Để có thêm thông tin phục vụ đề tài nghiên cứu, tôi muốn tìm hiểu những suy nghĩ, nhận định của anh/chị về cơ chế tự chủ tại các cơ sỏ y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng. Rất[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan Trang i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt xi
Danh mục biểu bảng xii
Danh mục biểu đồ xiii
Danh mục hình xiv
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể .2
3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU 3
3.1 Các nghiên cứu trong nước .3
3.2 Hướng nghiên cứu của tác giả .6
4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 7
4.1 Đối tượng nghiên cứu 7
4.2 Đối tượng khảo sát 7
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7
5.1 Khung lý thuyết .7
5.2 Phương pháp triển khai 7
Trang 2iv
5.2.1 Phương pháp thống kê, mô tả .8
5.2.2 Phương pháp tổng hợp 8
5.2.3 Phương pháp định tính 8
5.3 Phương pháp thu thậpthông tin 8
5.3.1 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp 8
5.3.2 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp 9
6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 9
6.1 Phạm vi nội dung 9
6.2 Phạm vi không gian 10
6.3 Phạm vi thời gian 10
6.4 Phạm vi giới hạn của đề tài 10
7 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN 10
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP 11
1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của cơ sở y tế công lập 11
1.1.1 Khái niệm về cơ sở y tế công lập 11
1.1.2 Đặc điểm của cơ sở y tế công lập 11
1.1.3 Vai trò của cơ sở y tế công lập 13
1.2 Cơ chế tự chủ tài chính đối với cơ sở y tế công lập 14
1.2.1 Khái niệm về cơ chế tự chủ tài chính 14
1.2.2 Nguyên tắc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 16
1.2.3 Sự cần thiết về cơ chế tự chủ tài chính đối với cơ sở y tế công lập 18
1.2.4 Mục tiêu của cơ chế tự chủ tài chính đối với cơ sở y tế công lập 20
Trang 3v
1.3 Nội dung cơ chế tự chủ tài chính 21
1.3.1 Tự chủ về các khoản thu, mức thu 21
1.3.2 Tự chủ về sử dụng nguồn kinh phí 22
1.3.2.1 Tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập 22
1.3.2.2 Sử dụng kết quả hoạt động tài chính trong năm 23
1.3.3 Tổ chức thực hiện dự toán thu, chi 23
1.3.3.1 Giao dự toán thu, chi 24
1.3.3.2 Tổ chức bộ máy quản lý tài chính 24
1.3.3.3 Chỉ đạo thực hiện dự toán 25
1.3.4 Báo cáo quyết toán 25
1.3.5 Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát tài chính 26
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 26
1.4.1 Yếu tố bên ngoài 26
1.4.1.1 Chính sách, pháp luật của nhà nước 26
1.4.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 27
1.4.1.3 Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y học 28
1.4.2 Yếu tố bên trong 29
1.4.2.1 Phương hướng và chiến lược phát triển 29
1.4.2.2 Năng lực của đội ngủ cám bộ, viên chức 29
1.4.2.3 Công tác kiểm tra, kiểm soát tài chính 30
Trang 4vi
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH SÓC TRĂNG 31
2.1 Khái quát về tỉnh Sóc Trăng 31
2.1.1 Vị trí địa lý 31
2.1.2 Điều kiện tự nhiên 32
2.1.3 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 32
2.1.3.1 Dân số 32
2.1.3.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 33
2.2 Thực trạng tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 34
2.2.1 Phân loại đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 34
2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và nhân sự các cơ sở y tế công lập 35
2.2.2.1 Chức năng 35
2.2.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn 36
2.2.3.3 Cơ cấu tổ chức và nhân sự 37
2.2.3 Thực trạng tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 39
2.2.3.1 Cơ chế quản lý nguồn thu 39
2.2.3.2 Tình hình thực hiện các khoản thu 40
2.2.3.3 Cơ chế quản lý các khoản chi 45
2.2.3.4 Tình hình thực hiện các khoản chi 47
2.2.3.5 Tình hình thực hiện Quy chế chi tiêu nội bộ 51
a, Chi cho con người 52
Trang 5vii
b, Chi thanh toán công tác phí 53
c, Chi hổ trợ chế độ đào tạo 55
d, Chi tiếp khách, tổ chức hội nghị, hội thảo 56
e, Chi thanh toán điện nước, xăng dầu 56
f, Chi thanh toán cước phí điện thoại công vụ 57
g, Chi thanh toán văn phòng phẩm 58
h, Chi thanh toán chi phí nghiệp vụ chuyên môn 58
i, Chi mua sắm tài sản, đầu tư cơ sở vật chất 58
2.2.3.6 Cơ chế phân phối chênh lệch thu chi 58
2.2.3.7 Cơ chế kiểm tra, giám sát và báo cáo quyết toán 63
2.3 Đánh giá chung tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 - 2018 63
2.3.1 Những kết quả đạt được 64
2.3.1.1 Được trao quyền chủ động trong việc đa dạng hóa nguồn thu 64
2.3.1.2 Các nguồn kinh phí được sử dụng có hiệu quả, tiết kiệm tăng thu nhập đảm bảo quyền lợi cho cán bộ viên chức 64
2.3.1.3 Đa dạng hóa các loại hình cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh 65
2.3.1.4 Phát huy tính năng động, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm của người thủ trưởng đơn vị 65
2.3.1.5 Sắp xếp, tổ chức bộ máy, biên chế theo hướng tinh gọn, hiệu quả 65
2.3.1.6 Phát huy dân chủ, công khai minh bạch về tài chính 66
2.3.1.7 Cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ sự hài lòng cho người bệnh 66
2.3.2 Những hạn chế 66
Trang 6viii
2.3.2.1 Khung giá viện phí hiện nay chưa phù hợp 67
2.3.2.2 Chính sách tiền lương và thu nhập tăng thêm còn thấp 68
2.3.2.3 Quy chế chi tiêu nội bộ chưa theo kịp yêu cầu thực tế 68
2.3.2.4 Năng lực lãnh đạo của các khoa, phòng chưa đáp ứng 68
2.3.2.5 Giảm khả năng tiếp cận của người nghèo đến các dịch vụ khám chữa bệnh 69
2.3.2.6 Tác động đến tính hệ thống và cơ chế quản lý của nhà nước 69
2.3.2.7 Giảm chi tiêu cho y tế ảnh hưởng đến tính công bằng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân 70
2.3.4 Nguyên nhân 70
2.3.4.1 Một số cơ chế, chính sách chưa đồng bộ 70
2.3.4.2 Nhận thức của lãnh đạo và cán bộ viên chức về cơ chế tự chủ tài chính chưa đầy đủ 71
2.3.4.3 Đầu tư của nhà nước cho y tế còn thấp 71
2.3.4.4 Tổ chức, bộ máy quản lý tài chính trình độ còn hạn chế 72
2.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng 72
2.3.5.1 Yếu tố bên ngoài 72
a, Chính sách, pháp luật của nhà nước 72
b, Tình hình kinh tế - xã hội 74
c, Sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đặc biệt là trong lĩnh vực y học 74
2.3.5.2 Yếu tố bên trong 75
a, Phương hướng và chiến lược phát triển 75
Trang 7ix
b, Năng lực của đội ngủ cám bộ, viên chức 75
c, Công tác kiểm tra, kiểm soát tài chính 76
2.4 Kết quả khảo sát về các nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng 77
2.4.1 Thông tin về đối tượng khảo sát 77
2.4.2 Kết quả khảo sát 79
2.4.2.1 Kết quả đánh giá của cán bộ lãnh đạo về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 79
2.4.2.1 Kết quả đánh giá chung của cán bộ viên chức về các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 82
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC CƠ SỞ Y TẾ CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH SÓC TRĂNG TRONG THỜI GIAN TỚI 85
3.1 Định hướng phát triển 85
3.1.1 Định hướng phát triển chung của ngành y tế 85
3.1.2 Định hướng phát triển của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng trong thời gian tới 86
3.2 Giải pháp thúc đẩy thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng trong thời gian tới 88
