Pháp luật ưu đãi người có công và thực tiễn tại tỉnh Nghệ An

Trong nội dung của đề tài, tác giả sẽ đưa ra những nhận xét, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện, kết quả đạt được và hạn chế của pháp luật ưu đãi người có công trên [r]

1

Pháp luật ưu đãi người có công

và thực tiễn tại tỉnh Nghệ An

Preferential laws and practices of people in Viet Nam NXB H : Khoa Luật, 2014 Số trang 104tr +

Nguyễn Thị Huyền Trang

Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Luật kinh tế; Mã số: 60 38 01 07 Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Hoài Thu

Năm bảo vệ: 2014

Keywords: Người có công; An sinh xã hội; Pháp luật Việt Nam

Content

1.1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đã có biết bao thế

hệ người Việt Nam hy sinh tính mạng, xương máu, sức lực, trí tuệ và tài sản để cho đất nước được tự

do, độc lập Trên cơ sở kế thừa và phát huy đạo lý, truyền thống tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” từ xưa của dân tộc, Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm ưu đãi đặc biệt đối với thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng thông qua việc ban hành và thực hiện một hệ thống chính sách ưu đãi Chế độ ưu đãi người có công mang ý nghĩa kinh tế, chính trị-xã hội và nhân văn sâu sắc, đồng thời là nền tảng thực hiện mục tiêu công bằng xã hội Chính sách ưu đãi người có công trong những năm qua đã có nhiều cải cách tiến bộ, thực hiện một cách rộng rãi trên địa bàn cả nước và có những cách thức riêng nhằm mục tiêu quan tâm, chăm lo, tạo điều kiện tối đa nhất có thể cho các đối tượng người có công, đảm bảo phù hợp với tình hình kinh tế, chính trị, xã hội hiện nay Trong đó, điển hình phải kể đến là tỉnh Nghệ An Địa bàn tỉnh Nghệ An được xem là cái nôi của phong trào cách mạng, nơi đã khơi dậy biết bao anh hùng dân tộc cho đất nước Trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ tổ quốc đây là mảnh đất đã đóng góp to lớn về sức người, sức của Chính vì thế, việc tổ chức thực hiện chính sách ưu đãi người có công ở đây được sự ủng hộ, đồng tình rất lớn của nhân dân và các cấp chính quyền Tuy nhiên, qua thực tiễn nghiên cứu cho thấy, quá trình thực hiện chế độ ưu đãi người có công vẫn còn những tồn tại nhất định.Việc giám định, xác minh các loại bệnh để công nhận là thương binh hay người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học… còn khá phức tạp Trong khi số lượng người đề nghị giải quyết chế độ chính sách lớn thì đội ngũ cán bộ chuyên môn mỏng, trình độ chuyên môn còn hạn chế, thậm chí còn có biểu hiện gây phiền hà cho nhân dân; việc giải quyết chế

độ chính sách còn chậm Một số chính sách, chế độ đối với một bộ phận người có công còn bất cập, chưa phù hợp với hoàn cảnh thực tế của người thụ hưởng cũng như sự biến đổi nhanh chóng của kinh tế và những vấn đề nảy sinh trong xã hội, không thể hiện được tính ưu đãi, giá trị ưu đãi thực tế chưa đáp ứng được yêu cầu cải thiện đời sống của đối tượng chính sách

Xuất phát từ thực tế quá trình tổ chức thực hiện các chính sách ưu đãi người có công còn nhiều vấn đề bất cập, để chính sách tiếp tục tác động vào cuộc sống một cách thiết thực, thực sự trở thành biện pháp hữu ích giúp đỡ, bù đắp những thiệt thòi đối với người có công, góp phần bảo đảm an sinh

xã hội, tiến tới sự công bằng về mọi mặt trong đời sống xã hội Việc nghiên cứu, phân tích tìm ra những nguyên nhân làm ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi người có công hiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp, phương hướng nhằm đẩy mạnh cũng như hoàn thiện chế độ ưu đãi

2

người có công là đòi hỏi khách quan và cần thiết Đó là lý do tôi đã chọn đề tài “ Pháp luật ưu đãi người có công và thực tiễn tại tỉnh Nghệ An” làm đề tài nghiên cứu cho mình

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận cũng như thực tiễn về pháp luật ưu đãi người có

công trên địa bàn tỉnh Nghệ An

Trong nội dung của đề tài, tác giả sẽ đưa ra những nhận xét, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện, kết quả đạt được và hạn chế của pháp luật ưu đãi người có công trên địa bàn tỉnh Nghệ An thông qua đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị có thể áp dụng để khắc phục những hạn chế và hoàn thiện hơn pháp luật ưu đãi người có công, góp phần nâng cao đời sống cho các đối tượng chính sách

