Những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên và vận dụng những quan điểm đó trong giai đoạn hiện nay

Đề tài này có mục đích tìm hiểu những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên một cách có hệ thống, cơ bản và vận dụng những quan điểm đó vào trong thực tiễn xây dựng đạ[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ KIM CHI

NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẠO ĐỨC CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN VÀ VẬN DỤNG NHỮNG QUAN ĐIỂM ĐÓ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội – 2008

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ KIM CHI

NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẠO ĐỨC CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN VÀ VẬN DỤNG NHỮNG QUAN ĐIỂM ĐÓ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học

Mã số: 60 31 27

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

GS TS Mạch Quang Thắng

Hà Nội - 2008

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Trong lịch sử nhân loại thế kỷ XX, Hồ Chí Minh là biểu tượng về quyết tâm của cả một dân tộc, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, góp phần vào cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vì độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội…Với những cống hiến của Người cho sự nghiệp cách mạng nước nhà và sự nghiệp cách mạng thế giới, Hồ Chí Minh đã được Đảng và nhân dân ta tôn vinh là anh hùng dân tộc

vĩ đại, và được UNESCO đánh giá là anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hoá kiệt xuất của Việt Nam

Di sản tư tưởng của Người để lại thật vô cùng quan trọng và có ý nghĩa

to lớn đối với sự nghiệp cách mạng của Việt Nam Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Để phấn đấu thực hiện đạt mục tiêu của chủ nghĩa xã hội

ở nước ta “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, việc vận dụng đúng đắn và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như chủ nghĩa Mác – Lênin trở nên hết sức quan trọng và cần thiết

Trong suốt quá trình hoạt động của mình, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức của người cách mạng Những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cũng như tấm gương đạo đức của Người là một bộ phận quan trọng trong hệ thống di sản tư tưởng của Người Tư tưởng Hồ Chí Minh

về đạo đức cách mạng đã trở thành nền tảng đạo đức ở nước ta, một di sản văn hoá vô cùng quý báu, một động lực tinh thần cho toàn Đảng, toàn dân

Trong những quan điểm đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh đặc biệt chú

ý đến đạo đức của cán bộ, đảng viên, Người luôn đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải trau dồi đạo đạo đức cách mạng Chính cán bộ, đảng viên là nhân tố quyết định sự thành bại của toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam do Đảng

ta lãnh đạo Công tác cán bộ, đảng viên bao giờ cũng được Đảng và Hồ Chí Minh hết sức coi trọng Những thành tựu vĩ đại của cách mạng nước ta mấy chục năm qua có nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân cơ bản là chúng ta thực sự coi trọng và làm tốt công tác cán bộ, đảng viên Hồ Chí Minh cho rằng, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Theo Người, điều chủ chốt với cán bộ, đảng viên là có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không Vì thế, việc giáo dục đạo đức, tu dưỡng phẩm chất đạo đức của người cán bộ, đảng viên là vô cùng quan trọng Trong Di chúc, Hồ Chí Minh không quên dặn Đảng ta là giữ gìn đạo đức cách mạng cho đảng viên và cán bộ nói chung: “Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư ” [39,498]

Ở bất cứ giai đoạn nào của cách mạng thì đạo đức cách mạng luôn là một chuẩn mực quan trọng của người cán bộ, đảng viên Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay, nhiều vấn đề mới nảy sinh, Đảng ta đang đứng trước những thách thức mới rất gay gắt khi đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang bị suy thoái và xu hướng ngày càng gia tăng cả về số lượng và phạm vi Sự suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên thực sự đang là một vấn đề bức xúc đối với xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân, làm giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng… Làm thế nào để ngăn chặn và đầy lùi sự thoái hoá, biến chất và yếu kém của một bộ phận cán bộ, đảng viên trong điều kiện hiện nay để xây dựng một chiến lược cán bộ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng, theo chúng tôi, có nhiều nội dung, trong đó tìm hiểu, học tập một cách sâu sắc và thực hiện đúng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên là chìa khoá quan trọng nhất

Trước tình hình đó, việc nghiên cứu, tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nói chung, những quan điểm của Người về đạo đức cán bộ, đảng viên nói riêng là quan trọng nhưng việc vận dụng những tư tưởng, quan điểm đó

vào thực tiễn còn quan trọng hơn và cấp thiết hơn nhiều Nghiên cứu và vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên trở thành nhiệm

vụ quan trọng nhằm góp phần bồi dưỡng và phát huy nguồn nhân lực trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước

Ngày 7-11-2006, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị số 06-CT/TW về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Mục đích của cuộc vận động là: làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức của Người; đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng Cuộc vận động được phát động trong Đảng và xã hội bắt đầu từ ngày 2007 và tổng kết vào ngày