3.2.1 Nâng cao nhận thức về việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 88
3.2.2 Đa dạng hóa các nguồn thu 88
3.2.3 Tăng cường quản lý nâng cao hiệu quả các khoản chi 90
3.2.4 Hoàn thiện cơ chế trả lương và phân phối thu nhập 91
3.2.5 Công tác kiểm tra, giám sát tài chính 92
Trang 8x
3.2.5.1 Tăng cường kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua hệ thống kho bạc nhà
nước 92
3.2.5.1 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán nội bộ 93
3.2.6 Đổi mới công tác quản lý gắn liền với tăng cường trách nhiệm 93
3.2.7 Nâng cao năng lực đội ngủ cán bộ viên chức 93
3.3 Tổ chức thực hiện 94
3.3.1 Đối với các cơ sở y tế công lập 94
3.3.2 Đối với UBND tỉnh, Sở Y tế 96
3.3.3 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiêp theo 96
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 98
1 KẾT LUẬN 98
2 KIẾN NGHỊ 99
2.1 Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Y tế 99
2.2 Đối với cơ quan chủ quản là Sở Y tế 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO 102
PHỤ LỤC 104
Trang 9xi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
4 HCSN Hành chính sự nghiệp
5 NSNN Ngân sách nhà nước
7 SNYTCL Sự nghiệp y tế công lập
8 CSYTCL Cơ sở y tế công lập
10 CTNB Chi tiêu nội bộ
11 CSSKND Chăm sóc sức khỏe nhân dân
17 TCTC Tự chủ tài chính
18 HĐSN Hoạt động sự nghiệp
Trang 10xii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Quy mô nhân sự của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 38
Bảng 2.2 Bảng tổng hợp nguồn kinh phí ngân sách cấp của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 41 Bảng 2.3 Bảng tổng hợp nguồn thu sự nghiệp của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 42
Bảng 2.4 Bảng tổng hợp chi tiết các nguồn thu của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 44
Bảng 2.5 Bảng tổng hợp chi tiết các khoản chi của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 47
Bảng 2.6 Bảng tổng hợp chi thường xuyên từ nguồn ngân sách nhà của các cơ
sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 49 Bảng 2.7 Bảng tổng hợp chi thường xuyên từ nguồn thu phí, lệ phí của các cơ
sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 50 Bảng 2.8 Bảng tổng hợp trích lập các quỹ và thu nhập tăng của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 62
Bảng 2.9 Bảng thông tin chung của đối tượng khảo sát 78 Bảng 2.10 Kết quả ý kiến khảo sát của cán bộ lãnh đạo về tình hình thực hiện
cơ chế tự chủ tài chính 79
Bảng 2.11 Kết quả ý kiến đánh giá của cán bộ viên chức về các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 82
Trang 11xiii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Số hiệu biểu đồ Tên biểu đồ Trang
Biểu đồ 2.1: Tổng hợp nguồn kinh phí ngân sách cấp của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 42
Biểu đồ 2.2: Tổng hợp nguồn thu sự nghiệp của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 43 Biểu đồ 2.3: Cơ cấu nguồn thu của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 45
Biểu đồ 2.4: Cơ cấu nguồn chi của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 48
Biểu đồ 2.5: Tổng hợp trích lập các quỹ và thu nhập tăng thêm của các cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2016 – 2018 62
Biểu đồ 2.6 Kết quả ý kiến khảo sát của cán bộ lãnh đạo về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 80
Trang 12xiv
DANH MỤC HÌNH
Số hiệu hình Tên hình Trang
Hình 2.1: Bản đồ hành chính của tỉnh Sóc Trăng 31
Trang 131
