Xuất phát từ nhu cầu trên, nhằm đề xuất một số giải pháp chính sách giúp Chi nhánh BIDV Trà Vinh đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa bàn thì việc nghiên cứu “Các nhân tố [r]
Trang 1MỤC LỤC
Lời cam đoan iii
Lời cảm ơn iv
Danh mục từ viết tắt viii
Danh mục các bảng ix
Danh mục các hình x
Tóm tắt xi
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.2.3 Câu hỏi nghiên cứu 3
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 3
1.5 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN 3
1.5.1 Các nghiên cứu trong nước 3
1.5.2 Các nghiên cứu ngoài nước 6
1.5.3 Tính mới và tính kế thừa của đề tài 7
1.5.3.1 Tính mới của đề tài 7
1.5.3.2 Tính kế thừa 7
1.6 CẤU TRÚC LUẬN VĂN 8
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 9
2.1 HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG 9
2.1.1 Khái niệm, vai trò, hoạt động cho vay của ngân hàng và nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp trong nền kinh tế 9
2.1.2 Theo đối tượng cho vay khách hàng doanh nghiệp 11
2.2 NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN VỀ DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ 11
2.2.1 Khái niệm về doanh nghiệp siêu nhỏ 11
2.2.2 Vai trò của doanh nghiệp siêu nhỏ trong nền kinh tế 12
2.2.3 Đặc điểm chủ yếu của các doanh nghiệp siêu nhỏ 14
Trang 2vi
2.2.3.1 Thuận lợi 14
2.2.3.2 Hạn chế 15
2.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển hoạt động cho vay các doanh nghiệp siêu nhỏ 16
2.2.6 Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ 20
2.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHU CẦU VAY VỐN NGÂN HÀNG VÀ SỐ TIỀN MUỐN VAY CỦA DOANH NGHIỆP SIÊU NHỎ 21
2.4 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 23
2.4.1 Mô hình nghiên cứu 23
2.4.2 Các giả thuyết nghiên cứu 23
CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27
3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 27
3.1.1 Nghiên cứu sơ bộ 27
3.1.2 Nghiên cứu chính thức 27
3.2 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH 28
3.2.1 Cách tiếp cận nghiên cứu 28
3.2.1.1 Phương pháp nghiên cứu định tính 28
3.2.1.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng 29
3.2.2 Xác định cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu 29
3.2.2.1 Quy mô mẫu 29
3.2.2.2 Phương pháp chọn mẫu 29
3.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 30
3.2.4 Phương pháp phân tích số liệu 30
3.2.4.1 Đối với mục tiêu 1 và 2 30
3.2.4.2 Đối với mục tiêu 3 31
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 32
4.1 THỰC TRẠNG DOANH NGHIỆP ĐƯỢC KHẢO SÁT 32
4.1.1 Khái quát về mẫu khảo sát 32
4.1.2 Đặc điểm trình độ học vấn 32
4.1.3 Đặc điểm số năm hoạt của doanh nghiệp siêu nhỏ 33
4.1.4 Đặc điểm lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp 33
4.1.5 Đặc điểm nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp 34
Trang 34.1.6 Đặc điểm nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp 34
4.1.7 Đặc điểm giá trị tài sản cố định của doanh nghiệp 34
4.1.8 Đặc điểm doanh thu của doanh nghiệp 35
4.2 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHU CẦU VAY CỦA DNSN QUA MÔ HÌNH HỒI QUY BINARY LOGISTIC 35
4.2.1 Kiểm định hệ số hồi quy 35
4.2.2 Kiểm định độ phù hợp tổng quát của mô hình 37
4.2.3 Kiểm định mức độ giải thích của mô hình 37
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ 40
5.1 KẾT LUẬN 40
5.1.1 Về mục tiêu, câu hỏi và các giả thuyết nghiên cứu 40
5.1.2 Về kết quả nghiên cứu 41
5.2 KIẾN NGHỊ HÀM Ý QUẢN TRỊ 41
5.2.1 Đối với BIDV 42
5.2.1.1 Thiết kế các sản phẩm/gói tín dụng dành riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ theo từng lĩnh vực kinh doanh và có sự phân biệt giữa doanh nghiệp mới thành lập/có thâm niên cụ thể 42
5.2.1.2 Đa dạng hoá dịch vụ và nâng cao chất lượng dịch vụ 43
5.2.1.3 Chuẩn bị nguồn vốn đảm bảo đủ đáp ứng nhu cầu vay của doanh nghiệp siêu nhỏ 44
5.2.3 Đối với Giám đốc Chi nhánh Trà Vinh 44
5.2.3.1 Tiếp tục tăng cường kiểm soát, nâng cao chất lượng tín dụng và tăng cường công tác thu hồi nợ có vấn đề 44
5.2.3.2 Tăng cường sắp xếp, quan tâm công tác đào tạo bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 45
5.2.4 Về phía doanh nghiệp siêu nhỏ 45
5.2.5 Về phía Nhà nước 46
5.3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 47
TÀI LIỆU THAM KHẢO 49
PHỤ LỤC 1
Trang 4viii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BIDV Ngân hàng Thương mại Cổ Phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam Cty Công ty
DN Doanh nghiệp
DNSN Doanh nghiệp siêu nhỏ
DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ
DTHU Doanh thu
GDP Gross domestic product (Tổng sản phẩm nội địa)
KH Khách hàng doanh nghiệp
LVHD Lĩnh vực hoạt động
NĐ-CP Nghị định – Chính phủ
NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần
QHXH Quan hệ xã hội
TCTD Tổ chức tín dụng
TGHD Thời gian hoạt động
USD United State Dolar
VCB Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
VDTLD Vốn đầu tư lưu động
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1: Phân loại doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp vừa và nhỏ 11
Bảng 2.2: Phân loại doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ 11
Bảng 2.3: Phân loại doanh nghiệp theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP 12
Bảng 2.4: Phân loại DNSN, DNVVN theo quy định của BIDV 13
Bảng 2.5: Phân loại doanh nghiệp lớn và DNVVN theo quy định của BIDV 13
Bảng 2.6: Bảng các biến số, diễn giải và giả thuyết của các biến 23
Bảng 4.1 Trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp siêu nhỏ 32
Bảng 4.2 Đặc điểm số năm hoạt động của DNSN 33
Bảng 4.3 Nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp siêu nhỏ ở các loại hình kinh doanh 34
Bảng 4.4 Nguồn vốn của doanh nghiệp siêu nhỏ 34
Bảng 4.5 Quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ 35
Bảng 4.6 Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp siêu nhỏ 35
Bảng 4.7 Kết quả kiểm định hệ số hồi quy 36
Bảng 4.8 Mức độ dự báo chính xác 37
Bảng 4.9 Kiểm định Omnibus đối với hệ số của mô hình 37
Bảng 4.10 Tóm tắt mô hình 37
Bảng 5.1: Kết quả kiểm định các giả thuyết của nghiên cứu 40
Bảng 5.2 Vị trí quan trọng của các nhân tố 41
Trang 6x
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu đề xuất 28 Hình 4.1 Biểu đồ lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp siêu nhỏ 33
Trang 7TÓM TẮT
Đề tài được thực hiện với mục tiêu tìm ra các nhân tố và mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đó đến nhu cầu vay vốn của DNSN tại BIDV Trà Vinh Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất hàm ý quản trị nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu vay vốn của DNSN tại BIDV Trà Vinh tốt hơn
Dựa vào kết quả tổng hợp lý thuyết, lược khảo các nghiên cứu có liên quan và thực tiễn hoạt động vay vốn của DNSN tại BIDV Trà Vinh, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu gồm 08 nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của DNSN tại BIDV Trà Vinh gồm: (1) Thời gian hoạt động; (2) Lĩnh vực hoạt động; (3) Báo cáo tài chính; (4) Vốn đầu tư lưu động; (5) Vốn kinh doanh; (6) Doanh thu; (7) Giá trị tài sản cố định; (8) Mối quan hệ xã hội
Đề tài tiến hành phỏng vấn trực tiếp 143 DNSN bằng bảng câu hỏi theo phương pháp chọn mẫu xác suất Kết quả phân tích mô hình Binary Logistic: Có 05 biến ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của DNSN theo thứ tự giảm dần là: Quan hệ xã hội (đóng góp 39,31%); Báo cáo tài chính (đóng góp 35,66%); Lĩnh vực hoạt động (đóng góp 21%); Thời gian hoạt động (đóng góp 3,91%); Vốn đầu tư lưu động (đóng góp 0,12%) Trong đó, có 04 biến độc lập ảnh hưởng cùng chiều và 01 biến Thời gian hoạt động của DNSN có tác động ngược chiều đến nhu cầu vay vốn tại BIDV Trà Vinh Dựa vào kết quả nghiên cứu, tác giả cũng đã đề xuất hàm ý quản trị nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu vay vốn của DNSN tại BIDV Trà Vinh tốt hơn
Từ khóa: Nhân tố ảnh hưởng, nhu cầu vay vốn, DNSN, Trà Vinh
Trang 81
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong bất cứ một nền kinh tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) luôn giữ vai trò quan trọng Theo Nguyễn Văn Lê, các DNNVV tại Việt Nam trong thời gian qua đã khẳng định vị trí của mình trong nền kinh tế với đặc thù: năng động, linh hoạt và thích ứng nhanh với những thay đổi của thị trường, do đó họ đã có những bước phát triển mạnh mẽ, là động lực quan trọng trong việc tăng trưởng GDP, tạo việc làm, giúp huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, góp phần xóa đói, giảm nghèo, [12] Theo kết quả công bố và giới thiệu chỉ số chính sách doanh nghiệp nhỏ và vừa của
khoảng 97,5% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động thực tế Tuy nhiên, trong tổng
số gần 600.000 DNNVV của Việt Nam, số doanh nghiệp quy mô vừa chỉ chiếm 1,6%, còn lại là doanh nghiệp quy mô nhỏ và siêu nhỏ Tổng số vốn đăng ký của các DNNVV đạt xấp xỉ 121 tỷ USD, chiếm 30% tổng số vốn đăng ký của các doanh nghiệp Hàng năm, các DNNVV đóng góp khoảng 40% GDP; 30% nộp ngân sách nhà nước, 33% giá trị sản lượng công nghiệp, đóng góp lớn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia hàng năm [21] Chính vì vậy, việc phát triển DNSN từ lâu đã được xác định là “chiến lược lâu dài, nhất quán và xuyên suốt trong chương trình hành động của Chính phủ, là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển kinh tế” của quốc gia [23] Chính phủ đã ban hành Nghị định số 39/2018/NĐ-CP về “Quy định chi tiết một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa” (thay thế cho Nghị định số
56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009), cũng như một số văn bản pháp quy khác về trợ giúp phát triển DNSN Đặc biệt Quốc hội đã thông qua Luật hỗ trợ DNSN, đây là cơ sở pháp lý cao nhất về hỗ trợ DNSN sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 [25]
Trà Vinh là một tỉnh nhỏ thuộc khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, cách Thành phố Hồ Chí Minh 200 km nếu đi theo quốc lộ 53 qua tỉnh Vĩnh Long, rút ngắn chỉ còn
130 km nếu đi theo quốc lộ 60 qua tỉnh Bến Tre, cách thành phố Cần Thơ 95 km Được bao bọc bởi sông Tiền, sông Hậu với 02 cửa Cung Hầu và Định An nên giao thông đường thủy có điều kiện phát triển Trà Vinh là địa bàn tập trung rất lớn dân tộc Khmer với tỷ lệ trên 30%, hoạt động chính trong lĩnh vực nông nghiệp trên 80% cơ cấu ngành
Trang 9nghề Số lượng Doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn có 2.641 doanh nghiệp, 250 Chi nhánh, văn phòng đại diện, vốn 11.644 tỷ đồng, 36.314 lao động nghiệp chủ yếu doanh nghiệp nhỏ và vừa, siêu nhỏ [1] Tại BIDV Trà Vinh số lượng doanh nghiệp có giao dịch chiếm trên 60% trong đó DNSN chiếm trên 95% [2] Nhận thức được tiềm năng của phân khúc DNSN, đặc biệt DNSN, các NHTM nói chung và các chi nhánh BIDV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh nói riêng, ngày càng chú trọng đến việc tăng cường tiếp cận đến phân khúc khách hàng này nhằm làm đa dạng hoá sản phẩm dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng thu nhập Tuy nhiên, thực trạng hiện nay của các doanh nghiệp này trên địa bàn là qui mô nhỏ, số lượng nhiều, nhu cầu về vốn là rất lớn, nhưng các Chi nhánh BIDV Trà Vinh chưa khai thác tối đa nguồn lực và hiệu quả phân khúc khách hàng này
Xuất phát từ nhu cầu trên, nhằm đề xuất một số giải pháp chính sách giúp Chi nhánh BIDV Trà Vinh đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa bàn thì
việc nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp siêu
nhỏ tại Ngân hàng Thương mại Cổ Phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh” có ý nghĩa quan trọng và thiết thực Nghiên cứu này sẽ là cơ sở khoa học
để Ban Giám đốc, tập thể cán bộ nhân viên tại Chi nhánh có thể xây dựng chính sách phù hợp, tăng năng lực cạnh tranh của ngân hàng và tạo điều kiện thuận lợi cho các DNSN tiếp cận được nguồn vốn với chi phí hợp lý
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn ngân hàng của DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh tại BIDV Trà Vinh Trên cơ
sở đó, tác giả đề xuất một số hàm ý quản trị giúp BIDV Trà Vinh đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn cho DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
Để đạt được mục tiêu chung trên, nội dung đề tài sẽ lần lượt giải quyết các mục tiêu cụ thể sau:
- Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa
bàn tỉnh Trà Vinh tại BIDV
- Đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa
bàn tỉnh Trà Vinh tại BIDV
Trang 103
- Đề xuất một số hàm ý quản trị giúp BIDV Trà Vinh đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn của các DNSN tại địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.2.3 Câu hỏi nghiên cứu
- Những nhân tố nào tác động đến đến nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh tại BIDV?
