCS trong cụm để xây dựng kế hoạch, nội dung và phân chia nhóm sinh hoạt chuyên môn, phân công cụm trưởng xây dựng kế hoạch sinh hoạt

theo cụm

- Soạn bài dạy e-learning và gửi lên hệ thống học tập đám mây - Cloud Learning System (CLS) của Sở GDĐT tại địa chỉ https://tiengiang.cls.com Khuyến khích thi giáo viên dạy giỏi có thể có một phần ứng dụng e-learning

(mỗi tổ bộ môn trường THCS, THPT phải đảm bảo gửi ít nhất 01 bài trong năm học)

- Tổ chuyên môn của các trường THPTtiếp tục tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo 3 khu vực Cụm trưởng xây dựng kế hoạch sinh hoạt cụ thể của từng

học kì Thời gian và địa điểm tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo Phụ lục 2

(kèm theo)

3 Đánh giá tiết dạy của giáo viên

- Xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy dựa trên Công văn số 5555/BGDĐT- GDTrH ngày 08/10/2014 của Bộ GDĐT và Công văn số 1575/SGDĐT-GDTrH ngày 23/9/2015 của Sở GDĐT về việc hướng dẫn đánh giá, xếp loại giờ dạy giáo viên GDTrH từ năm học 2015 - 2016

- Tiết dạy dự thi hoặc làm tiêu chí xét thi đua của giáo viên thì tiết dạy đó được đánh giá theo Công văn số 1575/SGDĐT-GDTrH ngày 23/9/2015 của Sở GDĐT về việc hướng dẫn đánh giá, xếp loại giờ dạy giáo viên GDTrH từ năm học 2015 - 2016, đối với các tiết dạy đăng ký dạy dự giờ rút kinh nghiệm thì không yêu cầu đánh giá

* Thực hiện tốt việc sử dụng công nghệ thông tin trong việc thiết lập hồ

sơ sổ sách, sử dụng phần mềm vnEdu, phần mềm quản lý ngân hàng đề thi, Nhận được công văn này đề nghị các đơn vị giáo dục trong tỉnh nhanh chóng triển khai đến tất cả giáo viên bộ môn Sinh học và Công nghệ 6, 7, 10 bậc trung học để thực hiện./

PHỤ LỤC 1 NỘI DUNG KIỂM TRA HỌC KỲ - THI CHỌN HỌC SINH GIỎI MÔN

SINH HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

1 Kiểm tra học kỳ: Bộ môn Công nghệ và Sinh học

1.1 Nội dung: Tất cả các khối thực hiện theo kế hoạch của từng trường ở

môn Sinh học và Công nghệ 6, 7, 10 phù hợp với từng địa phương

* Lưu ý: Tùy thuộc vào điều kiện thực tế của nhà trường, phần quy định hình vẽ trong các kỳ kiểm tra có thể yêu cầu thêm một số hình khác (nếu có nhu cầu)

1.2 Hướng dẫn ôn tập:

- Nội dung ôn tập và ra đề kiểm tra phải có cả kiến thức trong các bài thực hành

- Dùng các câu hỏi cuối mỗi bài học trong sách giáo khoa hoặc những tài liệu tham khảo khác

- Tăng cường kiến thức “ứng dụng sinh học” trong từng bài, từ khối lớp

* Lưu ý: Khi sử dụng các tài liệu tham khảo khác, giáo viên cần thẩm định

kỹ và chọn lọc cẩn thận nội dung cho thật chính xác để giới thiệu cho học sinh

2 Thi học sinh giỏi bộ môn Sinh học:

2.1 Lớp 9:

* Nội dung ôn tập chủ yếu theo chương trình sách giáo khoa Sinh học 9 hiện hành, tăng cường nội dung Sinh học ứng dụng:

+ Cấp huyện: Chương 1→ Chương 5 (phần 1)

+ Cấp tỉnh: Chương 1→ Chương 6 (phần 1), Chương 1,2 (phần 2)

* Bài tập:

1/ Lai một và hai cặp tính trạng;

2/ Nhiễm sắc thể - nguyên phân - giảm phân;

3/ ADN và gen; ARN; Prôtêin; Đột biến;

4/ Phả hệ

2.2 Lớp 12:

* Nội dung ôn tập: Trọng tâm theo chương trình Sinh học 10,11,12 nâng cao, và các tài liệu chuyên sâu có liên quan, tăng cường nội dung Sinh học ứng dụng, cụ thể:

a Kỳ thi lập đội tuyển:

* Thời gian: 13,14/10/2020

* Nội dung: Không giới hạn, gồm các chuyên đề:

- Tế bào học:

- Vi sinh học:

- Sinh học thực vật:

- Sinh học người và động vật:

- Di truyền học:

- Sinh thái học:

- Tiến hóa:

* Hình thức thi: 02 bài lý thuyết, không thi thực hành

- Bài 1: 20 điểm - Lý thuyết:

+ Tế bào: ( 3.0 điểm) + Vi sinh vật: (3,5 điểm) + Sinh lý thực vật: (5,5 điểm) + Sinh lý động vật: (8,0 điểm)

- Bài 2: 20 điểm - Lý thuyết:

+ Di truyền: (13,5 điểm) + Tiến hóa: (1,5 điểm) + Sinh thái học: (5,0 điểm)

* Trong 02 bài thi có phần thi lý thuyết thực hành

b Kỳ thi cấp tỉnh:

* Trong bài thi có phần thi lý thuyết thực hành

1 Tế bào học:

Chương I “Thành phần hóa học của tế bào”; Chương II “Cấu trúc của tế bào”; Chương III “Chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào”; Chương IV: “Phân bào”

2 Vi sinh học: Chương I “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật”, Chương II “Sinh trưởng và sinh sản của vi sinh vật” và Chương III

"VIRUT và bệnh truyền nhiễm"

3 Sinh học thực vật: Chương I, II, III – phần A

4 Sinh học người và động vật: Chương I, II, III – phần B

5 Di truyền học: Chương I “Cơ chế di truyền và biến dị”, Chương II

"Tính quy luật của hiện tượng di truyền", Chương III "Di truyền học quần thể", Chương IV "Ứng dụng di truyền học", Chương V "Di truyền học người"

6 Sinh thái học: Chương I “Sinh thái học cơ thể và môi trường”, Chương II

"Quần thể", Chương III "Quần xã"

* Hình thức thi: tự luận, gồm 02 bài:

- Bài 1: 20 điểm - Lý thuyết (Tế bào học (4 điểm); Vi sinh học (4 điểm); Sinh học thực vật (6 điểm); Sinh học người và động vật (6 điểm))

- Bài 2: 20 điểm - Lý thuyết gồm: Tế bào học (4 điểm); Di truyền học 10 điểm); Sinh thái học (6 điểm)

* Lưu ý: Nội dung ôn tập thi cấp tỉnh có cả những nội dung giảm tải đối với các kỳ thi HSG

Tài liệu ôn tập: Sách giáo khoa nâng cao và các tài liệu có liên quan tài liệu dành cho học sinh chuyên, tất cả thuộc nhà xuất bản giáo dục

* Trong các bài thi HSG sẽ có những dạng câu hỏi vận dụng kiến thức

liên môn giải quyết các vấn đề thực tiễn./

PHỤ LỤC 2 DANH SÁCH SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO CỤM

BỘ MÔN SINH HỌC – NĂM HỌC 2020-2021

* Cụm số 1 gồm các trường: THPT Lê Thanh Hiền; THPT Cái Bè ; THPT

Phạm Thành Trung; THPT Thiên Hộ Dương; THPT Huỳnh Văn Sâm; THCS & THPT Ngô Văn Nhạc Cụm trưởng: Thầy Huỳnh Anh Tuấn, tổ trưởng bộ môn trường THPT Lê Thanh Hiền, số điện thoại 0938123244

* Cụm số 2 gồm các trường: THPT Đốc Binh Kiều; THPT Lê Văn Phẩm;

THPT Phan Việt Thống; THPT Lưu Tấn Phát; THPT Tứ Kiệt; THPT Dưỡng Điềm Cụm trưởng: Nguyễn Thị Mỹ Hằng, tổ trưởng bộ môn trường THPT Đốc Binh Kiều, số điện thoại 0979755319

* Cụm số 3 gồm các trường: THPT Tân Hiệp; THPT Thủ Khoa Huân; THPT Tân Phước; THPT Nam Kỳ Khởi Nghĩa; THPT Nguyễn Văn Tiếp; THPT Vĩnh

Kim; THPT Rạch Gầm – Xoài Mút Cụm trưởng: Trần Văn Việt, tổ trưởng bộ môn trường THPT Nguyễn Văn Tiếp, số điện thoại 0334160017

* Cụm số 4 gồm các trường: THPT Nguyễn Đình Chiểu; THPT Chuyên;

THPT Trần Hưng Đạo; THPT Tư thục - Ấp Bắc; THPT Phước Thạnh; TTGDTX Mỹ Tho Cụm trưởng: Võ Đinh Thùy Trang, tổ trưởng bộ môn trường

THPT Nguyễn Đình Chiểu, số điện thoại 0989677904

* Cụm số 5 gồm các trường: THPT Chợ Gạo; THPT Vĩnh Bình ; THPT Bình

Phục Nhứt; THPT Trần Văn Hoài; THPT Nguyễn Văn Thìn; THPT Long Bình Cụm trưởng: Nguyễn Thị Thu Trang, tổ trưởng bộ môn trường THPT Chợ Gạo,

số điện thoại 0941177324

* Cụm số 6 gồm các trường: THPT Trương Định; THPT Gò Công; THPT Gò Công Đông THPT Nguyễn Văn Côn; THPT Bình Đông; THCS&THPT Phú

Thạnh; THPT Tân Thới Cụm trưởng: Lâm Thị Thu Vân, tổ trưởng bộ môn

trường THPT Trương Định, số điện thoại 0946306600

KẾ HOẠCH SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO KHU VỰC

BỘ MÔN SINH HỌC, CẤP THPT - NĂM HỌC 2020-2021

THỜI ĐIỂM

ĐƠN VỊ THỰC HIỆN

NỘI DUNG THẢO LUẬN

Cụm 1

Dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc sử dụng hiệu quả phương tiện dạy học

Cụm 2

Modun BDTX 4 Xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh

Cụm 3 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề

“Di truyền quần thể ”

“Cảm ứng ở thực vật ” Cụm 5 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề “Quang hợp” Cụm 6 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề “Cấu trúc tế bào nhân thực”

Cụm 1

Soạn 1 kế hoạch bài dạy của chủ đề sinh 11 với hệ thống câu hỏi giúp phát triển năng lực quan sátvà tư duy của học sinh

Cụm 2

Một số lưu ý khi thực hiện kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư số 26/2020/TT-BGDĐT ngày 26/8/2020 của

Bộ GDĐT

Cụm 3 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề “Hệ sinh thái ” Cụm 4 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề

“Di truyền học ở người ” Cụm 5 Soạn đề kiểm tra trực tuyến trên

Google form Cụm 6 Soạn kế hoạch bài dạy chủ đề

“Phân bào”