PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH NHÀ NƯỚC MỘT THÀNH VIÊN CƠ KHÍ HÀ NỘI

Một số nhận xét về công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội 1.Những ưu điểm cơ bản  Thứ nhất: Về bộ máy kế toán: Hiện

PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH NHÀ

NƯỚC MỘT THÀNH VIÊN CƠ KHÍ HÀ NỘI

I Một số nhận xét về công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội

1.Những ưu điểm cơ bản

 Thứ nhất: Về bộ máy kế toán:

Hiện nay bộ máy kế toán của Công ty gồm có 16 người làm việc tại phòng

kế toán và một số kế toán phụ trách trực tiếp tại các xưởng sản xuất chính Nhân viên kế toán hầu hết có trình độ đại học, có kinh nghiệm để đảm đương khối lượng lớn các công việc của Công ty Đặc biệt, việc sử dụng máy vi tính trong công tác

kế toán cũng góp phần giảm nhẹ công việc của kế toán, nâng cao hiệu quả của công tác kế toán

 Thứ hai: Về hệ thống tài khoản sử dụng

Công ty sử dụng hệ thống tài khoản theo quyết định số 1141-TC/QĐ/CĐKT của

bộ tài chính Tuy nhiên do đặc thù của Công ty kế toán mở thêm một số tài khoản chi tiết, vì vậy, việc theo dõi, cung cấp thông tin cụ thể, chi tiết và chính xác hơn Đặc biệt trong kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, Công ty

đã mở tài khoản chi tiết cho các tài khoản 154, 621

Việc phân chia này không có trong chế độ kế toán nhưng nó đảm bảo cho công tác quản lý chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm được chặt chẽ mà không ảnh hưởng đến báo cáo kế toán

 Thứ ba: Về hệ thống sổ sách kế toán:

Công ty áp dụng hình thức sổ nhật ký chứng từ là hợp lý, phù hợp với một doanh nghiệp có quy mô sản xuất kinh doanh lớn, đội ngũ nhân viên kế toán nhiều, trình độ cao Đặc biệt hình thức ghi sổ này đảm bảo tính chuyên môn hoá cao của

sổ kế tóan, giảm bớt khối lượng ghi sổ và tính chất đối chiếu kiểm tra cao Đối với phần hành kế toán chi phí, giá thành, kế toán sử dụng bảng phân bổ lương và bảo hiểm xã hội, bảng phân bổ vật liệu – công cụ dụng cụ, bảng phân bổ khấu hao nhằm tập hợp chi phí sản xuất, chi tiết cho từng sản phẩm, từng hợp đồng là phù hợp với quy định Số liệu trên các bảng phân bổ là cơ sở để kế toán lên bảng kê số

4, nhật ký chứng từ số 7 vào cuối tháng Đặc biệt, Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội là một doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, chi phí sản xuất kinh doanh phát sinh nhiều nên việc Công ty mở bảng phân bổ vật liệu - công

cụ dụng cụ, bảng kê số 4 cho từng phân xưởng giúp cho việc tập hợp chi phí nhanh chóng, thuận tiện, hiệu quả hơn Bảng phân bổ vật liệu – công cụ dụng cụ của Công ty được phản ánh chi tiết đến từng tài khoản cấp 2 như: TK1521, 1522… giúp cho việc cung cấp thông tin được dễ dàng cụ thể Ngoài những loại sổ bắt buộc, do yêu cầu quản lý, kế toán mở thêm một số sổ chi tiết như: sổ chi tiết phân

bổ Nợ TK622, sổ chi tiết phân bổ nợ TK627…nhằm theo giõi đối tượng kế toán chặt chẽ hơn Nhìn chung, mẫu sổ kế toán và phương pháp ghi chép tuân thủ đúng chế độ hiện hành

