- Những câu dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm, … của sự vật nêu lên ở chủ ngữ được gọi là câu miêu tả.. Trong câu miêu tả, chủ ngữ đứng trước vị ngữ.[r]
Trang 1Xác định CN-VN ở những câu d ới đõy? Cho biết các câu đó thuộc kiểu câu nào của cõu trần thuật đơn cú từ “l ” ? à” ?
a Tôi là học sinh lớp 6B.
b Từ đơn là từ do một tiếng có nghĩa tạo thành
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo và sáng sủa
Kiểm tra bài cũ
CN CN
VN
VN
=> Cõu giới thiệu
=> Cõu định nghĩa
=> Cõu miờu tả
Trang 2Tiết 118
Câu trần thuật đơn không có từ “ là”
Trang 3
Xác định CN- VN trong cõu sau:
a/ Phỳ ụng mừng lắm.
(Sọ Dừa)
b/ Chỳng tụi tụ hội ở gúc sõn.
(Duy Khỏn) c/ Hụm nay, tụi đi học.
( Thanh Tịnh) d/ Em bộ thụng minh.
CN
CN CN
VN
VN VN
Trang 4a/ Phú ông mừng lắm (Sọ Dừa)
b/ Chúng tôi tụ hội ở góc sân.(Duy Khán)
c/ Hôm nay, tôi đi học.( Thanh Tịnh)
d/ Em bé thông minh.
Không (chưa) Không phải (chưa phải)
a Phú ông không(chưa) mừng lắm Phú ông không phải(chưa phải) mừng lắm
b/ Chúng tôi không(chưa) tụ hội ở góc
sân Chúng tôi góc sân. không phải(chưa phải) tụ hội ở
c/ Hôm nay, tôi không(chưa) đi
học Hôm nay, tôi không phải(chưa phải) đi học.
d/ Em bé không(chưa) thông minh Em bé không phải (chưa phải) thông minh
Trang 53 Ghi nhớ 1
Trong câu trần thuật đơn không có từ “là”:
- Vị ngữ thường do động từ hoặc cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ tạo thành
- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ không, chưa.
Trang 6Đặc điểm câu trần thuật đơn có từ
“là”
Đặc điểm câu trần thuật đơn không có từ
“là”
VN do từ “là” kết hợp với danh từ
(cụm danh từ) tạo thành
Ngoài ra , tổ hợp giữa từ “là” với
động từ (cụm động từ), tính từ (cụm
tính từ )cũng có thể làm VN
VD: Tôi là học sinh
Vị ngữ do động từ, cụm động từ hoặc tính từ, cụm tính từ tạo thành
VD: Tôi đi học
- Khi biểu thị ý phủ định, VN kết
hợp với các cụm từ Không phải
(chưa phải)
VD:Tôi không phải là học sinh
Khi vị ngữ kết hợp với những từ kết hợp với những từ: không, chưa thì câu mang ý phủ định
VD: Tôi không đi học
Trang 7a, Đằng cuối bói, hai cậu bộ con tiến lại.
b, Vẻ mặt Bác trầm ngâm ( Minh Huệ)
c , Dòng sông quê em rộng mênh mông.
Xác định CN- VN trong cõu sau:
CN
CN
VN
VN
Trang 8a Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con.
b, Trên bầu trời , bay ngang qua từng đàn chim
c, Trên bầu trời, vụt tắt một vì sao
Xác định CN- VN trong cõu sau: CN CN CN
VN
VN
VN
Trang 9Chọn trong hai câu đã dẫn một câu thích hợp để điền vào chỗ trống trong đoạn dưới đây Giải thích
vì sao em chọn câu này mà không chọn câu khác.
Ấy là vào đầu mùa hè năm kia Buổi sáng, tôi đứng đứng ngoài cửa gặm mấy nhành cỏ non ăn điểm
tâm Bỗng tay cầm que, tay xách cái ống bơ nước Thấy bóng người, tôi vội lẫn xuống cỏ, chui nhanh về hang.
(………)
a/ Đằng cuối bãi, hai cậu bé con tiến lại.
Đằng cuối bãi, tiến lại hai cậu bé con.
b/.
Trang 103 Ghi nhớ
- Những câu dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm, … của sự vật nêu lên ở chủ ngữ được gọi là câu miêu tả Trong câu miêu tả, chủ ngữ đứng trước vị ngữ
- Những câu dùng để thông báo về sự xuất hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vật được gọi là câu tồn tại Một trong những cách tạo câu tồn tại là đảo chủ ngữ xuống sau vị ngữ.
Trang 11BÀI TẬP NHANH
Các câu dưới đây câu nào là câu miêu tả câu nào là câu tồn tại ?
a Chúng tôi tụ hội ở góc sân
b Trong vườn, lắc lư những
chùm quả xoan vàng lịm.
c Mái nhà phủ một màu rơm
vàng mới.
d Ngoài vườn, ló ra mấy quả ớt
đỏ chói.
=> câu tồn tại
=> câu tồn tại
=> câu miêu tả
=> câu miêu tả
Trang 12III Luyện tập.
1 Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau Cho biết
những câu nào là câu tồn tại, những câu nào là câu miêu tả?
a / Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm, thôn
Dưới bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ kính
Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời.
a Bóng tre trùm lên âu yếm làng, bản, xóm, thôn Dưới
bóng tre của ngàn xưa, thấp thoáng mái đình, mái chùa cổ
kính Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu
đời ( Thép Mới)
CN
CN
CN
VN
VN
VN
=> câu miêu tả
=> câu tồn tại
=> câu miêu tả
Trang 13b/ Bên hàng xóm tôi có cái hang của Dế Choắt
Dế Choắt là tên tôi đặt cho nó một cách chế giễu và trịch thượng thế.
VN
VN
CN
CN
=> câu giới thiệu ( câu trần thuật đơn có từ “là”)
=> câu tồn tại
Trang 14c/ Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng.
Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ
xuyên qua đất lũy mà trỗi dậy.
CN
CN
VN
VN
=> câu tồn tại
=> câu miêu tả
Trang 152 Viết một đoạn văn từ năm đến bảy câu tả
cảnh trường em, trong đó có sử dụng ít nhất một câu tồn tại.
Ngôi trường thân yêu của em rất đẹp Đó là nơi đầy bóng mát cây xanh Sau giờ học chúng
em thường ngồi trò chuyện rôm rả bên các hàng cây Trên những tán lá bàng, líu lo tiếng chim hót Nơi đây đã ghi lại nhiều kỉ niệm vui buồn của tuổi học trò chúng em
Trang 16Em hãy đặt 3 câu miêu tả sau đó chuyển sang câu tồn tại?
Em hãy đặt 3 câu tồn tại sau đó chuyển sang câu miêu tả?
Vd : Câu tồn tại : Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng.
Câu miêu tả: Dưới gốc tre, những mầm măng tua tủa
Vd : Câu miêu tả : Trên mặt ao, những gợn sóng lăn tăn
Câu tồn tại: Trên mặt ao lăn tăn những gợn sóng
Trang 181 Nắm vững nội dung bài học.
- Làm lại các bài tập
2 Chuẩn bị bài “Ôn tập văn miêu
tả ”
Hướng dẫn học ở nhà