- Mức độ tác động của các nhân tố đó đến nhu cầu vay vốn của các DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh tại BIDV như thế nào?
- Những hàm ý quản trị nào giúp BIDV Trà Vinh đáp ứng tốt nhu cầu vay vốn cho DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh?
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Phạm vi giới hạn về nội dung và không gian: Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Phạm vi thời gian: Số liệu sơ cấp được khảo sát bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp theo bảng câu hỏi được thực hiện từ tháng 8/2018 đến tháng 9/2018
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
- Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu vay vốn của DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Đối tượng khảo sát: Là các DNSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.5 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
Thời gian qua, có nhiều đề tài nghiên cứu về nhu cầu vay vốn của DNSN, tác giả trình bày tóm tắt một số công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước và nước ngoài
có liên quan để làm nền tảng xây dựng khung phân tích cho đề tài nghiên cứu này
1.5.1 Các nghiên cứu trong nước
Các nghiên cứu liên quan đến vấn đề vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm các doanh nghiệp siêu nhỏ) ở các Ngân hàng thương mại trước đây như:
Tác giả Nguyễn Hữu Mạnh Cường đã tập trung nghiên cứu những lý luận, khái niệm cơ bản về doanh nghiệp, cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng Trong đó, đưa ra các khái niệm, phân loại về tín dụng ngân hàng, hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại, các quan điểm, nội dung và tiêu chí đánh giá hoạt động cho vay khách hàng nói chung; các nhân tố ảnh hưởng thuộc bản thân ngân hàng như : nguồn vốn ngân hàng, chính sách tín dụng, năng lực điều hành và các nhân tố bên ngoài ngân hàng ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng cho vay khách hàng doanh nghiệp Tác giả đã
Trang 11sử dụng phương pháp thống kê mô tả để phân tích thực trạng cho vay Từ đó tác giả đề xuất 7 giải pháp liên quan [10]
Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Diệp và Lê Thu Thủy (2018), sử dụng thống kê mô
tả và phân tích hồi quy tuyến tính bội thông qua khảo sát 208 SMEs, kết quả cho thấy các nhân tố tác động đến nhu cầu vay vốn như sau: (1) quy mô; (2) ngành nghề kinh doanh; (3) giá trị tài sản cố định; (4) thời gian hoạt động [13]
Tác giả Nguyễn Nam Hải (2018), sử dụng phương pháp phân tích Cronbach’s Alpha, EFA, phân tích hồi quy Kết quả nghiên cứu chỉ ra 07 nhân tố tác động hoạt động vay vốn: (1) khả năng thanh toán; (2) quy mô doanh nghiệp; (3) tốc độ tăng trưởng; (4) thủ tục hành chính; (5) tiếp cận các tổ chức tín dụng; (6) trình độ lao động; (7) thời gian hoạt động [11]
Tác giả Lê Thị Hồng Thắm (2016), sử dụng mô hình hồi quy Heckman 2 bước
đã xác định được lĩnh vực nông lâm thủy sản, mối quan hệ xã hội tác động đến nhu cầu vay của khách hàng và các yếu tố ảnh hưởng đến số tiền muốn vay ngân hàng của doanh nghiệp siêu nhỏ thì nhận thấy các biến: lĩnh vực nông, lâm, thủy sản; lĩnh vực xây dựng; lĩnh vực thương mại dịch vụ; lợi nhuận; vốn kinh doanh; tỷ suất lợi nhuận/vốn kinh doanh; vốn kinh doanh; doanh thu; tài sản cố định ảnh hưởng đến số tiền muốn vay ngân hàng của doanh nghiệp siêu nhỏ [6]
Tác giả Trần Thị Hồng Thúy (2016), thu thập số liệu bằng bảng câu hỏi điều tra với kích thước mẫu là 200 doanh nghiệp vừa và nhỏ Phương pháp thống kê mô tả
và phân tích hồi qui tuyến tính đa biến được sử dụng trong nghiên cứu Kết quả nghiên cứu cho thấy, các nhân tố giới tính, trình độ học vấn, lệ phí/chi phí khác ảnh hương đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở thị xã Dĩ An – Bình Dương [17]
Mai Thị Thúy An, Phan Thị Ngọc Huyền và Nguyễn Văn Vũ An (2016), đã xác định nhu cầu vay vốn ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Thành phố Trà Vinh Đề tài ứng dụng mô hình Binary Logistic để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa, sử dụng mô hình Hồi quy đa biến để phân tích các yếu tố ảnh hưởng số tiền muốn vay ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa Kết quả ước lượng cho thấy, các yếu ố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa là các biến lĩnh vực nông, lâm, thủy sản và mối quan hệ xã hội của doanh nghiệp Bên cạnh đó, các biến