- PTHH viết thiếu điều kiện hoặc cân bằng sai thì trừ ½ số điểm của PTHH đó.. - Riêng bài toán viết sai PTHH, hoặc tính sai số mol hoặc cân bằng sai thì không tính điểm phần sau.[r]
Trang 1UBND HUYỆN HÒA BÌNH
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Đề thi gồm có 01 trang)
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG HUYỆN
NĂM HỌC 2019 -2020 MÔN : HÓA HỌC LỚP : 9 Thời gian : 150 phút
(Không kể thời gian giao đề)
ĐỀ Bài 1: (5 điểm)
Câu 1 (2 điểm): Hãy xác định chất cụ thể trong các chữ cái và viết PTPƯ biễu diễn biến hóa theo sơ đồ:
FeS2 + O2 t o
A + B
A + CO t o
C + CO2
C + D FeCl2 + E
E + G D
Câu 2 (3 điểm): Có 6 lọ không nhãn đựng các hóa chất sau: HCl, H2SO4, CaCl2,
Na2SO4, Ba(OH)2, KOH Chỉ dùng quỳ tím hãy nhận biết hóa chất đựng trong mỗi lọ
Bài 2: ( 5 điểm )
Câu 1 (2,0 điểm) Trình bày phương pháp hóa học và viết các phương trình hóa học xảy ra (nếu có), để tách riêng mỗi kim loại ra khỏi hỗn hợp gồm: K, Ba, và Mg
Câu 2 (3,0 điểm) Hấp thụ 896ml khí SO2 (ở đktc) vào bình đựng 200g dung dịch NaOH 1,12% đến khi phản ứng hoàn thoàn thu được dung dịch X Tính nồng độ % chất tan trong dung dịch X
Bài 3: ( 5 điểm )
Câu 1 (2 điểm): Khử hoàn toàn 23,2g một oxit sắt bằng khí CO, khí thu được sau phản
ứng cho qua nước vôi trong dư, thu được 40g kết tủa Xác định công thức phân tử sắt Câu 2 (3 điểm): Cho 4,15 gam hỗn hợp Fe và Al tác dụng với 200 ml dd CuSO4 0,525
M để phản ứng xảy ra hoàn toàn, đem lọc kết tủa A gồm 2 kim loại nặng 7,84 gam và
dd nước lọc Tìm số mol các kim loại trong hỗn hợp ban đầu
Bài 4: (5 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm) Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra theo sơ đồ chuyển hóa (ghi điều kiện phản ứng, nếu có):
CH4 C2H2 C2H4 C2H6 C2H5Cl
CH3Cl C2H2Br4 C2H4Br2
Câu 2 (3,0 điểm) Đốt cháy hoàn toàn 6 gam một hợp chất hữu cơ X (chứa C, H và O)
trong oxi dư Sau phản ứng, dẫn hỗn hợp sản phẩm lần lượt qua bình (1) chứa H2SO4 đặc và bình (2) chứa dung dịch Ca(OH)2 (đều lấy dư) thì khối lượng bình (1) tăng 3,6 gam còn bình (2) tăng 8,8 gam Xác định công thức phân tử của X, biết tỉ khối của X so
với nitơ oxit là 2
-Hết -
(Học sinh được sử dụng bảng Hệ thống tuần hoàn các nguyên tố hóa học)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2UBND HUYỆN HÒA BÌNH
