Từ kết quả thu được của đề tài trên cơ sở tiếp cận và phân tích hoạt động kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo yêu cầu đổi mới cải cách t[r]
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực, chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác
Ngày tháng năm 2019
Học viên
Trần Thanh Phùng
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại Trường Đại học Trà Vinh và nghiên cứu đề tài tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng, với sự nỗ lực và cố gắng nghiên cứu, học hỏi của bản thân và sự đóng góp nhiệt tình của nhà trường, đơn vị Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng đã truyền đạt những kiến thức, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập, nghiên cứu Vì vậy, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
Trước hết, xin có lời cảm ơn sâu sắc giáo viên hướng dẫn, thầy TS Nguyễn Thanh Liêm, trong suốt thời gian qua đã hướng dẫn nhiệt tình và có những ý kiến đóng góp quý báu để Luận văn được hoàn thành tốt hơn
Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới quý Thầy, Cô là Giáo sư, Tiến sĩ đã giảng dạy, trang bị cho tôi những kiến thức tốt nhất trong suốt quá trình học tập tại Trường Đại học Trà Vinh
Xin chân thành cám ơn quý thầy cô tại Trường Đại học Trà Vinh, đặc biệt là các thầy, cô của Phòng Đào tạo Sau đại học đã nhiệt tình hỗ trợ các điều kiện tốt nhất trong thời gian qua
Xin cảm ơn Ban lãnh đạo, các công chức trực tiếp làm công tác kiểm soát chi, công chức Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng đã cung cấp thông tin, số liệu, khảo sát
để tôi thực hiện Luận văn
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban cán sự lớp, các bạn học viên, người thân đã luôn kịp thời động viên và giúp đỡ tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu
Xin chân thành cảm ơn !
Trang 3MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii
DANH MỤC BẢNG viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ ix
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 2
4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
5.1 Phương pháp thu thập số liệu 3
5.2 Phương pháp phân tích số liệu 3
6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 3
7 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 3
8 KẾT CẤU LUẬN VĂN 7
CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 8
1.1 LÝ LUẬN VỀ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 8
1.1.1 Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 8
1.1.2 Đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước 8
1.1.3 Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước 9
1.1.4 Vai trò chi thường xuyên ngân sách nhà nước 9
1.2 KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 10
1.2.1 Khái niệm kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 10
1.2.2 Đặc điểm kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 10
1.2.3 Nguyên tắc kiểm soát, thanh toán chi thường xuyên 11
Trang 41.2.4 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên 12
1.2.5 Công cụ kiểm soát chi thường xuyên 14
1.2.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 15
1.3 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 17
1.3.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp công lập 17
1.3.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập 19
1.3.3 Vai trò của đơn vị sự nghiệp công lập 22
1.3.4 Đặc điểm chi thường xuyên của đơn vị sự nghiệp công lập 23
1.3.5 Nội dung chi thường xuyên cho đơn vị sự nghiệp công lập 24
1.3.6 Nguyên tắc chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập 26
1.3.7 Điều kiện chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập 27
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH SÓC TRĂNG 29
2.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIỆN, KINH TẾ - XÃ HỘI 29
2.1.1 Điều kiện tự nhiên, Kinh tế - Xã hội tỉnh Sóc Trăng 29
2.1.2 Mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập tỉnh Sóc Trăng 29
2.1.3 Tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 33
2.1.3.1 Cơ cấu tổ chức 33
2.1.3.2 Vị trí và chức năng 35
2.1.3.3 Nhiệm vụ và quyền hạn 35
2.1.4 Cơ cấu công chức kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 38
2.2 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 40
2.2.1 Quy trình kiểm soát chi thường xuyên 40
2.2.2 Hồ sơ, thủ tục kiểm soát chi thường xuyên 43
2.2.2.1 Kiểm soát chi thanh toán cá nhân 43
2.2.2.2 Kiểm soát chi thu nhập tăng thêm cho người lao động 44
2.2.2.3 Kiểm soát chi đối với những khoản chi quản lý, chi hoạt động nghiệp vụ thường xuyên 44
Trang 52.2.2.4 Kiểm soát chi mua sắm tài sản, trang thiết bị, phương tiện, vật tư 45
2.2.2.5 Kiểm soát chi các khoản chi phục vụ công tác thu phí, lệ phí 45
2.2.3 Kết quả kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 46
