- Giáo viên sẽ yêu cầu học sinh thực hiện các nhiệm vụ, làm các bài tập cụ thể giống như các nhiệm vụ, bài tập trong bước hình thành kiến thức, để diễn đạt được đúng kiến thức hoặc mô tả[r]
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ TẬP HUẤN BÀI 1: Một số vấn đề chung về mô hình trường học mới cấp THCS
I Thông tin chung
1 Sở GDĐT: Hà Nam
2 Môn học: Toán
3 Thông tin nhóm (Bao gồm những thành viên tham gia qua mạng)
1 Lại Hải Trung THCS Thanh
Sơn – Kim Bảng – Hà Nam
0913289392-info@123doc.org
Nhóm trưởng
2 Đào Quốc Huy Sở GD&ĐT
Hà Nam
0904276699
II Nội dung:
1 Đặc điểm nổi bật của mô hình trường học mới cấp trung học cơ sở là gì?
- Hoạt động học của học sinh được coi là trung tâm của quá trình dạy học Học sinh sẽ được giáo viên hướng dẫn để chiếm lĩnh kiến thức Học sinh tự thiết lập tiến độ và các bước đi cho quá trình học tập, với một chương trình tự học theo từng bước và tăng cường sự ưu việt của hoạt động nhóm Học sinh được khuyến khích, tạo cơ hội tham gia tích cực vào các hoạt động học tập, đặc biệt là hoạt động theo nhóm và tự học Từ đó, các em có thể khám phá và chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng mới; đồng thời phát triển nhiều phẩm chất và năng lực quan trọng như: tính chủ động, tự tin, khả năng suy nghĩ độc lập, năng lực tư duy phê phán và
tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác Giáo viên tận dụng khả năng tổ chức các hoạt động để giúp học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng vào cuộc sống
- Tài liệu hướng dẫn học tập được thiết kế cho học sinh hoạt động, học nhóm, tự học; dùng chung cho giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh Trong tài liệu, cấu trúc các hoạt động học tập theo các chủ đề; cung cấp kiến thức học kết hợp hướng dẫn phương pháp, hình thức học và phương pháp tư duy; nội dung học lồng ghép với các bước của các hoạt động học tập
- Giáo viên duy trì một môi trường học tập cởi mở, thân thiện, hiệu quả và đóng vai trò là người hướng dẫn học, quan tâm đến sự khác biệt trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh Thông qua tổ chức các hoạt động của Hội đồng tự quản
Trang 2học sinh, góc học tập, góc cộng đồng,… và hoạt động nhóm để hỗ trợ tích cực cho học tập và giáo dục học sinh Từ đó học sinh được tự chủ, có trách nhiệm với hoạt động học tập của mình; rèn luyện, phát triển khả năng giao tiếp và lãnh đạo; nâng cao các phẩm chất và phong cách con người
- Nhà trường thiết lập mối liên hệ chặt chẽ với cha mẹ học sinh và cộng đồng, trong đó các thành viên của gia đình được tham gia vào quá trình giáo dục
và các dự án học tập tại cộng đồng
- Đánh giá học sinh thường xuyên theo quá trình học tập nhằm kiểm tra và hướng dẫn phương pháp học tập có hiệu quả cho học sinh Coi trọng việc học sinh
tự đánh giá, đánh gia lẫn nhau và đánh giá của cha mẹhọc sinh, cộng đồng Kết hợp đánh giá kiến thức, kỹ năng với đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh
- Giáo viên có vị trí mới, được bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình
độ và năng lực nghề nghiệp, đáp ứng vai trò quan trọng là người hướng dẫn, tổ chức và quyết định trong các hoạt động học tập, giáo dục, đánh giá học sinh và phối hợp với cha mẹ học sinh và cộng đồng
2 Điểm quan trọng nhất của mỗi hoạt động học (Hoạt động khởi động; Hoạt động hình thành kiến thức; Hoạt động luyện tập; Hoạt động vận dụng; Hoạt động tìm tòi, mở rộng) trong bài học theo mô hình trường học mới là gì ?
a Hoạt động khởi động
- Mục đích của hoạt động này là tạo tâm thế, sự hứng thú, ham học tập, muốn tìm hiểu kiến thức của học sinh
- Chọn cách thức hoạt động sao cho phù hợp: cá nhân, cặp, nhóm, cả lớp
- Giáo viên sẽ tạo tình huống và giao nhiệm vụ cho học sinh dựa trên việc huy động kiến thức, kinh nghiệm của bản thân học sinh có liên quan đến vấn đề xuất hiện trong tài liệu hướng dẫn học
- Vẫn cần có sự dẫn dắt kiến thức của những bài học trước để học sinh hiểu sâu kiến thức đã biết và tò mò khám phá kiến thức mới, kiến thức còn thiếu
- Tình huống học tập được tạo ra phải theo hướng mở để kích thích học sinh
- Trong trường hợp HS trả lời đúng hết các câu hỏi trong hoạt động thì giáo viên có thể chủ động thay đổi nội dung của tài liệu hoặc bổ sung thêm câu hỏi cho hợp lý
- Hoạt động này có tác dụng kết nối kiến thức cũ – mới, tao tình huống học tập cho toàn bài, tạo hứng khởi cho học sinh đồng thời kết nối với mục tiêu bài học
- Cần đánh giá học sinh thông qua việc quan sát nội dung làm việc, lời phát biểu, sản phẩm của học sinh
Trang 3- Hoạt động có thể thực hiện ở cuối bài học trước Tuy nhiên phải phù hợp với từng bài
- Đối với học sinh yếu kém, giáo viên phải giúp đỡ một cách kịp thời, tỉ mỉ, nhẹ nhàng để học sinh theo kịp các bạn trong từng nội dung
- Thời gian cho hoạt động khởi động tùy vào tổng thể kiến thức của bài học, tổng số các hoạt động của bài học
b Hoạt động hình thành kiến thức
- Mục đích của hoạt động này là giúp HS lĩnh hội được kiến thức, kỹ năng mới
và đưa các kiến thức, kỹ năng mới vào hệ thống kiến thức, kỹ năng đã có của bản thân
- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh phải có nội dung, hình thức, phương tiên, học liệu và quy định thời gian Chuyển giao nhiệm vụ phải đạt được tiêu chí: sinh động, tường minh, rõ ràng, đặc biệt giáo viên phải quan sát được học sinh
- Không được thay đổi nội dung trong hoạt động nhưng có thể thay đổi cách thức, phương tiện, phương pháp, học liệu, thời gian… miễn sao đạt được mục tiêu của bài học
- Trong hoạt động này giáo viên không đọc cho học sinh ghi, không bắt học sinh chép theo sách, mà giáo viên hướng dẫn học sinh biết cách tổng hợp sau khi nghe các bạn báo cáo sản phẩm và kiến thức chốt của giáo viên
- Trình độ tiếp nhận của học sinh khác nhau nên khi nhóm, cá nhân nào có sản phẩm trước thì giáo viên sẽ giao thêm câu hỏi nâng cao hoặc giao giúp đỡ các bạn khác Nếu học sinh làm xong các hoạt động, giáo viên giao tiếp các hoạt động tiếp theo hoặc một dự án học tập mới
- Giáo viên cần ứng dụng công nghệ thông tin sao cho phù hợp với nội dung bài học và từng hoạt động học cụ thể
c Hoạt động luyện tập
- Mục đích của hoạt động này là giúp học sinh củng cố, hoàn thiện, khắc sâu kiến thức, kỹ năng vừa lĩnh hội được
- Giáo viên sẽ yêu cầu học sinh thực hiện các nhiệm vụ, làm các bài tập cụ thể giống như các nhiệm vụ, bài tập trong bước hình thành kiến thức, để diễn đạt được đúng kiến thức hoặc mô tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách của riêng mình, từ đó áp dụng trực tiếp kiến thức, kĩ năng đã biết để giải quyết các tình huống/vấn đề trong học tập
- Giáo viên có thể thay đổi câu hỏi và phương thức nhưng không thay đổi nội dung Các câu hỏi thay đổi phải thiên về năng lực (phải hình thành những năng
Trang 4lực gì qua bài tập) Và hoạt động này thiên về cá nhân, cặp, nhóm chứ không luyện tập toàn lớp
- Có thể học xong đến đâu luyện tập đến đó hoặc học hết rồi mới luyện tập Tuy nhiên giáo viên cần vận dụng cho thật phù hợp để đạt hiệu quả cao nhất
d Hoạt động vận dụng
- Mục đích của hoạt động này là giúp học sinh vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để giải quyết các tình huống/vấn đề mới, không giống với những tình huống/vấn đề đã được hướng dẫn hay đưa ra những phản hồi hợp lí trước một tình huống/vấn đề mới trong học tập hoặc trong cuộc sống
- Hoạt động này hạn chế ra theo cặp, nhóm mà thiên về trao đổi với người thân Với kiến thức, kinh nghiệm và những hiểu biết của mình, người thân sẽ giúp học sinh hiểu về các vấn đề trao đổi, từ đó giúp học sinh khắc sâu kiến thức
- Giáo viên sẽ hướng dẫn học sinh kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng
đã học để giải quyết thành công tình huống/vấn đề tương tự tình huống/vấn đề đã học Đây có thể là những hoạt động mang tính nghiên cứu, sáng tạo, vì thế cần hướng dẫn học sinh tranh thủ sự hướng dẫn của gia đình, địa phương để hoàn thành nhiệm vụ học tập Trước một vấn đề, học sinh có thể có nhiều cách giải quyết khác nhau
- Cách giải quyết các câu hỏi trong hoạt động giáo viên có thể thay đổi sao cho vẫn đúng nội dung nhưng lại phù hợp với địa phương, vùng miền
e Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Khi học sinh chưa thỏa mãn với kiến thức mình thu nhận được mà muốn khám phá, tìm hiểu, mở rộng thì giáo viên cần khuyến khích học sinh
- Trên cơ sở học sinh đặt ra các tình huống có vấn đề nảy sinh từ bài học, từ thực tiến cuộc sống, giáo viên sẽ hướng dẫn các em vận dụng kiến các kĩ năng, kiến thức đã có để giải quyết các tình huống
- Hoạt động này giáo viên hướng dẫn ngoài giờ học khi học sinh chủ động hỏi
và đưa kế hoạch Sau đó trên cơ sở sản phẩm học sinh có được giáo viên sẽ đánh giá sản phẩm và khuyến khích các em tiếp thúc tìm tòi, mở rộng
Một số ví dụ:
+ Thực hiện thí nghiệm trong phòng thí nghiệm của nhà trường để chứng minh cho kiến thức đã học;
+ Tìm kiếm tư liệu và minh chứng để chứng minh cho một kiến thức đã học hoặc làm rõ về một sự kiện, một di tích hay một di sản
Trang 5+ Xác định một vấn đề để báo cáo sau một chuyến tham quan thực tế, đọc một bài văn hay xem một bộ phim khoa học;
+ Sáng tác một điệu nhảy, một bài hát, một điệu nhạc; viết và thể hiện một bài thuyết trình; sáng tác và thể hiện một tiểu phẩm;
+ Vận dụng kiến thức đã học để giải thích các tình huống thực tiễn
3 Hội đồng tự quản học sinh có vai trò gì trong hoạt động học của học sinh trong/ngoài giờ học trên lớp?
- Hội đồng tự quản học sinh là một tổ chức của học sinh, do học sinh thành lập ở từng lớp dưới sự hướng dẫn của giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh để
tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi của chính các em đồng thời quản lí, giám sát, điều chỉnh các hoạt động đó
- Hội đồng tự quản bao gồm: Chủ tịch Hội đồng tự quản, các phó chủ tịch, các ban…
- Vai trò của Hội đồng tự quản:
+ Quản lý các ban, cùng các bạn trong lớp xây dựng nội quy lớp, thay mặt các bạn liên hệ với các giáo viên, các ban trong trường, các lớp khác, cha mẹ học sinh, thay mặt giáo viên chủ nhiệm quản lý lớp
+ Tổ chức các hoạt động tập thể, các cuộc thi, các buổi thảo luận
+ Tập hợp những ý kiến đề xuất, những vấn đề khó khăn của lớp, của các bạn để báo cáo với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn từ đó đề nghị các thầy
cô giáo bộ môn giúp đỡ…
- Làm tốt vai trò của Hội đồng tự quản sẽ giúp cho các em tham gia một cách dân chủ và tích cực vào các hoạt động học tập, hoạt động ngoại khóa; giúp các em tự tin tham gia một cách toàn diện vào các hoạt động của nhà trường, có tinh thần hợp tác và đoàn kết giữa học sinh với nhau để từ đó các em phát triển nhân cách của mình và rèn luyện, trau dồi các kĩ năng mềm khác
- Tổ chức Hội đồng tự quản HS là một biện pháp giáo dục nhằm thúc đẩy sự phát triển về đạo đức, tình cảm và xã hội của HS thông qua những kinh nghiệm hoạt động thực tế của học sinh trong nhà trường và mối quan hệ với những người xung quanh
4 Thầy/cô hãy đề xuất giải pháp huy động sự tham gia của cha mẹ học sinh
và cộng đồng trong việc giáo dục học sinh
- Tăng cường sự liên hệ với gia đình học sinh: Khi trò chuyện với cha mẹ học sinh, thầy cô giáo có thêm hiểu biết về học sinh, nhất là các em có hoàn cảnh khó khăn, từ đó có phương pháp giáo dục phù hợp, toàn diện và có định hướng
Trang 6đúng để quan tâm giúp đỡ được nhiều hơn đối với từng em trong từng hoàn cảnh khác nhau
- Thông tin cho phụ huynh biết các hoạt động giáo dục của nhà trường
- Nhà trường có thể mời cha mẹ học sinh tới để thông báo tình hình, cùng cha mẹ học sinh tìm những biện pháp thích hợp để giáo dục học sinh có hiệu quả
- Tổ chức các buổi truyền thông đến cha mẹ học sinh về nội dung giáo dục
- Giáo viên cùng các tổ chức đoàn thể thường xuyên tổ chức những buổi xuống lũy tre xanh để gặp gỡ, giao lưu với đoàn thể địa phương, tạo lòng tin nơi phụ huynh và nhân dân Qua việc làm đó sẽ nhận được sự giúp đỡ của chính quyền địa phương trong việc giáo dục các em
- Tổ chức các cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh của lớp theo định kỳ, hoặc
tùy theo tình hình thực tế của địa phương, của nhà trường Cuộc họp cha mẹ học sinh được tổ chức nhiều lần trong một năm học; tùy theo vị trí, tính chất của cuộc họp mà nội dung của chúng hướng vào những công việc chủ yếu khác nhau
- Khi tiến hành các cuộc họp, giáo viên chủ nhiệm cần khéo léo, tế nhị, kích thích được tính tích cực của các bậc cha mẹ học sinh trong việc đề ra các biện pháp phối hợp với nhà trường
- Sổ liên lạc giữa nhà trường và gia đình là biện pháp hữu hiệu, là phương tiện trao đổi thông tin 2 chiều giữa gia đình và nhà trường
- Trao đổi thư từ, điện thoại với cha mẹ học sinh để thông báo tình hình học tập, tu dưỡng đạo đức của học sinh giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh; đặc biệt là khi có những biến động đột xuất
- Tổ chức hội cha mẹ học sinh nhận được sự giúp đỡ và chia sẻ trong việc giáo dục học sinh
5 Thầy/cô hãy trình bày những thuận lợi và khó khăn khi triển khai mô hình trường học mới tại trường mình đang công tác
a/ Thuận lợi:
- Đa số giáo viên tiếp nhận mô hình trường học mới đều là giáo viên có trình độ, sáng tạo, nhạy bén với cái mới
- Trong mô hình VNEN, giáo viên là người tổ chức lớp học; quan sát hoạt động của mỗi cá nhân, của mỗi nhóm; hỗ trợ học sinh khi cần thiết; chốt lại những điều cơ bản nhất của bài học; đánh giá quá trình và kết quả học của học sinh
- Học sinh được phát huy tối đa tính tích cực, chủ động, tinh thần hợp tác, chia sẻ trong nhóm Học sinh được rèn luyện cách học, cách tư duy Học sinh
Trang 7được tự học, hoạt động, trải nghiệm hợp tác từ đó có được năng lực mới (Kiến thức, kĩ năng, các phẩm chất, yếu tố khác của năng lực)
- Các môn học được tích hợp và giúp hỗ trợ nhau trong việc GD học sinh, việc các môn học được chuyển thành hoạt động GD đã làm giảm bớt gánh nặng trong học tập cho các em
- Thực hiện chương trình VNEN mở ra cơ hội để sự phối hợp nhà trường với các đoàn thể, giữa giáo viên với phụ huynh và cộng đồng xã hội chặt chẽ hơn Phụ huynh trực tiếp tham gia GD con em mình, trực tiếp tham gia đánh giá con em mình thông qua việc thực hành kĩ năng của con em
- Môi trường GD thân thiện hơn, tạo điều kiện tốt cho các em phát triển, thể hiện mình trong môi trường GD mới Các em có điều kiện nói lên suy nghĩ, tâm
tư, nguyện vọng của mình Đặc biệt, các em biết hỗ trợ, tư vấn góp ý cho nhau cùng tiến bộ, tinh thần trách nhiệm của các em tốt hơn Các em có ý thức chia sẻ, hợp tác tốt
- Đặt HS vào môi trường tích cực, trong đó HS tổ chức thành nhóm một cách thích hợp và hợp tác trong nhóm giúp các em tự rèn luyện kĩ năng làm việc,
Kỹ năng giao tiếp tạo điều kiện cho học sinh học hỏi lẫn nhau, phát huy vai trò trách nhiệm, tính tích cực xã hội trên cơ sở làm việc hợp tác Thông qua làm việc nhóm các em có thể cùng làm việc với nhau những công việc mà không thể làm được trong một thời gian nhất định
b/ Khó khăn:
- Cơ sở vật chất chưa đồng bộ, chưa thực sự phù hợp với việc thực hiện theo
mô hình trường học mới
- GV và HS chưa nắm bắt được kịp thời phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới
- Khi dạy theo mô hình trường học mới gây khó khăn cho việc lĩnh hội kiến thức đối với học sinh yếu kém
- Nội dung chương trình đang trong giai đoạn thử nghiệm nên khi áp dụng vào thực tế sẽ phát sinh những vấn đề bất cập, gây ảnh hưởng tâm lí đến giáo viên, học sinh và xã hội
- Số tiền mua một sách khá lớn với gia đình học sinh vùng nông thôn Nhiều gia đình học sinh còn quá khó khăn nên không có điều kiện đầu tư về máy tính cho con em mình
- Hình ảnh trong sách mới còn mờ nhạt, chưa rõ nét ảnh hưởng đến việc tiếp nhận và hứng thú của học sinh
Trang 86 Đề xuất, kiến nghị với Trường, Phòng, Sở, Bộ
- Đầu tư trang thiết bị dạy học và xây dựng cơ sở vật chất đạt tiêu chuẩn theo mô hình VNEN
- Phát động phong trào thi đua, khen thưởng kịp thời cho những giáo viên, trường học áp dụng tốt mô hình trường học mới