công tác hạch toán kế toán của công ty cũng không ngừng được hoàn thiệnnâng cao về công tác hạch toán kế toán và tổ chức hạch toán kế toán. Về tổ chức công tác kế toán: Nhìn chung công
Trang 1MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN
VỀ HẠCH TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THÔNG TIN TÍN NHIỆM VÀ XẾP
HẠNG DOANH NGHIỆP VIỆT NAM.
3.1 Đánh giá khái quát tổ chức bộ máy kế toán và công tác kế toán tại công ty TNHH thông tin tín nhiêm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam
Là một công ty thành lập chưa lâu, lại hoạt động trong một lĩnh vực khámới mẻ, có thể nói Việtnam Credit là công ty tiên phong tại Việt Nam cungcấp dịch vụ thông tin tín nhiệm Công ty đã gặp phải rất nhiều những khókhăn, thử thách, nhưng nhờ sự cố gắng, nỗ lực và sáng tạo không ngừng củaban lãnh đạo và toàn thể nhân viên trong công ty, sự quan tâm của các cơquan nhà nước, công ty đã chứng tỏ được sự lớn mạnh của mình cả về quy môlẫn chất lượng dịch vụ cung cấp, khẳng định được vị thế của mình trên thịtrường
Đạt được thành quả như hiện nay là nhờ công ty đã có những địnhhướng đúng đắn cho chiến lược kinh doanh, không ngừng có những sáng tạotrong quá trình tác nghiệp, tạo nên sản phẩm dịch vụ có chất lượng ngày càngcao hơn, đáp ứng được yêu cầu của khách hàng
Đóng góp vào những thành tựu chung đó của công ty, công tác hạchtoán kế toán cũng đã hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ được giao, là công
cụ hỗ trợ đắc lực cho ban lãnh đạo công ty trong công tác quản lý tài chính,cung cấp thông tin tài chính, kế toán một cách đầy đủ kịp thời, để ban lãnhđạo công ty ra các quyết định quản lý kinh doanh một cách kịp thời
Về tổ chức bộ máy kế toán:
Công ty TNHH thông tin tín nhiêm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam làmột doanh nghiệp nhỏ nên đã tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tổ chức
Trang 2bộ máy kế toán tập trung hay mô hình kế toán một cấp Có thể hiểu là đơn vị
kế toán độc lập chỉ mở một bộ sổ kế toán, tổ chức bộ máy kế toán để thựchiện tất cả các giai đoạn hạch toán ở mọi phần hành kế toán Đội ngũ kế toáncủa công ty có trình độ chuyên môn nghiệp vụ tương xứng, làm việc có tinhthần trách nhiệm, và luôn phối hợp ăn ý với nhau để công việc đạt hiệu quảcao nhất Do đó công tác hạch toán kế toán nói chung của công ty được tiếnhành nhanh chóng, chính xác, hiệu quả, kịp thời và có những cải biến đáp ứngđược những yêu cầu mới của công việc Từng phần hành kế toán được phâncông rõ ràng, cụ thể và phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn và kinhnghiệm thực tế của từng người, tạo điều kiện cho từng nhân viên kế toán cóthể phát huy toàn diện khả năng của bản thân Tuy các nhân viên trong phòng
kế toán đều phải đảm nhận từ hai phần hành trở lên, nhưng công ty vẫn đảmbảo nguyên tắc bất kiêm nhiệm bằng cách tách riêng người phê chuẩn, thựchiện, ghi chép Điều này vừa tiết kiệm được chi phí nhân công lại vẫn đảmbảo tạo được sự kiểm soát nhau khá chặt chẽ trong quá trình thực hiện côngtác kế toán, giảm thiểu những sai sót gian lận có thể xảy ra
Phòng kế toán có mối quan hệ chặt chẽ với các bộ phận phòng bankhác, đảm bảo cho công tác cập nhật dữ liệu ban đầu được cập nhật kịp thời,chính xác, đảm bảo chứng từ được luân chuyển theo đúng chế độ quy định
Kể từ khi thành lập, công ty không ngừng hoàn thiện, nâng cao phương pháp
tổ chức công tác hạch toán kế toán nhằm đạt hiệu quả cao nhất đồng thời tuânthủ các chế độ kế toán hiện hành
Nhìn một cách tổng thể, công tác kế toán đã chấp hành nghiêm chỉnhluật kế toán Việt Nam, điều lệ tổ chức kế toán Nhà nước ban hành, chế độ vàcác chuẩn mực kế toán hiện hành, tuân thủ các nguyên tắc được chấp nhậnrộng rãi, cũng như lý luận cơ bản của lý thuyết hạch toán kế toán Đồng thời,
Trang 3công tác hạch toán kế toán của công ty cũng không ngừng được hoàn thiệnnâng cao về công tác hạch toán kế toán và tổ chức hạch toán kế toán.
