Trªn tinh thÇn ®ã cÇn ph¶i tiÕn hµnh quy ho¹ch ph¸t triÓn ®éi ngò gi¸o viªn THPT tØnh Yªn B¸i mét c¸ch khoa häc.. Gi¸o dôc c¸c tØnh miÒn nói nãi chung gi¸o dôc THPT tØnh Yªn B¸i nãi ri[r]
Trang 1Đại học Quốc gia Hà Nội
Khoa Sư Phạm
Trần Văn Thái
Nghiên cứu xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên Trung học
phổ thông tỉnh Yên Bái đến năm 2015
Luận văn ThS Quản lý giáo dục 60.14.05
Hà Nội, 2006
Trang 2Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đảng ta đã khẳng định “… Giáo dục và Đào tạo, chúng ta phấn đấu để lĩnh vực này cùng với khoa học và công nghệ thực sự là quốc sách hàng đầu, thông qua việc đổi mới toàn diện Giáo dục và Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất
l-ợng cao, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam…” [11, tr 34]
Việc thực hiện thắng lợi mục tiêu mà Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X đề ra còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó yếu tố nguồn nhân lực có ý nghĩa quyết định Chính vì vậy GD&ĐT đ-ợc coi là một trong những động lực quan trọng để thức đẩy CNH, HĐH đất n-ớc, là
điều kiện phát huy nguồn nhân lực là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng tr-ởng kinh tế nhanh và bền vững
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 BCH TW Đảng khoá VIII khẳng định những t- t-ởng mục tiêu của nghị quyết TW 4 khoá VII, đồng thời đã chỉ ra nhiệm vụ cụ thể, đề ra các giải pháp chủ yếu để thực hiện chiến l-ợc phát triển GD&ĐT trong thời kỳ CNH, HĐH vẫn còn nguyên giá trị, nhất là trong thời kỳ mà n-ớc ta đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức th-ơng mại thế giới (WTO) Một trong những giải pháp đó là đổi mới công tác quản lý GD&ĐT mà tr-ớc hết
phải: “ … tăng cường công tác dự báo và kế hoạch hoá sự phát triển giáo dục Đưa giáo dục vào
quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH của đất n-ớc và từng địa ph-ơng Có chính sách điều tiết quy mô và cơ cấu đào tạo cho phù hợp với nhu cầu phát triển KT-XH, khắc phục tình trạng mất cân đối như hiện nay, gắn đào tạo với sử dụng …”
Chỉ thị số: 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban chấp hành trung -ơng Đảng khoá IX chỉ rõ: “… trước những yêu cầu mới của sự phát triển giáo dục trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có những hạn chế, bất cập Số l-ợng giáo viên còn thiếu nhiều, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số … cơ cấu giáo viên đang mất cân đối giữa các môn học, bậc học, các vùng, miền Chất l-ợng chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ nhà giáo có mặt ch-a đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển kinh tế - xã hội…
Trang 3Tình hình trên đòi hỏi phải tăng c-ờng xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng yêu cầu tr-ớc mắt, vừa mang tính chiến l-ợc lâu dài, nhằm thực hiện thành công Chiến l-ợc phát triển giáo dục 2001 - 2010 và chấn h-ng giáo dục Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đ-ợc chuẩn hoá, đảm bảo chất l-ợng, đủ về số l-ợng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, l-ơng tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định h-ớng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất l-ợng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước … ”
Tr-ớc tình hình đó để kế hoạch GD&ĐT đảm bảo tính cân đối về cơ cấu, qui mô và có tính khả thi, yêu cầu tr-ớc tiên đặt ra cho ngành GD&ĐT nói chung, ngành GD&ĐT tỉnh Yên Bái nói riêng là phải quy hoạch đội ngũ giáo viên Trung học Phổ thông với tính chất là giai đoạn tiền
kế hoạch, tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định về mục tiêu và giải pháp sau này
Là một tỉnh miền núi phía Bắc của tổ quốc, Yên Bái có KT-XH chậm phát triển, mặt bằng dân trí còn thấp Tr-ớc yêu cầu đổi mới của đất n-ớc, GD&ĐT con ng-ời là vấn đề then chốt để thực hiện CNH-HĐH Trên tinh thần đó cần phải tiến hành quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái một cách khoa học Giáo dục phát triển sẽ mở ra định h-ớng công bằng và bình đẳng trong việc h-ởng thụ giáo dục Giáo dục các tỉnh miền núi nói chung giáo dục THPT tỉnh Yên Bái nói riêng đang gặp nhiều khó khăn, thử thách lớn Việc phát triển giáo dục THPT là
đáp ứng nhu cầu ng-ời học
Trong nhiều năm qua ngành học giáo dục THPT Yên Bái phát triển nhanh cả về quy mô tr-ờng, lớp, học sinh Chỉ tính riêng từ năm học 1998-1999 đến năm học 2005-2006 đã tăng
08 tr-ờng; 05 phân hiệu trực thuộc tr-ờng; 309 lớp; 16713 học sinh trong khi đó đội ngũ giáo viên không đáp ứng kịp cả về số l-ợng, cơ cấu bộ môn (Tỷ lệ gi áo viên đạt 1,6 gv/lớp theo quy định của chính phủ) Dẫn đến giáo viên một số bộ môn thiếu trầm trọng
đặc biệt là các môn: Toán học, Vật lý, Hoá học, Tin học, Sinh học nh-ng lại thừa giáo viên các môn: Văn học, Ngoại ngữ, Thể dục,
Trong nhiều năm qua tỉnh Yên Bái không chủ động đ-ợc việc đào tạo giáo viên THPT vì
đào tạo giáo viên THPT là công việc, là kế hoạch của các tr-ờng Đại học S- phạm Việc đào tạo và việc sử dụng giáo viên THPT tại tỉnh Yên Bái là hai công việc độc lập, tách rời nhau
Trang 4Công tác giảng dạy của giáo viên THPT và các ngành học khác là khác nhau do tính đặc thù của từng ngành học Giáo viên THPT chỉ dạy đ-ợc một môn, trong khi đó giáo viên các bậc học khác nh- giáo viên THCS, giáo viên tiểu học, giáo viên mầm non lại dạy đ-ợc từ hai môn trở lên
Công tác kế hoạch và quy hoạch trong ngành giáo dục tỉnh Yên Bái ch-a đ-ợc nghiên cứu một cách khoa học, ch-a đ-ợc quan tâm đúng mức, nhiều khi còn bị động bởi sức ép cho con đến tr-ờng của phụ huynh học sinh thông qua Hội đồng Nhân dân các cấp
Với tính cấp thiết nh- trên Đại hội đại đảng bộ tỉnh Yên Bái đã nêu:" Xây dựng, bồi d-ỡng, chuẩn hoá đội ngũ giáo viên là khâu đột phá để nâng cao chất l-ợng đào tạo Giải quyết mất cân đối giáo viên giữa các vùng và cơ cấu lại đội ngũ giáo viên cho hợp lý "
Việc phát triển giáo dục THPT tỉnh Yên Bái đến năm 2015 chỉ đ-ợc giải quyết tốt trên cơ
sở quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT đủ về số l-ợng, đồng bộ về cơ cấu, vững vàng
về chuyên môn
Vì những lý do nêu trên tôi chọn đề tài: "Nghiên cứu cơ sở khoa học của quy hoạch
phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh Yên Bái đến năm 2015"
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở khoa học để đề xuất quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái đến năm 2015
3 Khách thể và đối t-ợng nghiên cứu
3.1 Khách thể
Đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái
3.2 Đối t-ợng nghiên cứu
Quy hoạch đội ngũ giáo viên THPT trên địa bàn tỉnh Yên Bái
4 Giả thuyết khoa học
Nếu xây dựng đ-ợc cơ sở lý luận và thực tiễn của quy hoạch phát triển giáo viê n THPT tỉnh Yên Bái, để quy hoạch đ-ợc phê duyệt và thực hiện, thì sẽ định h-ớng đ-ợc
Trang 5việc xây dựng đội ngũ đó trong 10 năm tới, tạo điều kiện cho giáo dục THPT tỉnh Yên Bái phát triển ổn định và bền vững
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc quy hoạch giáo viên bậc THPT tỉnh Yên Bái
Đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái
Dự báo nhu cầu giáo viên THPT tỉnh Yên Bái dến năm 2015
Đề xuất quy hoạch đội ngũ giáo viên THPT Yên Bái đến năm 2015 và các giải pháp thực hiện
6 Giới hạn đề tài
Vận dụng lý thuyết vào nghiên cứu cơ sở khoa học của quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên
Chỉ giới hạn trong phạm vi giáo viên THPT tỉnh Yên Bái
Tác giả chỉ nghiên cứu cơ sở khoa học của quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái còn việc có đ-ợc phê duyệt hay không là trách nhiệm của cơ quan quản lý
7 Ph-ơng pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu luận văn chúng tôi sử dụng các ph-ơng pháp nghiên cứu sau:
Nhóm ph-ơng pháp nghiên cứu lý luận và phân tích tài liệu:
Nghiên cứu lý luận về chiến l-ợc, quy hoạch, kế hoạch giáo dục
Phân tích các tài liệu, t- liệu của các Bộ, Ngành, Trung -ơng và địa ph-ơng, các nghị quyết của Đảng, Nghị định của chính phủ có liên quan đến đội ngũ giáo viên THPT
Nhóm ph-ơng pháp dự báo:
Lý luận về dự báo
Trang 6Các công thức, tài liệu về kết quả dự báo
Nhóm ph-ơng pháp điều tra:
Điều tra đối t-ợng bằng phiếu hỏi và phỏng vấn
Nhóm ph-ơng pháp thống kê:
Nhóm ph-ơng pháp chuyên gia:
Các ý kiến đánh giá của các chuyên gia
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đ-ợc cấu trúc trong 3 ch-ơng:
Ch-ơng 1: Cơ sở lý luận về quy hoạch phát triển ngũ giáo viên trung học phổ thông Ch-ơng 2: Thực trạng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông tỉnh Yên Bái
Ch-ơng 3: Đề xuất quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên Trung học Phổ thông tỉnh
Yên Bái đến năm 2015
Trang 7Tài liệu tham khảo
1 Đặng Quốc Bảo- Nguyễn Đắc H-ng Giáo dục Việt Nam h-ớng tới t-ơng lai vấn đề và giải
pháp NXB Chính trị Quốc gia
2 Đặng Quốc Bảo Phạm trù nhà tr-ờng và nhiệm vụ phát triển nhà tr-ờng trong bối cảnh hiện
nay Hà Nội.1996
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo Điều lệ tr-ờng Trung học NXB Giáo dục 2000
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo Hỏi đáp về phân ban trung học phổ thông NXB Giáo dục, Hà Nội
2006
4 Chỉ thị số: 40-CT/TW, ngày 15/6/2004 của Ban chấp hành Trung -ơng về việc xây dựng, nâng cao chất l-ợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
6 Tr-ơng Xuân Cừ Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở tỉnh Điện
Biên giai đoạn 2006-2010 Năm 2005
7 Vũ Cao Đàm Ph-ơng pháp nghiên cứu khoa học Nhà xuất bản Khoa học và kỹ thuật Hà
Nội 2005
8 Đại học Quốc gia Hà Nội Kỷ yếu hội thảo khoa học chất l-ợng giáo dục và vấn đề đào tạo
giáo viên Hà Nội 10/2004
9 Đảng Cộng sản Việt Nam Nghị quyết TW 4 khoá VII
10 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện hội nghị lần thứ 2 Ban chấp hành TW khoá VIII NXB
Chính trị Quốc gia 1997
11 Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X NXB Chính trị quốc
gia
12 Điều lệ tr-ờng trung học NXB Giáo dục 2000
Trang 813 Hỏi đáp về phân ban THPT NXB Giáo dục, Hà Nội 2006
14 Nguyễn Sinh Huy - Nguyễn Văn Lê Giáo dục học Đại c-ơng NXB Giáo dục 1999
15 Vũ Hải Dự báo nhu cầu giáo viên Trung học cơ sở huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái đến năm
2010 Năm 2000
16 Đặng Bá Lãm Giáo dục Việt Nam trong những thập niên đầu của thế kỷ XXI- chiến l-ợc
phát triển NXB Giáo dục 2003
17 Đặng Bá Lãm, Phạm Thành Nghị Chính sách và kế hoạch trong quản lý giáo dục NXB
Giáo dục 1999
18 Đặng Bá Lãm, Trần Khánh Đức Phát triển nhân lực công nghệ -u tiên ở n-ớc ta trong thời
kỳ CNH, HĐH NXB Giáo dục 2002
19 Luật Giáo dục 2005 NXB Giáo dục Hà Nội 2005
20 Hồ Chí Minh Về vấn đề giáo dục NXB Giáo dục 1977
21 Nguyễn Hữu Mão Quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Bắc Ninh đến năm
2015 Năm 2005
22 Niên giám thống kê tỉnh Yên Bái các năm 2000 đến năm 2005 NXB Thống kê, Hà Nội
23 Net Edu trang thông tin điện tử Bộ GD&ĐT
24 Nguyễn Ngọc Quang Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục Tr-ờng Cán bộ quản lý
quản lý GD&ĐT TW1- Hà Nội 1989
25 Nguyễn Quang Kính - Nguyễn Quốc Chí - Đặng Quốc Bảo Giáo dục Việt Nam 1945-2005
NXB Chính trị Quốc gia 2005
26 Sở Giáo dục và Đào tạo Yên Bái Dự án quy hoạch phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo
từ năm 1996-2000 đến năm 2010
27 Sở Giáo dục và Đào tạo Yên Bái Báo cáo tổng kết năm học từ 1997-1998 đến năm học
2005-2006
28 Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Yên Bái Giáo dục và Đào tạo Yên Bái 60 năm xây dựng và
tr-ởng thành (1945-2005) Năm 2005
Trang 929 Tỉnh uỷ - Hội đồng nhân dân - Uỷ ban Nhân dân tỉnh Yên Bái Tỉnh Yên Bái một thế kỷ
(1900 - 2000) Xuất bản tháng 4 năm 2000
30 Thủ t-ớng Chính phủ Chiến l-ợc phát triển giáo dục 2001-2010 Quyết định số:
201/2001/QĐ-TTg , ngày 28/12/2001 của Thủ t-ớng Chính phủ về việc phê duyệt chiến l-ợc phát triển giáo dục 2001-2010
31 Uỷ ban Nhân dân tỉnh Yên Bái Dự án rà soát bổ sung quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH
tỉnh Yên Bái thời kỳ 2001-2010
32 Văn kiện đại biểu Đảng bộ tỉnh Yên Bái lần thứ XVI, Yên Bái, tháng 2 năm 2006
33 Vietnamnet, bài phát biểu của Bộ tr-ởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân, tại kỳ họp Đại biểu Quốc hội ngày 07/11/2006
34 Phạm Viết V-ợng Giáo dục học NXB Đại học Quốc Gia
35 Viện Khoa học xã hội Việt Nam Từ điển tiếng Việt Trung tâm Từ điển ngôn ngữ, Hà Nội
1992
36 Viện khoa học giáo dục Một số vấn đề về KT-XH của việc quy hoạch giáo dục UNESCO
xuất bản Hà Nội 1972