Tác giả Nguyễn Văn Linh (2017) với nghiên cứu “Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động Tổ tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Quản Trị 2 , [r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cám ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt vii
Danh mục bảng viii
Danh mục hình ix
Tóm tắt x
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 2
3.1 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan 2
3.2 Đánh giá các tài liệu đã được lược khảo 4
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
4.1 Quy trình nghiên cứu 5
4.2 Phương pháp phân tích 6
4.2.1 Phương pháp thống kê mô tả 6
4.2.2 Phương pháp so sánh 6
4.2.3 Phương pháp phân tích tổng hợp 6
5 PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 7
5.1 Phạm vi nội dung 7
5.2 Phạm vi về không gian 7
5.3 Phạm vi về thời gian 7
6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 7
6.1 Đối tượng khảo sát 7
6.2 Đối tượng phân tích 7
7 KẾT CẤU LUẬN VĂN 7
Trang 2iv
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH
NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE 9
1.1 TỔNG QUAN VỀ TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN 9
1.1.1 Khái niệm Tổ tiết kiệm và vay vốn 10
1.1.2 Cơ chế hoạt động của Tổ Tiết kiệm và vay vốn 11
1.1.3 Quyền lợi và nhiệm vụ của Ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn 13
1.1.4 Quyền lợi và nghĩa vụ của tổ viên trong tổ Tiết kiệm và vay vốn 15
1.2 CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN 16
1.2.1 Các chỉ tiêu định tính 16
1.2.2 Các chỉ tiêu định lượng 17
1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN 18
1.3.1 Các nhân tố từ Ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn 18
1.3.2 Các nhân tố từ thành viên của Tổ tiết kiệm và vay vốn 20
1.3.3 Các nhân tố về môi trường hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn 20
1.4 TẦM QUAN TRỌNG CỦA TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁC XÃ HỘI 22
1.5 KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM 22
1.5.1 Kinh nghiệm của Grameen Bank ở Bangladesh 22
1.5.2 Kinh nghiệm nhóm tự giúp đỡ The self-help group của Ấn Độ 24
1.5.3 Bài học kinh nghiệm về hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn ở Việt Nam 25
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE 28
2.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁC XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE….28 2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 28
2.2.2 Mô hình tổ chức của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre 30
2.2.3 Đối tượng phục vụ của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre 32
Trang 3v
2.2.4 Các hoạt động chính của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre 32 2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH
XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE GIAI ĐOẠN 2016-2018 33
2.2.1 Nguồn vốn 33
2.2.2 Kết quả cho vay 34
2.2.3 Thực trạng dư nợ các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác 35
2.2.4 Thực trạng hoạt động của tổ tiết kiệm và vay vốn trên địa bàn tỉnh Bến Tre 37
2.2.4.1 Số lượng tổ viên bình quân của tổ tiết kiệm và vay vốn 37
2.2.4.2 Dư nợ bình quân của tổ Tiết kiệm và vay vốn 38
2.2.4.3 Tình hình nộp lãi bình quân của Tổ Tiết kiệm và vay vốn 39
2.2.4.4 Tình hình nợ quá hạn bình quân của tổ Tổ Tiết kiệm và vay vốn 40
2.2.4.5 Tình hình các thành viên gửi tiết kiệm thông qua tổ Tiết kiệm và vay vốn 45
2.2.4.6 Trình độ, năng lực của Ban quản lý tổ Tiết kiệm và vay vốn 47
2.2.4.7 Thực trạng việc họp tổ Tiết kiệm và vay vốn hàng tháng 47
2.2.4.8 Hoa hồng bình quân của tổ Tiết kiệm và vay vốn 47
2.2.4.9 Kết quả đánh giá xếp loại Tổ Tiết kiệm và vay vốn trên địa bàn tỉnh Bến Tre 47
2.3 ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE 48