03-02-2011 Điều đó càng chứng tỏ rằng, những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức, trong đó có đạo đức cán bộ, đảng viên đang và sẽ là những chỉ dẫn rất quan trọng cho cuộc sống của người Việt Nam nói chung, cho cán bộ, đảng viên nói riêng Chúng tôi nghiên cứu những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên cũng là để góp phần nhỏ bé của mình vào việc hưởng ứng và thực hiện cuộc vận động đó

Chính vì những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Những quan điểm

của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên và vận dụng những quan điểm đó trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài cho luận văn thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống lý luận bao gồm nhiều lĩnh vực rộng lớn và phong phú Chính vì thế, trước đây và cả hiện nay có nhiều nhà khoa học đã tập trung tìm hiểu những tư tưởng của Người Trong số đó, có một số công trình liên quan mật thiết tới đề tài này là:

Đặng Xuân Kỳ với tác phẩm “Dưới ánh sáng Hồ Chí Minh” (Nxb Thông tin lý luận, 1990) đã tìm hiểu quá trình Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Tháng Mười, tìm đường giải phóng cho đất nước, đồng thời trình bày quan điểm của Người về vấn đề cán bộ, bồi dưỡng thế hệ cách mạng, về nâng cao đạo đức cách mạng, về tư cách người đảng viên và về vấn đề giáo dục thanh niên và xây dựng Đảng

Nguyễn Quang Phát (chủ biên) với cuốn “Quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về đức – tài trong xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội” (Nxb Quân đội nhân dân, 2006)nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đức và tài của người cán bộ cách mạng và việc nâng cao đạo đức, phát triển tài năng của đội ngũ cán bộ quân đội theo tư tưởng của Người

Bùi Đình Phong với “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ” (Nxb Lao động, 2006) tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, công tác cán bộ và vận dụng tư tưởng đó trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Luận án tiến sĩ triết học “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người cán

bộ quân sự” của Hà Huy Thông đã khai thác tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người cán bộ quân sự; phân tích, luận giải các quan điểm của Người về những chuẩn mực đạo đức cơ bản, phương châm và phương pháp rèn luyện đạo đức người cán bộ quân sự; phân tích tính tất yếu khách quan phải tăng cường tu dưỡng, rèn luyện đạo đức Hồ Chí Minh đối với đội ngũ cán bộ quân

sự

Phạm Quốc Thành với cuốn “Tư tưởng Hồ Chí Minh về rèn luyện đạo đức cho cán bộ đảng viên” (Nxb Chính trị quốc gia, 2004), đã nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của người cán bộ và những chuẩn mực đạo đức

cơ bản của người cán bộ, đảng viên, những căn bệnh mà người cán bộ, đảng viên cần tránh và những phương pháp phấn đấu rèn luyện để trở thành người cán bộ, đảng viên tốt và đưa ra giải pháp nhằm nâng cao công tác giáo dục

chính trị, tư tưởng, đạo đức cho cán bộ, đảng viên Cuốn sách đã nghiên cứu

tư tưởng về rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên thông qua các tác phẩm, bài nói, bài viết của Người trong thời kỳ 1945-1954 Tác giả đã góp phần làm rõ điều kiện lịch sử và yêu cầu rèn luyện đạo đức cho cán bộ, đảng viên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược; từ đó tác giả nêu lên giá trị của những quan điểm ấy đối với lịch sử xây dựng, rèn luyện đạo đức cho cán bộ, đảng viên và vận dụng vào sự nghiệp đổi mới hiện nay

Phạm Ngọc Dũng với bài “Hồ Chí Minh với việc rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ đảng viên” trên website: w w w.cpv.vn ngày

09-5-2007 đã đưa ra những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên và nêu cao tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Một số bài trên các tạp chí như: Đại tá TS Đặng Nam Điền với “Một

số biện pháp giáo dục đạo đức lối sống cho cán bộ đảng viên ở chi bộ trong

Phúc (1999) với “ Một số giải pháp xây dựng nhân cách đạo đức hiện nay”, Tạp chí triết học, số 4; Lê Trọng Âu (2005) với “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức”, Tạp chí triết học, số 1 , Nguyễn Đình Tường với “Một số biểu hiện của sự biến đổi giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay và giải pháp khắc phục”, trên website: www.chungta.com.vn ngày

14-5-2007, đã nghiên cứu những biểu hiện cụ thể khác nhau của đạo đức cán bộ và đưa ra giải pháp để khắc phục những biểu hiện tiêu cực trong đạo đức

Các tác giả trên đây đã nghiên cứu và tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh

về đạo đức cán bộ, đảng viên và cũng đã đưa ra những giải pháp khác nhau để

tu dưỡng và rèn luyện đạo đức của người cán bộ, đảng viên Tuy nhiên những công trình trên đây hoặc là nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cán

bộ trong trong tổng thể nghiên cứu tư tưởng đạo đức của Người, hoặc là nghiên cứu tư tưởng của Người về đạo đức cán bộ, đảng viên trong một giai đoạn lịch sử nhất định… Chưa có đề tài nào nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí

Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên một cách hệ thống và khái quát Vì thế, chúng tôi chọn đề tài này nghiên cứu và vận dụng trong thực tiễn Việt Nam hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài này có mục đích tìm hiểu những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên một cách có hệ thống, cơ bản và vận dụng những quan điểm đó vào trong thực tiễn xây dựng đạo đức đội ngũ cán bộ, đảng viên Việt Nam hiện nay

Để đạt được mục đích nghiên cứu trên, đề tài phải giải quyết một số nhiệm vụ cụ thể

Thứ nhất, làm rõ những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán

bộ, đảng viên

Thứ hai, làm rõ thực trạng đạo đức cán bộ, đảng viên hiện nay

Thứ ba, nêu phương hướng, yêu cầu đối với việc xây dựng đạo đức cán

bộ, đảng viên và đưa ra giải pháp xây dựng đạo đức cán bộ, đảng viên hiện nay theo quan điểm của Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên

- Phạm vi nghiên cứu: vận dụng tư tưởng trên trong thực tiễn xây dựng đạo đức cán bộ, đảng viên hiện nay

5 Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của đề tài là phép biện chứng duy vật Bởi vì chỉ có phép biện chứng duy vật mới đem lại cho chúng ta phương pháp nhận thức duy nhất khoa học và hiệu nghiệm nhất, mới cho phép chúng ta thực hiện đúng

đắn quá trình nhận thức, vạch ra những mối liên hệ và quan hệ sâu xa nhất của sự vật cũng như hiện tượng của thế giới khách quan

Trên cơ sở phép biện chứng duy vật, đề tài sử dụng phương pháp kết hợp lôgic và lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu làm phương pháp nghiên cứu chính

6 Đóng góp của luận văn

Nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là một vấn đề hoàn toàn mới mẻ song nghiên cứu quan điểm Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên cho đến nay còn hạn chế Qua tìm hiểu các tác phẩm, các bài nói, bài viết của Người về đạo đức, đồng thời tiếp thu và kế thừa thành quả lao động của các nhà khoa học nghiên cứu về đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn này tìm hiểu và nghiên cứu một cách cơ bản khái quát quan điểm Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên

Tìm hiểu quan điểm Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự quan tâm của Người dành cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và việc tu dưỡng rèn luyện đạo đức cán bộ, đảng viên qua đó để có nhận thức khoa học hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh

Đề tài: “Những quan điểm của Hồ Chí Minh về đạo đức cán bộ, đảng viên và vận dụng những quan điểm đó trong giai đoạn hiện nay” sẽ góp phần làm phong phú hơn, đầy đủ hơn cho những nghiên cứu tư tưởng của Hồ Chí Minh về đạo đức nói riêng và tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung Đồng thời, đề tài cũng gợi mở để việc nghiên cứu sâu hơn về những giải pháp xây dựng đạo đức cán bộ, đảng viên được áp dụng vào trong thực tiễn

Về ý nghĩa thực tiễn của luận văn, trước hết sẽ giúp chúng tôi, những người nghiên cứu và tìm hiểu, xác định được những phẩm chất đạo đức cơ bản để tu duỡng rèn luyện đạo đức cho mình Sau đó, đề tài còn có thể góp phần vào quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

7 Kết cấu luận văn

Luận văn gồm 2 chương 6 tiÕt, kh«ng kể phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Trọng Âu (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức , Tạp chí

Triết học, số 1

2 Lê Thị Tuyết Ba (2005), Tình cảm đạo đức và vấn đề bồi dưỡng tình

cảm đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Tạp chí

Triết học, số 1

3 Ban Tư tưởng - văn hóa Trung ương (2007), Đẩy mạnh học tập và

làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia

4 Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), Tư tưởng, tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm chống tham ô lãng phí, quan liêu, Nxb

Chính trị quốc gia

5 Hoàng Chí Bảo (2005), Xây dựng Đảng và rèn luyện tư cách đảng

viên trong công cuộc đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Thông tin công tác

tư tưởng lý luận, số 11

6 Nguyễn Trọng Bảo (chủ biên) (1998), Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh

đạo và đội ngũ quản lý kinh doanh trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Nxb Giáo dục

7 Bảo tàng Hồ Chí Minh, Học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,

Nxb Thanh niên

8 Danh nhân Hồ Chí Minh (2000), tập 2 , Nxb Lao động Hà Nội

9 Danh nhân văn hóa (1990), Nxb Hội nhà văn

10 TS.Phạm Ngọc Dũng (2007), Hồ Chí Minh với việc rèn luyện đạo

đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên,Website: w.w.w cpv.vn ngày

09-5-2007

11 Đinh Xuân Dũng (chủ biên) (2006), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo

đức, Nxb Giáo dục

12 PGS.TS.Thành Duy (chủ biên) (1996), Tư tưởng Hồ Chí Minh về

đạo đức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội