Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

Từ đó tác giả chọn đề tài Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long với mong [r]

iii

MỤC LỤC

Lời cam đoan ……… i

Lời cảm ơn ……… ii

Tóm tắt ……… iii

Mục lục ……… iv

Danh mục các chữ viết tắt ……….v

Danh mục các bảng ……… vi

Danh mục các hình vẽ, đồ thị ……… vii

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1

1 1 Lý do chọn đề tài ……… 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu ………… 2

1.2.1 Mục tiêu chung .2

1.2.2 Mục tiêu cụ thể .2

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 2

1.4 Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Đối tượng khảo sát 3

1.5 Phạm vi giới hạn đề tài 3

1.5.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu 3

1.5.2 Phạm vi về không gian nghiên cứu 3

1.5.3 Phạm vi về thời gian nghiên cứu 3

1.6 Kết cấu dự của luận văn……… .3

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 5

2.1 Cơ sở lý thuyết về nhu cầu, động cơ 5

2.2 Cơ sở lý thuyết về động lực, tạo động lực và ý nghĩa của việc tạo động lực làm việc 6 2.2.1 Động lực, tạo động lực làm việc 6

2.2.2 Ý nghĩa của việc tạo động lực làm việc 8

2.3 Các công trình nghiên cứu có liên quan 9

iv

2.3.1 Nghiên cứu trong nước 9

2.3.2 Nghiên cứu nước ngoài .12

2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc 13

2.5 Tóm tắt Chương 2 ……… 23

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24

3.1 Quy trình nghiên cứu …… 24

3.2 Khái niệm và các biến quan sát đo lường 26

3.2.1 Môi trường làm việc .26

3.2.2 Lương, phụ cấp, phúc lợi 27

3.2.3 Cách thức bố trí công việc 28

3.2.4 Sự hứng thú trong công việc 29

3.2.5 Sự thăng tiến .29

3.2.6 Động lực làm việc .30

3.3 Thang đo chính thức .31

3.4 Phương pháp chọn mẫu và phân tích số liệu 32

3.4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 32

3.4.2 Phương pháp chọn mẫu 33

3.4.3 Phương pháp xử lý số liệu 35

3.5 Tóm tắt chương 3 38

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 39

4.1 Mô tả mẫu nghiên cứu 39

4.2 Phân tích độ tin cậy của thang đo với hệ số Cronbach’s Alpha 41

4.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 42

4.3.1 Phân tích EFA đối với biến độc lập 42

4.3.2 Phân tích EFA đối với biến phụ thuộc 44

4.4 Phân tích hồi quy 45

4.4.1 Phân tích tương quan tuyến tính giữa biến phụ thuộc và từng biến độc lập 45

4.4.2 Phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố đến động lực làm việc của nhân viên tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long 45

v

4.4.2.1 Kiểm định các giả thuyết của mô hình………… .45

4.4.2.2 Kiểm định độ phù hợp của mô hình 47

4.5 Kiểm định sự khác biệt theo đặc điểm cá nhân 49

4.5.1 Kiểm định mô hình theo giới tính 49

4.5.2 Kiểm định mô hình theo độ tuổi 51

4.5.3 Kiểm định mô hình theo vị trí công tác 53

4.5.4 Kiểm định mô hình theo số năm công tác 53

4.5.5 Kiểm định mô hình theo trình độ 54

4.5.6 Kiểm định mô hình theo khu vực 57

4.6 Đo lường giá trị trung bình các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc 57

4.7 Tóm tắt chương 4 59

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 61

5.1 Kết luận …… .61

5.2 Hàm ý chính sách 63

5.2.1 Hàm ý đối với các yếu tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên .63

5.2.1.1 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Môi trường vật chất 63

5.2.1.2 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Môi trường nhân sự 66

5.2.1.3 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Lương, phụ cấp, phúc lợi 69

5.2.1.4 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Bố trí công việc 74

5.2.1.5 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Hứng thú công việc 76

