TAP HUAN SACH MI THUAT 1 KET NOI TRI THUC VOI CUOC SONG

Theo đó, giáo viên vận dụng một cách có hiệu quả các phương pháp dạy học hiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp với các phương pháp mới cho phù hợp với nội dung, hướng tới mục t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Với thông điệp “Kết nối tri thức với cuộc sống”, SGK Mĩ thuật

1 được biên soạn theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực của người học, trên cơ sở thành tựu của khoa học chuyên ngành: Mĩ thuật, Tâm lí học và sư phạm.

PHẦN I: HƯỚNG DẪN CHUNG

1 GIỚI THIỆU SGK MĨ THUẬT 1 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

Trong đó, bộ sách chú trọng đến việc xác định đúng đối tượng của môn học trong mối quan hệ giữa các yếu tố trong giáo dục mĩ thuật.

Hình 1 Mối quan hệ giữa các yếu tố trong giáo dục mĩ thuật

2 CẤU TRÚC SÁCH VÀ BÀI HỌC

2.1 Cấu trúc của SGK Mĩ thuật 1 gồm 9 chủ đề Các chủ đề được xây dựng có tính đến yếu tố văn hoá phù hợp lứa tuổi, thể hiện kết hợp hình ảnh minh hoạ và lời văn, thiết kế linh hoạt, đơn giản, dễ hiểu, bước đầu đảm bảo được mục tiêu giáo dục đặt ra, phù hợp với bối cảnh đất nước, với HS ở các vùng miền và cơ sở giáo dục trên toàn quốc, đặc biệt là thể hiện tính liên ngành với các môn học khác, cụ thể:

2.2 Cấu trúc mỗi chủ đề thể hiện tính hệ thống trong xây dựng nội dung, cũng chính là sự thống nhất trong cấu trúc của tổng thể bộ sách.

Các chủ đề này được xây dựng theo 2 dạng

Trong đó, các khái niệm yếu tố tạo hình đưa vào sách Mĩ thuật 1 trên cơ sở phát triển đối tượng của chuyên ngành mĩ thuật:

Chấm chuyển động tạo ra nét, nét chuyển động tạo ra hình, hình chuyển động tạo ra diện, kết hợp thành khối Màu xuất hiện ngay từ đầu nhưng đưa vào sau khái niệm hình để giải quyết khái niệm yếu tố tạo hình trên mặt phẳng 2 chiều, để chuyển sang khối trong không gian 3 chiều.

Chấ

Điều này thể hiện tính khoa học, tường minh khi lựa

chọn đối tượng trong sách Mĩ thuật 1, giúp giáo viên

và học sinh thuận tiện trong việc dạy và học.

3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA SGK MĨ THUẬT

1

– Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

3.1 Những yêu cầu cơ bản về phương pháp dạy học môn

Mĩ thuật

Phương pháp dạy học mĩ thuật 1 - Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc

sống, có tính kế thừa các phương pháp dạy học mĩ thuật trước đâ

Theo đó, giáo viên vận dụng một cách có hiệu quả các phương

pháp dạy học hiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp với

các phương pháp mới cho phù hợp với nội dung, hướng tới mục

tiêu đa dạng trong cách giải quyết vấn đề mà bài học nêu ra

Tựu chung lại có hai vấn đề trọng

tâm về phương pháp:

Một là, giáo viên bằng các kĩ năng

dạy học nêu tình huống và giúp học

sinh phát hiện vấn đề qua những sự

vật, hiện tượng xung quanh mình

Hai là, với những vấn đề phát hiện

được, giáo viên tạo điều kiện cho

học sinh giải quyết vấn đề theo

nhiều cách thông qua bài thực hành

(không còn khuôn mẫu vào một

cách nhất định) và mỗi cách giải

quyết phản ánh nhận thức, kĩ năng

của mỗi học sinh Điều này tạo nên

sự hứng khởi với môn Mĩ thuật khi

mỗi học sinh hứng thú làm việc và

có sản phẩm cho chính mình

Hình minh họa trong sách giáo khoa là những gợi ý cho cách tổ

chức dạy học

Việc tổ chức các hoạt động dạy học được biên soạn trong SGV theo một quy trình cụ thể, khoa học

Giáo viên trên cơ sở các bước

lên lớp được biên soạn trong

sách giáo viên lựa chọn hình

Giáo viên trên cơ sở các bước lên lớp được biên soạn trong sách giáo viên lựa chọn hình thức tổ chức trên lớp phù hợp với thực

tế học sinh, cơ sở vật chất nhà trường Từng bước chủ động xây dựng các tuyến bài thực hành phù hợp với từng đối tượng học sinh.