2.2.3.1 Kết quả kiểm soát chi thường xuyên 46
2.2.3.2 Kiểm soát chi thanh toán cho cá nhân 48
2.2.3.3 Kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn 51
2.2.3.4 Kiểm soát chi mua sắm 53
2.2.3.5 Kiểm soát chi thường xuyên các khoản chi khác 54
2.3 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 56
2.3.1 Khảo sát với lãnh đạo Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng làm công tác kiểm soát chi 56
2.3.2 Phân tích thực trạng công tác kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 59
2.3.2.1 Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ chi 59
2.3.2.2 Chứng từ chi được lập đúng quy định đối với từng khoản chi 60
2.3.2.3 Các khoản chi phải có đủ số dư dự toán chi trả 60
2.3.2.4 Bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức 61
2.3.2.5 Kiểm tra tồn quỹ ngân sách nhà nước 62
2.4 NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ HẠN CHẾ 62
2.4.1 Những kết quả đạt được 62
2.4.2 Nguyên nhân của những hạn chế 63
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH SÓC TRĂNG 67
3.1 ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 67
3.1.1 Định hướng phát triển hệ thống Kho bạc Nhà nước 67
3.1.2 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 67
Trang 63.2 MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI
THƯỜNG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 68
3.2.1 Mục tiêu hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 68 3.2.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước 69
3.3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH SÓC TRĂNG 71
3.3.1 Các giải pháp chung 71
3.3.1.1 Quy định trách nhiệm của từng đơn vị khi xây dựng dự toán 71
3.3.1.2 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và thực hiện kiểm soát chi 74
3.3.1.3 Mở rộng phương thức thanh toán trực tiếp cho người thụ hưởng 74
3.3.2 Một số giải pháp cụ thể 75
3.3.2.1 Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ chi 75
3.3.2.2 Chứng từ chi được lập đúng quy định đối với từng khoản chi 76
3.3.2.3 Các khoản chi phải có đủ số dư dự toán chi trả 76
3.3.2.4 Bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức 77
3.3.2.5 Kiểm tra tồn quỹ ngân sách nhà nước 77
3.3.3 Các giải pháp khác 78
3.3.3.1 Tiếp tục thực hiện thống nhất đầu mối kiểm soát chi và Kho bạc Nhà nước khu vực 78
3.3.3.2 Từng bước thực hiện kiểm soát chi thường xuyên theo kết quả đầu ra 79
3.3.3.3 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ 80
3.4 ĐIỀU KIỆN ĐỂ THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP 81
3.4.1 Cơ sở pháp lý 81
3.4.2 Cơ sở vật chất 81
3.4.3 Nguồn nhân lực 82
3.4.4 Các điều kiện khác 83
PHẦN KẾT LUẬN 84
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85
Trang 7DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CNTT: Công nghệ thông tin
CTNB: Chi tiêu nội bộ
GD-ĐT: Giáo dục đào tạo
KBNN: Kho bạc Nhà nước
KSC: Kiểm soát chi
KT-XH: Kinh tế - Xã hội
NSNN: Ngân sách nhà nước
NVCM: Nghiệp vụ chuyên môn
SDNS: Sử dụng ngân sách
SNCL: Sự nghiệp công lập
UBND: Uỷ ban nhân dân
VPHC: Vi phạm hành chính
Trang 8DANH MỤC BẢNG
Trang Bảng 2.1: Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập theo lĩnh vực hoạt động do
Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng kiểm soát chi giai đoạn năm
2015 – 2017
29
Bảng 2.2: Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập theo mức tự bảo đảm chi
phí hoạt động thường xuyên giai đoạn năm 2015 – 2017 30 Bảng 2.3: Cơ cấu theo trình độ đào tạo của công chức kiểm soát chi tại
Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm 2015 – 2017 38 Bảng 2.4: Cơ cấu công chức kiểm soát chi theo giới tính giai đoạn năm
Bảng 2.5: Báo cáo các khoản chi của các đơn vị sự nghiệp công lập qua
Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm 2015 – 2017 46 Bảng 2.6: Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Kho bạc, của các
đơn vị sự nghiệp công lập tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng
giai đoạn năm 2015 – 2017
48
Bảng 2.7: Tình hình kiểm soát chi thanh toán cho cá nhân của các đơn vị
sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm
2015 – 2017
49
Bảng 2.8: Tình hình kiểm soát chi nghiệp vụ chuyên môn của các đơn vị
sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm
2015 – 2017
52
Bảng 2.9: Tình hình kiểm soát chi mua sắm tài sản các đơn vị sự nghiệp
công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm 2015 – 2017 53 Bảng 2.10: Tình hình kiểm soát chi, chi khác của các đơn vị sự nghiệp công
lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng, giai đoạn năm 2015 – 2017 55 Bảng 2.11: Danh sách phỏng vấn các chuyên gia tại Kho bạc Nhà nước tỉnh
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu các đơn vị sự nghiệp công lập theo ngành tại Kho bạc
Sơ đồ 2.2: Các đơn vị sự nghiệp công lập phân theo tự bảo đảm chi
