Chuỗi thức ăn là một dãy các loài SV có quan hệ dinh dưỡng với nhau, mỗi loài là một mắt xích, vừa ăn mắt xích phiá trước, và là thức ăn của mắt xích phía sau... Xác sinh vật.. Vi sin[r]
Trang 1Bài 43
TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Trang 2? ? ?
Tảo
Vd: Chuỗi thức ăn trong 1 ao cá:
Sinh vật sản xuất
Sinh vật tiêu thụ
Sinh vật phân hủy
SV tiêu thụ bậc 1
SV tiêu thụ bậc 3
SV tiêu thụ bậc 2
I TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1) Chuỗi thức ăn:
Trang 31 Cây ngô → sâu ăn lá ngô → nhái → rắn hổ mang → diều hâu.
2 Tảo lục → tôm → cá rô → chim bói cá.
3 Chất mùn bã → động vật đáy → cá chép.
4 Lá, cành cây khô → mối → nhện → thằn lằn.
1) Chuỗi thức ăn:
a Ví dụ:
b Khái niệm:
Chuỗi thức ăn là một dãy các loài SV có quan hệ dinh
dưỡng với nhau, mỗi loài là một mắt xích, vừa ăn mắt xích
phiá trước, và là thức ăn của mắt xích phía sau.
Trang 4- Chuỗi thức ăn mở đầu bằng SV tự dưỡng (SV sản xuất):
1 Cây ngô → sâu ăn lá ngô → nhái → rắn hổ mang → diều hâu
2 Tảo lục → tôm → cá rô → chim bói cá
- Chuỗi thức ăn mở đầu bằng SV phân giải mùn bã hữu cơ:
1 Chất mùn bã → động vật đáy → cá chép
2 Lá, cành cây khô → mối → nhện → thằn lằn
1) Chuỗi thức ăn:
c Phân loại:
Trang 5Xác sinh vật
Vi sinh vật
Đại bàng
Hổ
Rắn Cầy
Bọ ngựa Sâu ăn lá
Hươu
Cây gỗ
Cây cỏ
Địa y Giun đất
Nấm Quần xã SV rừng
LƯỚI THỨC ĂN
Trang 6Bọ ngựa Thực vật
Sâu Chuột
Cầy
Rắn Đại bàng Vi sinh vật
Thế nào là một lưới thức ăn?
Là tập hợp các chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái, có những mắc xích chung
2) Lưới thức ăn:
Mắc xích chung : loài SV tham gia từ 2 chuỗi thức ăn trở lên
Quần xã càng đa dạng về thành phần loài thì lưới thức ăn trong QX càng phức tạp, QX càng ổn định.
Trang 73) Bậc dinh dưỡng:
- Là những loài cùng mức dinh dưỡng trong lưới thức
ăn (hoặc chuỗi thức ăn)
Tảo
SV sản xuất
Sinh vật tiêu thụ
SV phân giải
SVTT bậc 1
SVTT bậc 2
SVTT bậc 3
Bậc dinh
dưỡng cấp 1 Bậc dd cấp 2 Bậc dd cấp 3 Bậc dd cấp 4
Trang 8Bọ ngựa Thực vật
Sâu Chuột
Cầy
Rắn Đại bàng Vi sinh vật
phân giải
Bậc dinh
dưỡng cấp 1
Bậc dd cấp 2
Bậc dd cấp 3 Bậc dd cấp 4
SVTT bậc 1
SVTT bậc 2
SVTT bậc 3
Trang 93) Bậc dinh dưỡng:
- Là những loài cùng mức dinh dưỡng trong lưới thức
ăn (hoặc chuỗi thức ăn)
- Có nhiều bậc dinh dưỡng:
+ Bậc d.dưỡng cấp 1 (SV sản xuất)
+ Bậc d.dưỡng cấp 2 (SV têu thụ bậc 1) gồm các ĐV ăn SV sản xuất.
+ Bậc dinh dưỡng cấp 3 (SV têu thụ bậc 2) gồm các ĐV ăn SV têu thụ bậc 1.