5.2.1.6 Hàm ý về các vấn đề liên quan yếu tố Sự thăng tiến 80

5.2.2 Hàm ý với động lực làm việc giữa các yếu tố đặc điểm cá nhân khác nhau 83

5.2.3 Hoàn thiện công tác nghiên cứu và xem xét động lực làm việc của nhân viên 85

5.3 Hạn chế đề tài .87

5.4 Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo 87

5.5 Tóm tắt chương 5 88

KẾT LUẬN 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 91 DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC

vi

DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

Test of Homogeneity of Variances Kiểm định giả thiết phương sai đồng nhất

Vietcombank Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

vii

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.3 Các biến quan sát đo lường Lương, phụ cấp, phúc lợi 28 Bảng 3.4 Các biến quan sát đo lường Cách thức bố trí công việc 29 Bảng 3.5 Các biến quan sát đo lường Sự hứng thú trong công việc 29

Bảng 3.9 Phân nhóm các Chi nhánh Vietcombank khu vực Đồng bằng Sông

Bảng 3.10 Thông tin số lượng CBNV của 6 Chi nhánh thuộc Đồng bằng Sông

Bảng 4.7 Kiểm định độ phù hợp của mô hình ảnh hưởng của các yếu tố đến

Bảng 4.8 Kết quả kiểm định phương sai về sự hứng thú theo giới tính 51 Bảng 4.9 Kết quả phân tích phương sai về sự hứng thú theo giới tính 51

Bảng 4.12 Kết quả kiểm định phương sai theo số năm công tác 54

viii

Bảng 4.15 Kết quả kiểm định phương sai theo khu vực với Môi trường vật chất 56

Bảng 4.16 Phân tích Post Hoc sự khác biệt về Môi trường vật chất giữa các khu

Bảng 5.2 Giá trị trung bình các biến quan sát của Môi trường vật chất 64 Bảng 5.3 Giá trị trung bình các biến quan sát của Môi trường nhân sự 66 Bảng 5.4 Giá trị trung bình các biến quan sát của Lương, phụ cấp, phúc lợi 69 Bảng 5.5 Các chính sách phụ cấp đề xuất cho nhân viên tại Vietcombank 71 Bảng 5.6 Giá trị trung bình các biến quan sát của Bố trí công việc 74 Bảng 5.7 Giá trị trung bình các biến quan sát của Hứng thú công việc 77 Bảng 5.8 Giá trị trung bình các biến quan sát của Sự thăng tiến 81 Bảng 5.9 Giá trị trung bình các biến quan sát của Động lực làm việc 85

ix

DANH MỤC CÁC HÌNH

x

TÓM TẮT

Những năm gần đây tình trạng nhảy việc khiến các ngân hàng phải dùng mọi cách

để giữ chân người tài Điều này đặt ra vấn đề với các ngân hàng là làm sao để người lao động gắn bó với đơn vị mình lâu dài Cách tiếp cận xuất phát từ việc thấu hiểu nhân viên

và làm rõ động lực nào tạo nên sự gắn kết bởi động lực là nguồn gốc của năng suất lao động Qua đó có thể khai thác tối đa khả năng của nhân viên hiện tại và giữ chân họ để cống hiến cho sự phát triển của ngân hàng Từ đó tác giả chọn đề tài Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long với mong muốn phân tích các nhân

tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên

Trên cơ sở lý thuyết về nhu cầu, động cơ, về động lực làm việc, ý nghĩa của việc tạo động lực làm việc và kế thừa các nghiên cứu trước có liên quan đến đề tài, tác giả tổng hợp các yếu tố có ảnh hưởng đến động lực làm việc Từ đó mô hình nghiên cứu đề xuất được đưa ra bao gồm: Môi trường làm việc, lương, phụ cấp, phúc lợi, cách thức bố trí công việc, hứng thú trong công việc và sự thăng tiến có ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long Bảng câu hỏi được xây dựng để thu thập thông tin với quy mô mẫu

là 330 mẫu Dữ liệu được xử lý thông qua phần mềm SPSS 22.0 với kết quả các thang đo đều tin cậy Yếu tố tác động mạnh nhất đến động lực làm việc là Lương, phụ cấp, phúc lợi, tiếp đến là Bố trí công việc, Hứng thú công việc, Môi trường vật chất, Sự thăng tiến,

và cuối cùng là Môi trường nhân sự Các yếu tố này đều tác động thuận chiều với Động lực làm việc của nhân viên Mô hình giải thích được 68,3% thực tế Thông qua kết quả nghiên cứu, nam có sự hứng thú công việc cao hơn nữ Có sự khác biệt về đánh giá bình quân môi trường vật chất giữa Chi nhánh Cần Thơ – Đồng Tháp và Chi nhánh Vĩnh Long – Trà Vinh Quy mô nhân sự càng lớn cơ sở vật chất cần tương xứng với quy mô nhân sự

Dựa trên kết quả nghiên cứu trên cơ sở nghiên cứu thực tế, tác giả đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm nâng cao động lực làm việc của nhân viên Hy vọng những kết quả nghiên cứu đề tài mang lại có thể góp phần vào việc hoạch định chính sách và quản trị nguồn nhân sự của tổ chức đạt hiệu quả cao hơn

1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Xu hướng hội nhập là một cú hích mạnh mẽ với ngành tài chính - ngân hàng Các thỏa thuận tự do chuyển dịch vốn đầu tư và môi trường kinh tế năng động, ít rủi ro của Việt Nam thu hút ngày càng nhiều ngân hàng quốc tế đầu tư Bối cảnh này tạo nên “cơn khát” nhân lực chất lượng, là một trong những yếu tố đóng góp vào thành công của một tổ chức, hơn nữa đặc thù của hoạt động ngân hàng là kinh doanh dịch vụ chứ không phải sản phẩm hữu hình Đây có thể được coi là tài sản vô giá của Ngân hàng mà Ban lãnh đạo luôn sẵn sàng đầu tư để phát triển tạo nên nội lực vững mạnh, là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngân hàng Những năm gần đây tình trạng nhảy việc khiến không ít ngân hàng đau đầu, buộc phải dùng mọi cách để giữ chân người tài Nhưng không phải ngân hàng nào cũng làm được điều đó Điều này đặt ra bài toán đối với các ngân hàng trong vấn đề quản trị nguồn nhân lực đó là làm sao để người lao động gắn bó với đơn vị mình lâu dài Cách tiếp cận xuất phát từ việc thấu hiểu nhân viên và làm rõ động lực nào tạo nên sự gắn kết đó bởi động lực là nguồn gốc của năng suất lao động Việc tạo động lực thúc đẩy khuyến khích nhân viên làm việc năng động, tích cực qua đó có thể khai thác tối đa khả năng của nhân viên hiện tại và giữ chân họ

để cống hiến cho sự phát triển của ngân hàng là một vấn đề mà các nhà quản trị cần quan tâm Đây là một quá trình lâu dài, quan trọng và mang một ý nghĩa rất lớn

Trong Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước cuối năm 2017, trước đây mỗi nhân viên thường gắn bó 5-6 năm trong một ngân hàng, sau giảm xuống còn 3-4 năm Đến năm 2017, thì con số này giảm xuống chỉ còn 2-3 năm Tình trạng này khiến các ngân hàng thường xuyên lao vào vòng xoáy tuyển dụng nhân sự mới, tuy nhiên vấn đề này không phải là không khắc phục được Điển hình như trường hợp của Ngân hàng VPBank, đã lọt vào Top 5 doanh nghiệp có nguồn nhân lực hạnh phúc nhất Việt Nam, theo kết quả khảo sát thường niên về nơi làm việc tốt nhất Việt Nam, do công ty cung cấp dịch vụ nhân sự Anphabe và công ty nghiên cứu thị trường Nielsen thực hiện VP Bank là ngân hàng duy nhất của Việt Nam được lọt trong Top 5 này 1 Qua đó, nhân viên phát huy được hết tài năng, năng lực, mang lại hiệu quả công việc lớn Vì vậy việc quan tâm và làm tốt công tác tạo động lực chính là đã đem lại rất nhiều lợi ích không chỉ cho bản thân người lao động mà còn cho cả các tổ chức, và cho xã