2.3.1 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể nhận ủy thác và thành viên Tổ Tiết kiệm và vay vốn về chất lượng hoạt động Tổ Tiết kiệm và vay vốn 48
2.3.2 Xác định đối tượng khảo sát 49
2.3.3 Thông tin cơ bản của đối tượng khảo sát 49
2.3.4 Đánh giá chất lượng hoạt động của Tổ Tiết kiệm và vay vốn trên kết quả khảo sát 52
2.3.4.1 Đánh giá về thành lập Tổ Tiết kiệm và vay vốn 52
2.3.4.2 Đánh giá về Ban quản lý Tổ Tiết kiệm và vay vốn 55
2.3.4.4 Đánh giá về công tác bình xét cho vay của tổ Tổ Tiết kiệm và vay vốn 61
2.3.4.5 Đánh giá về hoạt động sinh hoạt của Tổ tiết kiệm và vay vốn 63
2.4 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ TIẾT KIỆM VÀ VAY VỐN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE 66
2.4.1 Những mặt làm được, nguyên nhân 66
Trang 4vi
2.4.2 Những mặt còn hạn chế của hoạt động Tổ Tiết kiệm và vay vốn 68
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ TK&VV TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH BẾN TRE 71
3.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 71
3.1.1 Định hướng nâng cao chất lượng Tổ Tiết kiệm và vay vốn đến năm 2020và những năm tiếp theo của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre 71 3.1.2 Cơ sở đề xuất giải pháp từ đánh giá phân tích thực trạng hoạt động của chi nhánh và kết quả đánh giá từ khảo sát 72
3.1.3.1 Đối với thực trạng hoạt của chi nhánh 72
3.1.3.2 Đối với kết quả khảo sát thực tế 72
3.2 HỆ THỐNG CÁC GIẢI PHÁP 72
3.2.1 Giải pháp xuất phát từ chủ trương chính sách 72
3.2.1.1 Triển khai chủ trương chính sách đồng bộ, phù hợp với từng địa phương 72
3.2.1.3 Nâng cao vai trò trách của nhiệm địa phương đối với hoạt động của Ngân hàng chính sách xã hội 73
3.2.2 Giải pháp xuất phát từ kết quả phân tích 74
3.2.2.1 Giải pháp nâng cao chất lượng việc thành lập Tổ tiết kiệm và vay vốn 75
3.2.2.2 Giải pháp nâng cao chất lượng Ban quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn 76
3.2.2.3 Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho vay của Tổ tiết kiệm và vay vốn 76
3.2.2.4 Giải pháp nâng cao chất lượng bình xét cho vay của Tổ tiết kiệm và vay vốn 77
3.2.2.5 Giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt của Tổ tiết kiệm và vay vốn 78
3.2.3 Giải pháp xuất thực trạng hoạt động của chi nhánh 78
PHẦN KẾT LUẬN 81
1 KẾT LUẬN 81
2 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI 83
3. ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 83
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 85
PHỤ LỤC 1
Trang 5vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BĐD: Ban đại diện
CT-XH: Chính trị - Xã hội
ĐTN: Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
HCCB: Hội Cựu chiến binh
HĐQT: Hội đồng quản trị
HLHPN: Hội Liên hiệp Phụ nữ
HND: Hội Nông dân
NHCSXH: Ngân hàng Chính sách xã hội
NHNN: Ngân hàng Nhà nước
SHG: The self-help group
TK&VV: Tiết kiệm và vay vốn
UBND: Ủy ban nhân dân
Trang 6viii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Tổng hợp tình hình nguồn vốn giai đoạn 2016- 2018 34
Bảng 2.2 Tổng hợp kết quả cho vay giai đoạn 2016-2018 35
Bảng 2.3 Tổng hợp tình hình dư nợ ủy thác qua các tổ chức Hội giai đoạn 2016-2018 36
Bảng 2.4 Tổng hợp tình hình dư nợ ủy thác qua các tổ chức hội 2016-2018 37
Bảng 2.5 Thành viên bình quân của Tổ TK&VV theo Hội đoàn thể 38
Bảng 2.6 Dư nợ bình quân trên Tổ TK&VV giai đoạn 2016-2018 39
Bảng 2.7 Tỷ lệ nộp lãi bình quân của Tổ TK&VV giai đoạn 2016-2018 40
Bảng 2.8 Tỷ lệ nợ quá hạn bình quân qua Tổ Tổ Tiết kiệm và vay vốn giai đoạn 2016-2018 44
Bảng 2.9 Tỷ lệ thành viên gửi tiết kiệm thông qua tổ TK&VV giai đoạn 2016-2018 46 Bảng 2.10 Kết quả xếp loại tổ TK&VV giai đoạn 2016-2018 48
Bảng 2.11 Bảng thông tin mẫu khảo sát 50
Bảng 2.12 Bảng thông tin mẫu khảo sát 52
Bảng 2.13 Đánh giá của thành viên Tổ TK&VV về thành lập tổ TK&VV 53
Bảng 2.14 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể về thành lập tổ TK&VV 54
Bảng 2.15 Đánh giá của thành viên Tổ TK&VV về Ban quản lý tổ TK&VV 56
Bảng 2.16 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể về Ban quản lý tổ TK&VV 58
Bảng 2.17 Đánh giá của thành viên Tổ TK&VV về hoạt động cho vay của Tổ 60
Bảng 2.18 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể về hoạt động cho vay của Tổ TK&VV 61 Bảng 2.19 Đánh giá của thành viên Tổ TK&VV về công tác bình xét cho vay của tổ TK&VV 62
Bảng 2.20 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể về công tác bình xét cho vay của tổ TK&VV 63
Bảng 2.21 Đánh giá của thành viên Tổ TK&VV về hoạt động sinh hoạt Tổ 64
Bảng 2.22 Đánh giá của cán bộ Hội đoàn thể về hoạt động sinh hoạt Tổ 65
Trang 7ix
DANH MỤC HÌNH
Hình 1 Quy trình nghiên cứu 5 Hình 2.1 Tổ chức chi nhánh NHCSXH tỉnh Bến Tre 31 Hình 2.2 Quy trình thủ tục cho vay của NHCSXH 32
Trang 8x
TÓM TẮT
Luận văn nghiên cứu Đề tài“Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của
Tổ tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre Nội dung luận văn được tóm tắt cụ thể như sau:
Kết cấu của luận văn gồm 2 phần và 3 chương:
Phần mở đầu: nêu lên tính cấp thiết của đề tài, tổng quan tài liệu liên quan, mục tiêu nghiên cứu đề tài, đối tượng nghiên cứu của đề tài, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Chương 1: Cơ sở lý luận về vấn đề lý luận về quy chế tổ chức và hoạt động của Tổ TK&VV; kinh nghiệm của một số nước trong việc cho vay qua tổ TK&VV; Phân các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của tổ TK&VV cũng như những nhân tố mang tính chất định tính, định lượng và một số nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hoạt động của tổ TK&VV
Chương 2: phân tích thực trạng hoạt động của Tổ TK&VV tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre Chương này trình bày tổng quan về hoạt động của NHCSXH tỉnh Bến Tre và phân tích chất lượng hoạt động của Tổ TK&VV thông qua kết quả hoạt động của Chi nhánh từ năm 2016 đến năm 2018 và kết quả khảo sát của 320 phiếu, tại 4 huyện, thành phố đối với cán bộ Hội đoàn thể nhận ủy thác và thành viên Tổ Tiết kiệm và vay vốn về các tiêu chí có ảnh hưởng mạnh đến chất lượng hoạt động của Tổ TK&VV Từ đó, đánh giá được những mặt hạn chế trong quá trình hoạt động của tổ TK&VV trên địa bàn tỉnh, để có giải pháp khắc phục hiệu quả trong thời gian tới
Chương 3: Căn cứ vào các hạn chế được xác định thông qua phân tích thực trạng hoạt động của Chi nhánh và kết quả khảo sát thực tế tại 4 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Tác giả đã giới thiệu một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của tổ TK&VV trong thời gian tới, cụ thể: có 3 giải pháp xuất phát từ chủ trương chính sách; 05 Giải pháp xuất phát từ kết quả phân tích khảo sát; 04 giải pháp xuất phát từ thực trạng hoạt động của Chi nhánh
Phần Kết luận và kiến nghị: Tóm tắt lại các vấn đề nghiên cứu; đề xuất các giải pháp trên cơ sở các hạn chế rút ra được từ việc phân tích số liệu sơ cấp và thứ cấp; kiến nghị các cơ quan có liên quan để thực hiện các giaỉ pháp được đặt ra nhằm
Trang 9xi mang lại kết quả tốt nhất trong việc nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ tiết kiệm
và vay vốn
Trang 101