Trang 10SVSX SVTT 1 SVTT 2 SVTT 3
a: Bậc dinh dưỡng cấp 1 b: Bậc dinh dưỡng cấp 2
c: Bậc dinh dưỡng cấp 3 d: Bậc dinh dưỡng cấp 4
Hãy ghi chú tên các bậc dinh dưỡng thay cho các chữ a, b, c … trong hình dưới đây:
SVSX SVTT 1 SVTT 2 SVTT 3 SVTT4
Trang 11- gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau Các hình
chữ nhật có chiều cao bằng nhau, còn chiều dài biểu thị độ lớn của mỗi bậc dinh dưỡng.
- cho biết mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ QX
II HÌNH THÁP SINH THÁI
II HÌNH THÁP SINH THÁI
SVSX (bậc dd cấp 1) SVTT bậc 1 (bậc dd cấp 2) SVTTb2 (bậc dd cấp 3)
SVTTb3 (bậc dd cấp 4)
Trang 12- Có 3 dạng tháp sinh thái:
Tháp năng lượng
- Tháp số lượng: dựa
trên số lượng cá thể SV
ở mỗi bậc d.dưỡng.
- Tháp sinh khối: dựa trên khối lượng của tất
cả các SV trên một đơn
vị diện tích hay thể tích
ở mỗi bậc d.dưỡng.
- Tháp năng lượng (hoàn thiện nhất), được dựa
trên số năng lượng được tích lũy trên một đơn vị diện tích hay thể tích, trong 1 đơn vị thời gian ở mỗi bậc d.dưỡng.
Trang 13Qua 3 dạng hình tháp ta đều thấy ở bậc dd cấp 1 thường lớn hơn của các
bậc dd cao hơn nó.
Đó là do toàn bộ sinh khối ở bậc dd cấp 1 không phải đều dùng làn thức ăn
để tạo nên cơ thể của SV ở bậc dd cấp 2 mà phần lớn tiêu tốn vào việc duy trì sự sống (hô hấp) và bài tiết, chỉ giữ lại 1 phần nhỏ để xây dựng cơ thể
SV ở mắc lưới nào càng xa vị trí của SV sản xuất thì có sinh khối trung
bình càng nhỏ.
Trang 14ĐV ăn cỏ
ĐV ăn thịt bậc 1
ĐV ăn thịt bậc 2
Tháp năng lượng
Tại sao tháp năng lượng luôn có dạng chuẩn (đáy lớn, các tầng nhỏ dần
từ dưới lên trên)?
Do năng lượng của vật làm mồi dư thừa để nuôi vật tiêu thụ mình.
VD: Bò ăn cỏ với số lượng lớn trong một bữa.
Trang 15Giáp xác
Các trích
Vật kí sinh
B
C
TV phù du
Cá Thu
Vật chủ
Tháp số lượng
Tháp sinh khối
Tháp số lượng: có thể bị biến dạng:
đáy nhỏ, tầng phía trên lớn hơn Điều này xảy ra trong quần xã tồn tại loài kí sinh Do số lượng vật chủ nhỏ hơn số vật kí sinh.
VD: ruột của người, lợn… có thể có tới hàng chục con giun đũa.
Tháp sinh khối: có thể bị biến dạng: đáy nhỏ, tầng phía trên lớn hơn Điều này xảy ra trong quần xã sinh vật nổi trong nước: sinh khối của vi khuẩn, tảo phù
du rất thấp, trong khi sinh khối của vật tiêu thụ lại lớn hơn
Trang 16TỔNG KẾT TỔNG KẾT
- Trao đổi vật chất trong quần xã SV được thực hiện qua chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
- Một chuỗi thức ăn gồm nhiều loài có quan hệ dinh dưỡng với nhau, mỗi loài là 1 mắc xích, vừa có nguồn thức ăn là mắc xích phía trước, vừa là nguồn thức ăn của mắc xích phía sau.
- Lưới thức ăn là tập hợp nhiều chuỗi thức ăn có các mắt xích chung.
- Một lưới thức ăn có nhiều bậc dinh dưỡng.
- Có 3 loại tháp sinh thái: tháp số lượng, tháp sinh khối, tháp năng lượng