1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

TÂY TIẾN với 5 MB, 5 KB, NHIỀU dàn ý và bài văn mẫu văn 12

35 11 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 35
Dung lượng 211 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Trong đoàn người nô nức lên đường đi chiến đấu, trong hàng ngũ những thanh niên tríthức ngày hôm qua có khi là những tự vệ chiến đấu trên phố phường, chiến lũy Hà Nội, mà hôm nay đã có m

Trang 1

Tổng hợp các cách mở bài cho tác phẩm Tây Tiến

MB1

Quang Dũng là một nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca cách mạng Việt Nam Ôngtham gia kháng chiến chống thực dân Pháp và trở thành nhà thơ chiến đấu Ông để lạinhiều bài thơ hay có tiếng vang trong nền thơ ca nước ta đặc biệt là tác phẩm “Tây

Tiến” in trong tập Mây đầu ô - một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ bi tráng, hào

hùng của người chiến sĩ trong kháng chiến

MB2

Cuộc kháng chiến chống Pháp đã đi qua nhưng dấu ấn không thể phai mờ trong lịch

sử dân tộc Đó là điểm hội tụ của muôn triệu tấm lòng yêu nước, là môi trường thử tháchtinh thần chiến đấu ngoan cường, bất khuất của nhân dân ta Cuộc kháng chiến đã làmnảy sinh biết bao hình ảnh đẹp, mà đẹp nhất là hình ảnh người lính Bên cạnh những bài

thơ nổi tiếng như Đồng chí của Chính Hữu, Nhớ của Hồng Nguyên,…Tây Tiến của Quang

Dũng là một thi phẩm đặc sắc nhất

MB3

Có một thời, nhắc đến khái niệm “lãng mạn" người ta thường đồng nhất nó vớinhững gì xa rời thực tế, cá nhân, tiêu cực, mềm yếu và người ta phản đối, phê phán,thậm chí tẩy chay nó Nhưng nếu xét đến tận cùng, phần lãng mạn ấy không thể thiếutrong đời sống tinh thần, trong tâm hồn con người và cái gọi là “lãng mạn” ấy cũng thậtnhiều vẻ, nhiều hình Nó có thể làm con người ta nhỏ lại yếu hèn đi nhưng cũng có thểđem đến cho con người có sức mạnh phi thường để làm nên những điều phi thường Tabắt gặp sức mạnh lãng mạn ấy qua Tây tiến của Quang Dũng - một tác phẩm mang đậmchất sử thi, đậm chất lãng mạn anh hùng, lãng mạn cách mạng

MB5

“Súng nổ rung trời giận dữ Người lên như nước vỡ bờ Nước Việt Nam từ máu lửa

Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”

Đã có những tháng ngày như thế, những tháng ngày đất nước hừng hực sục sôitrong khí thế của cuộc kháng chiến gian khổ mà anh hùng Đã có những con người như

Trang 2

thế, những con người nhỏ bé nhưng tạo sức mạnh của những đoàn quân một thời làmkhiếp sợ kẻ thù, ra trận với ý chí “Quyết tử cho Tổ Quốc quyết sinh” để giành lấy độclập, tự do cho dân tộc Cùng tái hiện vẻ đẹp của những đoàn quân ra trận, mỗi nhà thơ

lại có cách khám phá và thể hiện riêng Tây Tiến của Quang Dũng là một bài thơ tiêu

biểu

Tổng hợp các cách kết bài cho tác phẩm Tây Tiến

KB1

Tây Tiến là bài thơ đặc sắc nhất góp phần đưa tên tuổi Quang Dũng lên một tầm cao

mới của nghệ thuật Với ngòi bút tài hoa, lãng mạn của mình Quang Dũng đã xây dựngthành công hình tượng người lính vừa bi tráng vừa tài hoa, hai chất thơ ấy không thểtách rời mà hoà quyện vào nhau tạo nên sức hấp dẫn cho tác phẩm Hình tượng thiênnhiên hùng vĩ, tráng lệ được xây dựng làm nền góp phần tô đậm vẻ đẹp của người línhTây Tiến lạc quan, yêu đời

KB2

Có những bài thơ một thời nhưng cũng có một số bài thơ mãi mãi Thơ hay không có

tuổi cũng như mùa xuân không ngày tháng Tây Tiến là một trong những bài thơ hay

nhất viết về người chiến sĩ cầm súng bảo vệ Tổ quốc, tiêu biểu cho thơ ca Việt Nam thờikháng chiến chống Pháp Với bút pháp lãng mạn, với cốt cách tài hoa, phong độ hàohùng của nhà thơ – chiến sĩ, Quang Dũng đã chạm khắc vào thời gian, vào thơ ca vàlòng người hình ảnh người chiến sĩ vô danh Thăng Long – Hà Nội, của dân tộc Việt Namanh hùng Trước linh hồn người liệt sĩ, ta thắp lên nén tâm hương, nghiêng mình với tìnhcảm biết ơn và kính phục nhà thơ cùng những chiến sĩ vinh quang trong đoàn binh TâyTiến

KB3

Cái tinh thần “một đi không trở lại” (nhất khứ bất phục hoàn) thấm nhuần trong tưtưởng và tình cảm của cả đoàn quân Tây Tiến Tâm hồn, tình cảm của những người línhTây Tiến vẫn gắn bó máu thịt vời những ngày, những nơi mà Tây Tiến đã đi qua “TâyTiến mùa xuân ấy” đã thành thời điểm một đi không trở lại Lịch sử dân tộc sẽ khôngbao giờ lặp lại cái thời mơ mộng, lãng mạn, hào hùng đến nhường ấy trong một hoàncảnh khó khăn, gian khổ, khốc liệt đến như vậy

KB4

Quang Dũng đã viết về người lính Tây Tiến với tất cả nỗi nhớ, niềm thương, sựngưỡng mộ, sự tự hào xen lẫn niềm xót xa tiếc nuối Nhà thơ viết bằng bút pháp hiệnthực và lãng mạn nhưng nghiêng nhiều về lãng mạn Bài thơ độc đáo trong việc xâydựng hình ảnh, gieo vần, phối thanh, ngắt nhịp Tất cả đã làm sống lại trong lòng người

đọc một thời kỳ không thể nào quên của dân tộc Đọc Tây Tiến ta sẽ thấu hiểu hơn vẻ

đẹp của những người lính chống pháp, hiểu hơn về đất nước ta một thời kỳ trận mạc,hiểu hơn giá trị của hòa bình của sự mất mát hi sinh để ta trân trọng hơn những ngàytháng được sống trong độc lập, tự do hôm nay

KB5

Trang 3

“Tây Tiến” của Quang Dũng là một đỉnh cao của thơ ca viết về người chiến sĩ Quânđội nhân dân Việt Nam từ sau Cách mạng Tháng Tám – 1945 Qua nỗi nhớ thương đồngđội, nhà thơ đã dựng lên bức tượng đài sừng sững mà bi tráng, rất đẹp và sinh động để

ca ngợi người lính Tây Tiến oai hùng Bài thơ kết tụ tài hoa nghệ sĩ của Quang Dũng, vớingôn từ đặc sắc, hình ảnh độc đáo, gợi cảm và giàu âm điệu – mà nói như thi sĩ XuânDiệu: “Nghe như ngậm nhạc trong miệng”

Trang 4

Phân tích bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Dàn ý

I Mở bài

- Giới thiệu chung về nhà thơ Quang Dũng

- Giới thiệu bài thơ Tây Tiến

II Thân bài

2 Đường hành quân của đoàn quân Tây Tiến giữa thiên nhiên Tây Bắc

- Hai câu thơ đầu: nỗi nhớ thốt lên thành lời “Tây Tiến ơi” là tiếng gọi thân thương, “nhớchơi vơi”là nỗi nhớ thường trực, bao trùm không gian

- Bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hoang sơ và dữ dội:

+ Địa danh Sài Khao, Mường Lát gợi sự hẻo lánh, xa xôi;

+ Các từ láy giàu tính tạo hình: “khúc khuỷu”, “thăm thẳm”, “heo hút”, điệp từ “dốc”,nghệ thuật điệp “Dốc lên dốc lên” gợi địa hình hiểm trở, quanh co, gập ghềnh

+ Hình ảnh “súng ngửi trời” thể hiện tầm cao của núi non mà người lính phải vượt quanhưng cũng có cái hóm hỉnh của người lính trong đó

+ Nhịp thơ bẻ đôi “Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống” gợi tả sự nguy hiểm tộtcùng

+ Hình ảnh nhân hóa: “cọp trêu người”, “thác gầm thét” gợi sự hoang sơ, man dại; thờigian: “chiều chiều”, “đêm đêm” những người lính phải thường xuyên đối mặt với điềuhiểm nguy chốn rừng thiêng nước độc

+ Sử dụng phần lớn các thanh trắc nhằm nhấn mạnh sự trắc trở, ghập ghềnh của địahình

- Khung cảnh thiên nhiên cũng có lúc êm dịu, mang đậm hương vị cuộc sống: “nhà aiPha Luông ”, “cơm lên khói”, “Mai Châu mùa em ”, thanh bằng tạo cảm giác nhẹnhàng, yên bình

Trang 5

- Hình ảnh bi hùng về người lính Tây Tiến “dãi dầu không bước nữa”, “gục lên súng mũ

bỏ quên đời”: có thể hiểu hai câu thơ đơn thuần miêu tả khoảnh khắc nghỉ ngơi củangười lính sau cuộc hành quân dài, cũng có thể hiểu đó là sự nghỉ ngơi vĩnh viễn

- Nhận xét: Thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ nhưng đầy rẫy những hiểm nguy, đó chính lànhững thử thách đối với những người lính Tây Tiến trên chặng đường hành quân

3 Kỉ niệm đẹp về tình quân dân, vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Bắc

- Kỉ niệm đêm liên hoan thắm tình quân dân:

+ Không khí đêm liên hoan tưng bừng với mà sắc rực rỡ, lộng lẫy: “bừng lên”, “hội đuốchoa”, “khèn lên man điệu”; con người duyên dáng: “xiêm áo”, “nàng e ấp”

+ Tâm hồn người lính bay bổng, say mê trong không khí ấm áp tình người: “Nhạc vềViên Chăn xây hồn thơ”

- Khung cảnh sông nước, con người vùng Tây Bắc:

+ Đẹp huyền ảo, hoang dại, thiêng liêng: “Chiều sương”, “hồn lau nẻo bến bờ”

+ Con người lao động bình dị, mộc mạc: “dáng người trên độc mộc”, cảnh vật duyêndáng, đầy sức sống: “trôi dòng nước lũ hoa đong đưa”

- Nhận xét: nhờ bút pháp lãng mạn, quang Dũng đã vẽ nên bức tranh thiên nhiên thơmộng, cuộc sống sinh hoạt đầm ấm và hình ảnh con người duyên dáng của vùng TâyBắc

4 Hình tượng người lính Tây Tiến

- Chân dung người lính được miêu tả chân thực: “đoàn binh không mọc tóc”, “ xanh màulá”, họ sống và chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt, thiếu thốn, gian khổ nhưng vẫnmạnh mẽ “dữ oai hùm”

- Họ là những con người có tâm hồn lãng mạn, trái tim yêu thương “Mắt trừng gửimộng”/ “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”, lấy hình bóng người thương nơi quê nhà làmđộng lực chiến đấu

- Vẻ đẹp bi tráng thể hiện qua sự hi sinh anh dũng của họ:

+ Sẵn sàng công hiến tuổi trẻ của mình cho đất nước “rải rác biên cương mồ viễn xứ”,

“chẳng tiếc đời xanh”, “anh về đất”, ra đi thanh thản, nhẹ nhàng

+ Cái chết đã được lí tưởng hóa như hình ảnh những tráng sĩ xưa: “áo bào”, “khúc độchành”; thiên nhiên cũng đau đớn thay cho nỗi đau họ phải chịu

- Nhận xét: Dù trong hoàn cảnh khó khăn những người lính Tây Tiến vẫn có những nétlãng mạn, hào hoa Họ mang vẻ đẹp kiêu hùng, sẵn sàng hi sinh cho tổ quốc

5 Lời hẹn ước, gửi gắm tình cảm của tác giả

Trang 6

- Câu thơ nhắc nhớ lại ý nguyện, quyết tâm ra đi một thời của đoàn quân Tây Tiến:

“người đi không hẹn ước”, còn là sự tiếc thương những đồng đội đã hi sinh “thăm thẳmmột chia phôi”

- Niềm thương, nỗi nhớ, tình cảm gắn bó của tác giả luôn gửi lại nơi đoàn quân Tây Tiến:

và vùng rừng núi Tây Bắc “Ai lên Tây Tiến / Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi”

III Kết bài

- Khái quát lại giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của bài thơ

Trang 7

Bài tham khảo số 1

Bài làm

Cuộc kháng chiến chống Pháp đi qua để lại những dâu ấn không thể phai mờ trongtâm hồn dân tộc Đó là điểm hội tụ của muôn triệu tấm lòng yêu nước môi trường thửthách tinh thần chiến đấu ngoan cường, bất khuất của nhân dân ta Cuộc kháng chiếncòn làm nảy sinh biết bao hình ảnh đẹp mà đẹp nhất là hình ảnh người lính Bên cạnh

những bài thơ nổi tiếng một thời như Đồng chí của Chính Hữu, Nhớ của Hồng Nguyên Tây Tiến của Quang Dũng là một thi phẩm đặc sắc Đoàn quân Tây Tiến quy

tụ một lực lượng đông đảo đủ mọi tầng lớp thanh niên từ khắp phố phường Hà Nội Cónhiều thanh niên học sinh thuộc tầng lớp trí thức tiểu tư sản vừa rời trang sách nhàtrường để tham gia vào cuộc chiến đấu của dân tộc Tất cả những con người ấy ra đi với

lí tưởng chung của dân tộc là chiến đấu bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc Họ ra đikhông hẹn ngày trở về chiến đấu với mục đích “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” Cáiảnh thần ấy là hào khí của cả một thế hệ, đã từng được phản ánh trong một bài hát thờiđó:

Đoàn Vệ quốc quân một lần ra đi, Nào có sá chi đâu ngày trở về

Trong đoàn người nô nức lên đường đi chiến đấu, trong hàng ngũ những thanh niên tríthức ngày hôm qua có khi là những tự vệ chiến đấu trên phố phường, chiến lũy Hà Nội,

mà hôm nay đã có mặt trong đoàn quân Tây Tiến, thấp hoáng xuất hiện một khuôn mặt:Quang Dũng, tác giả của bài thơ Như bao thanh niên trí thức của Hà Nội ngày ấy,Quang Dũng cũng háo hức gia nhập đoàn quân Tây Tiến với một niềm say mê của tuổitrẻ và một chút lãng mạn của những người thanh niên “nho sĩ quý tộc” ảnh hưởng trongChinh phụ ngâm:

Giã nhà đeo bức chiến bào

hay

Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao.

Cũng chính vì thế mà những thanh niên như Quang Dũng sẵn sàng chấp nhận mọigian khổ, hi sinh để chiến đấu đến ngày thắng lợi cuối cùng Vào Tây Tiến, Quang Dũngcùng sống và chiến đấu một thời gian với đơn vị này và sau đó chuyển sang đơn vị khác.Một ngày ngồi ở Phù Lưu Chanh, Quang Dũng nhớ về những người đồng đội, nhớ vềnhững tháng ngày chiến đâu gian nan nhưng hào hùng, nhớ đơn vị cũ, nhớ những conđường hành quân mà ông cùng đơn vị từng đi qua Nỗi nhớ ấy dần lớn lên trong QuangDũng, bật ra thành hai câu thơ:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.

Cuộc sống chiến đấu của Tây Tiến cùng những nơi mà đơn vị đã đi qua hẳn là những kỉniệm hết sức sâu đậm trong tâm hồn nhà thơ Hẳn một phần quãng đời Quang Dũnggắn bó với Tây Tiến là cuộc sống hoạt động trong vùng rừng núi Bởi thế, nhà thơ nhớ vềTây Tiến là nhớ ngay về sông Mã, nhớ về rừng núi với bao kỉ niệm vui buồn, ấn tượng về

Trang 8

một miền rừng núi khắc nghiệt đã để lại trong tâm hồn nhà thơ dấu ấn chẳng phai mờ.