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Hướng dẫn chấm gồm 04 trang)
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG HUYỆN
NĂM HỌC 2019 -2020 MÔN : HÓA HỌC LỚP : 9 Thời gian : 150 phút
HƯỚNG DẪN CHẤM Bài 1:( 5,0 điểm)
Câu 1 (2 điểm):
4FeS2 + 11O2 t o
2Fe2O3 + 8SO2 (0,5 đ)
Fe2O3 + 3CO t o
2Fe + 3CO2 (0,5 đ)
Fe + 2HCl FeCl2 + H2 (0,5 đ)
H2 + Cl2 2HCl (0,5 đ) Câu 2 (3 điểm):
Lần 1: dùng quỳ tím sẽ chia ra thành 3 nhóm: (0,25 đ) Nhóm 1: làm quỳ tím hóa đỏ: HCl, H2SO4 (0,25 đ) Nhóm 2: làm quỳ tím hóa xanh: Ba(OH)2, KOH (0,25 đ) Nhóm 3: không làm quỳ tím đổi màu: CaCl2, Na2SO4 (0,25 đ) Lần 2: dùng 1 trong 2 lọ của nhóm 2 cho tác dụng với từng lọ trong nhóm 3: (0,25 đ) Nếu không tạo kết tủa thì lọ nhóm 2 là KOH, lọ còn lại là Ba(OH)2 (0,25 đ)
Lọ tạo kết tủa ở nhóm 2 là Ba(OH)2 với lọ Na2SO4 ở nhóm 3 (0,25 đ)
Ba(OH)2 + Na2SO4 BaSO4 + 2NaOH (0,25 đ) Lần 3: dùng Ba(OH)2 tác dụng lần lượt với 2 lọ của nhóm 1 (0,25 đ)
Lọ tạo kết tủa là H2SO4, lọ còn lại là HCl (0,25 đ)
Ba(OH)2 + H2SO4 BaSO4 + 2H2O (0,25 đ)
Bài 2: ( 5,0 điểm )
Câu 1 (2 điểm):
Cho hỗn hợp tác dụng với H2O dư ta thu được dung dịch và chất rắn không tan là
Mg Lọc tách ta thu được Mg và dung dịch gồm Ba(OH)2 và KOH (0,25 đ)
Ba + 2H2O Ba(OH)2 + H2 (0,25 đ) Cho dung dịch thu được tác dụng vừa đủ với dung dịch K2CO3 Lọc tách sản phẩm ta thu được chất rắn không tan là BaCO3 và dung dịch KOH (0,25 đ)
Ba(OH)2 + K2CO3 BaCO3 + 2KOH (0,25 đ) Hòa tan hoàn toàn BaCO3 trong dung dịch HCl, cô cạn ta thu được muối BaCl2 BaCO3 + 2HCl BaCl2 + H2O + CO2 (0,25 đ)
Trang 3dd NaOH
SO 2
0,016.126.100%
dd Na 2 SO 3
dd NaHSO 3
0,024.104.100%
202,56
Điện phân nóng chảy BaCl2 ta thu được Ba
Cho dung dịch thu được tác dụng vừa đủ với dung dịch HCl, cô cạn ta thu được muối KCl Tiến hành Điện phân nóng chảy KCl ta thu được K
KOH + HCl KCl + H2O
Câu 2 (3 điểm):
Ta có: nSO2 = 0,04 mol; mNaOH = 2,24 gam => nNaOH = 0,056 mol (0,75 đ)
So sánh tỉ lệ mol: nNaOH/ nSO2 = 0,056/0,04 = 1,4 (0,25 đ)
Vì 1< nNaOH/ nSO2 < 2
=> phản ứng tạo hỗn hợp 2 muối Na2SO3 và NaHSO3 (0,25 đ) Gọi x,y lần lượt là số mol của Na2SO3 và NaHSO3
SO2 + 2NaOH Na2SO3 + H2O
SO2 + NaOH NaHSO3
Ta có: x + y = 0,04 (1)
Giải ra ta được: x = 0,016; y = 0,024 (0,25 đ)
mdd(sau phản ứng) = m + m = 0,04.64 + 200 = 202,56 (gam) (0,25 đ) Nồng độ % các chất tan trong dung dịch X là:
C% = 1,0% (0,25 đ) C% = 1,23% (0,25 đ) Bài 3: ( 5,0 điểm )
Câu 1 (2 điểm):
PTPƯ: FexOy + yCO t o
xFe + yCO2 (0,25 đ)
CO2 + Ca(OH)2 CaCO3 + H2O (0,25 đ)
Ta có nCaCO3=
2
CO
n = nCO = nO trong oxit sắt = 0,4mol
100
40
(0,5 đ)
mO trong oxit sắt = 0,4 16 = 6,4g (0,25 đ)
mFe = 23,2 – 6,4 = 16,8g (0,25 đ)
Ta có: x : y = :
56
8 , 16
16
4 , 6
Công thức phân tử oxit sắt là: Fe3O4 (0,25 đ)
Câu 2 (3 điểm):
Gọi x, y là số mol Al, Fe trong hỗn hợp:
2Al + 3CuSO4 Al2(SO4)3 + 3Cu (0,25 đ)
đpnc
đpnc
202,56
Trang 4H 2 O
H 2 O
H 2 O
x 3
2x
2
x
3
Fe + CuSO4 FeSO4 + Cu (0,25 đ)
y y y y
Kết tủa A gồm Cu và Fe dư
Vì số mol của Cu bằng số mol CuSO4 = 0,105 mol (0,25 đ)
Khối lượng của Cu sau phản ứng:
Cu
m 0,105 64 = 6,72 (gam) (0,25 đ)
Khối lượng của Fe dư:
mFe dư = mA – mCu = 7,84 – 6,72 = 1,12 (gam) (0,25 đ)
nFe dư = 1,1256 0, 02(mol) (0,25 đ)
Ta có: mAl,Fe phản ứng = mAl,Fe ban đầu – mFe dư
= 4,15 – 1,12 = 3,03 (gam) (0,25 đ) Theo đề bài ta có hệ phương trình:
27 56 3, 03
3
0,105 2
x y
Giải hệ phương trình ta đươc:
0, 05
0, 03
x y
nFe ban đầu = nFe phản ứng + nFe dư = 0,03 + 0,02 = 0,05 (mol) (0,25 đ)
Bài 4: ( 5,0 điểm )
Câu 1 (2 điểm):
PTHH theo sơ đồ chuyển đổi:
CH3 – CH3 + Cl2 CH3 – CH2Cl + HCl (0,25 đ)
(0,25 đ)
C2H2 + 2Br2 C2H2Br4 (0,25 đ)
C2H4 + Br2 C2H4Br2 (0,25 đ)
Câu 2 (3 điểm):
Khối lượng bình đựng H2SO4 đặc tăng là khối lượng H2O sinh ra bị hấp thụ
=> m = m bình (1) tăng = 3,6 gam (0,25 đ)
Khối lượng bình đựng Ca(OH)2 tăng là khối lượng CO2 sinh ra bị hấp thụ
Làm lạnh nhanh
AS
Ni, t0
Pd, t0
xt, t0
AS
Trang 5CO 2
=> m = m bình (2) tăng = 8,8 gam (0,25 đ)
Khối lượng oxi trong hợp chất X là:
mO = mX – mC – mH = 6 -12.0,2 – 1.0,4 = 3,2 gam (0,25 đ)
=> Số mol của O trong X = 3,2/16 = 0,2 mol (0,25 đ) Đặt CTTQ của X có dạng là CxHyOz, ta có:
x : y : z = nC : nH : nO = 0,2 : 0,4 : 0,2 = 1 : 2 : 1 (0,25 đ)
=> Công thức của X có dạng: (CH2O)n (n là số nguyên dương) (0,25 đ)
Mà tỉ khối của X so với nitơ oxit là 2:
=> MX = 30n = 60 => n = 2
-Hết -
*Chú ý: - HS có thể làm cách khác, nếu đúng cho điểm tối đa
- PTHH viết thiếu điều kiện hoặc cân bằng sai thì trừ ½ số điểm của PTHH đó
- Riêng bài toán viết sai PTHH, hoặc tính sai số mol hoặc cân bằng sai thì không tính
điểm phần sau