Dạng bài hình thành khái

niệm

Trong mục b/ Hoạt động: Quan

sát, khi kết hợp màu cơ bản để

tạo nên màu khác, GV có thể

Mục c/ Hoạt động: Quan sát,

tuỳ vào điều kiện thực tế của

lớp học, GV cho quan sát từng

màu cơ bản và nói đồ vật có

màu tương ứng HS phát biểu

đồ vật theo màu tương ứng thì

cho vẽ luôn vào phần giấy

thực hành Tuỳ vào thời gian

tổ chức trong thực tế buổi dạy,

GV có thể cho HS vẽ đủ 3 đồ

vật với 3 màu cơ bản hoặc chỉ

vẽ 1 đồ vật (tuỳ thuộc vào sự

hứng thú/ khả năng diễn đạt

đối tượng của HS trong lớp)

Như vậy, mục c/ Hoạt động:

Quan sát sẽ nối liền với câu

lệnh của Hoạt động: Thể hiện

Hình minh họa trong sách giáo khoa là những gợi ý cho cách tổ

chức dạy học

Trong Hoạt động: Thể hiện, GV

quan sát HS thực hành, gợi ý

đối với từng trường hợp HS khó

khăn trong việc quan sát, liên

tưởng đến đồ vật có màu cơ

bản đã học, không làm thay

bằng cách gọi tên, vẽ/ xé dán

đồ vật giúp HS

Như vậy, tiến trình tổ chức chủ đề

này ở 2 phần này cơ bản sẽ theo các bước:

- Nhận biết, gọi tên màu cơ bản (mục a/ Hoạt động: Quan sát)

- Nhận biết màu cơ bản trong tranh

vẽ (mục b/ Hoạt động: Quan sát)

- Quan sát, liên tưởng màu cơ bản với

đồ vật trong cuộc sống (mục c/ Hoạt động: Quan sát)

- Vẽ/ xé dán đồ vật có màu cơ bản ra phần giấy thực hành (Hoạt động: Thể hiện) GV tổ chức cho HS có thể vẽ/

xé dán 2 đồ vật/ 2 màu cơ bản hoặc 3

đồ vật/ 3 màu cơ bản, cũng như 1 đồ vật có cả 3 màu cơ bản tuỳ theo thực

tế dạy học trên lớp

Như vậy, qua 2 hoạt động Quan

sát, Thể hiện đã giúp HS có hiểu

biết về nội dung cốt lõi của chủ

đề này, đó là xác định được màu

cơ bản trong mĩ thuật và liên hệ

với vật có màu cơ bản trong cuộc

và mỗi vật có 1 màu cơ bản.

- Tuỳ ý: HS vẽ 3 vật có 3 màu cơ

bản hoặc vẽ một vật trong đó thể

hiện đủ 3 màu cơ bản.

Hình minh họa trong sách giáo khoa là những gợi ý cho cách tổ

chức dạy học

Trong Hoạt động: Thảo luận, GV

căn cứ theo các câu hỏi gợi ý trong

Sách học sinh, giúp HS củng cố

kiến thức đã học về màu cơ bản,

đồ vật có màu tương ứng trong

cuộc sống và thể hiện cảm xúc của

mình trước các bài thực hành của

các bạn trong nhóm/ lớp Tuỳ vào

số lượng HS trong lớp, GV cho HS

tiến hành thảo luận theo nhóm/

dãy và mời đại diện nhóm/ dãy

(hoặc từng HS) phát biểu thể hiện

quan điểm của mình đối với sản

phẩm mĩ thuật đã được thực hiện ở

Hoạt động: Thể hiện Lưu ý rằng,

chủ đề này được biên soạn cho thời

gian học 4 tiết nên GV tuỳ điều

kiện thực tế của hợp học, dành

nhiều thời gian cho HS thực hành ở

Hoạt động: Thể hiện, sao cho mỗi

HS ít nhất có được 1 bài vẽ hoàn

thành

Hình minh họa trong sách giáo khoa là những gợi ý cho cách tổ

chức dạy học

Trong Hoạt động: Vận dụng,

GV căn cứ theo nội dung ở

phần tham khảo để giới thiệu cho HS các bước trang trí một món đồ chơi cũ, trong đó sử

dụng yếu tố tạo hình đã học ở

4 chủ đề trước như: màu cơ

bản, chấm màu, nét, hình,… Điều này gợi mở cho HS chủ động lựa chọn yếu tố tạo hình mình yêu thích để trang trí một món đồ chơi cũ đã chuẩn bị từ trước theo cách vẽ, xé dán Lúc này, GV quan sát và đưa ra

những gợi ý cho từng HS,

nhằm phát huy khả năng của từng cá nhân đối với những

món đồ chơi cụ thể

bị loại hoa, quả có sẵn ở vườn, nhà, và hôm học chủ đề này bày trên bàn (hoa cắm vào lọ và quả bày ra đĩa).

Ở những câu hỏi về hình dáng, màu sắc của hoa, quả, GV cần chuẩn bị những phương án trả lời phù hợp với đặc điểm bên ngoài của hoa, quả như: quả chôm chôm

có râu, quả na có mắt,… và chỉ vào vật khi trao đổi với HS để tăng cường tính trực quan đối với hoạt động quan sát của HS

Trong Hoạt động: Thể hiện, Khi HS thực hành, GV quan sát, gợi ý với từng trường hợp HS Đối với HS khó khăn trong việc quan sát, liên tưởng đến hình dạng loại hoa, quả thì GV không làm thay mà có thể cho HS thực hiện lại hoạt động Quan sát như: mô tả hình dáng bên ngoài, màu sắc của loại quả/ hoa mà mình cần thể hiện.

Như vậy, qua 2 hoạt động này, HS

có hiểu biết và bước đầu hình

thành được ý thức về hoa, quả có nhiều hình dáng và màu sắc

Trong mĩ thuật, hoa/ quả có nhiều cách thể hiện Trong chủ đề này,

GV cần lưu ý mức độ hoàn thành bài thực hành của HS là Đạt và

không đạt Ở mức độ Đạt được thể hiện:

- Bắt buộc: HS nặn được một loại quả hoặc một loài hoa

- Khuyến khích: HS nặn được nhiều hơn một loại quả, một loài hoa

- Tuỳ ý: HS nặn được một mâm

quả, hay một lọ có nhiều bông hoa theo ý thích

Trong Hoạt động: Thảo luận, GV căn cứ theo các câu hỏi gợi ý trong SGK để giúp HS củng cố kiến thức đã học về yếu tố tạo hình, cách thể hiện hoa, quả bằng đất nặn, cũng như thể hiện quan điểm của bản thân về sản phẩm mĩ thuật của các bạn khác trong nhóm/ lớp

Trong Hoạt động: Vận dụng, GV căn cứ theo nội dung ở phần tham khảo để giới thiệu cho HS các bước bày một mâm quả, trong đó chú ý đến việc sắp xếp các quả to, nhỏ có chủ đích,…

Về cơ bản, mục tiêu của hoạt động: Thảo luận là củng cố kiến thức, kĩ năng đã học và hoạt động: Vận dụng là sử dụng những kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết những vấn đề của cuộc sống liên quan đến môn học Do đó, hoạt động: Vận dụng rất cần thiết và cần làm thực tế bởi thông qua hoạt động này giúp HS dần hình thành kĩ năng gắn kết tri thức đã học với cuộc sống một cách chắc chắn, hiệu quả nhất

4 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Mĩ thuật

Việc đánh giá kết quả học tập SGK Mĩ thuật 1 bám sát mục tiêu, bản chất, mức độ cần đạt của mỗi chủ đề để có đánh giá phù hợp với từng đối tượng học sinh

 Đánh giá kết quả học tập ở cấp Tiểu học căn cứ theo quy định về “Đánh giá HS tiểu học” được ban hành kèm theo Thông tư số: 30/2014/TT-BGDĐT; Thông tư số: 22/2016/TT- BGDĐT và văn bản hợp nhất số:03/VBHN-BGDĐT ngày 28/9/2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Với môn Mĩ thuật, việc đánh giá được thực hiện bằng lời nhận xét, trao đổi nội dung bài học về kiến thức, kĩ năng và sản phẩm thực hành Trong đó, học sinh được tham gia đánh giá theo hình thức: Đánh giá hợp tác giữa giáo viên và học sinh

và đánh giá đồng đẳng giữa học sinh với nhau Trong đó, giáo viên cần quan tâm tới việc học sinh tự nhận xét trong quá trình học tập và có ý kiến nhận xét sản phẩm học tập của bạn.

 Bên cạnh việc đánh giá theo các thông tư, quy định của Bộ

Giáo dục và Đào tạo, SGK Mĩ thuật 1 được biên soạn đáp ứng

ba cấp độ “Đạt”:

Bắt buộc: Gồm những kiến thức cơ bản, cốt yếu, bảo đảm

mọi học sinh bình thường đều có thể học và tiếp thu, thực hành được.

Khuyến khích: Mức độ này dành cho học sinh muốn phát

huy hơn nữa khả năng của mình so với yêu cầu cần đạt của bài học và không quá khó để có thể đạt được.

Tuỳ ý: Trình độ này dành cho học sinh đã đạt được hai mức

trên Giới hạn này không phải là bắt buộc, giáo viên vẫn để ngỏ khả năng và tuỳ theo trường hợp cụ thể để học sinh đạt tới.

NXBGDVN hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lý trong việc

sử dụng nguồn tài nguyên sách và học liệu điện tử qua nhiều hình thức như:

NXBGDVN đã và đang xây dựng Kho dữ liệu ảnh đáp ứng được việc ảnh có bản quyền và đa dạng, nhằm giúp giáo viên thuận tiện trong khai thác với mục tiêu

mở rộng bài học qua những hình ảnh có tính giáo dục.

Các SGK Mĩ thuật sẽ được số hóa, hình thành nguồn học liệu điện tử, trong đó chú trọng đến tính tương tác giữa học sinh và tài liệu điện tử.

5 Hướng dẫn khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên sách và các học liệu điện tử của NXBGDVN

Sách điện tử: Đây là loại tài liệu mở rộng hơn với đối tượng có

nhu cầu, theo sự phát triển của cách mạng 4.0 Đây không chỉ là phiên bản sách giấy được xử lý dạng PDF, mà còn là công cụ giúp học sinh tiếp cận tốt hơn với môn học, mở rộng hơn những hình ảnh so với sách giấy, cũng như khả năng tương tác của học sinh với môn học trên thiết bị số.

03/23/2024 25

Sách Mĩ thuật 1 được biên soạn trên cơ sở đáp ứng việc dạy

và học đại trà, ở các vùng miền trên cả nước nên cơ bản sử

dụng những học liệu nằm trong danh mục thiết bị thiết yếu

trong môn học, chú trọng đến việc sử dụng vật liệu tái sử

dụng, góp phần hình thành ý thức tiết kiệm, bảo vệ môi

trường đối với học sinh trong thực hành, sáng tạo.

5 KHAI THÁC THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU SỬ DỤNG TRONG MÔN MĨ THUẬT 1 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

03/23/2024 26

BỘ SÁCH TRONG MÔN MĨ THUẬT 1 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống

7 Một số lưu ý lập kế hoạch dạy học theo công văn 3866

Căn cứ theo công văn hướng dẫn số 3866/BGDĐT – GDTH, nhà trường bố trí thời khóa biểu của môn Mĩ thuật cho phù hợp, đảm bảo việc triển khai có hiệu quả môn học này trong bối cảnh năm học đầu tiên áp dụng các

môn học mới, theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Việc bố trí thời khóa biểu hợp lí, dạy 2 tiết liền trong một tuần, sẽ giúp môn Mĩ thuật có điều kiện thuận lợi để tổ chức trong thực tiễn nhà trường đạt được kết quả ở một số phương diện sau:

- HS có thời gian thực hiện, hoàn thành phần thực hành một cách đầy đủ và khi có sản phẩm của riêng mình sẽ góp phần tạo hứng thú đối với môn học một cách chủ động.

- GV có đủ thời gian để triển khai hiệu quả các hoạt động giáo dục trong nhà trường theo nội dung, phương pháp theo chương trình mới.

03/23/2024 28

Kết luận

Với cách xây dựng nội dung sách và phương pháp dạy học có tính lý luận, việc triển khai Mĩ thuật 1 – Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống thành công trong nhà trường vào cuối năm học tới phụ thuộc rất nhiều vào các quý thầy cô ngày hôm nay

Trong quá trình dạy học, mọi vướng mắc, ý kiến cần trao đổi xin trao đổi

qua diễn đàn facebook/ SGK Mĩ

thuật - bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, NXBGDVN

Trân trọng cảm ơn !