1.3 Tính mới và những đóng góp của đề tài

Đề tài được lựa chọn có những điểm mới so với các đề tài khác là, lựa chọn một địa bàn cụ thể mang tính chất trọng tâm về các đối tượng người có công để từ đó phát triển cơ sở lý luận về chế độ

ưu đãi người có công Nghiên cứu chính sách chăm sóc người có công, cơ chế bảo đảm việc hưởng quyền cho người có công Cụ thể hóa các giải pháp hoàn thiện chế độ ưu đãi người có công phù hợp điều kiện thực tiễn tại địa bàn đó và trong phạm vi cả nước

Những đóng góp của đề tài về mặt khoa học cũng như thực tiễn là,

Về lý luận: Đề tài tổng hợp, phát triển cơ sở lý luận về chế độ ưu đãi người có công, qua đó xác định nên luận cứ khoa học về chế độ ưu đãi người có công ở Việt Nam; nghiên cứu chính sách chăm sóc, cơ chế bảo đảm việc hưởng quyền cho người có công, thực trạng và giải pháp hoàn thiện chế độ ưu đãi người có công ở Việt Nam

Về thực tiễn: Đề tài đã làm rõ được thực trạng triển khai chính sách, chế độ ưu đãi người có công tại tỉnh Nghệ An Đề xuất các giải pháp cho quản lý, tổ chức thực hiện hiệu quả chính sách ưu đãi người có công giúp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, người quản lý có thể bổ sung, hoàn thiện

kế hoạch, chính sách, chế độ ưu đãi người có công theo hướng đảm bảo phù hợp với tình hình kinh

tế, chính trị, xã hội hiện nay trên cơ sở hướng tới mục tiêu quan tâm, chăm lo, tạo điều kiện tối đa có thể cho các đối tượng người có công này

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là chế độ ưu đãi người có công

Phạm vi nghiên cứu, đề tài nghiên cứu về chế độ ưu đãi người có công ở tỉnh Nghệ An Do vậy chế độ ưu đãi người có công được nghiên cứu ở đây gồm: chính sách chăm sóc người có công, cơ chế bảo đảm việc hưởng quyền cho người có công, thực trạng và giải pháp hoàn thiện chế độ ưu đãi người có công trên địa bàn tỉnh Nghệ An

1.5 Tình hình nghiên cứu

Trong thời gian qua, có khá nhiều công trình nghiên cứu trong lĩnh vực ưu đãi người có công

Cụ thể, có thể kể tới đó là:

“Hoàn thiện pháp luật ưu đãi xã hội ở Việt Nam”, của Nguyễn Thị Tuyết Mai, luận văn thạc

sĩ Luật học, trường Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009 Luận văn đã phân tích những vấn đề lý luận, thực trạng pháp luật về ưu đãi xã hội Trong nội dung của đề tài, tác giả đã đưa ra những nhận xét, đánh giá thực tiễn cũng như những hạn chế của pháp luật ưu đãi xã hội; từ đó nêu lên những kiến nghị có thể được áp dụng để hoàn thiện hơn pháp luật về ưu đãi xã hội

“ Nâng cao năng lực của cơ quan hành chính Nhà nước trong thực hiện pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng ở nước ta hiện nay”, của Phạm Hải Hưng, luận văn thạc sĩ quản lý hành chính công, trường Học viện hành chính quốc gia, 2007 Luận văn đã phân tích thực trạng thực hiện và tổ chức thực hiện pháp luật ưu đãi đối với người có công, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cơ quan hành chính Nhà nước trong thực hiện pháp luật đối với người có công ở nước ta hiện nay

3

“ Chế độ, chính sách đối với người có công ở Việt Nam”, của Đặng Quốc Gia, khóa luận tốt nghiệp, trường Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002 Khóa luận đã phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về chế độ, chính sách đối với người có công ở Việt Nam và những quan hệ trong lĩnh vực

ưu đãi xã hội mà một bên là Nhà nước, một bên là người có công

Những công trình nghiên cứu trên mang tính chất phổ quát về pháp luật ưu đãi người có công

Kế thừa kết quả nghiên cứu của các tác giả đi trước, luận văn này từ việc nghiên cứu, phân tích thực tiễn pháp luật ưu đãi người có công ở tỉnh Nghệ An đã đưa ra những phương hướng và kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa những quy định của pháp luật về lĩnh vực này

2 Nội dung và phương pháp nghiên cứu

2.1 Nội dung nghiên cứu

Cơ sở lý luận và tình hình về chế độ ưu đãi người có công

Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện, kết quả và hạn chế của chế độ ưu đãi người có công ở tỉnh Nghệ An

Đề xuất giải pháp và kiến nghị để hoàn thiện chế độ ưu đãi người có công

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài các phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phương pháp nghiên cứu lý thuyết và tổng kết thực tiễn, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp hệ thống, so sánh, điều tra, thống kê phân tích, đánh giá trên cơ sở báo cáo tổng hợp, điều tra về tình hình kinh tế xã hội và hoạt động thực hiện chế độ ưu đãi người có công để làm rõ các vấn đề nghiên cứu

3 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1:Khái quát chungvề pháp luật ưu đãi người có công

Chương 2: Thực trạng pháp luật ưu đãi người có công và thực tiễn tại tỉnh Nghệ An

Chương 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công ở

Việt Nam qua thực tiễn tại tỉnh Nghệ An

References

1 Bộ lao động – Thương binh và Xã hội (2007), Thông tư số 02/2007/TT–BLĐTBXH ngày 16/01 bổ sung, sửa đổi một số điểm của Thông tư 07/2006/TT – BLĐTBXH ngày 26/07/2006 hướng dẫn về hồ sơ, lập hồ sơ thực hiện chế độ ưu đãi người có công với cách mạng, Hà Nội

2 Bộ lao động – Thương binh và Xã hội (2007), Quyết định số 21/2007/QĐ – BLĐTBXH ngày 20/08 của Bộ lao động – Thương binh và Xã hội về ban hành Quy chế sử dụng và kinh phí đón, thăm hỏi, tặng quà và hỗ trợ tiền ăn, tàu xe đối với người có công với cách mạng, Hà Nội

3 Bộ lao động- Thương binh và Xã hội – Bộ giáo dục và Đào tạo – Bộ tài chính (2006), Thông

tư liên tịch số 16/2006/TTLT/BLĐTBXH-BGDĐT-BTC ngày 20/11 hướng dẫn về chế độ ưu đãi trong giáo dục và đào tạo đối với người có công với cách mạng và con của họ, Hà Nội

4 Bộ lao động – Thương binh và xã hội – Bộ nội vụ - Bộ tài chính (2012), Thông tư liên tịch số 08/2012/TTLT/BLĐTBXH-BNV-BTC ngày 16/04 hướng dẫn thực hiện chế độ trợ cấp đối với thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến theo quyết định số 40/2011/QĐ-TTg ngày 27/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ, Hà Nội

5 Bộ tài chính – Bộ lao động-Thương binh và Xã hội (1995), Thông tư liện bộ ngày 13/11/1995 hướng dẫn cấp phát và quản lý kinh phí ưu đãi người có công với cách mạng thuộc Ngân sách Trung ương, Hà Nội

4

6 Bộ tài chính – Bộ lao động – Thương binh và Xã hội (2009), Thông tư liên tịch số 47/2009/TTLT – BTC – BLĐTBXH ngày 11 tháng 03 năm 2009 hướng dẫn cấp phát, quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng và người trực tiếp tham gia

kháng chiến do ngành Lao động – Thương binh và Xã hội quản lý, Hà Nội

7 Bộ tài chính – Bộ lao động – Thương binh và Xã hội (2010), Thông tư liên tịch số 25/2010/TLLT – BTC – BYT – BLĐTBXH hướng dẫn chế độ chăm sóc sức khỏe đối với người có công với cách mạng, Hà Nội

8 Chính phủ (2007), Nghị định số 16/2007/NĐ-CP quy định về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ

và thăm viếng mộ liệt sĩ; xây dựng, nâng cấp, quản lý mộ, nghĩa trang, đài tưởng niệm, bia ghi tên liệt sĩ; cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm quản lý, chăm sóc, giữ gìn các công trình liệt sĩ ( công trình ghi công liệt sĩ ), Hà Nội

9 Chính phủ (2013), Nghị định số 101/2013/NĐ-CP ngày 04 tháng 09 năm 2013 quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng, Hà Nội

10 Chính phủ (2013), Nghị định số 31/NĐ-CP ngày 09 tháng 04 năm 2013 quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, Hà Nội

11 Chủ tịch nước (2013), Quyết định số 71/2013/QĐ–CTN ngày 10/01/2013 về việc tặng quà cho các đối tượng có công với cách mạng nhân dịp Tết nguyên đán Qúy Tỵ, Hà Nội

