Những năm gần đây đã có nhiều thay đổi, đặc biệt bản thân những người đồng tính, song tính, chuyển giới đã mạnh mẽ đứng lên đòi quyền con người và quyền được đối xử bình đẳng trong x[r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
NHẬN DIỆN NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH NỮ TRONG QUÁ TRÌNH KHẲNG ĐỊNH
XU HƯỚNG TÍNH DỤC CỦA BẢN THÂN
LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC
Hà Nội - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
NHẬN DIỆN NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH NỮ TRONG QUÁ TRÌNH KHẲNG ĐỊNH
XU HƯỚNG TÍNH DỤC CỦA BẢN THÂN
Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số: 60 31 03 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Hồng Hà
Hà Nội - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Nhận diện những khó khăn của người đồng tính nữ trong
quá trình khẳng định xu hướng tính dục của bản thân” là công trình nghiên
cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Hồng Hà, Ban Khoa giáo Đài truyền hình Việt Nam Các tài liệu sử dụng tham khảo, trích dẫn trong Luận văn đều đảm bảo rõ nguồn, trung thực Các kết quả nghiên cứu được công bố trong Luận văn là hoàn toàn chính xác, không trùng lặp với các
công trình khoa học đã công bố trong và ngoài nước
Tôi xin cam đoan điều này là đúng sự thật Nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật
Hà Nội, ngày 02 tháng 02 năm 2015
Tác giả
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tác giả luận văn xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Xã Hội
Học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội
đã tận tình dạy dỗ, chỉ bảo, cung cấp nhiều kiến thức bổ ích cho tác giả trong suốt hai năm học vừa qua
Tác giả xin trân trọng cảm ơn TS Nguyễn Hồng Hà, Ban Khoa giáo – Đài truyền hình Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo để tác giả thực hiện
và hoàn thành luận văn
Mặc dù tác giả đã cố gắng để hoàn thiện luận văn, nhưng do hạn chế về thời gian nghiên cứu nên luận văn sẽ không tránh khỏi những sai sót Tác giả mong muốn nhận được sự góp ý của các nhà khoa học, các thầy cô giáo và đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 02 tháng 02 năm 2015
Tác giả
NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3, Ý nghĩa nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Đối tượng, khách thể, phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Giả thuyết và câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Điểm mới và hạn chế của nghiên cứu Error! Bookmark not defined
9 Khung lý thuyết Error! Bookmark not defined
PHẦN NỘI DUNG Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Error! Bookmark not defined
1.1 Khái niệm công cụ của đề tài Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khó khăn Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đồng tính (homosexual) Error! Bookmark not defined 1.1.3 Đồng tính nữ Error! Bookmark not defined 1.1.4 Tính dục Error! Bookmark not defined 1.1.5 Xu hướng tính dục Error! Bookmark not defined
1.2 Lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.2.1 Lý thuyết lệch chuẩn Error! Bookmark not defined 1.2.2 Lý thuyết sự lựa chọn hợp lý Error! Bookmark not defined 1.2.3 Lý thuyết “Mô hình nhận diện của Cass” Error! Bookmark not defined
1.3 Sơ lược về địa bàn nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.3.1 Sơ lược về vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên, dân số quận Hà Đông Error!
Bookmark not defined
1.3.2 Sơ lược về lịch sử, điều kiện văn hóa, xã hội quân Hà Đông Error!
Bookmark not defined
1.4 Nhận diện về người đồng tính nữ tại Việt Nam Error! Bookmark not defined
Trang 6CHƯƠNG 2: PHẢN ỨNG CỦA CỘNG ĐỒNG, GIA ĐÌNH, BẠN BÈ VỚI XU HƯỚNG TÍNH DỤC CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH NỮError! Bookmark not defined
2.1 Những quan điểm từ phía cộng đồng sinh sống (bạn bè/ thầy cô/ hàng xóm/
đồng nghiệp) Error! Bookmark not defined
2.1.1 Nhận thức về đồng tính nữ: Error! Bookmark not defined 2.1.2 Thái độ, hành vi của cộng đồng đối với người đồng tính nữ: Error!
Bookmark not defined
2.2 Những khó khăn mang lại từ phía gia đình Error! Bookmark not defined
not defined
2.2.2 Sự chấp nhận từ phía gia đình đối với người đồng tính nữError! Bookmark
not defined
2.3 Các dịch vụ y tế, hành chính đối với người đồng tính nữError! Bookmark not
defined
2.4 Khó khăn từ dư luận xã hội, truyền thông, báo chí với quá trình công khai xu
hướng tính dục của người đồng tính nữ Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: NGƯỜI ĐỒNG TÍNH NỮ NHẬN DIỆN NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG QUÁ TRÌNH KHẲNG ĐỊNH XU HƯỚNG TÍNH DỤC CỦA BẢN THÂN Error! Bookmark not defined
3.1 Những khó khăn khi tự bản thân người đồng tính nữ nhận diện xu hướng tính
dục của mình Error! Bookmark not defined
3.2 Những khó khăn của người đồng tính nữ trong việc tìm kiếm người yêu, bạn đời
Error! Bookmark not defined 3.3 Những khó khăn khi comeout (lộ diện) của người đồng tính nữ Error!
Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2 Phụ lục Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC VIẾT TẮT
1 Comeout
Nghĩa tương đương với “Công khai”, có nghĩa là quá trình
nhận diện, thừa nhận xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình và thể hiện, chia sẻ cho người khác biết
Lesbians Gays Bisexuals Transgender Chỉ nhóm người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới tính
3 iSEE Viện Nghiên cứu Xã hội Kinh tế và Môi trường
4 ICS Trung tâm Truyền thông Sáng tạo, Dịch vụ và Nghiên cứu về
Tính dục
5 Pflag Hội phụ huynh và người thân của người đồng tính, song tính
và chuyển giới
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Quan điểm cộng đồng về việc ai có thể là đồng tính nữ Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.2 : Quan điểm của cộng đồng người đồng tính nữ Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.3: Người đồng tính nữ nhận xét về thái độ của bạn bè và cộng đồng đối với
bản thân Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4 : Người đồng tính nữ nhận xét về hành vi của bạn bè và cộng đồng đối với
bản thân Error! Bookmark not defined Bảng 2.5: Thái độ của bạn bè đối với người đồng tính nữ Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.6: Thái độ của gia đình đối với người đồng tính nữ Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.7: Thái độ của cộng đồng đối với người đồng tính nữ Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.8: Phản ứng của gia đình đối với người đồng tính nữ (10 người tiết lộ)
Error! Bookmark not defined Bảng 2.9: Quan điểm người đồng tính nữ về xu hướng tính dục của bản thân Error!
Bookmark not defined
Bảng 2.10: Các vấn đề gặp phải trong lĩnh vực tình yêu của người đồng tính nữ
Error! Bookmark not defined
Trang 10DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Biết đến thuật ngữ đồng tính nữ/ nữ đồng tính/ người nữ yêu nữ Error!
Bookmark not defined
Biểu đồ 2.2 : Thuật ngữ dùng để chỉ người đồng tính nữError! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.3: Cộng đồng nhận định hiện nay người nữ đồng tính có bị phân biệt đối
xử Error! Bookmark not defined Biểu đồ 2.4: Cộng đồng đánh giá thái độ chung đối với người đồng tính nữ Error!
Bookmark not defined
Biểu đồ 2.5: Thái độ của cộng đồng với người đồng tính nữError! Bookmark not
defined
Biểu đồ 2.6: Quan điểm của cộng đồng về việc người đồng tính nữ công khai xu
hướng tính dục Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.7: Lý do người đồng tính nữ lo sợ tiết lộ xu hướng tính dục cho gia đình
biết Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.8: Khảo sát quyền người đồng tính nữ chưa được thừa nhận hiện nay
Error! Bookmark not defined Biểu đồ 2.9: Độ tuổi phát hiện xu hướng tính dục của đồng tính nữ Error!
Bookmark not defined
Biểu đồ 2.10 : Thời gian chấp nhận xu hướng tính dục của người đồng tính nữ
Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.11 : Tâm trạng của người đồng tính nữ tại thời điểm lần đầu tiên nhận
diện bản thân là người đồng tính Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2.12: Đặc điểm người đồng tính nữ tham gia nghiên cứu về việc comeout
Error! Bookmark not defined Biểu đồ 2.13: Lý do muốn comeout của người đồng tính nữError! Bookmark not
defined
Trang 111
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Việt Nam đã và đang trong quá trình hội nhập, xã hội ngày càng phát triển, cách nhìn nhận của con người về cuộc sống ngày càng thay đổi Tuy nhiên, đối với một nhóm người thiểu số song tính, đồng tính, chuyển giới (viết tắt LGBT) cộng đồng người Việt Nam chưa thực sự có cái nhìn cởi mở và coi họ là những người bình thường Theo tài liệu của Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), trước năm 1994 trên Thế giới vẫn quan niệm rằng, đồng tính là một căn bệnh thuộc nhóm bệnh lệch lạc giới tính và có liên quan đến các biểu hiện suy đồi đạo đức Thậm chí một số quốc gia còn liệt đồng tính thuộc bệnh tâm thần và cần theo dõi đặc biệt Từ sau năm 1994, các nhà khoa học đã nhận ra sai lầm của mình nên từ đó đồng tính luyến ái không bị coi là bệnh Họ nhận ra rằng đây là một hiện tượng, một thiên hướng tình dục bình thường Sự thay đổi về nhận thức tại các quốc gia trên Thế giới, đặc biệt là những nước phát triển như Anh, Pháp, Mỹ, Đức đã góp phần tạo nên cách nhìn đúng đắn hơn về những người đồng tính nói riêng và cộng đòng LGBT nói chung Mặc dù vậy, một thực tế vẫn đang tồn tại ở Việt Nam là chúng ta vẫn chưa thực sự hiểu rõ về thế nào là đồng tính, song tính, chuyển giới Theo kết quả thống kê năm 2010 tại Việt Nam của Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), 67,25% trong tổng số 3.231 người đồng tính trả lời hoàn toàn bí mật hoặc gần như bí mật về bản dạng đồng tính của mình Hai lý do chính để người đồng tính muốn giữ bí mật xu hướng tình dục là lo sợ bị xã hội kỳ thị (41%) và gia đình không chấp nhận (39%) Những năm gần đây đã có nhiều thay đổi, đặc biệt bản thân những người đồng tính, song tính, chuyển giới đã mạnh mẽ đứng lên đòi quyền con người và quyền được đối xử bình đẳng trong xã hội Mặc dù vậy, họ vẫn chịu nhiều áp lực, khó khăn
Khác với người đồng tính nam, được biết đến và nhận hỗ trợ nhiều hơn trong
xã hội, người nữ yêu nữ dám đối mặt và tiết lộ về bản thân không nhiều Các nghiên cứu, bài viết về người đồng tính nói chung, nữ đồng tính nói riêng đã chỉ ra những
áp lực, định kiến từ phía xã hội dành cho nhóm người này vẫn còn không ít Với lý
do trên, tác giả đi đến thực hiện đề tài “Nhận diện những khó khăn của người đồng
Trang 122
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu chính thống
1 Aki Trần, Châu Loan, Thế Huy biên soạn, (2009), Những đứa con của chúng
ta: Hỏi - Đáp dành cho Phụ huynh của Người Chuyển giới, Tổ chức PFLAG
Việt Nam, Hà Nội
2 Lê Quang Bình, Nguyễn Thị Thu Nam, Lê Nguyễn Thu Thủy, Nguyễn Quỳnh
Trang, (2010), Sống trong một Xã hội dị tính, câu chuyện từ 40 người nữ yêu
nữ Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), Hà Nội
3 Phi Trọng Hải, Trần Thành Nam, Nguyễn Thu Nam, Đặng Thị Việt Phương,
Vũ Phương Thảo, (2011), Kỳ thị và phân biệt đối xử của nhân viên y tế qua
cung cấp dịch vụ y tế cho nam quan hệ tình giục đồng giới” (Nghiên cứu trường hợp một số cơ sở y tế chuyển gửi của FHI tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh), Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), Hà Nội
4 Thế Huy, Châu Loan biên soạn, (2011), Nói về mình – Những gợi ý về quá
trình công khai của người đồng tính, Trung tâm ISC, Hà Nội
5 Lương Thế Huy biên soạn, (9/2014), Quyền của tôi, Viện nghiên cứu xã hội,
kinh tế và môi trường (iSEE), Trung tâm ICS, Hà Nội
6 Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, (2012), Trả lời các câu hỏi của bạn về đồng
tính và xu hướng tình dục, Trả lời các câu hỏi của bạn về người chuyển giới, bản dạng giới và thể hiện, Trung tâm ICS, Hà Nội
7 Hùng Thắng, Thanh Hương, Bằng Cẩm, (2002), Từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất
bản Thanh Niên, Hà Nội
8 Minh Thảo, Châu Loan biên soạn, (2013), Lời mẹ kể: Câu chuyện của những
người mẹ có con là người đồng tính, PFLAG Việt Nam, ICS, iSEE, Hà Nội
9 Nguyễn Quý Thanh,(2011), Một số quan điểm xã hội học của Durkhiem, Nhà
xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội
10 Viện nghiên cứu Kinh tế, Xã hội và Môi Trường (iSEE), (2009), Đặc điểm
kinh tế xã hội của người Nam giới có quan hệ tình dục đồng giới tại Việt Nam,
Viện nghiên cứu Kinh tế, Xã hội và Môi Trường (iSEE), Hà Nội
Trang 133
11 Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) và Khoa Xã hội học,
Học viện Báo chí Tuyên truyền, (2011), Thông điệp truyền thông về đồng tính
luyến ái trên báo in và báo mạng”, Nhà xuất bản Thế Giới, Hà Nội
Tài liệu trên mạng Internet
12 BunrieuHN, Đi lấy chồng,
http://www.bangaivn.net/,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showuser=2639, 05/09/2014
13 BooBuongBinh, Thật sự em là gì? Và em phải làm gì?,
http://www.bangaivn.net/,,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showtopic=84326#entry1079797761 , 19/08/2013
14 Coolnight, Khi ba nói sẽ đưa tôi đi chữa bệnh…, http://www.bangaivn.net/,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showuser=25230, 27/12/2012
15 Daisypie, Chị ấy – my silent love, http://www.bangaivn.net/,,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showtopic=73929 , 16/10/2011
16 Lifesad, Mình là les, tại sao lại có cảm giác này?, http://www.bangaivn.net/,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showtopic=82042#entry1079748800 , 13/01/2013
17 Nhiều tác giả, Tại sao bạn chưa lộ diện? The not –come-out stories,
http://www.bangaivn.net/,
http://bangaivn.net/forum/index.php?showtopic=73820 , 12/12/2011
18 Nhiều tác giả, Những câu chuyện Coming – out, bangaivn,.net,
http://bangaivn.net/forum/index.php?s=216c700d9c45535ccbef159d18ee2d44
&showforum=136 , 2014
19 Tổng cục thống kê, Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo
địa phương,
http://www.gso.gov.vn,
http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571 ,
15/05/2014
Trang 144
20 Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường iSEE, Ý kiến iSEE về việc
gắn yếu tố đồng tính vào các bài báo về tội phạm, isee.org.vn,
http://isee.org.vn/vi/Blog/Article/y-kien-isee-ve-viec-gan-yeu-to-dong-tinh-vao-cac-bai-bao-ve-toi-pham , 20/09/2014