THUỐC GIẢM ĐAU gây NGHIỆN (OPIOIDS) ppt _ HÓA DƯỢC

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide hóa dược ppt dành cho sinh viên ngành Y dược và các ngành khác có học môn hóa dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn hóa dược bậc cao đẳng đại học ngành Y dược và các ngành khác

BỘ MÔN HÓA DƯỢC

Bài giảng pptx các môn ngành Y dược hay nhất

có tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ;

https://123doc.net/users/home/user_home.php? use_id=7046916

ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐAU

Triệu chứng đầu tiên đi khám bệnh

Do nhiều nguyên nhân

Cường độ đáp ứng khác nhau

Do hoàn cảnh

Do tư tưởng Tình trạng tâm lý Ngưỡng chịu đau khác nhau

Đường truyền cảm giác là các neuron

(nội tạng, da, cơ xương khớp)

Dẫn truyền về sừng sau của tuỷ sống

Cấu tạo = 2 loại sợi :

Sợi dày và nhanh Aα : 70-100 m/s

Sợi mảnh và chậm A và C : 0,5-2 m/s

Bắt chéo lên đồi thi – Vỏ não

 Cảm giác đau

Vật lý : đụng, giập, chèn ép, xoắn vặn…

Hóa học : côn trùng đốt, H2O2

Nhiệt độ : nóng, lạnh

Nguyên nhân gây đau

Bradykinin, prostaglandin, leucotrien, chất P…

 Gây đau, viêm, sốt

Cơ chế kiểm soát đau

- Tầng ngoại biên : ức chế tiền synapse (enkephalin)

- Tầng tuỷ sống : ức chế đau nhẹ

- Tầng trên tuỷ sống : enkephalin

- Tầng trung ương : các opioids nội sinh

 Nhu mô não  dynorphin

 Dưới đồi, tuyến não thùy  endorphin

 Hệ thống chống đau cơ thể  Met, Leu enkephalin

ĐIỀU TRỊ ĐAU

1 2

3

Morphin và dẫn chất (Giảm đau gây ngủ)

Các NSAIDs, paracetamol Aspirin, floctafenin

Aspirin hay paracetamol + codein, d-propoxyphen

PHÂN LOẠI CÁC THUỐC GIẢM ĐAU

 Giảm đau thuần tuý : floctafenin

 Hạ nhiệt – Giảm đau : paracetamol

 Các NSAIDs : Kháng viêm, hạ nhiệt, giảm đau

 Các thuốc giảm đau gây nghiện

CÁC THUỐC GIẢM ĐAU GÂY NGHIỆN

 Giảm đau mạnh

 Gây sảng khối, an thần, gây ngủ

 Ức chế trung tâm hô hấp

 Ức chế trung tâm ho

 Gây co đồng tử, tăng trương lực cơ

 Táo bón, gây nôn, buồn nôn

 Gây nghiện

Chiết từ nhựa cây Papaver somniferum

Opium (nhựa thuốc phiện : ít dùng)

Có 2 nhân alcaloid cơ bản trong cây thuốc phiện

O

N CH3RO

R'O

Benzylquinolein (Papaverin) Phenanthren (morphin)

Tên chất R R’ R” Công dụng

Codein CH3 H Như trên Giảm đau, ức chế phản xạ

H OH

CH 3 H Ức chế phản xạ ho

Dihydromorphin H H Như trên Giảm đau

Methyldihydromorphinon H H Giảm đau

O

H2

H2

9 11

Cầu nối ether

CÁC BIẾN ĐỔI CÓ LIÊN QUAN CẤU TRÚC MORPHIN

Giảm đau yếu hơn

Ít gây nghiện hơn

Ít tác dụng phụ trên tâm thần

Không cần nối nối và cầu ether nữa

Có nhiều chất giảm ho, trị tiêu chảy

6

9 11

15 16

Không cần cầu nối ether

Gây nghiện nhẹ hơn

LIÊN QUAN CẤU TRÚC VÀ TÁC ĐỘNG

CÁC NGOẠI LỆ

N C

N N

5 10 15 30

45 60

H-Glu-Leu-Thr-Gly-Gln-Arg-Leu-Arg-Gln-Gly-Asp-Pro-Asn-Ala Leu-Ser-His-Glu-Leu-Ala-Asn-Pro-Gly-Glu-Gly-Asp-Asn-Ala-Gly Leu-Ala-Asp-Leu-Val-Ala-Ala-Glu-Lys-Lys-Asp-Glu-Gly-Pro-Tyr Arg-Lys-Asp-Lys-Pro-Pro-Ser-Gly-Trp-Asg-Phe-His-Glu-Met-Arg Tyr

Gly-Gly Met-Phe Thr-Ser-Glu-Lys-Ser Val-Leu-Pro-Thr-Gla Thr-Leu-Phe-Lys-Asn Asn-Lys-Ile-Ile-Ala Ala-Tyr-Lys-Lys-Gly-Glu-OH

61

65

70

80 85

Tủa với TT alkaloid

Dragendorff : tủa đỏ cam

Frohde (amonimolypdat/H2SO4) : tím → xanh Marquis : đỏ tía → tím

Kiềm và carbonat kiềm : tạo muối và tủa base Tạo ester và ether (do OH alcool và OH phenol)

Khử Oxy (do OH phenol)

Khử FeCl3 : tạo pseudomorphin

Khử KIO3/H + → Iod

Khử kaliferrycyanid/H + → xanh Prusse

O

N HO

Khử nước tạo apomorphin

O

N CH3HO

Tạo sản phẩm azo hố (do OH phenol)

O HO

H

N H

H HO

CH3

Tạo tủa trắng với AgNO3

Định lượng

 PP môi trường khan

 PP bạc kế (Morh hay Charpentier Vohlard)

 PP trung hồ

 PP đo quang phổ UV 285nm

 So màu → 2-nitrosomorphin đo 450nm

Không cho phản ứng của OH phenol

Cho phản ứng của alkaloid

UV max ở 284nm

Định lượng : môi trường khan

Giảm đau kém morphin, ít gây nghiện hơn Dùng phối hợp aspirin hay paracetamol Giảm ho (ít dùng)

CÁC DC HYDROGEN HỐ 7-8, OH  =O

O

N CH3RO

O

R = H Dihydromorphinon (Dilaudid)

Giảm đau

R = CH3 Dihydrocodeinon (Dicodid)

Trị ho

CÁC DC DO THAY ĐỔI NHOM N-CH3 (NALBUPHIN)

O

NH HO

N O

HO

Pentazorcin

CH2

HO

H H

O

N OH H

O

HO

H2C

Nalmefen

HN CH3

O O CH2(CH2OCH2)9H Benzonatat

Có cấu trúc thuốc tê Giảm ho yếu hơn codein

Diphenoxylat (Diarsed®)CÁC CHẤT CO TÁC DỤNG TRỊ TIÊU CHẢY