thường xuyên năm 2017, tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 32
Sơ đồ 2.3: Cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 34
Sơ đồ 2.4: Quy trình kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua
Sơ đồ 2.5: Cơ cấu tỷ trọng chi thường xuyên năm 2017 của các đơn vị sự
nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng 47
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong điều kiện nền kinh tế nước ta hiện nay còn nhiều khó khăn, nguồn thu ngân sách nhà nước chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chi, nên tình hình bội chi ngân sách nhà nước vẫn còn cao, việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi nhằm đảm bảo các khoản chi được sử dụng đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm và hiệu quả có ý nghĩa rất quan trọng
Chi ngân sách nhà nước trong thời gian qua luôn được Đảng, Nhà nước và Cấp
ủy chính quyền địa phương quan tâm xem đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng góp phần trong việc phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và thúc đẩy phát triển đất nước trong quá trình hội nhập của nền kinh tế
Hệ thống Kho bạc Nhà nước là tổ chức trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các quỹ ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính của nhà nước
và các quỹ khác của nhà nước theo quy định của pháp luật; cùng với sự ra đời của hệ thống Kho bạc Nhà nước, Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 01/4/1992, qua hơn 26 năm hình thành và phát triển Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao đến nay đã thực sự trở thành công cụ quan trọng trong công tác quản lý tài chính và ngân sách của địa phương
Với nhiệm vụ được giao, Kho bạc Nhà nước cần thực hiện tốt việc quản lý, kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước, giúp cho các đơn vị sử dụng kinh phí tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích góp phần nâng cao hiệu quả trong sử dụng kinh phí ngân sách của các đơn vị Cùng với quá trình cải cách quản lý tài chính công, Kho bạc Nhà nước không ngừng hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi cho phù hợp với các yêu cầu của công cuộc cải cách đó Vì vậy việc yêu cầu đổi mới trong quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập hiện nay, kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với các đơn vị này vẫn bộc lộ những bất cập do cơ chế quản lý tài chính mà Chính phủ cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập áp dụng đã và đang hướng tới quyền tự chủ cao, nhưng chịu sự quản lý của nhà nước Chính vì vậy, Kho bạc Nhà nước phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho các đơn
vị này sao cho vừa phù hợp với cơ chế quản lý tài chính mới, vừa thúc đẩy, hỗ trợ các đơn vị sự nghiệp công lập từng bước thực hiện tự chủ tài chính một cách bền vững
Ngoài ra từ năm ngân sách 2017 Luật ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 có
Trang 11hiệu lực thi hành, vấn đề lập và phân bổ ngân sách cho các đơn vị sự nghiệp công lập từng bước phải hướng tới gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ Theo đó, Kho bạc Nhà nước phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập cho phù hợp
Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề nêu trên, tác giả chọn đề tài: “Hoàn
thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng”, để nghiên cứu và hoàn thành luận văn Thạc sĩ
Quản lý kinh tế của mình
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chung
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước để hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên đối với đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp, khuyến nghị phù hợp nhằm phục vụ công tác kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn ngày càng tốt hơn
2.2 Mục tiêu cụ thể
- Đánh giá thực trạng tình hình kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng
- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước ngày càng tốt hơn
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
- Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là lý luận và
thực tiễn kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập qua Kho bạc Nhà nước
- Đối tượng khảo sát: là công chức lãnh đạo Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng
trong công tác kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Sóc Trăng
4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Về nội dung: Nghiên cứu về nội dung là những vấn đề lý luận và thực tiễn về
kiểm soát chi thường xuyên đối với các đơn vị sự nghiệp công lập
- Về không gian: Nghiên cứu hoạt động kiểm soát chi thường xuyên đối với các
đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng
- Về thời gian: Giới hạn nghiên cứu về thời gian thực trạng kiểm soát chi thường