Về tổ chức công tác kế toán:
Nhìn chung công ty tuân thủ đúng chế độ kế toán áp dụng tại công tyTNHH thông tin tín nhiêm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam là QĐ số48/2006/QĐ-BTC ban hành ngày 14/09/2006 của Bộ trưởng Bộ tài chính(chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ) Hệ thống tài khoản áp dụng theođúng theo quy định của bộ tài chính
Về phương pháp hạch toán:
Nhìn chung công ty hạch toán theo QĐ số 48/2006/QĐ-BTC và cácchuẩn mực kế toán Việt Nam
Hiện tại, công ty hiện đang sử dụng phần mềm kế toán Fast 2006 Việc
sử dụng phần mềm kế toán giúp cho công tác kế toán thực hiện nhanh chóng,kịp thời, và giảm nhẹ khối lượng công việc
3.2 Đánh giá khái quát công tác hạch toán kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH thông tin tín nhiêm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam.
3.2.1 Về tổ chức nhân viên kế toán và hình thức kế toán:
Phòng kế toán bao gồm có bốn người, thường mỗi người phụ trách từhai phần hành kế toán trở lên, nhưng công ty vẫn đảm bảo nguyên tắc bấtkiêm nhiệm Do đặc thù của doanh nghiệp, là doanh nghiệp nhỏ, lại là công tycung cấp dịch vụ nên so với các công ty sản xuất và thương mại thông thườngkhác thì các phần hành kế toán của doanh nghiệp khá đơn giản, do vậy việcmột kế toán viên chịu trách nhiệm đảm nhận nhiều phần hành kế toán khôngquá nặng nề về công việc
Trang 4Công ty thực hiện công tác kế toán theo hình thức Nhật Ký Chung, hoạtđộng hạch toán của công ty được sự hỗ trợ của phần mềm kế toán FastAccounting 2006.
Trang 53.2.2 Về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh của công ty TNHH thông tin tín nhiệm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam 3.2.2.1 Những ưu điểm:
Về phương pháp hạch toán:
Nhìn chung Vietnam Credit áp dụng nghiêm chỉnh các chế độ và chuẩnmực kế toán hiện hành về kế toán doanh thu và xác định kết quả hoạt độngkinh doanh từ việc xây dựng hệ thống tài khoản, chứng từ kế toán, sổ sách kếtoán và lập báo cáo Khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh, kế toán phản ánh trên
sổ sách kế toán với bút toán định khoản khá chính xác Cụ thể:
- Về hạch toán doanh thu cung cấp dịch vụ: do công ty áp dụng kế toánmáy để hạch toán doanh thu, nên khi có nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quantới doanh thu, từ các chứng từ liên quan, kế toán bán hàng và công nợ phảithu sẽ nhập luôn số liệu vào máy tính theo các phân hệ phù hợp Từ đó có thểthấy rằng, công tác hạch toán doanh thu cung cấp dịch vụ của công ty đượchạch toán nhanh chóng kịp thời Bên cạnh đó, doanh thu cung cấp dịch vụ cònđược hạch toán chi tiết theo từng hóa đơn, từng khách hàng Sở dĩ làm đượcnhư vậy là do công ty sử dụng phần mềm kế toán, các hóa đơn và khách hàngcủa công ty dều được quản lý trên máy tính và rất dễ theo dõi chi tiết
- Về hạch toán giá vốn hàng bán: do đặc điểm sản phẩm mà công ty cungcấp là dịch vụ nên công tác hạch toán giá vốn hàng bán cũng có nhiều điểmkhác biệt, trong chi phí giá vốn không có chi phí nguyên vật liệu mà chủ yếu
là chi phí nhân công, kế toán tổ chức ghi nhận các chi phí phát sinh trong kỳtheo thời gian phát sinh, sau đó cuối kỳ tổng hợp số liệu xác định chi phí giávốn hàng bán Việc hạch toán giá vốn hàng bán của công ty tổ chức khá đơngiản, nhưng phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Vì được sự hỗ trợ của phần mềm kế toán nên việc cập nhật số liệu ban đầu
Trang 6được tiến hành nhanh gọn, không mất nhiều thời gian, việc tổng hợp chi phígiá vốn hàng bán cũng trở nên
đơn giản hơn
- Về hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu: công ty không áp dụnghình thức giảm giá hàng bán do đặc thù hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp là kinh doanh dịch vụ Và công ty cũng không có chính sách giữ kháchhàng mới bằng phương thức giảm giá hàng bán Với tinh thần làm việc cótrách nhiệm cao, cùng khả năng chuyên môn của đội ngũ nhân viên của công
ty, nên kể từ khi bắt đầu đi vào hoạt động cung cấp dịch vụ này, công ty chưagặp bất cứ trường hợp bị khách hàng từ chối thanh toán phí cung cấp dịch vụ.Đây là niềm tự hào truyền thống của đội ngũ nhân viên trong công ty, và công
ty luôn cố gắng duy trì truyền thống đó bằng các biện pháp thiết thực như tổchức đào tạo nghiệp vụ chuyên môn cho nhân viên, tạo điều kiện về cơ sở vậtchất cho nhân viên có thể tác nghiệp tốt hơn, mang lại hiệu quả cao hơn
- Về hạch toán doanh thu và chi phí hoạt động tài chính: hoạt động tàichính của công ty là hoạt động khá thường xuyên, kế toán đã theo dõi ghichép phản ảnh một cách đầy đủ, kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liênquan tới hoạt động tài chính Ngoài ra, do doanh nghiệp cung cấp dịch vụ chođối tượng khách hàng chủ yếu là các tổ chức tín dụng xuất khẩu nước ngoài,doanh thu thực hiện bằng ngoại tệ( USD) nên phát sinh khá nhiều các nghiệp
vụ liên quan tới hoạt động tài chính như là mua bán ngoại tệ, đánh giá lại tàisản có gốc ngoại tệ cuối kỳ… Công ty đã tiến hành hạch toán đầy đủ cácnghiệp vụ, phản ánh đúng số liệu vào đúng hệ thống tài khoản theo quy định
- Về hạch toán chi phí và thu nhập khác: hoạt động khác là những hoạtđộng bất thường ít khi xảy ra trong công ty, nhưng kế toán đã hạch toán rấtđúng vào các tài khoản với các định khoản rất chính xác
Trang 7- Về hạch toán xác định kết quả kinh doanh: công tác hạch toán được tiếnhành trên máy tính với các bút toán kết chuyển tự động Việc hạch toán đượcthực hiện đầy đủ chính xác, và được chi tiết cho từng hoạt động của công ty.
Về tài khoản, chứng từ, sổ sách kế toán:
Việc áp dụng kế toán máy trong hạch toán doanh thu và xác định kết quảhoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đã làm cho khối lượng công việc của
kế toán giảm nhẹ hơn rất nhiều Các số liệu được cập nhật nhanh chóng kịpthời, không bị trùng lặp do khả năng xử lý trùng của phần mềm kế toán Saukhi cập nhật dữ liệu ban đầu từ các chứng từ gốc, số liệu sẽ tự động kết xuấtvào các sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản liên quan Nhờ đó, các sổ sách củacông ty thể hiện khá đầy đủ thông tin về nghiệp kinh tế phát sinh
Với công tác hạch toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh của công
ty, kế toán theo dõi chi tiết cho từng loại hoạt động, sử dụng các chứng từ kếtchuyển điện tử vào cuối tháng để xác định kết quả, do vậy hệ sổ sách củacông ty là rất đầy đủ
Hệ thống tài khoản mà công ty sử dụng tuân theo chế độ kế toán quy địnhcho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nên hệ thống TK mà công ty sử dụng ít TKhơn, chẳng hạn TK 642 được công ty sử dụng phản ánh cả chi phí bán hàng
và chi phí quản lý doanh nghiệp Điều này phù hợp với quyết định mà công tytuân thủ - Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa
Đối với các TK chi tiết đến cấp 3( TK 642) chúng ta có thể thấy, kế toáncông ty đã thể hiện rất rõ ràng từng tài khoản chi tiết trên sổ tổng hợp của TK
đó, giúp kế toán có thể theo dõi được chính xác nội dung các nghiệp vụ kinh
tế của công ty có được hạch toán chính xác hay không
Trên đây là những ưu điểm của tổ chức công tác kế toán của công tyTNHH thông tin tín nhiêm và xếp hạng doanh nghiệp Việt Nam mà em nhậnthấy trong thời gian thực tập thực tế tại doanh nghiệp Tuy nhiên, vẫn còn có
Trang 8những hạn chế trong công tác kế toán tại công ty mà theo em công ty nên xemxét lại để tiến hành hạch toán cho phù hợp với thực tế, và tuân thủ theo đúngcác chuẩn mực kế toán hiện hành.
Trang 93.2.2.2 Những tồn tại còn mắc phải trong công tác hạch toán kế toán doanh thu bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của Việtnam Credit 3.2.2.2.1 Về tài khoản sử dụng:
TK phản ánh chi phí quản lý kinh doanh
Công ty sử dụng tài khoản 642 để phản ánh cả chi phí bán hàng và chi phíquản lý doanh nghiệp, tuy nhiên trên tên trên sổ cái của TK 642, công ty lạighi là chi phí quản lý doanh nghiệp, điều này vô hình chung đã bỏ bớt nộidung mà TK phản ánh, do đó nó không hợp lý
Ngoài ra, kế toán công ty xây dựng các tài khoản chi tiết cấp 3 để hạchtoán từng loại chi phí cụ thể như sau:
TK 64221: Chi phí nhân viên bán hàng và quản lý( tiền lương)
TK 64223: Chi phí vật liệu đồ dùng
TK 64224: Chi phí khấu hao tài sản
Tk 64225: Chi phí thuế, phí, lệ phí
TK 64227: Chi phí dịch vụ mua ngoài
Tuy nhiên cách chia vẫn chưa thực sự khoa học Chẳng hạn, công ty sửdụng TK 64221 để phản ánh chi phí lương nhân viên, trong chi phí lươngnhân viên đó công ty tiến hành hạch toán tổng hợp cả lương nhân viên quản lýdoanh nghiệp và lương nhân viên bán hàng Điều này làm cho việc hạch toánchi phí chưa thật sự chi tiết để có thể tiện theo dõi Đặc biệt là khi mà kế toán
sử dụng phần mềm vào hạch toán
Cũng tương tự như vậy, việc hạch toán khấu hao tài sản cố định, các loạithuế phí lệ phí… cũng chưa chi tiết từng loại chi phí bán hàng và chi phí phục
vụ quản lý doanh nghiệp
TK phản ánh phải thu của khách hàng và việc trích lập dự phòng:
Theo như quy trình ghi nhận doanh thu của doanh nghiệp, thì TK 131dường như không cần thiết vì nó không xuất hiện trong các bút toán định
Trang 10khoản của công ty Tuy nhiên xét theo đặc điểm của quy trình hoạt động củatại công ty, công ty nên ghi nhận các khoản doanh thu ngay khi khách hàngchấp nhận thanh toán.
Cũng do đặc điểm riêng có của một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, quátrình thanh toán của khách hàng cho doanh nghiệp tường sau thời điểm dịch
vụ hoàn thành khoảng 2-3 tháng Ngoài ra, vì khác hàng của công ty chủ yếu
là các tổ chức bảo lãnh tín dụng nước ngoài, khoảng cách địa lý cũng như thờigian thanh toán của khách hàng chứa đựng khá nhiều rủi ro cho công ty, nêncông ty cần trích lập dự phòng phải thu khó đòi để đảm bảo sự an toàn chohoạt động của bản thân doanh nghiệp
3.2.2.2.2 Về quy trình hạch toán
Về hạch toán doanh thu cung cấp dịch vụ:
Theo quy định trong chuẩn mực kế toán thì điều kiện ghi nhận doanh thucung cấp dịch vụ bao gồm:
- DT được xác định tương đối chắc chắn
- Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó
- Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập BCĐKT
- Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thànhgiao dịch cung cấp dịch vụ đó
Tuy nhiên, qua quan sát thực tế hoạt động hạch toán doanh thu của công ty
đã không tuân thủ theo đúng như quy định này
Đi sâu hơn một chút về quy trình hoạt động kinh doanh của công ty nhưsau Khi nhận được đơn đặt hàng của khách hàng, bộ phận tiếp nhận order màtrực tiếp là giám đốc sẽ phân công nhiệm vụ cho các nhân viên phụ trách từngorder cụ thể và chịu trách nhiệm về chất lượng cũng như thời gian hoàn thànhbáo cáo tín nhiệm của mình
Trang 11Các nhân viên độc lập tiến hành quá trình thu thập thông tin, tổng hợp,phân tích và cuối cùng là cho ra sản phẩm: báo cáo tín nhiệm Tất cả các chiphí phát sinh được kế toán ghi nhận ngay, đến khi hoàn thành cung cấp dịch
