(1) Tác giả giới thiệu khái quát về tỉnh Trà Vinh với tư cách là địa bàn thực tiễn cần nghiên cứu; Tác giả đã phân tích tư liệu để có sự tổng hợp, đánh giá về quá trình hình thành và p[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Danh mục chữ viết tắt vi
Danh mục bảng vii
Danh mục hình viii
Tóm tắt ix
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 2
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4
5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 4
6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 4
7 BỐ CỤC LUẬN VĂN 4
CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 7
1.1 LƯỢC SỬ PHÁT TRIỂN CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 7
1.2 VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT PHÁP LÝ VÀ VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 11
1.2.1 Vị trí, tính chất pháp lý của Bảo hiểm xã hội 11
1.2.2 Vai trò của Bảo hiểm xã hội 14
1.3 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 15
1.3.1 Chức năng của Bảo hiểm xã hội 15
1.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Bảo hiểm xã hội 16
1.4 CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ CHẾ ĐỘ LÀM VIỆC CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI 19
1.4.1 Cơ cấu tổ chức 19
1.4.1.1 Lãnh đạo Bảo hiểm xã hội tỉnh 19
1.4.1.2 Các phòng nghiệp vụ 23
1.4.1.3 Biên chế 33
1.4.2 Chế độ làm việc 34
1.4.3 Các mối quan hệ công tác của Bảo hiểm xã hội tỉnh 35
Trang 2iv
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 38
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN 39
2.1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH 39
2.2 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC BỘ MÁY CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH 41
2.2.1 Ban Giám đốc 43
2.2.2 Thực trạng về đội ngũ cán bộ công chức, viên chức thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 44
2.2.3 Cơ cấu vị trí việc làm Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 51
2.2.3.1 Phòng Chế độ Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 51
2.2.3.2 Phòng Giám định bảo hiểm y tế 51
2.2.3.3 Phòng Quản lý thu 52
2.2.3.4 Phòng Khai thác và thu nợ 52
2.2.3.5 Phòng Cấp Sổ, thẻ 52
2.2.3.6 Phòng Tổ chức cán bộ 52
2.2.3.7 Phòng Kế hoạch - Tài chính 52
2.2.3.8 Phòng Thanh tra - Kiểm tra 52
2.2.3.9 Phòng Công nghệ thông tin 52
2.2.3.10 Phòng Tiếp nhận và Trả kết quả thủ tục hành chính 52
2.2.3.11 Văn phòng 52
2.3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH 52
2.3.1 Công tác xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 52
2.3.2 Công tác giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội 54
2.3.3 Công tác cấp sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế 56
2.3.4 Công tác thu và phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp 58
2.3.5 Công tác chi trả bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp 59
2.3.6 Công tác ký hợp đồng, giám sát thực hiện hợp đồng với các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế 60
Trang 3v
2.3.7 Đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ 62
2.3.8 Công tác Thanh tra, kiểm tra và tiếp công dân giải quyết khiếu nại, tố cáo 63 2.4 NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH 68
2.4.1 Về lĩnh vực Tổ chức bộ máy biên chế 68
2.4.2 Về hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 70
2.5 PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI TỔ CHỨC VÀ TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH TRÀ VINH 72
2.5.1 Nhu cầu đổi mới về Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 72
2.5.2 Kiến nghị đổi mới về Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh 76
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 82
KẾT LUẬN 83
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 86
Trang 4vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BHTN: Bảo hiểm thất nghiệp