PHẦN MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện phương thức ủy thác cho vay thông qua các tổ chức Chính trị - xã hội (CT-XH) và ký hợp đồng ủy nhiệm qua Tổ Tiết kiệm & vay vốn (TK&VV) Vì vậy, Tổ TK&VV được ví như cánh tay nối dài của NHCSXH Tổ TK&VV được NHCSXH ký hợp đồng ủy nhiệm nhiều nội dung công việc trong quy trình cho vay như: bình xét, lựa chọn người vay, kiểm tra, đôn đốc người vay trong việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, có hiệu quả, đôn đốc người vay trả nợ đúng hạn, thu lãi tiền vay và thu tiền gửi tiết kiệm của các thành viên, Vì vậy, chất lượng của hoạt động ủy thác thông qua Tổ TK&VV ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tín dụng của NHCSXH Xác định tổ TK&VV có vai trò quan trọng trong hoạt động tín dụng chính sách, nên việc đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của mạng lưới tổ TK&VV bảo đảm luôn ổn định, nề nếp, tạo điều kiện cho việc chuyển tải nguồn vốn tín dụng chính sách đến hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác nhanh chóng, thuận tiện và bảo tồn được nguồn vốn là vấn đề cấp thiết
Hơn 15 năm đi vào hoạt động, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre đã cho hơn 200.000 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác vay vốn Vốn ngân hàng đã góp phần xóa đói, giảm nghèo và tạo việc làm lao động thất nghiệp
Dư nợ của Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh Bến Tre quản lý là 2.350tỷ đồng với hơn 118 ngàn khách hàng còn vay vốn Dư nợ trên đã thực hiện ủy thác qua 4 Hội đoàn thể CT-XH là Hội Nông dân (HND), Hội Liện hiệp Phụ nữ (HPN), Hội Cựu chiến binh (HCCB), Đoàn Thanh niên Công sản Hồ Chí Minh (ĐTN) và được quản lý bởi 3.165 tổ TK&VV1 Trong những năm gần đây, chất lượng tín dụng tại Chi nhánh thiếu tính ổn định: nợ quá hạn thường xuyên tăng đột biến; khách hàng không có con giống vật nuôi, thiếu nguồn trả nợ do giá cả nông sản giảm mạnh và nhiều dịch bệnh phát sinh nên phần lớn người vay chăn nuôi thua lỗ, mất vốn không dám tái đàn; người vay bỏ địa phương đi làm ăn xa ngân hàng không thu được nợ,… Một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của NHCSXH là nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ TK&VV
1Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre, Báo cáo tổng kết hoạt động 15 năm giai đoạn (2002-2017)
Trang 112
Nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Chi nhánh, tôi chọn đề tài
“Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của tổ Tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre” Đề tài này nhằm nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp giải quyết vấn đề còn tồn tại hoạt động của tổ TK&VV trên địa bàn tỉnh, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nguồn vốn tín dụng cũng như thực hiện có hiệu quả mục tiêu giảm nghèo và chính sách an sinh xã hội trên địa bàn Xuất phát từ những vấn đề như đã
nêu, đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre”là cấp thiết cần phải được
nghiên cứu
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chung
Mục tiêu chung của luận văn là nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ Tiết kiệm và vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội địa bàn tỉnh Bến Tre
2.2 Mục tiêu cụ thể
Để có thể hoàn thành được mục tiêu chung trên, đề tài cần được thực hiện 2 mục tiêu cụ thể sau:
(1) Nghiên cứu khái quát tình hình hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh NHCSXH tỉnh Bến Tre;
(2) Đánh giá chất lượng hoạt động của tổ TK&VV tại chi nhánh NHCSXH tỉnh Bến Tre
3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 3.1 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan
Tổ tiết kiệm và vay vốn là một công cụ hữu hiệu nhất trong việc tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác của Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh Bến Tre Chính vì thế, nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Bến Tre là một nội dung quan trọng, để làm sao cho chất lượng hoạt động của Tổ TK&VV không ngừng nâng cao hiệu quả, đưa nguồn vốn vay ưu đãi đến hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng chính sách phát triển kinh tế gia đình, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo tại địa phương Thực tế có