vụ cho khách hàng thì cũng là lúc chi phí được tập hợp Ngay sau khi công tycung cấp dịch vụ cho khách hàng (báo cáo tín nhiệm được gửi đến tay kháchhàng), khách hàng sẽ cam kết thanh toán cho công ty Có nghĩa là vào thờiđiểm đó công ty hoàn toàn có thể ghi nhận doanh thu và ghi Nợ TK phải thucủa khách hàng Tuy nhiên, trong thực tế công ty lại chỉ ghi nhận doanh thukhi mà khách hàng đã thực sự thanh toán tiền( thời điểm mà công ty nhậnđược giấy báo có của ngân hàng) Trong khi hai thời điểm đó cách xa nhautrung bình là 2-3 tháng
Như vậy thời điểm ghi nhận doanh thu của công ty không hợp lý, dẫn tớidoanh thu được ghi nhận lại không phải là doanh thu thực tế thực hiện đượctrong kỳ ghi nhận Từ đó dẫn đến hệ quả tất yếu là kết quả hoạt động kinhdoanh mà kế toán tính toán và ghi nhận không phản ánh đúng tình hình thực
tế kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ
Trong khi chi phí ghi nhận là chi phí phát sinh thực tế trong kỳ, còn doanhthu thì lại là doanh thu lịch sử của các kỳ trước, công ty đã vi phạm nguyêntắc phù hợp: một khoản doanh thu phải được ghi nhận tương ứng với chi phíphát sinh tạo ra khoản doanh thu ấy Với cách hạch toán như công ty đang ápdụng, có thể nói việc hạch toán của công ty sẽ đơn giản hơn, sử dụng ít tàikhoản hơn (cụ thể là bỏ qua TK 131 không dùng đến), nhưng lại không phảnánh được thực chất hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty tại một thờiđiểm, có thể dẫn tới những quyết định quản trị sai lầm
Về hạch toán chi phí quản lý doanh nghiệp:
Trang 12Vì hệ thống tài khoản của công ty không phân chia rõ ràng giữa chi phíbán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp bởi vậy công ty cũng hạch toán gộp
cả hai khoản chi phí này
Điều này là không hợp lý bởi việc hạch toán chi phí không cụ thể nhưnày, dẫn tới việc theo dõi hiệu quả sử dụng tài sản của công ty không chi tiết,không cụ thể Ngoài ra, việc hạch toán hai khoản chi phí gộp chung lại sẽkhông cho phép doanh nghiệp hạch toán chi tiết từng loại chi phí, từ đó khóđưa ra các biện pháp giảm thiểu chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản
Về hạch toán các khoản trích theo lương của doanh nghiệp
Theo quy định mới của bộ tài chính, bắt đầu từ ngày 01/01/2010 các doanhnghiệp bắt đầu áp dụng tỷ đóng BHXH, BHYT, KPCD theo tỷ lệ mới thaycho tỷ lệ cũ, cụ thể:
BHXH: 22% (trong đó 16% tính vào chi phí, 6% tính vào thu nhập củangười lao động)
BHYT: 4,5% (trong đó 3% tính vào chi phí, 1,5% tính vào thu nhập củangười lao động)
KPCĐ: 2 % (tính toàn bộ vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp)
Ngoài ra, còn thêm một loại bảo hiểm nữa đó là bảo hiểm thất nghiệp vớimức trích là 2% (trong đó: 1% tính vào chi phí, 1% tính vào thu nhập củangười lao động)
Nhưng thực tế, công ty chưa áp dụng tỷ trích đóng mới mà nhà nước quyđịnh, chưa tuân thủ đúng quy định của nhà nước, cũng như chưa đảm bảoquyền lợi hợp pháp cho người lao động
3.2.2.2 Về quy trình hệ thống sổ sách, báo cáo tài chính
Từ việc quan sát thực tế tại doanh nghiệp, em nhận thấy rằng do công
ty thực hiện hạch toán kế toán có sự hỗ trợ của phần mềm kế toán, do vậy hệthống sổ sách cũng như báo cáo tài chính của công ty không thực sự tuân thủ