BLĐ TB&XH: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
CCVC: Công chức, viên chức
DNNQD: Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
TTLT: Thông tư liên tịch
WTO: World Trade Organization (Tổ chức thương mại thế giới)
Trang 5vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Thể lực nguồn nhân lực BHXH Trà Vinh 44
Bảng 2.2 Thống kê số liệu thi đua khen thưởng 48
Bảng 2.3 Số lượt người được giải quyết chế độ 55
Bảng 2.4 Số lượt người được cấp sổ BHXH, thẻ BHYT 57
Bảng 2.5 Công tác Thu và phát triển đối tượng 58
Bảng 2.6 Tổng hợp chi tiền BHXH, BHYT 60
Bảng 2.7 Tổng hợp kết quả khám chữa bệnh BHYT 61
Trang 6viii
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Sơ đồ Tổ chức bộ máy của BHXH tỉnh Trà Vinh 42
Trang 7ix
TÓM TẮT
1 Kết cấu luận văn
Ngoài nội dung mở đầu, kết luận, mục lục và các danh mục như: Từ ngữ viết tắt, Bảng, Hình, Tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 02 chương Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về Tổ chức, hoạt động của Bảo hiểm xã hội (BHXH) (20 trang) và Chương 2: Thực trạng Tổ chức, hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh và phương hướng hoàn thiện (51 trang)
2 Nội dung chính và kết quả đạt được của luận văn
Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về tổ chức, hoạt động của Bảo hiểm xã hội Luận văn khái quát cơ sở lý luận và pháp lý về tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội Tác giả đã tập trung phân tích, đánh giá để xác định cụ thể vị trí và tính chất pháp lý, vai trò của Bảo hiểm xã hội xét dưới góc độ lý luận, pháp lý và thực tiễn hoạt động qua các giai đoạn phát triển của đất nước
Chương 2: Thực trạng tổ chức, hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh và phương hướng hoàn thiện Trong Chương này, tác giả thực hiện các nội dung sau:
(1) Tác giả giới thiệu khái quát về tỉnh Trà Vinh với tư cách là địa bàn thực tiễn cần nghiên cứu; Tác giả đã phân tích tư liệu để có sự tổng hợp, đánh giá về quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh, sự phát triển về bộ máy tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và chất lượng hoạt động qua các giai đoạn; luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng về tổ chức Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh, về đội ngũ cán
bộ, công chức và biên chế, về chất lượng và kết quả hoạt động
(2) Trên cơ sở kết quả đánh giá, luận văn đã đút kết những hạn chế, bất cập
về tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh và làm rõ nguyên nhân của những hạn chế, bất cập để có những kiến nghị và giải pháp phát triển trong thời gian tới, bao gồm:
- Nhu cầu đổi mới về lĩnh vực tổ chức bộ máy biên chế: Thực hiện đề án đổi mới sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả
- Nhu cầu đổi mới về hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh
+ Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chính sách BHXH
+ Hoàn thiện hệ thống pháp luật về lao động, việc làm, BHXH
Trang 8x
+ Tăng cường công tác phối hợp, chia sẻ, kết nối thông tin, dữ liệu giữa cơ quan quản lý Nhà nước về đầu tư, tài chính, thuế, lao động để nâng cao hiệu quả quản lý đối tượng tham gia BHXH…
Bên cạnh đó, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị:
- Về Tổ chức bộ máy biên chế như:
+ Kiện toàn cơ cấu tổ chức các Phòng nghiệp vụ của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh + Đề xuất một số thay đổi của phương hướng tổ chức bộ máy theo quy định mới
+ Thành lập, giải thể các phòng và đơn vị sự nghiệp cho phù hợp với mô hình trong thời gian tới
+ Đề xuất về nâng cao số lượng và chất lượng cán bộ công chức
- Về Lĩnh vực hoạt động của BHXH tỉnh Trà Vinh như: công tác giải quyết các chế độ BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT); công tác Cấp sổ BHXH và thẻ BHYT; công tác thu và Phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, Bảo hiểm nhân thọ,…