1

Theo Báo Tiền Phong, “Ngân hàng đau đầu vì nhân sự nhảy việc”, số ngày 21/04/2017

2

hội Từ đó tác giả chọn đề tài “Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của

nhân viên Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long” với mong muốn phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc

của nhân viên tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long Qua đó đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao động lực làm việc, hy vọng nghiên cứu này cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chiến lược về nhân

sự ở Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long Đồng thời tác giả cũng đưa ra những hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo

Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã tiến hành tham khảo ý kiến của các nhà lãnh đạo và các nhân viên có nhiều kinh nghiệm trong hệ thống Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam để có cơ sở tiến hành phân tích dữ liệu nhằm nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên cũng như giải pháp nâng cao động lực làm việc của nhân viên ngân hàng

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu chung

Mục tiêu chung của đề tài là phân tích nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long Từ đó đề xuất các hàm ý chính sách nhằm nâng cao động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long trong thời gian tới

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Mục tiêu cụ thể 1: Xác định các nhân tố và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

- Mục tiêu cụ thể 2: Đề xuất hàm ý chính sách nhằm nâng cao động lực làm việc cho nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

(1) Các nhân tố nào ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

3

(2) Trong các nhân tố ảnh hưởng, nhân tố nào là ảnh hưởng nhất đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long và nhân tố nào là ít ảnh hưởng nhất?

(3) Mô hình giải thích được bao nhiêu phần trăm thực tế

(4) Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, những hàm ý quản trị cần đưa ra là gì

1.4 ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƢỢNG KHẢO SÁT

1.4.1 Đối tƣợng nghiên cứu

Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

1.4.2 Đối tƣợng khảo sát

Các nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam tại 06 chi nhánh, bao gồm Chi nhánh: Cần Thơ, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, Bạc Liêu và Bến Tre

1.5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI

1.5.1 Phạm vi về nội dung nghiên cứu

Luận văn này chủ yếu tập trung vào phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

1.5.2 Phạm vi về không gian nghiên cứu

Nội dung nghiên cứu trên chỉ được tiến hành tại 06 chi nhánh của Ngân hàng, bao gồm Chi nhánh: Cần Thơ, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, Bạc Liêu và Bến Tre

1.5.3 Phạm vi về thời gian nghiên cứu

- Số liệu thứ cấp: Đề tài sử dụng số liệu thứ cấp được thống kê từ các báo cáo của ngân hàng qua 3 năm từ năm 2015 đến năm 2018

- Số liệu sơ cấp: Tác giả khảo sát từ các đối tượng nghiên cứu trong khoảng thời gian từ tháng 06 đến tháng 07 năm 2018 Gồm các hoạt động như soạn thảo nghiên cứu, điều tra, thu thập số liệu sơ cấp và thông tin, phân tích, đánh giá kiến nghị và gợi ý chính sách phục vụ mục tiêu nghiên cứu

1.6 KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Đề tài nghiên cứu được trình bày trong 5 chương, bao gồm cả chương mở đầu, chương kết luận và hàm ý chính sách, cụ thể như sau:

4

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương này giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng, phạm vi giới hạn đề tài, phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

nghiên cứu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương này sẽ trình bày những cơ sở lý thuyết liên quan đến nhân tố tạo động lực làm việc của nhân viên ngân hàng, nêu lại tổng quan những nghiên cứu trước có liên quan đến nghiên cứu của đề tài Từ đó, xác định các nhân tố tạo động lực làm việc của nhân viên ngân hàng, đồng thời đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở lý thuyết, tổng quan các nghiên cứu trước và những đặc điểm của địa bàn nghiên cứu, chương này sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu, mô hình nghiên cứu và nguồn

dữ liệu cho mô hình nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Trình bày kết quả nghiên cứu sơ bộ, phân tích thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu, xác định các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long

Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách

Dựa vào kết quả nghiên cứu, tác giả kết luận và đề xuất hàm ý chính sách cho nhà quản lý nhằm gia tăng động lực làm việc của nhân viên Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long trong thời gian tới Đồng thời cũng nêu ra những hạn chế của nghiên cứu cũng như đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo