TÀI LIỆU CÁC ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 VÀ HSG CẤP TỈNH MÔN NGỮ VĂN 9

Anh cảm thấy ngượng ngùng vì phản ứng gay gắt của mình hồi hôm trước nhưng rồi cơn giận lại bùng lên lần nữa khi anh mở hộp ra thấy hộp trống không.. Con đã thổi những nụ hôn vào hộ[r]

Trang 1

ĐỀ VÀ ĐÁP ÁN HSG 2018

Bàn về khả năng tác động của tác phẩm văn học đến tâm hồn con người, nhà văn Nguyễn Đình Thi đã cho rằng: "Mỗi tác phẩm như rọi vào bên trong chúng ta một

ánh sáng riêng, không bao giờ nhòa đi "

(Tiếng nói của văn nghệ - SGK Ngữ văn 9, tập 2, trang 14)

Em hiểu như thế nào về ý kiến trên?

Từ những tác phẩm đã học trong CTNV lớp , hãy phân tích và làm rõ ánh sáng riêng mà những tác phẩm này đã soi rọi vào tâm hồn em.

1 Giải thích ý kiến

 Soi rọi vào tâm hồn: Làm bừng sáng, thức tỉnh những điều lương thiện, những điều tốtđẹp trong tâm hồn người đọc

 Ánh sáng riêng: Là những điều tốt đẹp nhất (những điều chân - thiện - mĩ) được gửigắm qua mỗi tác phẩm

 Không bao giờ nhòa đi: Không phai nhạt, không thể mất đi, nó được khắc sâu và trởthành ánh sáng của tâm hồn

=> Ý kiến của Nguyễn Đình Thi đã khẳng định sự tác động mạnh mẽ của tác phẩm vănhọc: Thức tỉnh tâm hồn con người, hướng con người những điều tốt đẹp nhất

=> Đây là chức năng giáo dục, chức năng cảm hóa của văn học

2 Phân tích, làm rõ vấn đề qua các tp

* Khái quát về tác phẩm:

 Hoàn cảnh ra đời của TP

 Đề tài: Bài thơ khai thác đề tài về cái gì?

 Hình tượng nghệ thuật trung tâm là gì (VD: bài thơ Ánh trăng là: ánh trăng và ngườilính)

* Ánh sáng riêng từ tp được lựa chọn để cm

 Những thông điệp gửi gắm qua bài tp

* Liên hệ: Gắn với thông điệp đặt ra trong tp vào cuộc sống đương thời và liên hệ với bảnthân:

3 Tổng kết, khái quát lại vấn đề

* Quay trở lại với ý kiến của Nguyễn Đình Thi:

 Khẳng định sự đúng đắn của ý kiến, khẳng định chức năng giáo dục, chức năng cảmhóa tâm hồn con người là chức năng quan trong nhất của văn học

 Khẳng định giá trị của bài thơ Ánh trăng: Có tính giáo dục, có sức mạnh làm thức tỉnhtâm hồn người đọc => Điều này làm nên giá trị nhân văn của tác phẩm

BỘ ĐỀ 2

Câu 1 (8,0 điểm)

Thử thách lớn nhất của con người là lúc thành công rực rỡ (G.Welles)

Trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên

Câu 2 (12,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng, đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tínhngười trong đó

Trang 2

Từ cảm nhận về bài thơ Nói với con của Y Phương, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

Đáp án đê thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 9

Câu 1

* Yêu cầu về kĩ năng: cần xác định đây là đề nghị luận xã hội về một vấn đề tư tưởng đạo

lí Học sinh có thể lựa chọn thao tác lập luận phù hợp, nhuần nhuyễn, huy động được cácchất liệu đời sống

* Yêu cầu về kiến thức: cần làm rõ những nội dung cơ bản sau:

Thành công rực rỡ là thử thách lớn vì:

 Đạt được thành công, con người thường có tâm lí dễ thỏa mãn, tự đắc, kiêu ngạo

 Đạt được thành công, con người thường ảo tưởng về khả năng của mình

 Khi ấy, thành công sẽ trở thành vật cản và triệt tiêu động lực phấn đấu của bản thântrên hành trình tiếp theo

 (dẫn chứng, phân tích)

 Thành công sẽ trở thành động lực cho mỗi người khi:

 Có tầm nhìn xa và tỉnh táo trước kết quả đã đạt được

 Biết đặt ra mục tiêu mới, lên kế hoạch hành động

 Không lãng phí thời gian và nỗ lực không ngừng

3 Mở rộng, nâng cao vấn đề

 Phê phán thái độ chủ quan, kiêu căng, tự mãn trước thành công

 Liên hệ: những trải nghiệm của chính bản thân

 Bài học nhận thức và hành động:

 Biết tự đánh giá, khiêm tốn để không bị choáng ngợp trước hào quang chiến thắng

 Cần có bản lĩnh và nghị lực để vươn tới những thành công mới

Câu 2

1 Giải thích

 Câu thơ hay: là sản phẩm lao động sáng tạo của nhà thơ, kết tinh những tư tưởng, tìnhcảm mà nhà thơ muốn gửi gắm qua hình thức phù hợp

 Đọc: là hành động tiếp nhận và thưởng thức của người đọc

 Tình người: là tư tưởng, tình cảm, cảm xúc tạo nên giá trị nội dung của thơ

=> Quan niệm nhấn mạnh giá trị của thơ là những tư tưởng, tình cảm được biểu hiện trongthơ Tình cảm, cảm xúc càng sâu sắc, mãnh liệt, lớn lao càng khiến thơ lay động lòngngười

2 Bàn luận

Trang 3

Đối tượng của thơ là thế giới tâm hồn, tình cảm của con người Câu thơ, bài thơ bao giờcũng biểu đạt tình cảm, tư tưởng của người nghệ sĩ.

Cảm xúc càng mãnh liệt, càng thăng hoa thì thơ càng có nhiều khả năng chinh phục, ámảnh trái tim người đọc

Với người đọc, đến với bài thơ là để trải nghiệm một tâm trạng, một cảm xúc và kiếm tìmsự đồng điệu của tâm hồn

Tuy nhiên, nói "không thấy câu thơ" không có nghĩa là câu thơ không tồn tại mà hình thứcbiểu hiện đó đã đồng nhất với nội dung tình cảm của tác phẩm

3 Chứng minh

a Tình người trong bài thơ "Nói với con":

Thể hiện qua lời cha nói với con về cội nguồn sinh dưỡng:

 Con lớn lên trong tình yêu thương, trong sự nâng niu và mong chờ của cha mẹ

 Con trưởng thành trong cuộc sống lao động, nghĩa tình của quê hương

 Thể hiện qua lời cha nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình:

 Ca ngợi người đồng mình sống vất vả mà mạnh mẽ, bền bỉ, gắn bó, chung thủy; cóý chí tự lực tự cường, biết chấp nhận và vượt qua gian nan thử thách bằng nghị lực,niềm tin

 Cha mong con biết sống nghĩa tình, thủy chung với quê hương; biết chấp nhận vàvượt qua gian nan thử thách; có một nhân cách cao đẹp, sức sống hồn nhiên,khoáng đạt, mạnh mẽ

 Cha dặn dò con phải biết giữ gìn và phát huy truyền thống quê hương và có ý chí vươnlên trong cuộc sống

=> Qua lời tâm tình của cha với con, nhà thơ Y Phương đã diễn tả xúc động, thấm thíatình cha con Tình cảm ấy đã hòa quyện với tình yêu quê hương, đất nước Từ đó khơi dậymạch nguồn đạo lý truyền thống của dân tộc

b Hình thức biểu đạt:

Thể thơ: tự do, nhịp thơ linh hoạt

Từ ngữ, hình ảnh: cụ thể, mộc mạc mà có tính khái quát, giàu chất thơ, rất tiêu biểu chocách tư duy của người miền núi

Biện pháp nghệ thuật: điệp từ, điệp cấu trúc, so sánh, đối lập,

Giọng điệu: tâm tình, thiết tha, thấm thía

4 Đánh giá

Nói với con của nhà thơ Y Phương là một bài thơ hay Bài thơ đã thể hiện được tình cảmgia đình, quê hương, dân tộc chân thành, sâu sắc, thấm thía qua hình thức nghệ thuậtđộc đáo, hấp dẫn

Bài học đối với người sáng tác và người thưởng thức, tiếp nhận:

 Người sáng tác: người làm thơ bên cạnh sự sâu sắc, mãnh liệt của tình cảm, sựphong phú của cảm xúc cần nghiêm túc, công phu trong lao động nghệ thuật

 Người đọc: không ngừng trau dồi tri thức để hiểu và đồng cảm với tác giả

BỘ ĐỀ SỐ 3 Câu 1 (8,0 điểm)

Trang 4

Phải chăng chỉ có những điều ngọt ngào mới làm nên yêu thương?

Em hãy viết một bài văn ngắn, trình bày suy nghĩ, quan điểm của em để trả lời cho câu hỏitrên

Câu 2 (12,0 điểm)

Bàn về khả năng tác động của tác phẩm văn học đến tâm hồn con người, nhà văn Nguyễn

Đình Thi đã cho rằng: "Mỗi tác phẩm như rọi vào bên trong chúng ta một ánh sáng riêng, không bao giờ nhòa đi "

(Tiếng nói của văn nghệ - SGK Ngữ văn 9, tập 2, trang 14)

Em hiểu như thế nào về ý kiến trên?

Từ bài thơ Ánh trăng (Nguyễn Duy) hãy phân tích và làm rõ ánh sáng riêng mà tác phẩm này đã soi rọi vào tâm hồn em

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN LỚP 9

Câu 1 (8,0 điểm)

* Lưu ý: Đây là dạng đề mở Vấn đề mà đề bài nêu ra lại được diễn đạt bằng một câu nghivấn HS trả lời câu hỏi đề bài nêu ra, từ đó thể hiện được tư tưởng, quan điểm của bảnthân Với vấn đề mở như thế này, không gò bó bắt buộc học sinh phải trả lời theo khuônmẫu HS được bày tỏ quan điểm của cá nhân: Có thể đồng tình hoàn toàn, có thể chỉ đồngtình với một khía cạnh nào đó của vấn đề Điều quan trọng nhất là phải có lí lẽ, có lập luậnđể làm sáng tỏ ý kiến, đảm bảo sự đúng đắn, lô-gíc Giám khảo chấm chủ yếu căn cứ vàocách tư duy, vốn kiến thức, sự hiểu biết, cách lập luận, lí lẽ của HS thể hiện trong bài làmđể đánh giá

1 Giải thích, xác định được vấn đề cần nghị luận (Phần này cho: 2,0 điểm)

 Những điều ngọt ngào: Là những lời nói ngọt, những cử chỉ thái độ cư xử dịu dàng, âuyếm , những hành động mang ý nghĩa tích cực như: Động viên, khen ngợi, tán dương,chiều chuộng, cưng nựng

 Yêu thương: Là tình cảm yêu mến, ưu ái, gắn bó giữa người với người

=> Ý kiến này đã gợi ra cho mỗi chúng ta suy ngẫm về cách thể hiện tình yêu thươngtrong cuộc sống: Người ta thường nghĩ những điều ngọt ngào mới là biểu hiện của tìnhyêu thương, nhưng thực ra có nhiều cách biểu hiện tình yêu thương

2 Bàn luận về vấn đề: (Phần này cho: 4,0 điểm)

 Những điều ngọt ngào luôn đem lại cho người ta cảm giác vui sướng, hạnh phúc Nólàm ta thấy hài lòng, thích thú, đôi khi khiến ta có thêm niềm say mê, quyết tâm (Vídụ: Sự quan tâm, chiều chuộng , những lời khen ngợi, động viên khích lệ của thầy cô,cha mẹ , lời khen, lời tán dương của bạn bè ) => Vì vậy khi đón nhận những điềungọt ngào thì ta thường coi đó là biểu hiện của tình yêu thương (HS lấy dẫn chứng,phân tích )

 Nhưng không phải lúc nào những điều ngọt ngào cũng làm nên yêu thương Nhiều khisự khắt khe, nghiêm khắc, thậm chí những điều cay đắng cũng là biểu hiện của tìnhyêu thương Những điều ấy có thể khiến ta cảm thấy khó chịu, nhưng nó lại xuất pháttừ sự chân thành, từ mong muốn những điều tốt cho ta , đó cũng chính là biểu hiệncủa yêu thương thật sự (HS lấy dẫn chứng, phân tích, ví dụ như sự nghiêm khắc, khắt

Trang 5

khe, thái độ cứng rắn không dung túng cho con cái, cho học trò của cha mẹ, của thầycô , những lời nói thẳng nói thật của bạn bè )

 Trong thực tế cuộc sống, có những ngọt ngào không xuất phát từ yêu thương và cónhững điều cay đắng không làm nên yêu thương (HS lấy dẫn chứng, phân tích )