3 Kết luận
Trên sơ sở quan điểm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lê-nin, tác giả sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, thống kê, kết hợp
lý luận với thực tiễn, đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn để giải quyết
những vấn đề đặt ra trong luận văn “Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh
Trà Vinh” Tác giả tập trung nghiên cứu thực trạng về tổ chức của Bảo hiểm xã hội
tỉnh Trà Vinh, về đội ngũ cán bộ công chức, viên chức và biên chế, về chất lượng và kết quả hoạt động Trên cơ sở kết quả đánh giá, luận văn đã đút kết những hạn chế, bất cập
về tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh và làm rõ nguyên nhân của những hạn chế, bất cập để có những định hướng và giải pháp phát triển trong thời gian tới./
Trang 91
PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong tổ chức, nguồn nhân lực vừa là nhân tố tạo ra sự khác biệt vừa tạo ra tính cạnh tranh cho các tổ chức, đây cũng là yếu tố quyết định việc sử dụng các yếu tố nguồn lực khác của tổ chức Đặc biệt trong điều kiện hiện nay công nghệ thông tin (CNTT) đang phát triển và được ứng dụng rộng rãi trong đời sống xã hội thì nhân tố con người lại càng trở nên quan trọng Tổ chức phải luôn đảm bảo có đội ngũ nhân viên đáp ứng kịp thời với sự thay đổi Vì thế chất lượng nguồn nhân lực luôn là nhân
tố được quan tâm phát triển nhiều nhất trong các cơ quan tổ chức, đó là quá trình biến đổi về số lượng, chất lượng và cơ cấu nhằm tạo ra đội ngũ nhân viên ngày càng có khả năng đáp ứng tốt nhất nhu cầu của công việc phù hợp với đặc trưng của từng tổ chức
Thực hiện được mục tiêu mà Đảng ta đã đề ra, có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ các ngành, các lĩnh vực, trong đó có sự đóng góp của cán bộ công chức, viên chức tổ chức bảo hiểm xã hội Với chức năng nhiệm vụ của ngành, đòi hỏi người cán bộ Bảo hiểm xã hội (BHXH) phải là người “vừa hồng”, “vừa chuyên” tức là vừa có đức vừa có tài Cán bộ BHXH có tư tưởng vững vàng, đạo đức trong sạch gương mẫu, có phong cách dân chủ, có năng lực chuyên môn và khoa học, hết mình vì đối tượng và Nhân dân mà phục vụ đảm đương trọng trách lớn lao của Đảng và Nhà nước giao cho Trong thời gian qua cán bộ BHXH tỉnh Trà Vinh đã không ngừng học tập, rèn luyện giữ vững lập trường chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực công tác phấn đấu ngày càng hoàn thiện mình và đảm bảo hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao
Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến chính sách Bảo hiểm xã hội đối với người lao động thuộc tất cả các thành phần kinh tế Bước vào thời kì đổi mới để phù hợp với chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) Nhà nước đã ban hành Bộ luật lao động và Điều lệ BHXH nhằm thống nhất thực hiện BHXH trong phạm vi toàn quốc đối với mọi người lao động Tháng 7 năm
1995 quỹ BHXH được hình thành từ nguồn đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và độc lập với ngân sách Nhà nước Đây là nguồn tài chính đảm bảo cho nhu cầu hoạt động và chi trả cho đối tượng của BHXH trong tương lai, khác với
Trang 102
các loại hình bảo hiểm tư nhân khác, quỹ BHXH được Nhà nước bảo trợ để bảo đảm
ổn định và tăng trưởng quỹ
Chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là nền tảng cơ bản cho an sinh xã hội mỗi quốc gia Chính sách BHXH, BHYT, BHTN là một bộ phận quan trọng trong chính sách kinh tế và xã hội của Nhà nước, là những chủ trương, quan điểm, nguyên tắc để giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến người lao động và các vấn đề kích thích sự phát triển kinh tế của từng thời kì Với sứ mệnh to lớn này đội ngũ nhân lực ngành BHXH phải được đảm bảo, không ngừng nâng cao học hỏi để hoàn thiện sứ mệnh góp phần đảm bảo an sinh
xã hội
Để có đánh giá khách quan, khoa học về BHXH nói chung và BHXH ở tỉnh Trà
Vinh nói riêng, vấn đề “Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh ”
được chọn làm đề tài nghiên cứu của Luận văn Nhằm góp phần sáng tỏ hơn về mặt lý luận, đánh giá khách quan khoa học về hoạt động của BHXH tỉnh Trà Vinh hiện nay
Từ đó đưa ra phương hướng hoàn thiện đối với loại hình này
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
- Mục tiêu chung: Đề tài góp phần hệ thống hóa và sáng tỏ thêm một số vấn đề
lý luận cơ bản về Tổ chức hoạt động của Bảo hiểm xã hội; các nhân tố ảnh hưởng đến công tác Tổ chức và hoạt động Bảo hiểm xã hội; Kinh nghiệm công tác Tổ chức và hoạt động của BHXH
- Mục tiêu cụ thể:
+ Hệ thống và hoàn thiện thêm những vấn đề lý luận và pháp lý về BHXH, BHYT, BHTN các chế độ chính sách BHXH đang thực hiện ở nước ta
+ Phân tích thực trạng của Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà
Vinh giai đoạn 2016 – 2018 chỉ rõ các thành tựu những tồn tại và nguyên nhân
+ Đề xuất phương hướng các giải pháp nhằm hoàn thiện Tổ chức và hoạt động
của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới
3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Ở Việt Nam từ trước đến nay đã có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về Tổ chức và hoạt động của BHXH, BHYT, BHTN nhằm phân tích những ưu điểm và hạn chế của chính sách, chế độ và đề ra những giải pháp để từng bước hoàn thiện những
Trang 113
chính sách BHXH, BHYT, BHTN đã được các cơ quan ngành BHXH thực hiện cụ thể:
- Đỗ Văn Sinh, năm 2005 “Hoàn thiện quản lý quỹ BHXH ở Việt Nam” Luận
án Tiến sĩ kinh tế, Học viện chính trị quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) Luận án đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHXH Việt Nam
- Đỗ Minh Cương, Mạc Văn Tiến, năm 1996 “Góp phần đổi mới và hoàn thiện chính sách Bảo hiểm xã hội ở nước ta”, sách tham khảo, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Tác giả đề xuất những giải pháp góp phần đổi mới và hoàn thiện chính sách Bảo hiểm ở nước ta hiện nay
- Trần Quang Lâm, năm 2006 “Bảo hiểm y tế trong nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa” Luận văn Thạc sĩ kinh tế, Học viện chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh, Luận văn nêu chương trình phát triển ngành BHXH Việt Nam đến 2010 Chương trình đề cập mục tiêu, quy hoạch và phương hướng phát triển ngành BHXH Việt Nam trên cơ sở phân tích dự báo xu hướng phát triển trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập WTO
Ngoài ra còn có các công trình nghiên cứu khoa học được đăng trên tạp chí thông tin khoa học bảo hiểm xã hội khác như “Quy hoạch phát triển nhân lực ngành Bảo hiểm xã hội thời kì 2011-2020” và “Nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của BHXH địa phương của tác giả Cù Ngọc Oánh - Trưởng Ban Tổ chức cán bộ BHXH; “Xây dựng tiêu chuẩn chức danh ngạch công chức và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp hạng viên chức theo vị trí việc làm ngành BHXH” và “Nghiên cứu xây dựng mô hình cân đối Quỹ BHXH, BHYT, BHTN ở Việt Nam” của tác giả Phạm Đình Thành - Viện khoa học BHXH; các bài báo, tạp chí chuyên ngành nghiên cứu đánh giá những vấn đề về Tổ chức và hoạt động của BHXH, BHYT, BHTN mở rộng và quản lý đối tượng tham gia; các giải pháp chi trả chế độ ngắn hạn, dài hạn; các biện pháp hành chính cũng như chế tài đối với những đơn vị trốn đóng, nợ đóng BHXH, BHYT, BHTN Tuy nhiên, vấn đề Tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh hiện nay chưa có đề tài trùng lắp
Với đề tài này, tác giả sẽ nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động của Bảo hiểm xã hội tỉnh Trà Vinh trong những năm qua Trên cơ sở đó đề ra phương hướng hoàn thiện các cơ chế chính sách phù hợp thực hiện tốt hơn nữa để tổ