Trong hệ sinh thái, năng lượng được truyền một chiều từ vi sinh vật qua các bậc dinh dưỡng tới sinh vật sản xuất rồi trở lại môi trườngD. Năng lượng được truyền trong hệ sinh thái theo c[r]
Trang 12.1 Dòng năng lượng trong hệ sinh thái
Năng lượng chủ yếu cung cấp cho trái đất là ánh sáng mặt trời
Trong chu trình dinh dưỡng càng lên bậc dinh dưỡng cao hơn thì năng lượng càng giảm do một phần năng lượng bị thất thoát (hô hấp, tạo nhiệt mất khoảng 70%; chất thải động vật, các bộ phận rơi rụng khoảng 10%) chuyển lên bậc dinh dưỡng cao khoảng 10%
Năng lượng được truyền một chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc dinh dưỡng tới môi trường
Sơ đồ dòng năng năng lượng đi qua các bậc dinh dưỡng chính trong hệ sinh thái
Tóm tắt lý thuyết
Trang 22.2 Hiệu suất sinh thái
Hiệu suất sinh thái là tỉ lệ phần trăm chuyển hóa năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái Hiệu suất sinh thái luôn nhỏ hơn 100% (chỉ khoảng 10%)
Ví dụ hiệu suất sinh thái của một hệ sinh thái
Bài tập minh họa
Trang 3Một số công thức liên quan về dòng năng lượng trong hệ sinh thái
1 Hiệu suất sinh thái có thể được biểu diễn bằng công thức:
eff = Ci+1 / Ci x 100%
Trong đó, eff là hiệu suất sinh thái (tính bằng %), Ci là bậc dinh dưỡng thứ i, Ci+1 là bậc dinh dưỡng thứ i+1 sau bậc Ci Hoặc:
2 Hiệu suất quang hợp: Còn gọi là sản lượng sinh vật sơ cấp, là tỉ lệ phần trăm năng lượng mặt trời được dùng để tổng hợp chất hữu cơ tính trên tổng số năng lượng mặt trời chiếu xuống hệ sinh thái
3 Hiệu suất khai thác: Tỉ lệ phần trăm năng lượng chứa trong chất hữu cơ con người sử dụng từ một loài so với loài có mắc xích phía trước
4 Năng lượng toàn phần: Nguồn năng lượng chứa trong cơ thể các sinh vật của một loài nào đó trong hệ sinh thái
5 Năng lượng thực tế: Tỉ lệ % năng lượng của một loài trong chuỗi chuyển sang bậc dinh dưỡng kế tiếp Nói khác đi năng lượng thực tế của một bậc dinh dưỡng cũng là năng lượng toàn phần của bậc dinh dưỡng kế tiếp
Q toàn phần = Q SV thực + Q mất đi do hô hấp, bài tiết
Ví dụ:
Biết năng lượng mặt trời chiếu xuống một hệ sinh thái là 9.10 kcal Năng lượng của sinh vật sản xuất là 45 x 108 kcal Năng lượng sinh vật tiêu thụ bậc 1 là 45.10 kcal, của sinh vật tiêu thụ bậc 2 là 9.10 kcal Biết hiệu suất sinh thái của sinh vật tiêu thụ bậc 3 là 10% Xác định:
1) Hiệu suất quang hợp của sinh vật sản xuất
2) Hiệu suất sinh thái của sinh vật tiêu thụ bậc 1, bậc 2
3) Năng lượng bị mất đi do hô hấp và bài tiết, khi chuyển hóa từ sinh vật tiêu thụ bậc 2 sang bậc 3
Gợi ý trả lời:
1) Hiệu suất quang hợp: 100% = 50%
2) + Hiệu suất sinh thái của sinh vật tiêu thụ bậc 1: 100%= 10%
+ Hiệu suất sinh thái của sinh vật tiêu thụ bậc 2: 100% = 20%
3) Năng lượng bị tiêu hao do bài tiết, hô hấp:
9.10 x (100% - 20%) = 81.10 Kcalo
9
×
45×108 9×10 10
×
45×10 7
45×10 8
×
9×10 7
45×10 7
Sau khi học xong bài này các em cần:
Trình bày được quá trình chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái (dòng năng lượng)
ấ
4 Luyện tập Bài 45 Sinh học 12
Trang 4Trình bày được hiệu suất sinh thái của một bậc dinh dưỡng
4.1 Trắc nghiệm
Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Sinh học 12 Bài 45 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết
A Sinh vật đóng vai trò quan trọng nhất trong việc truyền năng lượng từ môi trường vô sinh vào chu trình dinh dưỡng là các sinh vật phân giải như vi khuẩn, nấm
B Trong hệ sinh thái, năng lượng được truyền một chiều từ vi sinh vật qua các bậc dinh dưỡng tới sinh vật sản xuất rồi trở lại môi trường
C Năng lượng được truyền trong hệ sinh thái theo chu trình tuần hoàn và được sử dụng trở lại
D Ở mỗi bậc dinh dưỡng, phần lớn năng lượng bị tiêu hao qua hô hấp, tạo nhiệt, chất thải,… chỉ có khoảng 10% năng lượng truyền lên bậc dinh dưỡng cao hơn
A Tỉ lệ phần trăm năng lượng chuyển hoá từ môi trường vào quần xã sinh vật trong hệ sinh thái
B Tỉ lệ phần trăm năng lượng bị tiêu hao (chủ yếu qua hô hấp) giữa các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái
C Tỉ lệ phần trăm chuyển hóa năng lượng giữa các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái
D Tỉ lệ phần trăm chuyển hoá vật chất giữa các bậc dinh dưỡng trong hệ sinh thái
Câu 1:Đặc điểm nào sau đây là đúng khi nói về dòng năng lượng trong hệ sinh thái?
Câu 2: Hiệu suất sinh thái là