Vì thế, Quang Dũng nhớ về những tháng ngày đã qua với một tình cảm yêu thương lắm

nhưng chẳng biết gọi lên chính xác nỗi nhớ ấy "Nhớ chơi vơi!" diễn tả một nỗi nhớ

không có hình, không có lượng nhưng hình như rất nặng và mênh mang đầy ắp Cái tâmtrạng nhớ ấy ta đã bắt gặp không chỉ một lần trong ca dao:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Con đường hành quân điệp trùng với bao cái khắc nghiệt, dữ dội của mỗi vùng rừngbiên ải Đọc đoạn thơ, chưa cần suy ngẫm nội dung bên trong, chúng ta đã có thể hìnhdung ra con đường mà Quang Dũng miêu tả Kết cấu đọan thơ cứ thanh bằng thanh trắcđan chéo nhau, trải dài ra miên man, vô tận như con đường xa thẳm khấp khểnh Nhạcđiệu êm ả, triền miên Đoàn quân Tây Tiến đi trong lớp sương dày của núi rừng, tất cảlung linh trong lớp sương khói mờ ảo, như thực, như mộng Thế nhưng, mỗi địa danh đềugợi lên trong người đọc về hình ảnh của một xứ lạ, phương xa; nếu ta chỉ thử thay SàiKhao bằng một tên gọi khác là lớp sương huyền ảo ấy tan biến ngay Đoàn quân TâyTiến cất bước , trên con đường xa vạn dặm, với cái trắc trở, gập ghềnh của con đường

Đã dốc lên khúc khuỷu mà còn dốc thăm thẳm, đã ngàn thước lên cao rồi lại ngàn thướcxuống thì đúng là đến độ cao chất ngất, ngoằn ngoèo khó đi Tất cả những đặc điểm ấydiễn tả nổi khó khăn của đoàn quân Tây Tiến khi hành quân Nó ghi lại ấn tượng về mộtmiền rừng núi thật là dữ dội và khắc nghiệt Quang Dũng có những cách dùng từ rất tinh

tế mà cũng hết sức tinh nghịch: núi cao chạm mây nối thành cồn heo hút, và để diễn tảchiều cao của núi thì chỉ ba chữ súng ngửi trời nghe thật ngộ nghĩnh Phải chăng đó làcách gọi của lính mà Quang Dũng ghi lại với tư cách một người trong cuộc? Dù sao, quanhững từ ngữ, chi tiết và cách kết hợp thanh điệu của đoạn thơ cũng đã vẽ lên trướcmát ta hình ảnh một miền rừng núi mà đoàn quân Tây Tiến đã từng đi qua Có nhữngcâu thơ dùng toàn vần bằng rất hay:

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Trang 9

Sau khi ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống người chiến sĩ Tây Tiến như đứng trênnúi cao mà nhìn xuống thung lũng phủ kín trong màn mưa Những ngôi nhà như đangtrôi bồng bềnh trong làn mưa trắng Thanh bằng của từng chữ trải ra, mênh mang, diễn

tả cái màn mưa phủ giăng thung lũng Rừng núi trùng, ấn tượng về miền rừng núi cũngthật là khắc nghiệt và dữ dội:

Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.

Chỉ hai câu thơ thôi mà gieo vào lòng ta tất cả những sự khắc nghiệt của miền rừngnúi này - một miền núi rừng âm u với thú dữ đe doạ con người Hai chữ Mường Hịch đivới nhau nghe nặng như chân cọp Có một điều kì lạ là nếu ta thay địa danh này bằnghai chữ khác như Châu Thuận chẳng hạn, thì hiệu lực câu thơ sẽ giảm sút ngay Qua sựmiêu tả của Quang Dũng, một vùng núi rừng biên ải hiện lên với tất cả sự khắc nghiệt,

dữ dội của thiên nhiên Đó là những khó khăn mà người chiến sĩ Tây Tiến phải vượt quatrên con đường hành quân Cái trắc trở, gian lao cùa con đường Tây Tiến chợt làm chúng

ta nhớ đến câu thơ của Lí Bạch:

Thục đạo chi nan, nan ư thướng thanh thiên.

(Đường xứ Thục khó đi, khó hơn lên tận trời xanh).

Đó là tất cả những gian khổ, nguy hiểm do thiên nhiên đem đến mà người chiến sĩ TâyTiến phải chịu đựng

Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ, bỏ quên đời!

Quang Dũng nói cái thực trên con đường Tây Tiến Bao người chiến sĩ đã nằm lại trêncon đường hành quân Có một điều lạ làm toả sáng cả ý thơ là người lính Tây Tiến đếnlúc gục xuống vẫn cố gắng trong tư thế của người lính, chết rồi nhưng súng mũ vẫn còn

đó, hành trang của người chiến sĩ vẫn còn trong tư thế tiếp tục cuộc hành trình Baocảnh gian khổ khó khăn, khắc nghiệt dữ dội của con đường hành quân, của thiên nhiên

xứ lạ đã thử thách người chiến sĩ Tây Tiến một cách ghê gớm Có những người lính đãvượt qua được, và cũng không ít những người phải nằm lại phía sau Người lính dãi dầuqua mưa nắng, đi từ khó khăn này đến gian khổ khác, chịu hết thử thách này đến thửthách thác mà dường như vẫn chẳng nể hà; đến khi kiệt sức phải gục xuống thì cũng cốgắng gục xuống trong tư thế của người chiến sĩ

Cho dù Quang Dũng có nói sự thực về một vùng rừng núi che lấp con người, nhưngchính những phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ đã đưa họ bay lên, vượt lên trên cáigian khổ và thiếu thốn Quang Dũng là một người trong cuộc, rừng là chiến sĩ Tây Tiến,chính vì vậy mà nhà thơ viết về cuộc sống gian khổ của người chiến sĩ Tây Tiến mộtcách hết sức cảm động Cái khắc nghiệt, khổ và dữ dội của một miền biên ải, nhữnggian truân mà người chiến sĩ Tiến phải chịu đựng và những ấn tượng không thể nàoquên Quang Dũng về người lính Tây Tiến không như những nhà thơ khác; ông nói thật

về sự khổ, hi sinh của người lính một thời Thế nhưng, hình ảnh anh bộ đội Tây Tiến

Trang 10

không vì thế mà trở nên uỷ mị, ngược lại càng thêm cao đẹp hơn Miêu tả nét chiến sĩvới cái bi, nhưng là “bi tráng” Nói cái gian khổ để đề cao chiến thắng nói hi sinh đểnâng hình ảnh người lính lên một tầm cao thời đại cũng là một cách “vẽ mây nảy trăng”trong hội hoạ vậy Bởi chiến thắng có giá trị gì khi chiến thắng dễ dàng, không có hisinh? Và hình ảnh người lính sẽ không thật cao đẹp nếu họ không trải qua những thửthách gian truân của cuộc sống chiến đấu khắc nghiệt.

Lao xao sóng vỗ ngọn tùng Gian nan là nợ anh hùng phải vay.

Đó là một lời đúc kết kinh nghiệm về giá trị cùa chiến thắng, giá trị cả phẩm chất con người Giữa bao cái gian khổ, khắc nghiệt đã thành ấn tượng niềm vui, dù ít ỏi, càng đáng nhớ hơn:

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa.

Dường như để trả trạng thái tâm hồn chúng ta về thế cân bằng sau khi chùng xuốngtrước cuộc sống chiến đấu của người chiến sĩ Tây Tiến, Quang Dũng hồi tưởng lại nhiềuhình ảnh vui, ấm áp Khói bếp, mùi thơm cơm nếp gợi cái ấm cúng của cuộc sống thanhbình, hạnh phúc Sức nóng của nó đủ làm tâm hổn dần ấm lại sau những phút giâychứng kiến những gian khổ của người lính, đuốc hoa là hình ảnh có sức khơi gợi, gợi cho

ta cái cảm giác tươi vui như đang chứng kiến lễ hội đông vui Hai liếng kìa em vừa ngỡngàng, vừa sung sưc nó diễn cả tâm hồn của người chiến sĩ Tây Tiến Trong cả đoạn thơdìu dặt thành tiếng nhạc, tiếng khèn, phảng phất hình ảnh vui tươi của cuộc sống ) bìnhnhư chẳng biết đến chiến ưanh Hình ảnh nhạc về Viên Chăn xây hồn là hình ảnh đẹp,thơ mộng, diễn tả tâm hồn phong phú của người lính Tây Tiến Họ tổ chức hội vui, saubao thử thách khắc nghiệt của núi rừng dữ dội Và mặc dù biết rằng sẽ còn liếp tục chịuđựng những gian truân, hi sinh, người lính Tây Tiến vẫn múa hát, đùa vui, vẫn lạc quanyêu đời Có thể chỉ ngày hôm sau một người nào đó trong số họ phải nằm lại nơi núirừng u tịch, nhưng hôm nay làm hồn họ vẫn mộng mơ, mơ đến những hình ảnh đẹp củathi và hoạ, xây hồn thơ Và như vậy, họ sẵn sàng đón nhận mọi thử thách tiếp theo, coi

đó như một việc bình thường mà đời lính phải chấp nhận Không lên gân, không khiêncưỡng, mọi gian khổ hi sinh đối với người lính là chuyện binh thường và tất yếu, vì vậy

mà họ vẫn lạc quan, vẫn yêu đời, vẫn sống với lâm hồn trẻ trung, tươi mát Cũng vậy

mà người lính Tây Tiến có thể vẫn nhớ một dáng thuyền độc mộc, hoặc một bông hoatrên dòng nước lũ Những hình ảnh rất bình thường ấy, ngỡ rằng sau bao sự thử thách

về tinh thần, người lính sẽ quên đi Nhưng không, họ vẫn nhớ Những hình ảnh ấy in sâuvàu tâm hồn ngựời lính Tây Tiến, là nguồn động viên thúc giục họ chiến đấu, dù tiếp tụcđón nhận những thử thách mới:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Trang 11

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm của đoàn quân không mọc tóc! Có cách nói nào lạikhơi dậy nhiều cảm xúc đến thế! Như vậy thì hình ảnh của anh bộ đội Tây Tiến có trởnên quái đản không? Không đâu! Đó chính là hình ảnh oai hùng của anh “Vệ trọc” nổitiếng một thời rét nên tóc rụng, vả lại, cái cách nói đoàn quân không mọc tóc ấy phầnnào cũng dựng nên hình ảnh người tráng sĩ với dáng dấp thật hùng dũng và hiên ngang.Quân không mọc tóc, quân lại xanh màu lá, màu xanh ấy có thể do cành lá trang, nhưngchủ yếu là do sốt rét rừng Những cơn sốt rét ghê gớm đã để lại ấn tượng sâu sắc chongười chiến sĩ Ta cảm động trước hình ảnh người sĩ Tây Tiến, và chợi nhớ đến hình ảnhngười chiến sĩ trong một số bài thơ đương thời:

Khuôn mặt đã lên màu bệnh tật, Đâu còn tươi nữa những ngày qua.

Người lính Tây Tiến cũng chịu đựng những cơn sốt rét ghê gớm ấy, thế nhưng, nókhông làm nhụt đi ý chí của người chiến sĩ mà ngược lại họ càng chiến đấu dũng cảmhơn, kiên cường hơn, quân xanh màu lá nhưng vẫn dữ oai hùm Cái khí phách hào hùngcủa người chiến sĩ Tây Tiến được ghi lại bằng sự so sánh cân bằng Nếu ở khổ thơ trên,người lính chịu sự đe doạ của cọp thì họ cũng chiến đấu với tinh thần dũng cảm của mộtchúa sơn lâm như thế Câu thơ sau nâng đỡ câu thơ trước vút bay lên như ánh hàoquang của phẩm chất người lính Tây Tiến Miêu tả khí thế chiến đấu hào hùng của ngườichiến thắng một sự so sánh như thế, Quang Dũng thực sự đã hiểu người lính và đã hòađồng với họ Chiến đâu dũng mãnh như thế, nhưng người lính Tây Tiến vẫn có đời sốngtâm Hà Nội hết sức tinh tế:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

Người chiến sĩ ra đi từ những mái trường, chiến đấu nhưng vẫn không quên hậuphương Phía trước là trận đánh, tình cảm thể hiện qua giấc mộng, có thực, có mơ Dángkiều thơm gợi nên cái dáng vẻ yêu kiều của người con gái Thủ đô, chữ thơm được dùngvới nghĩa như “sắc nước hương trời” vậy! Người chiến sĩ của Quang Dũng ra đi, mangtheo cả phong thái hào hoa của người thanh niên trí thức, cái phong thái đã giúp ngườichiến sĩ sống bằng đời sống tâm lí phong phú sau mỗi trận đánh ác liệt

Cái cuộc sống tâm hồn ây là nguồn động lực giúp người lính tiếp tục chiến đâu đểgiành lây độc lập, tự do cho Tổ quốc thân thương Và cũng vì thế, người chiến sĩ chấpnhận sự hi sinh:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc ười xanh.

Cứ thử làm công việc tách hai câu thơ thành từng câu một Ôi! Cái ấn tượng bi thảmđên vô cùng mà câu thơ đầu mang đến thật mạnh mẽ Không hiểu sao, cứ mỗi lần đọcđên câu thơ này là tôi lại chìm vào trong suy tưởng và nước mắt cứ rưng rưng! Trên conđường gập ghềnh xa thẳm của miền núi rừng biên giới đoàn quân Tây Tiến cứ đi và thỉnhthoảng có những con người phải tách ra khỏi đội hình Những nấm mộ của người chiến sĩ

Trang 12

mọc lên Câu thơ thật là bi thảm Nhưng câu thơ sau như một lực nâng vô hình, đã đưacâu thơ đầu lên cao, cái thảm giờ đây đã trở thành bi tráng Nó bi tráng và hào hùng bởiQuang Dũng nói được một điều cốt lõi trong nhân cách của người lính: biết hi sinh, biếtgian khổ nhưng vẫn cứ ra đi giải phóng quê nhà Họ ra đi chẳng tiếc đời xanh, bởi quãngđời tươi đẹp ấy đã hiến dâng cho một lí tưỏng cao đẹp: chiến đấu vì Tổ quốc Họ ra đi vàngã xuống thanh thản không một chút vướng bận, cái chết được xem nhẹ tựa lônghồng:

Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

Cách dùng từ áo bào của Quang Dũng làm cho câu thơ trở nên cổ kính, áo bào chứkhông phải chiến bào; người chiến sĩ như những danh tướng thời xưa da ngựa bọc thây

là một điều vinh quang Cũng như thế, người lính coi việc hi sinh trên chiến trường làmột nghĩa vụ thiêng liêng Người chiến sĩ Tây Tiến ngã xuống và thanh thản về đất Đấtsinh ra anh và lại đón nhận anh về sau khi làm tròn nghĩa vụ Anh về đất như một hànhđộng tựu nghĩa của những anh hùng Mở đầu bài thơ là hình ảnh sông Mã, kết thúc bàithơ vẫn là tiếng gầm thét của dòng sông này Dòng sông tiễn anh ra đi chiến đấu lại đónanh về:

Tây Tiến người đi không hẹn ước Đường lên thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi

Quang Dũng khẳng định lại một lần nữa cái ý chí bất khuất ra đi là không trở lại Đócũng là ý chí quyết tâm của cả một thế hệ, của một thời đại

Những gian khổ, hi sinh của cuộc kháng chiến là những kỉ niệm không thể quên Sẽkhông bao giờ còn có lại thời kì gian khổ đến mức ấy và cũng hào hùng đến mức ấy Và

cũng khó có thể có được bài thơ Tây Tiến thứ hai.

Trang 13

VĂN MẪU SỐ 2

BÀI LÀM

Viết về Tây Tiến - Quang Dũng viết bằng dòng hồi ức Và trong dòng hồi ức ấy nỗi nhớ

đồng đội luôn xao động, gợi về những kỉ niệm, hình ảnh thân thương, tha thiết, sâu lắng

Ta bắt gặp dòng hoài niệm về đồng đội, về những cầm, nỗi lòng người lính Tây tiến quađoạn thơ:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc, Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới, Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ, Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh,

Áo bào thay chiếu anh về đất, Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Từ bối cảnh rừng núi hoang vu, hiểm trở trong đoạn đầu bài thơ đến đây hiện lên rõnét hình ảnh của đoàn chiến binh Tây Tiến:

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc, Quân xanh màu lá giữ oai hùm

Thoạt đầu, câu thơ tưởng như chỉ mang một chút ngang tàng, một chút nghịch đầychất lính, nhưng càng đọc mới càng thấy hiện thực khắc nghiệt, mới thấy hết nhữnggian nan, khổ ải của đoàn quân Tây Tiến Không mọc tóc – đó là hậu quả của những cơnsốt rét rừng run người làm tiều tuỵ, làm rụng hết cả tóc của các chiến sĩ Rồi nước độc,rừng thiêng, bệnh tật hành hạ tất cả như vắt kiệt sức lực khiến cho quân xanh màu lágiữ oai hùm Hai câu thơ cho ta thấy được hình ảnh rất thực của các chiến sĩ Tây Tiến khiphải đối phó với bệnh tật: ốm đau rụng tóc Nhưng không phải vì thế mà họ mất đi vẻoai phong dữ dội: mắt trừng gửi mộng qua biên giới "

Đoàn quân mỏi, xanh tựa lá mà vẫn mang oai linh rừng thẳm Mắt trừng dữ dội là đểgửi mộng vượt biên cương và để "đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm" Những người chiến

sĩ Tây Tiến hầu hết là những chàng trai thị thành khoác áo lính, nên dù ra đi chiến đấu,dấn thân vào gian khổ, họ vẫn luôn mang và giữ một tâm hồn hào hoa, thanh lịch, đatình, một tầm hồn đầy thơ mộng Mơ dáng kiều thơm là mơ dáng vẻ kiều diễm, quyễn

rũ, thanh lịch của những người bạn gái thủ đô ngàn năm văn hiến Có người cho rằngQuang Dũng viết câu thơ này là mộng rớt vì nó không phù hợp với hoàn cảnh khángchiến Song thực chất đây là một tình cảm hết sức chân thật của người chiến sĩ, nómang mang một ý nghĩa nhân văn chân chính bởi thể hiện ước mơ đẹp của con người vềmột cuộc sống hoà bình, hạnh phúc đẩy người lính ra đi chiến đấu

Cả đoạn thơ bốn câu thì ba câu trên toàn nói về cái khác thường, oai dữ Câu thơ thứ

tư ngược lại đầy vẻ mềm mại, trữ tình, mơ mộng Đoạn thơ khắc họa những hiện thựchết sức nghiệt ngã, nhưng lại không chỉ sử dụng phương pháp tả thực, mà thể hiện bằng

Trang 14

bút pháp lãng mạn cho ta thấy hình ảnh của người không xanh xao tiều tuỵ mà oai

phong dữ dội Chữ nghĩa và bút pháp của Quang Dũng thật tài hoa Các chữ không mọctóc, dữ oai hùm, mắt trừng khắc hoạ rất sâu tư thế chủ động, vẻ kiêu hùng, ngang tàngcủa những chiến binh Tây Tiến Hoàn cảnh gian khổ, những thử thách, gian nan của mộtmiền thâm u, hiểm trở không làm cho những người lính Tây Tiến chùn bước, họ vấn giữ ýchí, quyết tâm Bên cái bi của hoàn cảnh vẫn trỗi lên cái tráng của ngoại hình và tinhthần Bằng thủ pháp dường như đối lập, Quang Dũng đã vừa khắc họa được vẻ đẹp hàohùng, kiêu dũng, vừa khắc họa được tâm hồn hào hoa và đa cảm của người chiến sĩ TâyTiến Núi rừng miền Tây hùng vĩ và hoang sơ, đi trong sự hùng vĩ ấy, sự hoang sơ ấy,những người lính Tây Tiến như được truyền thêm sức mạnh, vững bước vượt qua nhữnggian khổ, hy sinh:

Rải rác biên cương mồ viễn xứ, Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Những người lính Tây Tiến không tiếc đời ra đi chiến đấu cho quê hương, không tiếcđời sẵn sàng hi sinh cho Tổ quốc Họ ra đi mà vẫn nhớ, vẫn mang theo những tình riêng

mơ mộng, khi họ hi sinh thì "áo bào thay chiếu anh về đất" Bằng hai chữ "áo bào”, nhàthơ đã nâng cao giá trị, đã tái tạo được vẻ đẹp cao quý, một vẻ đẹp như những ngườitráng sĩ xưa nơi những người Tây Tiến, vẻ đẹp ấy làm mờ đi thực trạng thiếu thốn ởchiến trường Rồi "anh về đất", cái chết nhẹ như không, như về lại những gì thương yêu,thân thuộc ngày xưa, "anh về đất" là để sống mãi trong lòng quê hương, đất nước vàsông Mã thay lời núi núi sông cất lên lời ai điếu bi hùng: "Sông Mã gầm lên khúc độchành"

Nỗi đau thật dữ dội, chỉ một tiếng "gầm than trầm uất", nỗi đau như dồn nén, quặnthắt từ bên trong Không có nước mắt của đồng đội, chỉ có con sông Mã với nỗi đau cuộnchảy trong lòng, độc hành chạy ngược vào tim

Cả đoạn thơ nói đến cái chất thật bi mà cũng thật hùng Những người lính Tây Tiến đãđược nhà thơ khắc họa với nỗi nhớ thương tha thiết, với vẻ đẹp hoang sơ, dữ dội như vẻđẹp của núi rừng

Hình ảnh những người lính, tình cảm đồng đội, đồng chí vốn xuất hiện trong thơ cakháng chiến

Miệng còn cười buốt giá, Chân không giầy

Hay trong bài thơ Hồng Nguyên:

Lũ chúng tôi, Bọn người tứ xứ, Gặp nhau hồi chưa biết chữ,

Trang 15

Quen nhau từ buổi "một, hai"

Nhưng với Tây Tiến của Quang Dũng thì khác Bài thơ đã khắc hoạ không phải là

những người lính xuất thân từ những người nông dân cày sâu cuốc bẫm mà là những

chàng trai, những học sinh, sinh viên thành thị khoác áo lính Với Tây Tiến, Quang Dũng

đã đưa người đọc ngược lên một miền thăm thẳm, nơi núi rừng, thiên nhiên mang nétđẹp hoang dại, hiểm trở Và nổi bật lên trên nền núi rừng miền Tây Bắc ấy là hình ảnhnhững người lính Tây Tiến vượt lên trên mọi khổ ải, gian lao, toả sáng ý chí anh hùng.Với tám câu thơ chan chứa niềm thương nỗi nhớ da diết, Quang Dũng đã đưa người đọctrở lại một thời Tây Tiến với biết bao đồng đội mến thương của nhà thơ Tất cả đã giúpQuang Dũng tái tạo và khắc họa hình ảnh oai hùng về người lính Tây Tiến Với bút pháptài hoa và giàu tình, nhà thơ đã xây dựng hình ảnh những chiến binh Tây Tiến không chỉ

mang vẻ dữ dội, mãnh liệt mà còn mang vẻ đẹp hào hoa, hào hùng thật bi tráng Và Tây Tiến không chỉ phổ đúng hồn thơ Quang Dũng mà còn sáng lên chất thẩm mĩ hiếm thấy.

Trang 16

Phân tích khổ 1 bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Dàn ý

1 Mở bài

- Giới thiệu tác giả Quang Dũng

- Giới thiệu bài thơ Tây Tiến

2 Thân Bài

- Hai dòng thơ đầu: Nỗi nhớ bao trùm, mạch cảm hứng chủ đạo của bài thơ

+ “Sông Mã”, “Tây Tiến” đều như trở thành những người thân thương ruột thịt mà QuangDũng dành trọn tình cảm nhớ thương

+ “Nhớ chơi vơi” là nỗi nhớ lạ lùng của những người lính từ phố thị

=> Núi rừng Tây Bắc đã khắc vào tâm hồn của họ những kỷ niệm không bao giờ quên, đồng thời cũng là nỗi trống trải lạc lõng trong lòng tác giả

- Hai câu thơ tiếp:

+ “Sài Khao”, “Mường Lát” là những địa danh gợi nhắc về địa bàn hoạt động của binh đoàn Tây Tiến, mở rộng sang các không gian khác trong bài thơ

+ Nỗi nhớ ở đây dường như dàn trải khắp vùng không gian rộng lớn, mỗi một nơi bước chân tác giả đi qua, ông đều dành những tình cảm yêu thương đặc biệt, trở thành kỷ niệm khắc sâu trong lòng

+ Những kỷ niệm nhỏ như sự “mỏi” sau chặng hành quân, ngọn đuốc hoa bập bùng trong đêm tối đều chứng minh nỗi nhớ lớn lao của tác giả

- Bốn câu thơ tiếp “Dốc…xa khơi”:

+ Gợi sự hiểm trở của núi rừng Tây Bắc, sự vất vả và những nỗ lực kiên cường của ngườilính chiến khi hành quân

+ “Súng ngửi trời” là hình ảnh nhân hóa thú vị, thể hiện tâm hồn lãng mạn, hồn nhiên

và hài hước của người lính chiến trong gian khổ

+ “Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi” là vẻ đẹp của sự sống, sự thi vị lãng mạn giữa núi rừng hoang vu, gợi sự bình yên, chốn dừng chân cho người lính

- Hai câu thơ “Anh bạn…quên đời”:

+ Sự hy sinh cao cả của người lính chiến, tư thế hiên ngang, oai hùng sẵn sàng xả thân

vì Tổ quốc

+ Niềm xót xa cùng với sự cảm phục tinh thần hy sinh của Quang Dũng dành cho đồng đội

Trang 17

- Bốn câu kết đoạn: “Chiều chiều…nếp xôi”

+ Vẻ oai linh, hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc với kết cấu thơ tân kỳ, dùng động từ mạnh, thêm vào đó là sự nguy hiểm rình rập nơi rừng thiêng nước độc của ác thú

+ Sự bừng tỉnh khỏi kỷ niệm của tác giả, quay về hiện thực với nỗi nhớ tha thiết, nồng nàn, nhớ tình quân dân ấm nồng với nắm xôi, hương lửa những ngày còn chiến đấu

Quang Dũng là nhà thơ lãng mạn, tài hoa Bài thơ Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho

sáng tác của Quang Dũng Quang Dũng viết Tây Tiến vào năm 1948, tại Phù Lưu Chanh,

một làng ven con sông Đáy hiền hòa Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ đồng độithân yêu, nhớ đoàn binh Tây Tiến, nhớ bản mường và núi rừng miền Tây, nhớ kỉ niệm đẹp một thời trận mạc Nói về nỗi nhớ ấy, bài thơ đã ghi lại hào khí lãng mạn của tuổi trẻ Việt Nam, của “bao chiến sĩ anh hùng” trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp vô cùng gian khổ mà vinh quang

Tây Tiến là tên gọi của một đơn vị bộ đội hoạt động tại biên giới Việt - Lào, miền Tây

tỉnh Thanh Hóa và Hòa Bình Quang Dũng là một cán bộ đại đội của “đoàn binh không mọc tóc” ấy, đã từng vào sinh ra tử với đồng đội thân yêu

Hai câu thơ đầu nói lên nỗi nhớ, nhớ miền Tây, nhớ núi rừng, nhớ dòng sông Mã thương yêu:

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.

Đã “xa rồi” nên nỗi nhớ không thế nào nguôi được, nhớ da diết đến quặn lòng, đó là nỗi nhớ “chơi vơi” Tiếng gọi “Tây Tiến ơi” vang lên tha thiết như tiếng gọi người thân yêu Từ “ơi!” bắt vần với từ láy “chơi vơi” tạo nên âm hưởng câu thơ sâu lắng, bồi hồi, ngân dài, từ lòng người vọng vào thời gian năm tháng, lan rộng lan xa trong không gian.Hai chữ “xa xôi” như một tiếng thở dài đầy thương nhớ, hô ứng với điệp từ “nhớ” trong câu thơ thứ hai thể hiện một tâm tình đẹp của người chiến binh Tây Tiến đối với dòng sông Mã và núi rừng miền Tây Sau tiếng gọi ấy, biết bao hoài niệm về một thời gian khổhiện về trong tâm tưởng

Những câu thơ tiếp theo nói về chặng đường hành quân đầy thử thách gian nan mà đoàn binh Tây Tiến từng nếm trải Các tên bản, tên mường: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông, Mường Hịch, Mai Châu được nhắc đến không chỉ gợi lên bao thương nhớ vơi đầy mà còn để lại nhiều ấn tượng về sự xa xôi, heo hút, hoang dã, thâm sơn cùng cốc

Nó gợi trí tò mò và háo hức của những chàng trai “Từ thuở mang gươm đi giữ nước -

Ngày đăng: 31/01/2021, 13:09

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w