Bài 40: Hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng. .[r]

CHƯƠNG III: QUANG HỌC BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

( HS cần trao đổi liên hệ số Đt 0902789295 hoặc qua

nhóm messenger của từng lớp)

I.Mục tiêu:

Sao khi học bài này kiến thưc các em phải đạt được:

- Biết được hiện tượng khúc xạ ánh sáng và một số khái niệm

- Có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống thực tế

II Chuẩn bi:

Các em chuẩn bị: Thước đo góc, cốc đựng, nước, 1 đèn laze nhỏ ( đền đồ chơi) 1 chiếc đũa thẳng

III Tiến trình học như sau:

Hướng dẫn của giáo

viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài học

HS quan sát hình

Đây là một cái ống hút

thẳng bỏ vào ly nước

quan sát từ trên xuống,

hoặc quan sát như hình

ta không còn thấy ống

hút thảng nữa? Em lấy

ly nước và một ống

nước làm và quan sát

Tự suy nghĩ xem tại

sao?

Tìm hiểu hiện tượng

- Tự làm TN theo hướng dẫn, quan sát và trả lời câu hỏi?

I Hiện tượng khúc xạ ánh sáng:

1 Quan sát:

khúc xạ ánh sáng:

Quan sát hình

- Từ S đến I: trong

không khí

- Từ I đến K: trong

nước

- PQ là mặt phân cách

Theo định luật Truyền

thẳng ánh sáng đã học

ở lớp 7: Trong môi

trường trong suốt và

đồng tính, ánh sáng

truyền theo đường

thẳng Vậy quan sát

hình ta thấy ánh sáng

không còn truyền theo

đường thẳng nữa, mà

dường như bị gãy

khúc Do đó người ta

gọi hiện tượng này là

hiện tượng khúc xạ

ánh sáng

HS: đọc kết luận trong SGK HS: nắm bắt thông tin

HS: quan sát và lấy kết quả trả lời C1 C2

HS: hoàn thiện kết luận trong SGK HS: suy nghĩ và trả lời C3

HS: nhận xét, bổ xung 2 Kết luận: SGK

Tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc

xạ ánh sáng



Định nghĩa như sau: ->

GV: nêu một vài khái

niệm

->

Các em làm thử TN

như hình

3 Một vài khái niệm: SGK

+ I - điểm tới, + SI - tia tới + IK - tia khúc xạ

+ Đường NN′ vuông góc với mặt phân cách

là pháp tuyến PQ tại điểm tới I

+ góc SIN : góc tới, kí

hiệu là i

+ góc KIN’: góc khúc

xạ, kí hiệu là r

+ Mặt phẳng chứa tia tới SISI và pháp tuyến NN

′NN′ là mặt phẳng tới

4 Thí nghiệm:

C1:

- tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

- góc tới lớn hơn góc khúc xạ

C2:

thay đổi góc tới và giữ nguyên điểm tới I và quan sát

5 Kết luận:

- Khi tia sáng truyền từ không khí sang nước: + Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

N

N’ K I

S

Theo quan sát hình và

TN các em làm kết

luận

Tìm hiểu: Sự khúc

xạ của tia sáng khi

truyền từ nước sang

không khí:

+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới ( r < i)

C3:

II Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí:

Các em tự làm TN như

hình 40.3

1 Dự đoán:

C4: đặt một tia sáng chiếu từ trong nước ra không khí rồi quan sát

2 Thí nghiệm kiểm tra:

C5: vì đinh C che khuất đồng thời đinh ghim A và B nên đường nối từ A

 C là đường truyền của tia sáng từ đinh A tới mắt

C6: tia sáng bị khúc xạ tại mặt phân cách giữa không khí và nước

+ C là điểm tới + AB là tia tới + BC là tia khúc

3 Kết luận: SGK

- Khi tia sáng truyền từ nước sâng không khí: + Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

+ Góc khúc xạ lớn hơn góc tới

( r > i)

xạ + góc khúc xạ lớn hơn góc tới

Vận dụng

Làm các câu:

C7

C8

HS: suy nghĩ và trả lời C7,C8

III Vận dụng:

C7: hiện tượng khúc xạ và phản xạ AS:

- giống nhau: đều là hiện tia sáng bị đổi hướng trên đường truyền

- khác nhau: hiện tượng khúc xạ AS thì tia khúc

xạ và tia tới nằm ở 2 nửa mặt phẳng tới, góc khúc xạ không bằng góc tới Còn hiện tượng phản xạ AS thì tia phản

xạ và tia tới nằm trên cùng 1 nửa mặt phẳng tới, góc phản xạ bằng góc tới

C8: ta nhìn thấy đầu của chiếc đũa vì có hiện tượng khúc xạ ánh sáng

IV Hướng dẫn học ở nhà:- Học bài phần nội dung bài học