Với ý nghĩa này, tập viết không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kỹ năng hàng đầu của việc học tiếng Việt tr[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG THI “VIẾT CHỮ ĐẸP” VÒNG TRƯỜNG
Năm học 2020- 2021
Câu 1: Việc dạy tập viết ở Tiểu học có tầm quan trọng như thế nào?
Tập viết là một trong những nội dung có tầm quan trọng đặc biệt ở Tiểu học nhất là đối với lớp 1 Tập viết trang bị cho học sinh bộ chữ cái Latinh và những yêu cầu kỹ thuật
để sử dụng bộ chữ cái đó trong học tập và giao tiếp Với ý nghĩa này, tập viết không những có quan hệ mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những kỹ năng hàng đầu của việc học tiếng Việt trong nhà trường- kỹ năng viết chữ Nếu viết chữ đúng mẫu, rõ ràng, tốc độ nhanh thì học sinh có điều kiện ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao hơn Viết xấu, tốc độ chậm sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng học tập
Học vần, tập đọc giúp cho việc rèn năng lực đọc thông, tập viết giúp cho việc rèn năng lực viết thạo Để làm chủ một tiếng nói về mặt văn tự, người học phải rèn luyện cho mình năng lực đọc thông, viết thạo văn tự đó Hai năng lực này có quan hệ mật thiết với nhau Học sinh học tiếng việt phải đọc thông viết thạo chữ quốc ngữ Đây chính là điểm khác biệt giữa người học và người không được học tiếng Việt
Ngoài ra, tập viết còn góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho học sinh những phẩm chất đạo đức tốt như tính cẩn thận, tinh thần kỷ luật và khiếu thẩm mỹ
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: “ Chữ viết cũng là một biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy và bạn đọc bài vở của mình…”
Câu 2: Nhiệm vụ cụ thể của dạy tập viết ở tiểu học là gì ?
Tập viết thuộc giai đoạn đầu của kỹ năng viết, hiểu theo nghĩa rộng Trọng tâm của việc dạy tập viết là dạy viết chữ cái và liên kết chữ cái để ghi tiếng Ở giai đoạn cuối lớp 1
và những lớp trên, song song với việc rèn chứ hoa, học sinh cũng được rèn viết văn bản Viết văn bản ở đây thực chất là viết chính tả ở các thể loại tập chép, nghe- đọc và trí nhớ Học sinh nhìn một đoạn văn , đoạn thơ và chép lại Từ việc giới hạn nhiệm vụ của việc dạy học tập viết như vậy, chương trình dạy tập viết ở tiểu học quy định nhiệm vụ cụ thể là:
- Về tri thức: Dạy học sinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, dòng kẻ tọa độ viết chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái…Từ đó hình thành ở các em những biểu tượng về hình dáng, đọ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết
Về kỹ năng: dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp bao gồm
kỹ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo chữ ghi tiếng Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kỹ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp Ngoài ra, tư thế ngồi viết, cách cầm bút để vở: cách trình bày bài viết cũng là một kỹ năng đặc thù của việc dạy tập viết mà giáo viên cần thường xuyên quan tâm
Câu 3: Nội dung và yêu cầu dạy tập viết được quy định như thế nào trong
chương trình Tiếng Việt ở tiểu học:
Giáo viên cần nắm vững chương trình tập viết hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo để không những nâng cao chất lượng dạy chữ viết mà còn phối hợp với các hợp phần
Trang 2khác nhau nhằm phát huy vai trò công cụ của việc tập viết chương trình tiểu học được quy định cụ thể như sau:
- Lớp 1: Tập viết đúng tư thế, hợp vệ sinh, viết các chữ cái cỡ vừa, cỡ nhỏ; tập ghi dấu thanh đúng vị trí; làm quen với chữ cái hoa cỡ lớn và cỡ vừa theo mẫu chữ quy định, tập viết các số đã học
- Lớp 2: Tập viết đúng mẫu và đều các nét chữ thường và chữ hoa theo cỡ nhỏ, tập viết chữ hoa cỡ vừa và nhỏ
- Lớp 3: Viết đúng, nhanh các kiểu chữ thường và chữ hoa cỡ nhỏ; viết rõ ràng, đều nét các đoạn văn ngắn
Trên đây là yêu cầu cơ bản trong giờ tập viết Ngoài ra việc rèn luyện kỹ năng tập viết còn được triển khai trong các giờ Chính tả và giừ Tập làm văn Trên tinh thần này, tuy lớp 4 và lớp 5 không có giờ tập viết song kỹ năng tập viết cần phải được chú ý rèn luyện thêm ở mức độ cao hơn và tổng hợp hơn
Câu 4: Tiêu chuẩn vở sạch, chữ đẹp ?
- Tiêu chuẩn vở sạch:
+ Vở phải giữ được bìa, có bao bìa, dán nhãn và giữ được sạch
+ Giấy của vở không bị nhàu nát, rách, không quăn góc, bẩn, không bỏ phí giấy, mất, mất số trang
+ Cách trình bày vở phải rõ ràng và sạch sẽ
- Tiêu chuẩn chữ đẹp:
+ Chữ viết thẳng hàng, ngay ngắn
+ Chữ viết đúng mấu, đúng cỡ
+ Khoảng cách giữa các con chữ, giữa chữ với chữ, giữa từ với từ đúng theo quy định
+ Đảm bảo đủ bài theo phân phối chương trình, ít sai lỗi chính tả
Câu 5: Cách trình bày bảng lớp khi dạy phân môn tập viết:
Dành 1/5 chiều rộng bảng lớp ( khoảng 50cm- 60cm) để làm phần lề Phần trên cao bên trái là nơi để đính mấu chữ của bài học ( nếu không có bảng chữ mẫu thì dùng phấn màu để viết to chữ mẫu)
Phần lớn còn lại của bảng dùng để trình bày nội dung bài dạy mà học sinh sẽ học viết các chữ trên bảng nên có kích thước to theo dòng kẻ của bảng để học sinh dễ quan sát
Nên có phần bảng phía trên để giáo viên viết mẫu hoặc phân tích cách viết các trường hợp khó
Các dòng thẳng đứng chia khoảng cách trên bảng lớp cũng cần được phân bố đúng như trên mặt vở tập viết của học sinh
Bên trái phái dưới bảng có kẻ mẫu dòng nhỏ bằng ½ dòng lớn phía trên để học sinh lên bảng luyện viết
Câu 6: Bộ chữ viết thường trong chương trình và sách giáo khoa hiện hành có
gì mới so với các bộ chữ viết trước đây:
Nhìn chung chữ viết cần phải đảm bảo một số yêu cầu cơ bản sau đây:
- Dễ đọc, dễ viết
- Cần phải đảm bảo phân biệt giữa chữ này với chữ khác
- Cần bảo đảm tính thẩm mỹ
- Tạo điều kiện cho việc viết liền mạch để tăng tốc độ khi viết
Quan điểm để giái quyết các yêu cầu đó ở mỗi thời kì khác nhau nên nảy sinh ra nhiều bộ chữ viết khác nhau
Trang 3Có thể kể đến một số bộ chữ viết sau:
- Chữ viết cải cách giáo dục: (chưa chỉnh lý): Với quan niệm đơn giản hóa cách viết cho người học nên bộ chữ viết CCGD chủ trương bỏ các nét dư Đây là một chủ trương sai lầm, vi phạm nguyên tắc phân biệt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính thẩm mỹ và ảnh hưởng đến tốc đọ viết Bỏ các nét dư, giữa các con chữ không có nét liên kết nên người viết phải dừng lại nhiều lần nhắc tay lên nhiều lần nên tốc độ viết rất chậm, chữ viết lại bị cắt vụn ra rất xấu
- Chữ viết chỉnh lý: Nhận thấy những nhược điểm của chữ viết cải cách, chúng ta
đã chỉnh lý lại bằng cách công nhận các nét dư Chữ viết đẹp hơn, tốc độ viết của học sinh tăng lên rõ rệt Tuy vậy, chữ viết này hơi lùn nên ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ
- Chữ viết hiện hành: Bộ chữ viết hiện hành về cơ bản giống bộ chữ viết được chỉnh lý nhưng có bổ sung thêm một số thay đổi cho chữ viết đỡ lùn và đẹp hơn
Các chữ viết vẫn theo quy định cũ:
+ Các chữ 1 đơn vị chiều cao: a, ă, â, c, e, ê, i, m, n, o, ô, u, ư, v, x ( các chữ ă, â, ê, ô,ư về cơ bản vẫn là một đơn vị chiều cao, có thêm dấu phụ nằm ở phía trên)
+ Các chữ hai đơn vị chiều cao: d, đ, p, q
+ 1.5 đơn vị: t
Các chữ có đều chỉnh về chiều cao:
+ 2,5 đơn vị: b, g, h,k, l, y ( cũ là 2 đơn vị)
+ 1,25 đơn vị: r, s ( cũ là 1 đơn vị)