PHẦN MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người dân và của cả xã hội Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ là nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi người dân, của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội Vì con người là một nhân tố quan trọng nhất quyết định trực tiếp đến sự phát triển của xã hội của đất nước Vì vậy muốn có một xã hội phát triển đòi hỏi chúng ta cần quan tâm đến việc phát triển nguồn nhân lực, trong
đó có việc bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân là một yếu tố vô cùng quan trọng
Trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước rất quan tâm và chú trọng đến việc phát triển nguồn nhân lực đặc biệt là việc chăm sóc bảo vệ sức khoẻ nhân dân gắn các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Trước đổi mới cho đến cuối những năm 80 của thế kỷ trước Ở nước ta, y tế là một lĩnh vực dịch vụ công hoàn toàn do Nhà nước bao cấp và ngân sách nhà nước là nguồn tài chính chủ yếu của các cơ sở y tế công lập Các cơ sở y tế công lập chỉ đơn thuần là cơ quan hành chính sự nghiệp Việc đầu tư từ ngân sách nhà nước cho lĩnh vực y tế dù đã cố gắng tăng lên hàng năm nhưng cũng rất hạn chế, dẫn đến tình trạng các bệnh viện công quá tải, cơ sở vật chất thiếu thốn và xuống cấp, đội ngũ y bác sĩ, nhân viên thiếu động lực, không đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh đang ngày càng tăng lên của nhân dân
Trước tình hình trên, Nhà nước đã ban hành Nghị định 10/2002/NĐ-CP [3]và sáu đó là Nghị định 43/2006/NĐ-CP Đến năm 2012 Nghị định 85/2012/NĐ-CP ra đời Nghị định này quy định về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn
vị sự nghiệp y tế công lập (cơ sở y tế công lập) và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập Bên cạnh đó, nghị định này cũng được hy vọng sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí, tăng nguồn thu cho bệnh viện đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng của cơ sở y tế đối với nhu cầu khám chữa bệnh thực tế của nhân dân Cơ chế tự chủ tài chính của các cơ sở y
tế công lập đòi hỏi quản lý tài chính trong các cơ sở y tế công lập vừa phải đảm bảo hiệu quả tài chính, vừa phải đảm bảo mục tiêu công bằng trong chăm sóc sức khoẻ,
Trang 1493
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Văn bản pháp luật
[1] Luật ngân sách Nhà nước (Luật số: 83/2015/QH13) ngày 25/06/2015
[2] Luật Kế toán (Luật số: 88/2015/QH13), ngày 20/11/2015
[3] Nghị định 10/2002/NĐ-CP, ngày 16 tháng 1 năm 2002 của Chính phủ
về chế độ tài chính áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp có thu
[4] Nghị định 43/2006/NĐ-CP, ngày 25 tháng 4 năm 2006 của Chính phủ
quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập [5] Thông tư liên tịch 71/2014/TTLT-BTC-BNV, ngày 30/05/2014 của
Bộ Tài chính, Bộ nội vu về quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng kinh phí quản lý hành chính đối với các cơ quan nhà nước,
[6] Nghị định số 85/2012/NĐ-CP, ngày 15/10/2012 của Chính phủ về cơ
chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá khám dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
[7] Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 Quy định cơ chế tự chủ
của ĐVSNCL
[8] Thông tư 107/2017/TT-BTC, ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính
Hướng dẫn Chế độ kế toán đơn vị hành chính, sự nghiệp
[9] Văn bản hợp nhất 03/VBHN-BTC ngày 07/01/2014 của Bộ Tài chính
hướng dẫn chế độ kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước đối với các cơ quan nhà nước thực hiện chế độ tự chủ, tự hịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính, [10] Quyết định số 30/2008/QĐ-TTg ngày 22/02/2008 của Chính phủ về
phê duyệt quy hoạch phát triển mạng lưới khám, chữa bệnh đến năm
2010 và tầm nhìn đến năm 2020