12 Phạm Thị Hải Chuyền (2012), “ Người có công với cách mạng là vốn quý của đất nước, là

tấm gương sáng trước cộng đồng và xã hội”, http:www.tapchicongsan.org.vn

13 Ths Trần Tuấn Cường (2008), “Xung quanh việc dừng thực hiện chế độ đối với người tham

gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học”, Tạp chí Lao động và Xã hội, (số 349), (từ 16 –

31/12/2008)

14 Đại tá, Ths Trần Quốc Dũng (2009), “Giải pháp hoàn thiện chế độ, chính sách đối với người

hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học”, Tạp chí Lao động và Xã hội, (số 362), (từ 1-

15/7/2009)

15 Đặng Quốc Gia (2002), Chế độ, chính sách đối với người có công ở Việt Nam, Khóa luận tốt

nghiệp, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

16 Phương Hiền, “Chế độ đối với người có công cần hợp lý hơn”, http://luathoc.cafeluat.com

17 Phạm Hải Hưng (2007), Nâng cao năng lực của cơ quan hành chính Nhà nước trong thực hiện Pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng ở nước ta hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Quản lý

hành chính công, Học viện hành chính Quốc gia, Hà Nội

18 Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội ( 2004 ), Giáo trình Lý luận chung Nhà nước và pháp luật, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

19 Nguyễn Đình Liêu (2000), Một số suy nghĩ về hoàn thiện Pháp luật ưu đãi người có công,

Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội

20 Nguyễn Thị Tuyết Mai ( 2009 ), Hoàn thiện Pháp luật ưu đãi xã hội ở Việt Nam, Luận văn

Thạc sĩ Luật học, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

21 TS Trần Văn Minh (2008), “Một số giải pháp hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công

với cách mạng”, Tạp chí Lao động và Xã hội, (số 338), (từ 1- 15/7/2008)

22 PGS.TS Phạm Hữu Nghị, Viện Nhà nước và Pháp luật, Viện khoa học xã hội Việt Nam, Nhìn lại những chặng đường phát triển ở Việt Nam từ năm 1945 đến nay

23 Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (2010), Báo cáo thực hiện chế độ ưu đãi cho người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm chất độc hóa học,

Nghệ An

24 Uỷ ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội: Chính sách người có công, nâng cao hơn nữa chất lượng phong trào đền ơn đáp nghĩa, Nghệ An

5

25 Uỷ ban thường vụ Quốc hội ( 2005 ), Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, Hà

Nội

26 Uỷ ban thường vụ Quốc hội (2012), Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội

27 Uỷ ban thường vụ Quốc hội (1994), Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “ Bà

mẹ Việt Nam anh hùng”, Hà Nội

28 Uỷ ban thường vụ Quốc hội (2012), Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước “ Bà

mẹ Việt anh hùng” ( sửa đổi, bổ sung ), Hà Nội

29 Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội

30 Quốc hội (2006), Luật Bảo hiểm xã hội, Hà Nội

31 Thạc sĩ Tạ Vân Thiều – Phó Cục trưởng Cục người có công (2011), “Cần gấp rút sửa đổi

điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người hoạt động kháng chiến bị nhiễm độc hóa học”, Tạp chí Lao động và Xã hội, (số 410), ( từ ngày 01 – 15/07/2011)

32 Thạc sĩ Tạ Vân Thiều – Phó Cục trưởng Cục người có công (2011), “Công bằng chế độ ưu

đãi xã hội vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện”, Tạp chí Lao động và Xã hội, kỳ 1(số 398), (tháng

01/2011)

33 Thạc sĩ Tạ Vân Thiều – Phó Cục trưởng Cục người có công (2010), “Vướng mắc trong việc

thực hiện chế độ chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học”, Tạp chí Lao động và Xã hội, (số 386), (từ ngày 01-15/07/2010)

34 Thạc sĩ Tạ Vân Thiều – Phó Cục trưởng Cục người có công (2010), “Xác nhận Thương

binh, Bệnh binh, Liệt sĩ thời kỳ hiện nay – cần có những quy định cụ thể”, Tạp chí Lao động và Xã hội, kỳ 1(số 396), (tháng 12/2010)

35 Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 40/2011/QĐ – TTg ngày 16/04 quy định về chế

độ đối với thanh niên xung phong đã hoàn thành nhiệm vụ trong kháng chiến, Hà Nội

36 Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 22/2013/QĐ – TTg về hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở, Hà Nội

37 Trường Đại học Lao động – Xã hội (2005), Giáo trình Luật an sinh xã hội, Nxb Tư pháp, Hà

Nội

38 Trường Đại học Luật Hà Nội (2013), giáo trình Luật an sinh xã hội, Nxb Công an nhân dân,

Hà Nội