 Thứ tư: Về việc xây dựng hệ thống định mức chi phí

Công ty đã xây dựng một hệ thống định mức chi phí khá phù hợp và chi tiết cho từng loại sản phẩm nên đã góp phần kiểm soát chi phí một cách dễ dàng, khoa học Phòng kỹ thuật căn cứ vào tình hình sản xuất kinh doanh của các kỳ trước, hiệu quả sử dụng máy móc thiết bị và trình độ tay nghề của công nhân hiện tại để xây dựng định mức vật tư, xây dựng định mức bán thành phẩm, định mức giờ công nên hệ thống định mức của Công ty là khá chính xác, đó cũng là cơ sở để tính giá thành sản phẩm hoàn thành Nhờ đó mà công tác tập hợp chi phí, tính giá thành được thực hiện nhanh chóng, cung cấp thông tin đầy

đủ, kịp thời cho việc ra quyết định quản lý

 Thứ nămViệc xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành sản phẩm.

Do đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất và đặc điểm sản phẩm của Công

ty (gồm hai luồng sản phẩm: Sản phẩm sản xuất theo kế hoạch và sản phẩm sản xuất theo đơn đặt hàng) vì vậy việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là từng phân xưởng, đối tượng tính giá thành là sản phẩm hoặc đơn đặt hàng hoàn thành là hợp lý và đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo từng địa điểm phát sinh

1 Những tồn tại và nhược điểm cần khắc phục

Nhìn chung, công tác kế toán ở Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội được tổ chức khá hợp lý, tuân thủ theo đúng chế độ kế toán hiện hành, đảm bảo cung cấp thông tin một cách đầy đủ kịp thời, chính xác cho các đối tượng quan tâm, đặc biệt là cho các nhà quản lý ra quyết định chính xác Tuy nhiên, do những nguyên nhân chủ quan hay khách quan nên trong công tác kế toán tập hợp CPSX và tính giá thành sản phẩm vẫn còn có một số hạn chế nhất định:

 Thứ nhất: Về việc sử dụng phần mềm kế toán

Hiện nay, Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội chỉ sử dụng phần mềm kế toán AC – Soft cho việc hạch toán chi tiết vật tư, còn lại kế toán vẫn làm thủ công với sự trợ giúp của phần mềm Excel Điều này tạo nên sự thiếu đồng bộ trong việc hạch toán và không khai thác hết các chức năng của phần mềm AC-Soft AC-Soft cho phép mỗi chứng từ chỉ nhập một lần nhưng ở Công ty mỗi chứng từ vẫn phải ghi nhiều lần, trong khi đó khối lượng công việc nhiều, như vậy rất tốn thời gian và công sức của kế toán viên

 Thứ hai: Về việc hạch toán thiệt hại sản phẩm hỏng.

Trong quá trình sản xuất của công ty, thực tế có phát sinh các khoản thiệt hại bao gồm: Thiệt hại sản phẩm hỏng và thiệt hại ngừng sản xuất

Trong công tác kế toán, Công ty không mở tài khoản để theo dõi riêng các khoản thiệt hại này Phần lớn khi thực tế có phát sinh thiệt hại sẽ được kế toán tập hợp trực tiếp vào chi phí từng thời kỳ coi như sản phẩm chính phẩm Cách hạch toán này tuy đơn giản, giảm khối lượng công việc ghi chép kế toán Tuy nhiên, nó không phản ánh được thiệt hại trong sản xuất là khoản thiệt hại (chi phí) ngoài ý muốn của con người Vì vậy, nó sẽ gây khó khăn cho các nhà quản lý trong việc xác định giai đoạn, bộ phận, địa điểm… hư hỏng và việc khắc phục những thiệt hại không cần thiết cũng như việc quy trách nhiệm bồi thường khi cần thiết

 Thứ ba: Về việc hạch toán lương nghỉ phép của công nhân SX

Tại Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội, thực chất kế toán tiền lương không tiến hành trích trước tiền lương nghỉ phép cho công nhân trực tiếp sản xuất do khoản này ít biến động giữa các kỳ Tuy nhiên ta không thể đảm bảo chắc chắn rằng chi phí này là ổn định Nếu trong tháng nào đó số công nhân nghỉ phép đột nhiên tăng lên mà Công ty lại không tiến hành trích trước tiền lương nghỉ phép thì hậu quả là sẽ gây ra sự biến động đến chi phí sản xuất trong kỳ đó

 Thứ tư: Về việc hạch toán công cụ dụng cụ

Tại Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội tất cả các loại công cụ xuất dùng cho sản xuất không kể giá trị lớn hay bé, thời gian sử dụng dài hay ngắn đều được tập hợp vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ mà không phân bổ cho các kỳ tiếp theo Đây chính là khoản mục làm tăng chi phí trong kỳ, không phản ánh đúng bản chất hạch toán và làm sai lệch giá thành sản phẩm hoàn thành

 Thứ năm: Về việc hạch toán chi phí sản xuất chung:

Tại Công ty TNHH nhà nước một thành viên Cơ khí Hà Nội ,chi phí sản xuất chung được phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp là khá hợp lý nhưng nó chưa gắn với mức công suất hoạt động thực tế của máy móc vì vậy khi mà máy móc hoạt động không hết công suất thì những khoản chi phí sản xuất chung cố định vẫn được tính hết vào giá thành làm cho giá thành bị tằng cao hơn so với thực tế

II Một số kiến nghị và giải pháp cần thiết nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm:

 Thứ nhất: Về việc sử dụng phần mềm kế toán

Cùng với sự phát triển của xã hội hiện nay, nền sản xuất cũng không ngừng phát triển để đáp ứng những yêu cầu đổi mới Để có thể phát triển sản xuất thì yêu cầu về thông tin rất quan trọng Yêu cầu của công tác quản lý về khối lượng và chất lượng thông tin hạch toán ngày càng tăng Đặc biệt công tác quản trị doanh nghiệp trong cơ chế thị trường cạnh tranh đòi hỏi phải tính toán chính xác kịp thời chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm để có thể đưa ra các quyết định nhanh nhậy tạo được sự cạnh tranh trên thị trường

Tất cả những điều đó khẳng định sự cần thiết phải áp dụng kế toán máy trong công tác kế toán nói chung và công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng Sử dụng kế toán máy trong công tác kế toán không những giúp cho việc đưa ra những con số nhanh và chính xác mà còn giảm được sức lao động của kế toán viên

Như vậy, theo em để phát huy hết các chức năng của phầm mềm kế toán đã

có (phần mềm AC-Soft) Công ty nên thực hiện một số điều như sau:

- Trang bị thêm máy vi tính cho phòng kế toán

- Nghiên cứu, triển khai việc áp dụng phần mềm AC-Soft cho tất cả các phần hành kế toán, đặc biệt là phần hành kế toán chi phí giá thành để giảm thiểu những sai sót, tiết kiệm thời gian ghi chép

- Có kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng về tin học cho nhân viên kế toán để công tác

kế toán có hiệu quả hơn (đội ngũ nhân viên phòng kế toán còn khá trẻ, có trình độ cao vì vậy thuận tiện trong việc nắm bắt công nghệ mới, Công ty nên tận dụng lợi thế này)

 Thứ hai: Về việc hạch toán thiệt hại sản phẩm hỏng

Theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Công ty , sản phẩm hỏng là sản phẩm không thoả mãn các tiêu chuẩn chất lượng, đặc điểm kỹ thuật của sản xuất về kích cỡ, trọng lượng, tiêu chuẩn lắp ráp…

Tuỳ theo mức độ hư hỏng, sản phẩm hỏng được chia làm 2 loại: sản phẩm hỏng có thể sửa chữa được và sản phẩm hỏng không thể sửa chữa được Trong thực tế, cả 2 loại này đều được chi tiết thành sản phẩm hỏng trong định mức và sản phẩm hỏng ngoài định mức

Đối với sản phẩm hỏng trong định mức: là sản phẩm hỏng mà doanh nghiệp

dự kiến sẽ xảy ra trong quá trình sản xuất không thể tránh khỏi và được coi là chi phí sản phẩm chính phẩm Thiệt hại này bao gồm giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa được và phần chi phí sửa chữa sản phẩm sau khi trừ đi giá trị phế liệu thu hồi, kế toán hạch toán như đối với chính phẩm

Đối với sản phẩm hỏng ngoài định mức: là những sản phẩm hỏng nằm ngoài

dự kiến của doanh nghiệp do các nguyên nhân bất thường gây ra và thường được xem là khoản phí tổn thời kỳ, phải trừ vào thu nhập Kế toán hạch toán các thiệt hại ngoài định mức như sau:

- Chi phí sửa chữa sản phẩm hỏng: Nợ TK 138 (1381) Có TK 111, 112, 152…

- Giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa được: Nợ TK 138 (1381) Có TK 154

Xử lý thiệt hại về sản phẩm hỏng:

Nợ TK 138 (1388), 334 : Giá trị đòi bồi thờng

Nợ TK 811 : Tính vào chi phí khác

Có TK 138 (1381) Đối với những khoản thiệt hại do ngừng sản xuất, kế toán nên tiến hành trích trước theo kế hoạch, theo giõi trên TK 335 để khi phát sinh khoản thiệt hại không làm chi phí trong kỳ tăng đột biến Khi đó, kế toán hạch toán như sau:

- Trích trước chi phí về ngừng sản xuất theo kế hoạch: Nợ TK 627, 642… /

Có TK 335

- Thiệt hại về ngừng sản xuất trong kế hoạch: Nợ TK 335/ Có TK 111, 334…

- Chi phí thực tế phát sinh do ngừng sản xuất ngoài kế hoạch: Nợ TK 142/ Có

TK 111, 112…

- Xử lý thiệt hại về ngừng sản xuất ngoài kế hoạch

Nợ TK 138, 334: Giá trị đòi bồi thường

Nợ TK 811: Tính vào chi phí khác

Có TK 142

 Thứ ba: Về việc hạch toán lương nghỉ phép của Công nhân sản xuất

Nguyên nhân chính của việc không tiến hành trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất là do để đơn giản hoá công tác kế toán song nó lại ảnh hưởng đến công việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Chính vì vậy theo em Công ty nên đưa ra một tỷ lệ nhất định để trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm để tránh được sự biến động của giá thành sản phẩm Công ty có thể áp dụng công thức tính toán như sau:

Tỷ lệ trích trước tiền

lương nghỉ phép =

Tổng tiền lương nghỉ phép CNSXTT

(*) Tổng tiền lương chính của CNSXTT

Mức trích trước hàng

Tiền lương thực tế của CNSXTT x Tỷ lệ trích trước (**)

Kế toán tiến hành hạch toán như sau:

+Hàng tháng trích trước tiền lương phép cho công nhân sản xuất:

Nợ TK622 / Có TK335

+Khi phát sinh chi phí phải trả về lương phép kế toán ghi:

Nợ TK335 / Có TK334

Ví dụ:

Ta có thể ước tính mức trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất như sau:

Tổng số công nhân trực tiếp sản xuất của Công ty là 692 người

Cấp bậc tay nghề bình quân công nhân trực tiếp sản xuất là bậc 5 có mức lương

cơ bản là 754.000 đ

Vậy tiền lương cơ bản 1 ngày công là: 754.000 : 26 = 29.000 đ/ngày

Theo quy định hàng năm mỗi Công nhân được nghỉ phép 15 ngày

 Tổng tiền lương nghỉ phép trong 1 năm là:

29.000 x 15 x 692 = 301.020.000 đ/năm

 Tiền lương nghỉ phép một tháng là: 301.020.000 : 12 = 25.085.000 đ

 Tỷ lệ trích trước = 25.085.000 : 557.797.063 = 4,5 (%) [Tính theo công thức (*)]

 Mức trích trước hàng tháng từng xưởng:

- Xưởng Cơ khí chế tạo: 121.080.709 x 4,5(%) = 5.448.632 đ

- Xưởng Bánh răng :38.233.440 x 4,5(%) = 1.720.505đ

- …

Kế toán tiến hành hạch toán như sau:

Nợ TK 622: 5.448.632

(Ct: Xưởng cơ khí chế tạo)

Có TK 335: 5.448.632

Khi tiến hành trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân trực tiếp sản xuất theo em kế toán nên tiến hành lập Bảng phân bổ tiền lương và BHXH theo mẫu biểu sau (Biểu 27)

(Biểu 27): Bảng tổng hợp lương và BHXH toàn Công ty

Tháng 1/2005

TK 334

TK 338

TK 335 Tổng cộng

TK 338.2

TK 338.3 TK 338.4 Cộng TK 338

1.TK

622

557.797.0

63

11.155.9 41 60.270.323 8.036.043 79.462.307 25.085.000 662.344.370

- Xưởng

CKCT

121.080.7

09

2.421.61

4 13.082.846 1.744.380 17.248.840 5.448.632 143.778.181

- Xưởng

BR

38.233.44

0 764.669 4.131.147 550.820 5.446.636 1.720.505 45.400.581

2.TK

627.1

362.295.7

01

7.245.91

4 26.139.583 3.485.278 36.870.775 0 399.166.476

- Xưởng

CKCT

57.152.39

7

1.143.04

8 5.508.501 734.467 7.368.016 0 64.538.413

- Xưởng

BR

20.670.79

0 413.416 2.233.492 297.799 2.944.707 0 23.615.497

3.TK

641.1

15.773.72

5 315.475 1.704.361 227.248 2.247.084 0 18.020.809

4.TK

642.1

178.580.0

48

3.571.60

1 19.295.686 2.572.758 25.440.045 0 204.020.093

Cộng 1.114.446.

537

22.288.9 31

107.409.95

3

14.321.32

7 144.020.211 25.085.000 1.283.551.748

 Thứ tư: Về việc hạch toán công cụ dụng cụ

Đối vơi những công cụ dụng cụ xuất dùng thì kế toán phải căn cứ vào thời gian sử dụng và giá trị thực tế của công cụ dụng cụ để tiến hành phân bổ cho thích hợp Cụ thể như sau:

Đối với những loại công cụ dụng cụ xuất dùng có thời gian sử dụng ngắn, giá trị nhỏ thì kế toán sử dụng phương pháp phân bổ 1 lần Kế toán tiến hành hạch toán như sau:

Nợ TK627, 641, 642

Có TK 1531 Đối với những loại công cụ dụng cụ xuất dùng có thời gian sử dụng lâu dài, giá trị lớn thì kế toán sử dụng phương pháp phân bổ nhiều lần hoặc phân bổ 50%

+ Nợ TK 242 / Có TK 1531

+ Nợ TK 627, TK 641, TK 642/ Có TK 1531

Giả sử tháng 1/2005, xuất kho công cụ dụng cụ dùng cho sản xuất ở phân xưởng Cơ khí chính xác, tổng giá trị xuất dùng là 35.200.000 đ trong đó có 1 bạc kiểm côn trị giá 200.000đ và 5 máy khoan nhỏ, trị giá mỗi máy khoan là 7.000.000

đ Các máy khoan này dùng trong 1 kỳ kế toán

Đối với kiểm côn bạc kế toán sử dụng phưng pháp phân bổ 1 lần:

Nợ TK 627(3) 200.000

Có TK 153 200.000

Đối với 5 máy khoan, do có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài vì vậy kế toán sử dụng phương pháp phân bổ 50% để phân bổ Khi xuất dùng, toàn bộ giá trị CCDC được phản ánh ngay vào tài khoản 142:

Nợ TK 142 35.000.000

Có TK 153 35.000.000

Đồng thời tiến hành phân bổ ngay một phần giá trị vào chi phí trong kỳ

Nợ TK 6273 17.500.000