Vì thế, việc duy trì và phát huy vai trò quan trọng của các Quỹ tín dụng nhân dân trong hoạt động tại tỉnh Trà Vinh, giúp cho các Quỹ tín dụng nhân dân phát triển ổn định, tăng trƣởng [r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC BẢNG vii
DANH MỤC HÌNH viii
TÓM TẮT ix
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 2
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2
1.3.2 Đối tượng khảo sát 3
1.4 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 3
1.4.1 Phạm vi nội dung 3
1.4.2 Phạm vi không gian 3
1.4.3 Phạm vi thời gian 3
1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
1.5.1 Phương pháp thu thập số liệu 3
1.5.2 Phương pháp phân tích số liệu 3
1.6 KẾT CẤU LUẬN VĂN 4
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 5
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN 5
2.1.1 Khái niệm về Quỹ tín dụng nhân dân 5
2.1.2 Tính chất và mục tiêu hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân 5
2.1.3 Các hoạt động cơ bản của Quỹ tín dụng nhân dân 5
2.1.4 Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân 6
Trang 22.2 GIỚI THIỆU VỀ TÍN DỤNG VÀ TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG 8
2.2.1 Khái quát về tín dụng, tín dụng ngân hàng 8
2.2.2 Vai trò của tín dụng 9
2.2.3 Các hình thức cấp tín dụng ngân hàng 10
2.2.4 Giới thiệu về tăng trưởng tín dụng 12
2.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG TÍN DỤNG 13
2.3.1 Các nhân tố vi mô 13
2.3.2 Các nhân tố vĩ mô 18
2.4 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 19
2.4.1 Nghiên cứu trong nước 19
2.4.2 Nghiên cứu nước ngoài 21
2.4.3 Đánh giá chung các nghiên cứu liên quan 23
2.4.4 Đề xuất mô hình nghiên cứu 25
CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 27
3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 27
3.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27
3.3 NGHIÊN CỨU SƠ BỘ 28
3.3.1 Xây dựng thang đo sơ bộ 28
3.3.2 Mẫu nghiên cứu sơ bộ 29
3.3.3 Kết quả nghiên cứu sơ bộ 30
3.4 NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC 30
3.4.1 Xây dựng giả thiết nghiên cứu 31
3.4.2 Xác định cỡ mẫu 34
3.4.3 Phương pháp thu thập số liệu 34
3.4.4 Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh và phương pháp thống kê mô tả 34
3.4.5 Phương pháp định lượng 34
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU - THẢO LUẬN 36
4.1 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH (2011-2018) 36
4.1.1 Tổng tài sản 36
4.1.2 Tổng huy động vốn 37
4.1.3 Vốn chủ sở hữu 39
Trang 34.1.4 Dư nợ cho vay 41
4.1.5 Nợ xấu 43
4.1.6 Lợi nhuận sau thuế 44
4.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 46
4.2.1 Phương pháp thống kê mô tả 46
4.2.1.1 Tổng dư nợ cho vay 46
4.2.1.2 Nợ xấu 47
4.2.1.3 Huy động tiền gửi 48
4.2.1.4 Vốn chủ sở hữu 49
4.2.1.5 Tổng tài sản 50
4.2.1.6 Lợi nhuận ròng 51
4.2.2 Phân tích sự tương quan giữa các biến 51
4.2.3 Kiểm định mức độ phù hợp giữa mô hình FE và RE 52
4.2.4 Kiểm định phương sai của sai số thay đổi 53
4.2.5 Kết quả mô hình nghiên cứu 53
4.2.5.1 Kết quả mô hình Fixed Efects (FEM) 53
4.2.5.2 Kết quả mô hình Random (REM) 54
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN HÀM Ý CHÍNH SÁCH 58
5.1 KẾT LUẬN 58
5.2 HÀM Ý CHÍNH SÁCH 59
5.2.1 Đối với Quỹ tín dụng nhân dân 59
5.2.2 Đối với các cấp quản lý 63
5.3 HẠN CHẾ CỦA LUẬN VĂN VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 65
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 67
PHỤ LỤC 1
PHỤ LỤC 1 1
PHỤ LỤC 2 2
PHỤ LỤC 3 4
PHỤ LỤC 4 5
PHỤ LỤC 5 6
Trang 4NHTM: Ngân hàng thương mại
QTDND: Quỹ tín dụng nhân dân
ROA: Return on Assets (Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản) ROE: Return On Equity (Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu) TCTD: Tổ chức tín dụng
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Thang đo sơ bộ các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của
QTDND trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 29
Bảng 3.2 Bảng tóm tắt các biến của mô hình nghiên cứu 33
Bảng 4.1 Tổng tài sản của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 36
Bảng 4.2 Tổng huy động vốn của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 38
Bảng 4.3 Vốn chủ sở hữu của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 40
Bảng 4.4 Dư nợ cho vay của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 41
Bảng 4.5 Tỷ lệ nợ xấu của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 43
Bảng 4.6 Lợi nhuận ròng của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 45
Bảng 4.7 Dư nợ cho vay 46
Bảng 4.8 Bảng nợ xấu 47
Bảng 4.9 Huy động tiền gửi 48
Bảng 4.10 Vốn chủ sở hữu của các QTDND ở Trà Vinh (2011 - 2018) 49
Bảng 4.11 Tổng tài sản của các QTDND ở Trà Vinh (2011 - 2018) 50
Bảng 4.12 Bảng lợi nhuận ròng 51
Bảng 4.13 Ma trận hệ số tương quan 52
Bảng 4.14 Kiểm định Hausman 52
Bảng 4.15 Kiểm định phương sai của sai số thay đổi 52
Bảng 4.16 Kết quả mô hình Fixed Effects (FEM) 53
Bảng 4.17 Kết quả mô hình Random (REM) 54
Trang 6DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức của Quỹ tín dụng nhân dân 8
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu 27
Hình 4.1 Tổng tài sản của 16 QTDND (2011-2018) 37
Hình 4.2 Tổng vốn huy động của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 39
Hình 4.3 Tổng vốn chủ sở hữu của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 41
Hình 4.4 Tổng dư nợ cho vay và tăng/giảm so dư nợ năm trước của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 42
Hình 4.5 Tỷ lệ Nợ xấu của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 44
Hình 4.6 Tổng lợi nhuận ròng của 16 QTDND Trà Vinh (2011-2018) 46
Trang 7TÓM TẮT
Nghiên cứu này hướng đến việc phân tích các nhân tố tác động đến tốc độ tăng trưởng tín dụng của các Quỹ tín dụng nhân dân tại tỉnh Trà Vinh Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định lượng với cấu trúc dữ liệu dạng bảng, mẫu nghiên cứu gồm 16 Quỹ tín dụng nhân dân trong giai đoạn từ năm 2011 - 2018 Tác giả thực hiện các kiểm định giả thuyết thông qua phương pháp ước lượng hồi quy như Fixed Effect Model (FE), Random Effect Model (RE) để tìm mô hình phù hợp nhất
Kết quả nghiên cứu cho thấy: Tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, tốc độ tăng trưởng vốn huy động, tỷ lệ nợ xấu, hệ số chênh lệch lãi ròng, hệ số thanh khoản, quy
mô Quỹ tín dụng nhân dân tác động có ý nghĩa đến tăng trưởng tín dụng của các Quỹ tín dụng nhân dân
Dựa vào các nhân tố tác động, tác giả đã đề xuất giải pháp đối với hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân để đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng tín dụng của các quỹ tín dụng nhân dân ở tỉnh Trà Vinh; hàm ý chính sách với cơ quan quản lý nhà nước trong việc ban hành các chính sách để tạo điều kiện cho Quỹ tín dụng nhân dân hoạt động tốt; giám sát và hỗ trợ Quỹ tín dụng nhân dân hoạt động đúng theo quy định
Trang 8CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Tỉnh Trà Vinh được Trung ương cho phép thí điểm thành lập Quỹ tín dụng nhân dân trong giai đoạn mở rộng Từ năm 1995 đến năm 1997 trên địa bàn tỉnh đã thành lập 15 Quỹ tín dụng nhân dân và đến tháng 10/2007 thành lập mới thêm 01 Quỹ tín dụng nhân dân, nâng tổng số Quỹ tín dụng nhân dân đến thời điểm hiện nay lên 16 Quỹ tín dụng nhân dân Sự ra đời của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân đã góp phần đa dạng hóa loại hình tổ chức tín dụng hoạt động trên địa bàn nông thôn, tạo lập một mô hình kinh tế hợp tác kiểu mới hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, ngân hàng trên địa bàn, với mục tiêu chủ yếu là tương trợ cho các thành viên, góp phần xóa đói giảm nghèo và hạn chế nạn cho vay nặng lãi trong nông thôn Sau hơn 25 năm thành lập và hoạt động, các Quỹ tín dụng nhân dân đã khẳng định được vai trò và vị trí quan trọng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương (NHNN chi nhánh tỉnh Trà Vinh, 2018)
Hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân đã góp phần đưa nguồn vốn tín dụng đến với bà con vùng nông thôn, nơi các Ngân hàng thương mại chưa thể đáp ứng được; Quỹ tín dụng nhân dân chủ yếu huy động vốn tại chổ để hỗ trợ thành viên phát triển sản xuất kinh doanh; qua đó cải thiện thu nhập cho người dân và góp phần giảm bớt nạn cho vay nặng lãi, phát triển kinh tế địa phương Tuy nhiên, do Quỹ tín dụng nhân dân có quy mô nhỏ, hoạt động trên phạm vi hẹp nên khó tăng trưởng tín dụng; vì vậy việc tăng trưởng tín dụng của từng Quỹ tín dụng nhân dân trong những năm vừa qua ở mức thấp, một vài Quỹ tăng trưởng cao nhưng thiếu bền vững, điển hình như Quỹ tín dụng nhân dân Cầu Quan dư nợ năm 2011 là 75.223 triệu đồng, so năm 2010 tăng 31,53% (số tuyệt đối tăng 18.033 triệu đồng) nhưng không kiểm soát được chất lượng tín dụng nên năm 2012 nợ xấu của Quỹ là 13.320 triệu đồng, chiếm 24,01%/tổng dự
nợ, so năm 2011 tỷ lệ nợ xấu tăng 22,53% (số tuyệt đối tăng 12.206 triệu đồng)
Một số khó khăn chính là do các Quỹ tín dụng nhân dân ở tỉnh Trà Vinh có quy
mô nhỏ, công nghệ còn lạc hậu,… Bên cạnh đó, các Quỹ tín dụng nhân dân cũng không có được một số lợi thế như các Ngân hàng thương mại, đó là: tham gia thị trường vốn, thị trường liên ngân hàng, được Ngân hàng Nhà nước cho vay tái cấp vốn Điều này đã tác động đến sự phát triển của Quỹ tín dụng nhân dân Chính những tác
Trang 9động này nên việc phân tích các nhân tố tác động đến tăng trưởng tại các Quỹ tín dụng nhân dân ở tỉnh Trà Vinh là vấn đề cấp thiết được đặt ra (NHNN chi nhánh tỉnh Trà Vinh, 2012)
Vì thế, việc duy trì và phát huy vai trò quan trọng của các Quỹ tín dụng nhân dân trong hoạt động tại tỉnh Trà Vinh, giúp cho các Quỹ tín dụng nhân dân phát triển
ổn định, tăng trưởng bền vững nhằm đảm bảo theo đúng mục tiêu và nguyên tắc của
Quỹ tín dụng nhân dân nên tác giả chọn tên đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng
trưởng tín dụng của quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh” làm đề tài luận
văn tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của các QTDND ở tỉnh Trà Vinh, trên cơ sở đó đề xuất giải pháp để thúc đẩy tốc độ tăng trưởng tín dụng của Quỹ tín dụng nhân dân tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Mục tiêu 1: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của
Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Mục tiêu 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của các
Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2011-2018
- Mục tiêu 3: Đề xuất hàm ý chính sách thúc đẩy tăng trưởng tín dụng của các
Quỹ tín dụng nhân dân ở tỉnh Trà Vinh thời gian tới
Câu hỏi nghiên cứu:
- Các nhân tố nào tác động đến tăng trưởng tín dụng của các Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh?
Mức độ tác động của các nhân tố ảnh hưởng như thế nào đến tăng trưởng tín dụng của Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh?
- Chính sách nào cần đưa ra để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng của các Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh?
1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là Các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng của QTDND trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Trang 101.3.2 Đối tượng khảo sát
Đối tượng phỏng vấn của đề tài: Các lãnh đạo và chuyên viên tại các QTDND tỉnh Trà Vinh cùng với lãnh đạo, chuyên viên của các ngành có liên quan đến hoạt động của QTDND trên địa bàn tỉnh Trà Vinh như: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Trà Vinh, Ngân hàng Hợp tác xã chi nhánh Trà Vinh
1.4 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
1.4.1 Phạm vi nội dung
Nghiên cứu các nhân tố tác động đến tăng trưởng tín dụng của các QTDND trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Cụ thể các nhân tố vi mô như: tỷ lệ sinh lời (ROE), tốc độ tăng trưởng vốn huy động, tỷ lệ nợ xấu, quy mô QTDND, hệ số chênh lệch lãi ròng, tỷ lệ tăng trưởng thành viên, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu
1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.5.1 Phương pháp thu thập số liệu
Số liệu được sử dụng trong đề tài là số liệu thứ cấp, được thống kê từ 16 QTDND ở tỉnh Trà Vinh, được thu thập trong khoảng thời gian 8 năm (2011 - 2018)
1.5.2 Phương pháp phân tích số liệu
- Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh của các QTDND ở Trà Vinh trong giai đoạn 2011-2018
- Do dữ liệu nghiên cứu của bài sử dụng là dữ liệu bảng nên khi phân tích các yếu tố tác động đến tốc độ tăng trưởng tín dụng tác giả sử dụng hai mô hình hồi quy là mô hình ảnh hưởng cố định (Fixed Effect Model - FEM) và mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên (Random Effect Model - REM) Sau khi xử lý hai mô hình, tác giả tiếp tục thực hiện kiểm định Hausman (Hausman test) để lựa chọn xem mô hình nào là phù hợp nhất
Tổng hợp những nội dung trọng tâm của nghiên cứu thông qua các kết quả đạt được trong quá trình thực hiện; những nhân tố nào và mức độ cũng như chiều hướng
Trang 11tác động của những nhân tố đó đến tăng trưởng tín dụng Qua đó, tác giả đề xuất, hàm
ý chính sách tăng trưởng tín dụng của QTDND trong thời gian tới
1.6 KẾT CẤU LUẬN VĂN
Kết cấu luận văn gồm 05 chương:
Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu
N i dung chư ng bao g m: Tính cấp thiết của đề tài; mục tiêu nghiên cứu; đối
tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát; phạm vi giới hạn đề tài; phương pháp nghiên cứu và kết cấu của luận văn
Chương 2: Cơ sở l thu t v mô hình nghiên cứu
- Khái quát chung về QTDND: Khái niệm; mục tiêu; nhiệm vụ; vai trò; các hoạt động; sản phẩm dịch vụ, mô hình cơ cấu tổ chức hoạt động
- Khái quát chung về tín dụng và tăng trưởng tín dụng; các nhân tố ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng
- Tổng quan tài liệu trong nước và quốc tế từ các nghiên cứu trước làm cơ sở để đưa ra những vấn đề nghiên cứu tiếp theo mà những nghiên cứu trước chưa nghiên cứu hoặc đã nghiên cứu nhưng không cùng thời gian và không gian thực hiện
- Mô hình nghiên cứu của tác giả
Chương 3: Thi t k nghiên cứu
Mô tả quy trình nghiên cứu, xây dựng giả thuyết nghiên cứu dựa trên mô hình
nghiên cứu chính thức của tác giả; xác định cỡ mẫu, trình bày những phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài nghiên cứu này
Chương 4: K t quả nghiên cứu - thảo luận
Trình bày các kết quả phân tích thống kê mô tả, phân tích tương quan, phân tích hồi quy, kết quả kiểm định các giả thuyết của mô hình và trình bày phần thảo luận về kết quả nghiên cứu
Trang 12CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 KHÁI QUÁT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN
2.1.1 Khái niệm về Quỹ tín dụng nhân dân
Quỹ tín dụng nhân dân là một trong những tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính vi
mô Hoạt động của QTDND tại Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc mở rộng quy mô cung cấp dịch vụ tài chính, đặc biệt là cung cấp dịch vụ tài chính cho người
nghèo, người thu nhập thấp và góp phần đảm bảo an sinh xã hội (Dương Văn H , 2019)
Theo Luật các tổ chức tín dụng thì TCTD là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng TCTD bao gồm ngân hàng, TCTD phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và QTDND Quỹ tín dụng nhân dân là TCTD do các pháp nhân, cá nhân và hộ gia đình tự nguyện thành lập dưới hình thức hợp tác xã để thực hiện một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng và Luật hợp tác xã nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ nhau phát triển sản xuất, kinh doanh và đời sống
2.1.2 Tính chất v mục tiêu hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân
QTDND hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động, nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên thực hiện
có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ và cải thiện đời sống (Thông
tư số 04/2015/TT-NHNN)
2.1.3 Các hoạt động cơ bản của Quỹ tín dụng nhân dân
* Huy động vốn: Nhận tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm của thành viên, tổ chức, cá nhân khác bằng đồng Việt Nam; Tổng mức nhận tiền gửi từ thành viên của QTDND tối thiểu bằng 50% tổng mức nhận tiền gửi của QTDND; Vay vốn điều hòa theo quy chế do Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam ban hành theo quy định của pháp luật; Vay vốn của TCTD khác (trừ QTDND khác), tổ chức tài chính khác; Vay vốn từ Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam; Tiếp nhận vốn ủy thác cho vay của Chính phủ, tổ chức, cá nhân trong nước (Thông tư số 04/2015/TT-NHNN)