 Cuộc sống phong phú và muôn màu muôn vẻ, nếu chúng ta có cái nhìn phiến diện, đơngiản về tình yêu thương như vậy, nếu chỉ biết đón nhận tình yêu thương thông quanhững ngọt ngào thì nhiều khi ta sẽ bỏ lỡ nhiều yêu thương thực sự, cũng như phảinhận những yêu thương giả dối (HS lấy dẫn chứng, phân tích )

3 Bài học nhận thức và hành động: (Phần này cho: 2,0 điểm)

 Cần nhận thức đúng đắn về tình yêu thương: Không phải chỉ ngọt ngào mới làm nênyêu thương Cần biết lắng nghe, trân trọng cả những điều "không ngọt ngào", nếunhững điều ấy xuất phát từ sự chân thành, nếu những điều ấy là cần thiết để giúp tahoàn thiện hơn bản thân mình

 Biết trân trọng những tình yêu thương chân thành mà bản thân nhận được từ mọi ngườixung quanh

 Có ý thức và hành động cụ thể để đem sự yêu thương đến cho mọi người và cho chínhbản thân mình (Liên hệ bản thân)

Câu 2 (12,0 điểm)

1 Giải thích ý kiến

 Soi rọi vào tâm hồn: Làm bừng sáng, thức tỉnh những điều lương thiện, những điều tốtđẹp trong tâm hồn người đọc

 Ánh sáng riêng: Là những điều tốt đẹp nhất (những điều chân - thiện - mĩ) được gửigắm qua mỗi tác phẩm

 Không bao giờ nhòa đi: Không phai nhạt, không thể mất đi, nó được khắc sâu và trởthành ánh sáng của tâm hồn

=> Ý kiến của Nguyễn Đình Thi đã khẳng định sự tác động mạnh mẽ của tác phẩm vănhọc: Thức tỉnh tâm hồn con người, hướng con người những điều tốt đẹp nhất

=> Đây là chức năng giáo dục, chức năng cảm hóa của văn học

2 Phân tích, làm rõ vấn đề qua bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy

* Khái quát về tác phẩm:

 Hoàn cảnh ra đời của bài thơ: Khi chiến tranh kết thúc, người lính (Nguyễn Duy) trởvề với cuộc sống đời thường

 Đề tài: Bài thơ khai thác đề tài về đời sống nội tâm của người lính trong thời bình, giữacuộc sống đời thường

 Hai hình tượng nghệ thuật trung tâm là ánh trăng và người lính đã góp phần thể hiệnđược tư tưởng chủ đề của tác phẩm: Lối sống thủy chung tình nghĩa, không thờ ơ bạcbẽo với quá khứ, biết trân trọng giá trị của quá khứ

* Ánh sáng riêng từ bài thơ Ánh trăng:

 Hình ảnh vầng trăng gắn với những kỉ niệm tuổi thơ, gắn với kỉ niệm một thời línhchiến của nhà thơ đã đánh thức những kỉ niệm, những kí ức trong lòng mỗi người,đánh thức những cảm xúc trong trẻo, đẹp đẽ nhất trong mỗi chúng ta về thời quákhứ (HS phân tích hình ảnh vầng trăng trong hai khổ thơ đầu)

Trang 6

 Những tâm sự mà Nguyễn Duy gửi gắm qua bài thơ đã làm thức tỉnh trong lòng ngườiđọc nhiều điều thấm thía:

Giữa bộn bề lo toan của cuộc sống đời thường, giữa những vội vã gấp gáp của nhịpsống hiện đại, nhưng con người vẫn nên có những khoảnh khắc sống chậm lại đểnhìn lại quá khứ

Không được thờ ơ, phũ phàng với quá khứ Sống với ngày hôm nay nhưng không thểhoàn toàn xóa sạch kí ức của ngày hôm qua , luôn thủy chung, giữ trọn vẹn nghĩatình với quá khứ, trân trọng những điều thiêng liêng đẹp đẽ trong quá khứ (HSphân tích các khổ thơ 3, 4, 5, 6)

Dám dũng cảm đối diện với chính bản thân mình, đối diện với lương tâm mình để nhìnnhận rõ những sai lầm Khoảnh khắc lương tâm thức tỉnh là khi sự thánh thiện, lốisống tình nghĩa, thủy chung được thức tỉnh trong tâm hồn; sự vô tình vô nghĩa, tháiđộ sống thờ ơ vô cảm, thậm chí sự vô ơn, bạc bẽo bị đẩy lùi (HS phân tích cáigiật mình của nhà thơ trong câu thơ cuối)

* Liên hệ: Gắn vấn đề Nguyễn Duy đặt ra trong bài thơ vào cuộc sống đương thời và liênhệ với bản thân:

 Trong cuộc sống hiện đại đương thời, nhịp sống vội vàng, gấp gáp, con người có nhiều

to toan, bận rộn nên đôi khi thờ ơ với quá khứ, thậm chí sống nhanh, sống gấp, thờ ơvới cả những gì thân thuộc đang diễn ra ngay xung quanh mình (cả vô tình và cả hữuý) (HS lấy dẫn chứng và phân tích

 Liên hệ bản thân, rút ra bài học sâu sắc, thấm thía

3 Tổng kết, khái quát lại vấn đề

* Quay trở lại với ý kiến của Nguyễn Đình Thi:

 Khẳng định sự đúng đắn của ý kiến, khẳng định chức năng giáo dục, chức năng cảmhóa tâm hồn con người là chức năng quan trong nhất của văn học

 Khẳng định giá trị của bài thơ Ánh trăng: Có tính giáo dục, có sức mạnh làm thức tỉnhtâm hồn người đọc => Điều này làm nên giá trị nhân văn của tác phẩm

BỘ ĐỀ 4 Câu 1 (8,0 điểm)

Thử thách lớn nhất của con người là lúc thành công rực rỡ (G.Welles)

Trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên

Câu 2 (12,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng, đọc một câu thơ hay, người ta không thấy câu thơ, chỉ còn thấy tínhngười trong đó

Từ cảm nhận về bài thơ Nói với con của Y Phương, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

Đáp án đê thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 9

Câu 1

* Yêu cầu về kĩ năng: cần xác định đây là đề nghị luận xã hội về một vấn đề tư tưởng đạo

lí Học sinh có thể lựa chọn thao tác lập luận phù hợp, nhuần nhuyễn, huy động được cácchất liệu đời sống

* Yêu cầu về kiến thức: cần làm rõ những nội dung cơ bản sau:

Trang 7

Thành công rực rỡ là thử thách lớn vì:

 Đạt được thành công, con người thường có tâm lí dễ thỏa mãn, tự đắc, kiêu ngạo

 Đạt được thành công, con người thường ảo tưởng về khả năng của mình

 Khi ấy, thành công sẽ trở thành vật cản và triệt tiêu động lực phấn đấu của bản thântrên hành trình tiếp theo

 Thành công sẽ trở thành động lực cho mỗi người khi:

 Có tầm nhìn xa và tỉnh táo trước kết quả đã đạt được

 Biết đặt ra mục tiêu mới, lên kế hoạch hành động

 Không lãng phí thời gian và nỗ lực không ngừng

3 Mở rộng, nâng cao vấn đề

 Phê phán thái độ chủ quan, kiêu căng, tự mãn trước thành công

 Liên hệ: những trải nghiệm của chính bản thân

 Bài học nhận thức và hành động:

 Biết tự đánh giá, khiêm tốn để không bị choáng ngợp trước hào quang chiến thắng

 Cần có bản lĩnh và nghị lực để vươn tới những thành công mới

Câu 2

1 Giải thích

Câu thơ hay: là sản phẩm lao động sáng tạo của nhà thơ, kết tinh những tư tưởng, tình cảmmà nhà thơ muốn gửi gắm qua hình thức phù hợp

Đọc: là hành động tiếp nhận và thưởng thức của người đọc

Tình người: là tư tưởng, tình cảm, cảm xúc tạo nên giá trị nội dung của thơ

=> Quan niệm nhấn mạnh giá trị của thơ là những tư tưởng, tình cảm được biểu hiện trongthơ Tình cảm, cảm xúc càng sâu sắc, mãnh liệt, lớn lao càng khiến thơ lay động lòngngười

Trang 8

Tuy nhiên, nói "không thấy câu thơ" không có nghĩa là câu thơ không tồn tại mà hình thứcbiểu hiện đó đã đồng nhất với nội dung tình cảm của tác phẩm

3 Chứng minh

a Tình người trong bài thơ "Nói với con":

 Thể hiện qua lời cha nói với con về cội nguồn sinh dưỡng:

 Con lớn lên trong tình yêu thương, trong sự nâng niu và mong chờ của cha mẹ

 Con trưởng thành trong cuộc sống lao động, nghĩa tình của quê hương

 Thể hiện qua lời cha nói với con về những đức tính cao đẹp của người đồng mình:

 Ca ngợi người đồng mình sống vất vả mà mạnh mẽ, bền bỉ, gắn bó, chung thủy; cóý chí tự lực tự cường, biết chấp nhận và vượt qua gian nan thử thách bằng nghị lực,niềm tin

 Cha mong con biết sống nghĩa tình, thủy chung với quê hương; biết chấp nhận vàvượt qua gian nan thử thách; có một nhân cách cao đẹp, sức sống hồn nhiên,khoáng đạt, mạnh mẽ

 Cha dặn dò con phải biết giữ gìn và phát huy truyền thống quê hương và có ý chí vươnlên trong cuộc sống

=> Qua lời tâm tình của cha với con, nhà thơ Y Phương đã diễn tả xúc động, thấm thíatình cha con Tình cảm ấy đã hòa quyện với tình yêu quê hương, đất nước Từ đó khơi dậymạch nguồn đạo lý truyền thống của dân tộc

b Hình thức biểu đạt:

 Thể thơ: tự do, nhịp thơ linh hoạt

 Từ ngữ, hình ảnh: cụ thể, mộc mạc mà có tính khái quát, giàu chất thơ, rất tiêu biểucho cách tư duy của người miền núi

 Biện pháp nghệ thuật: điệp từ, điệp cấu trúc, so sánh, đối lập,

 Giọng điệu: tâm tình, thiết tha, thấm thía

4 Đánh giá

 Nói với con của nhà thơ Y Phương là một bài thơ hay Bài thơ đã thể hiện được tìnhcảm gia đình, quê hương, dân tộc chân thành, sâu sắc, thấm thía qua hình thức nghệthuật độc đáo, hấp dẫn

 Bài học đối với người sáng tác và người thưởng thức, tiếp nhận:

 Người sáng tác: người làm thơ bên cạnh sự sâu sắc, mãnh liệt của tình cảm, sựphong phú của cảm xúc cần nghiêm túc, công phu trong lao động nghệ thuật

 Người đọc: không ngừng trau dồi tri thức để hiểu và đồng cảm với tác giả

Trang 9

Thơ văn hiện đại Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975, ngoài hình ảnh người chiến sĩ trong sựnghiệp bảo vệ tổ quốc còn mang nhịp thở của con người lao động mới.

Bằng những tác phẩm thơ văn đã học, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

Câu 1

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ các ý chính sau:

* Giải thích, chứng minh:

Trong cuộc sống, con người thường có nhiều bạn bè nhưng không phải ai cũng là ngườidám đến với ta trong những thời điểm khó khăn nhất của cuộc đời ta

Người bạn tốt nhất là người sẵn sàng cùng ta đối mặt với khó khăn, hoạn nạn, giúp tavượt qua khó khăn, giữ vững niềm tin để vươn lên

(Học sinh lấy dẫn chứng trong đời sống để chứng minh)

* Nhận định, đánh giá: Quan niệm của M Gorki là một quan niệm đúng đắn về tình bạn.Quan niệm đó giúp mỗi người chúng ta hiểu rõ hơn sự đẹp đẽ của tình bạn, xây dựng đượccách nhìn đúng đắn về một người bạn tốt

Câu 2

1 Biết dẫn dắt và nêu vấn đề hình ảnh người chiến sĩ trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc vàhình ảnh người lao động mới trong thơ văn giai đoạn 1945 - 1975

2 Giải thích nhận định

Hiện thực của đất nước ta từ 1945 đến 1975 là hiện thực của những cuộc kháng chiến vệquốc vĩ đại và công cuộc xây dựng cuộc sống mới đi lên chủ nghĩa xã hội

Hiện thực đó đã tạo nên cho dân tộc Việt Nam một vóc dáng nổi bật: vóc dáng ngườichiến sĩ luôn trong tư thế chủ động chiến đấu chống kẻ thù, vóc dáng của con ngườimới xây dựng đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Hình ảnh người chiến sĩ và người lao động mới hoà quyện tạo nên vẻ đẹp của con ngườidân tộc Việt Nam Và điều này đã làm nên hơi thở, sức sống của văn học thời kì 1945 -

1975

3 Chứng minh

a Hình ảnh người chiến sĩ trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc

Họ là những con người ở mọi tầng lớp, lứa tuổi như: người nông dân mặc áo lính (Đồngchí của Chính Hữu), những chàng trai trí thức vừa rời ghế nhà trường (Bài thơ về tiểuđội xe không kính của Phạm Tiến Duật, là em bé liên lạc (Lượm của Tố Hữu), ngườilính trải qua hai cuộc kháng chiến như ông Sáu (Chiếc lược ngà của Nguyễn QuangSáng (1,0 điểm)

Họ là những người lính, người chiến sĩ có lòng yêu nước sâu sắc, có ý chí quyết tâm chiếnđấu chống kẻ thù xâm lược, bảo vệ tổ quốc (Dẫn chứng + phân tích)

Hoàn cảnh sống chiến đấu đầy khó khăn, gian khổ song họ luôn có tinh thần lạc quan vàtình đồng chí, đồng đội cao đẹp (Dẫn chứng + phân tích)

b Hình ảnh người lao động mới

* Họ xuất hiện với tư cách là những người làm chủ cuộc sống mới, họ lao động, cống hiếnmột cách hăng say, hào hứng, sẵn sàng hi sinh cả tuổi thanh xuân của mình vì những lítưởng cao cả và tương lai đất nước

Trang 10

 Người lao động trong "Đoàn thuyền đánh cá" của Huy Cận mang nhịp thở tươi vui,hăm hở, hoà mình cùng trời cao biển rộng: Họ ra khơi với niềm hân hoan trong câuhát, với ước mơ trong công việc, với niềm vui thắng lợi trong lao động Đó là nhữngcon người mang tầm vóc vũ trụ, hăm hở ra khơi bằng tất cả sức lực và trí tuệ của mình.(Dẫn chứng + phân tích).

 "Lặng lẽ SaPa" của Nguyễn Thành Long mang nhịp thở của người lao động mới Họ lànhững trí thức mới với phong cách sống đẹp, suy nghĩ đẹp, sống có lí tưởng, say mê,miệt mài trong công việc, quên mình vì cuộc sống chung, vô tư thầm lặng cống hiếnhết mình cho đất nước Cuộc sống của họ âm thầm, bình dị mà cao đẹp như nhân vậtanh thanh niên, cô kĩ sư, nhà khoa học nghiên cứu sét, ông kĩ sư trồng rau (Dẫnchứng + Phân tích)

4 Đánh giá, bình luận

Văn học Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975 đã đáp ứng được những yêu cầu của lịch sử vàthời đại Ở ngoài tiền tuyến khói lửa là hình ảnh của những người lính dũng cảm, kiêncường Nơi hậu phương là những người lao động bình dị mang nhịp thở của thời đại mới.Hình ảnh người chiến sĩ và người lao động đã kết tinh thành sức mạnh của con người vàdân tộc Việt Nam thế kỉ XX Các tác giả văn học thời kì này họ đồng thời vừa là nhà văn,nhà thơ, vừa là người lính, người chiến sĩ, người lao động cầm bút để ngợi ca về conngười dân tộc Việt với niềm say mê và tự hào Họ đã làm nên vẻ đẹp và sức sống mới chovăn học Việt Nam

5 Khẳng định vẻ đẹp của con người Việt Nam trong sự nghiệp chiến đấu bảo vệ và xâydựng đất nước Thành công của các tác phẩm trong việc xây dựng hình tượng tiêu biểucho vẻ đẹp ấy Suy nghĩ, liên hệ thực tế và liên hệ bản thân

BỘ ĐỀ 6

1.Nhà thơ Xécgây Exênin từng viết:

Thà tôi cháy vèo trong gió

Còn hơn thối rữa trên cànhViết một bài văn (không quá 400 chữ) trình bày suy nghĩ gì về lối sống cần có của mỗingười mà những câu thơ trên của Xécgây Exênin gợi ra cho em?

2.Tác phẩm lớn như rọi "vào bên trong chúng ta một thứ ánh sáng riêng."

(Nguyễn Đình Thi - Tiếng nói của văn nghệ)

Em hiểu như thế nào về ý kiến trên? Hãy nói về "ánh sáng riêng" mà truyện ngắn Lặng lẽ

Sa Pa của Nguyễn Thành Long đã "rọi vào" tâm hồn em

GỢI Ý:

a Giải thích

Bằng cách nói đối lập: "Thà >< còn hơn", cách dùng hình ảnh gây ấn tượng mạnh "cháyvèo trong gió >< thối rữa trên cành", nhà thơ Nga Xécgây Exênhin đã nêu ra một lựa chọndứt khoát: không thể sống mòn, sống thụ động Sống đích thực phải là lối sống chủ động,tích cực, dũng cảm, toả sáng hết mình

Trang 11

b Phân tích, lấy dẫn chứng cụ thể minh họa cho những biểu hiện tích cực của lối sống đó

 Sống chủ động, tích cực dũng cảm, tỏa sáng

Là lối sống mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, dám đấu tranh với cái xấu, tiêu cực ngoàixã hội và trong chính mình

Người dũng cảm dám đương đầu với mọi khó khăn trong cuộc sống, biết đứng lên sauthất bại Không chạy theo thời thượng, không chấp nhận cuộc sống "bên trong mộtđằng, bên ngoài một nẻo"

Sống "toàn tâm, toàn trí, toàn hồn" (Xuân Diệu), khẳng định cá tính, khẳng định sự tồn tại của mình bằng một sự nghiệp có ích

c Bình luận

 Sống dũng cảm không chỉ cần trong thời chiến tranh mà cả khi hoà bình, không phảichỉ đấu tranh với người khác mà ngay với chính mình

 Khẳng định cá tính song không phải là cách sống lập dị, khác thường

 Sống toả sáng không đồng nghĩa với sống gấp, sống vội, đốt mình trong những cuộcvui thác loạn Cần "sống chậm", sống có ích

 Không phải ai cũng có thể "cháy sáng" ở bề nổi dễ thấy Chúng ta sống và cống hiếnhết mình, dù lặng lẽ, đó cũng là một cách "cháy sáng" (D/c)

 Phê phán những biểu hiện của lối sống "thối rữa trên cành": sống mờ nhạt, bình quânchủ nghĩa

d Bài học nhận thức và hành động

 Đời người hữu hạn, do đó, mỗi con người cần biết quí trọng đời sống của chính mình.Đồng thời, phải biết lựa chọn lối sống tích cực, có ý nghĩa, để "không sống hoài, sốngphí" những năm tháng của tuổi thanh xuân

 Muốn toả sáng, con người phải có ước mơ, hoài bão và quyết tâm thực hiện hoài bãoấy Biết hi sinh vì lợi ích chung: "Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình" (Tố Hữu) Cóthể nói, cống hiến hết mình là cách toả sáng nhất

 Lối sống mà Xecgây Exênhin đưa ra vẫn là lời khuyên bổ ích cho thế hệ trẻ noi theo.Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cơ bản đáp ứng được những nộidung sau:

a Giải thích

 Tác phẩm lớn": tác phẩm mang dấu ấn của từng giai đoạn, từng thời kì, mở ra trướcmắt người đọc những hiểu biết phong phú về cuộc sống xã hội con người, hướng conngười đến những điều tốt đẹp Vẻ đẹp thẩm mĩ của tác phẩm làm lay động bao trái timngười đọc và có sức sống lâu bền với thời gian

 "Ánh sáng" của tác phẩm: là cảm xúc, tâm sự, tấm lòng, tinh thần của thời đại mànhà văn đã chuyển hoá vào trong tác phẩm

 "rọi vào bên trong": là khả năng kì diệu trong việc tác động vào nhận thức, tư tưởng,tình cảm của ta, chiếu toả soi rọi vào sâu thẳm tâm trí ta, làm thay đổi mắt ta nhìn, óc

ta nghĩ

Trang 12

 Mỗi tác phẩm mang một ánh sáng riêng in đậm dấu ấn, phong cách riêng của nhà văn,từ cách đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, bày tỏ quan điểm, cách nhìn cuộc sống đều mangnét riêng độc đáo.

b Chứng minh qua tác phẩm: Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn Thành Long

 Lặng lẽ Sa Pa là một truyện ngắn nhẹ nhàng, trong trẻo, giàu chất thơ của NguyễnThành Long Đây là một tác phẩm đẹp từ nội dung đến hình thức nghệ thuật Trong tácphẩm nhà văn đã xây dựng được những hình tượng nhân vật độc đáo, giàu lí tưởng tiêubiểu cho phẩm chất của con người Việt Nam trong công cuộc lao động xây dựng quêhương đất nước

 Trước hết về giá trị nội dung: có thể xem tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trongcách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫungười của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ, hi sinh nhưng cũng thật trong sángđẹp đẽ

 Ánh sáng người đọc đón nhận từ tác phẩm trước hết là âm vang của cuộc gặp gỡgiữa ông hoạ sĩ, cô kĩ sư nông nghiệp và anh thanh niên khí tượng Ở những conngười này ánh lên những phẩm chất tốt đẹp đã thành bản chất bền vững, nhữngquan niệm đạo đức trong sáng, cao cả và một ý chí kiên định cách mạng, tất cả đãđược tôi luyện trong thử thách của chiến tranh, nay đang được tiếp tục củng cố,phát huy trong công cuộc xây dựng xã hội mới (Dẫn chứng và phân tích dẫnchứng)

 Tác phẩm rọi vào trong lòng người đọc những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sốngcủa lao động tự giác về con người và về nghệ thuật Cuộc sống của mỗi người chỉthật sự có ý nghĩa khi mọi việc làm của họ đều xuất phát từ tình yêu cuộc sống, yêucon người, yêu mến tự hào về mảnh đất mình đang sống Con người cần phải biếtsống có lý tưởng, say mê với công việc, hiểu được ý nghĩa công việc mình làm Vẻđẹp của con người lao động chính là mảnh đất màu mỡ để người nghệ sĩ ươmmầm (Dẫn chứng và phân tích dẫn chứng)

 Về giá trị nghệ thuật: thứ ánh sáng đặc biệt của Lặng lẽ Sa Pa mà người đọc cảm nhậnđược toả ra từ chất thơ bàng bạc xuyên suốt tác phẩm

 Chất thơ trong cốt truyện, chất thơ thấm đượm trong bức tranh phong cảnh thiênnhiên Mỗi câu mỗi chữ khắc hoạ bức tranh thiên nhiên đều giàu sức tạo hình, rực

rỡ sắc màu, nhịp điệu êm ái như một bài thơ Cảm xúc trước cảnh mới lạ ấy truyềncho người đọc những rung động thẩm mĩ về vẻ đẹp của tác phẩm, làm dội lên ướcmuốn một lần được đặt chân lên Sa Pa (Dẫn chứng và phân tích dẫn chứng)

 Chất thơ trong nét đẹp tâm hồn của nhân vật, trong ngôn ngữ và giọng điệu kểchuyện nhẹ nhàng trong sáng Ngôn ngữ truyện như dòng nước mát trôi vào tâm tríngười đọc, khơi gợi bao khao khát về một vùng đất lặng lẽ mà thơ mộng (Dẫnchứng và phân tích dẫn chứng)

 Ánh sáng toả ra từ Lặng lẽ Sa Pa là một thứ ánh sáng rất riêng Nó đem lại cho ngườiđọc những cảm nhận mới mẻ thâm trầm, sâu sắc: Lặng lẽ Sa Pa - mới đọc tên, ngỡ nhàvăn nói về một điều gì im ắng, hắt hiu, giá lạnh; nhưng kì diệu thay trong cái lặng lẽcủa Sa Pa vẫn ngân lên những âm thanh trong sáng, vẫn ánh lên những sắc màu lung

Trang 13

linh, lan toả hơi ấm tình người và sự sống Từ đó làm cho người đọc thấy tin yêu cuộcsống, bồi đắp lí tưởng sống cao đẹp - sống cống hiến dựng xây quê hương đất nước.

c Đánh giá và liên hệ bản thân

 Tác phẩm nghệ thuật, tác phẩm nghệ thuật lớn là con đẻ tinh thần của nhà văn Nóđược tạo ra bằng quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc và sáng tạo

 Tác phẩm lớn sẽ chiếu tỏa, soi rọi; có khả năng giáo dục, cảm hóa sâu sắc tới nhậnthức và hành động của bạn đọc nhiều thế hệ (liên hệ bản thân)

BỘ ĐỀ 7

1.Viết bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về câu nói sau: "Con người sinh ra khôngphải để tan biến như một hạt cát vô danh Họ sinh ra để in dấu lại trên mặt đất, in dấutrong tim người khác" (Xu khôm linski)

2.Ra-xum Ga-đa-tốp được mệnh danh là nhà thơ của mọi thời đại có dành cho báo NướcNga văn học một cuộc trò chuyện, trong đó bày tỏ sâu sắc suy nghĩ của mình về văn học:

" Nền tảng của bất kì tác phẩm nào phải là chân lí được khắc họa bằng tất cả tài nghệ củanhà văn Cần phải hát đúng giai điệu về thời đại mình và phải miêu tả nó một cách trungthực bằng những hình ảnh hấp dẫn, không một chút giả tạo"

(Đọc hiểu văn bản, SGK Ngữ văn 9 – 2005, trang 160)

Em hiểu lời bàn trên như thế nào? Bằng sự hiểu biết của mình về hoàn cảnh lịch sử đấtnước, con người Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ, hãy làmsáng tỏ lời bàn ấy qua tác phẩm "Đồng chí" của Chính Hữu và "Bài thơ về tiểu đội xekhông kính" của Phạm Tiến Duật

1 HS có thể khai thác vấn đề theo nhiều hướng, nhưng cần làm rõ các ý cơ bản sau:

Giải thích ý nghĩa câu nói: Bằng cách nói hình ảnh so sánh, ẩn dụ, câu nói khẳng định conngười sinh ra không chỉ để sống một cuộc đời tầm thường, vô vị Đã sinh ra trong cuộcđời, con người phải khẳng định vai trò tích cực của mình với xã hội, những người xungquanh, phải sống có ích, tốt đẹp

Vận dụng lí lẽ để khẳng định vấn đề:

Con người sinh ra nếu không có lí tưởng sống, cuộc sống sẽ trở nên nhàm chán, vô vị,sống buông xuôi, thậm chí buông thả, bất cần đời

Sống phải có công danh, sự nghiệp, giúp ích cho đời Vì khi sinh ra trong trời đất là tađã mang món nợ với cuộc đời Mỗi người cần trả sòng phẳng món nợ sâu nặng đó.Khi có quan niệm sống có ích, sống tốt đẹp ta sẽ thấy cuộc đời đẹp, đáng sống

Có cống hiến cho đời bằng những việc làm cụ thể, con người mới có thể in dấu củamình trong xã hội Và biết sống cho người khác, vì người khác là yêu tố quan trọngcó ý nghĩa quyết định để con người in dấu trong tim người khác

Nêu dẫn chứng minh họa:

Cha mẹ in dấu trong tim con cái bằng sự chăm sóc, nuôi dưỡng, tình yêu thương, dạydỗ chu đáo

Trang 14

Có những anh hùng dân tộc in dấu trên mặt đất và trong tim chúng ta bằng những hànhđộng chiến đấu phi thường và sự hy sinh anh dũng

Các bậc vĩ nhân in dấu trên mặt đất và trong tim chúng ta bằng sự nghiệp lừng lẫy, sựđóng góp lớn lao cho cuộc đời bằng tấm gương đạo đức sáng ngời: Bác Hồ, Lê-nin,

Những kẻ sống chủ nghĩa cá nhân, sống với tham vọng điện cuồng Những ngườisống mà như chết hay sống lay lắt trong cuộc đời, ăn bám gia đình và xã hội không bao giờ in dấu lại trên mặt đất, in dấu trong tim người khác

Nhận thức hành động đúng cần có: Mỗi người sinh ra cần có quan niệm sống tốt đẹp, tíchcực, để lại danh thơm, tiếng tốt; biết sống vì người khác, biết đóng góp công sức chocuộc đời chung (Như học tập, lao động tốt, giúp đỡ người khác, lên tiếng với hànhđộng xấu chắc chắn sẽ được in dấu lại trên mặt đất, in dấu trong tim người khác) 2.HS có thể khai thác vấn đề theo nhiều hướng, nhưng cần làm rõ các ý cơ bản sau:

* Dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận:

Văn học nghệ thuật bao giờ cũng lấy chất liệu từ đời sống hiện thực khách quan Ngườinghệ sĩ phải phản ánh hiện thực đó một cách vừa trung thực vừa sáng tạo

Dẫn lời nhận xét của Ra-xum Ga-đa-top

Khái quát hoàn cảnh đất nước Việt Nam nửa cuối thế kỉ XX – đương đầu với TD Pháp vàĐế quốc Mĩ Văn học cách mạng đã hướng ngòi bút vào hiện thực ấy, ca hát về thời đạimình khổ đau mà vô cùng vĩ đại, trong đó có Đồng chí của Chính Hữu và Bài thơ vềtiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật

* Giải thích khái niệm trong nhận định về mối quan hệ giữa cuộc sống - tác giả - tác phẩmChân lí là sự phản ánh sự vật hiện tượng của hiện thực vào nhận thức của con người đúngnhư chúng tồn tại

Văn học là thư kí của cuộc sống hiện thực, là tấm gương phản chiếu hiện thực thông qualăng kính chủ quan và sự sáng tạo của người cầm bút Hiện thực được phản ánh phảitrung thực, phù hợp với hoàn cảnh của thời đại: " Nền tảng của bất kì tác phẩm nàophải là chân lí được khắc họa bằng tất cả tài nghệ của nhà văn"

Với tài năng của người nghệ sĩ, hiện thực cuộc sống được ghi lại trong tác phẩm bằngnhững hình ảnh hấp dẫn và sáng tạo để tác phẩm đó sống mãi với thời gian Vì vậy,văn học thường mang nội dung cụ thể của thời đại mình

* Chứng minh nhận định của Ga-đa-tôp: nền tảng chân lý qua hai tác phẩm Đồng chí(Chính Hữu), Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật)

Nền tảng chân lý của bài thơ Đồng chí là hiện thực của đất nước trong cuộc kháng chiếntrường kỳ chống thực dân Pháp từ 1946 - 1954 Dân tộc ta tiến hành cuộc kháng chiếnvới bao khó khăn, gian khổ và thiếu thốn Lực lượng chính là nông dân Họ sẵn sàng hisinh tất cả sức người sức của để giành lấy độc lập, tự do Và bài Đồng chí được sángtác năm 1948, sau chiến dịch Việt Bắc của quân và dân ta đánh thắng cuộc tiến côngquy mô lớn của quân Pháp cuối năm 1947 lên khu căn cứ địa Việt Bắc Chính Hữu –một nhà thơ, một người chiến sĩ lúc đó là chính trị viên đại đội thuộc trung đoàn Thủ

đô, cùng đơn vị của mình tham gia chiến đấu suốt chiến dịch Bài thơ ra đời là kết quả

Trang 15

của những trải nghiệm thực và những cảm xúc sâu xa, mạnh mẽ của tác giả với nhữngngười đồng đội trong chiến dịch Việt Bắc.

Nền tảng chân lý của Bài thơ về tiểu đội xe không kính là hiện thực của đất nước trongcuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước từ năm 1954 đến 1975 Miền Bắc vừa xây dựngđất nước, vừa làm hậu phương vững chắc cho miền Nam Giặc Mỹ đã gây ra cuộcchiến tranh hủy diệt, tàn khốc với dân tộc Việt Nam Song cả dân tộc với tinh thần độclập, tự do đã đoàn kết đứng dậy đấu tranh, quyết đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụynhào Đặc biệt là tinh thần của lớp thanh niên quyết "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước"(Tố Hữu) Phạm Tiến Duật cũng là một nhà thơ - chiến sĩ có mặt trong đội ngũ trùngtrùng điệp điệp ấy Ông đã sáng tác Bài thơ về tiểu đội xe không kính năm 1969, khiông trực tiếp ngồi trên những chiếc xe không kính "hở hông hốc" (lời tác giả) cùngđoàn xe tiến thẳng vào miền Nam qua tuyến đường Trường Sơn

=> Hai bài thơ đã phản ánh trung thành hiện thực chiến tranh của đất nước: khổ đau mà vĩđại, bi tráng mà hào hùng Khẳng định chân lý bất biến của dân tộc: "Không có gì quý hơnđộc lập, tự do!" (Hồ Chí Minh)

* Giai điệu về thời đại được phản ánh một cách chân thực, sinh động, hấp dẫn qua hai thiphẩm

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu:

Giai điệu về thời đại được nhà thơ Chính Hữu khai thác từ hiện thực của cuộc chiếnđấu đầy khó khăn gian khổ, hi sinh của người lính trong buổi đầu kháng chiếnchống thực dân Pháp xâm lược Hệ thống hình ảnh trong bài thơ từ hiện thực đó đivào tác phẩm không hề tô vẽ Cũng nhờ vậy mà vẻ đẹp đồng chí được tỏa sáng.Đồng chí - họ là những người lính nông dân từ những vùng quê nghèo khó hội tụ vềthành đồng chí đồng đội, đồng chí hướng, đồng nhiệm vụ cầm súng bảo vệ độc lập,tự do cho dân tộc Buổi đầu xa lạ để rồi thành "tri kỉ", thành "đồng chí", "thươngnhau tay nắm lấy bàn tay" vượt lên tất cả

Họ cùng chung cuộc sống gian nan, thiếu thốn: "sốt run người vầng trán ướt mồ hôi",

"áo rách","quần vá", "miệng cười buốt giá", "chân không giầy", "rừng hoang sươngmuối"

Gian nan, thiếu thốn, hi sinh nhưng lí tưởng của người lính vô cùng cao đẹp Đó là lítưởng chiến đấu bảo vệ đất nước Vẻ đẹp chân thực nhưng cũng rất hào hoa củangười lính được nhà thơ thể hiện bằng hình ảnh nghệ thuật đầy sáng tạo: "Đầu súngtrăng treo" Bút pháp lãng mạn bay bổng ở hình ảnh kết thúc của bài thơ để lại ấntượng, dư ba trong tâm hồn người đọc

=> Hình ảnh người lính thể hiện lên chân thực, giản dị, gắn bó keo sơn trong mọi hoàncảnh Vất vả, gian nan nhưng họ vẫn lạc quan, vẫn tin ở thắng lợi cuối cùng Bài thơ Đồngchí trở thành biểu tượng cho thơ ca kháng chiến chống Pháp

Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật

Giai điệu về thời đại được nhà thơ khai thác từ hiện thực những chiếc xe không kínhvà người chiến sĩ lái xe trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm khángchiến chống Mỹ Giặc Mĩ bắn phá miền Bắc ác liệt với âm mưu hủy diệt, chặnđứng con đường huyết mạch nối liền hai miền Nam - Bắc Dưới mưa bom bão đạn

Trang 16

của kẻ thù, những chiếc xe vận tải tiếp sức cho tiền tuyến đã bị biến dạng: khôngkính, không đèn, không mui Song chẳng kẻ thù nào ngăn nổi bước ta đi, nhữngchiếc xe vẫn ngày đêm băng qua bom đạn tiến thẳng ra mặt trận, đã trở thành biểutượng của một dân tộc anh hùng, phản ánh đúng tính chất khốc liệt của cuộc chiến.Hình ảnh thơ trần trụi nhưng lại là hình ảnh độc đáo, đầy sáng tạo của nhà thơ Nhờđó mà bài thơ đã được lưu truyền rộng rãi trong công chúng, được nhiều người ưathích.

Song cái giai điệu về thời đại mà nhà thơ Phạm Tiến Duật muốn ca hát, đó là vẻ đẹphình tượng người chiến sĩ lái xe Với tư thế ung dung, tinh thần lạc quan, yêu đời,thái độ coi thường hiểm nguy, thử thách, trẻ trung hồn nhiên, ấm áp tinh thần đồngđội, ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam của người lính trẻ, nhà thơ đã tạc nênchân dung người lính - tuổi trẻ Việt Nam thời chống Mĩ: bất khuất, kiên cường,kiêu hùng và lãng mạn

=> Bài thơ vừa mang thanh khí của thời đại, vừa mang tầm vóc lịch sử Đó là tiếng nói củacuộc sống hiện thực hào hùng, oanh liệt thời chống Mĩ Nó là biểu tượng anh hùng tuyệtvời về người lính Trường Sơn Bài thơ góp phần làm sống mãi hình ảnh thế hệ thanh niênthời đại Hồ Chí Minh gian khổ mà oanh liệt, "Vang tự hào giữa thế kỉ hai mươi" (Tố Hữu)

* Đánh giá khái quát:

Hai bài thơ là hai giai điệu minh chứng cho thực tế lịch sử; là bài ca ca ngợi về người línhgiúp thế hệ sau thấy được thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ giankhổ, hi sinh nhưng rất anh hùng

Bằng tài năng, tâm huyết và sự sáng tạo, Chính Hữu và Phạm Tiến Duật đã góp mặt vàothơ ca kháng chiến hai thi phẩm - hai bài ca sống mãi với thời gian làm rung động lòngngười Vẻ đẹp của nó đã chứng minh cho nhận định của Ra-xum Ga-đa-tôp là hoàntoàn đúng đắn: "hát đúng giai điệu về thời đại của mình" và "miêu tả một cách trungthực bằng hình ảnh hấp dẫn, không một chút giả tạo"

BỘ ĐỀ 8 Câu 1 (8,0 điểm): Cho văn bản

Điều gì là quan trọng?

Chuyện xảy ra tại một trường trung học

Thầy giáo giơ cao một tờ giấy trắng, trên đó có một vệt đen dài và đặt câu hỏi với họcsinh:

- Các em có thấy gì không?

Cả phòng học vang lên câu trả lời:

- Đó là một vệt đen

Thầy giáo nhận xét:

- Các em trả lời không sai Nhưng không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư?

Và thầy kết luận:

Định dạng
Số trang	33
Dung lượng	48,37 KB