Đề cương ôn tập HK2 môn Ngữ văn 6 năm 2019-2020 - Trường THCS Nguyễn Đức Cảnh

Đề cương ôn tập HK2 môn Ngữ văn 6 năm 2019-2020 - Trường THCS Nguyễn Đức Cảnh là tài liệu ôn thi rất hữu ích dành cho các bạn học sinh lớp 6, giúp các em củng cố kiến thức, trau dồi thêm kỹ năng làm bài thi để hoàn thành tốt nhất bài thi Ngữ văn trong kì thi kết thúc học kì 2 sắp tới.

Trường THCS Nguy n Đ c C nhễ ứ ả

Đ  CỀ ƯƠNG ÔN T P NG  VĂN 6 ­ H C KÌ IIẬ Ữ Ọ

Năm h c 2019 ­ 2020ọ

A. VĂN B NẢ

I. Truy n và kí ệ

S

T

T

Tên 

Tác 

ph mẩ

Tác giả Thể 

lo iạ N i dungộ Nghê thuâṭ ̣ Y nghiá ̃

1

Bài 

h cọ  

đườn

g   đ iờ  

đ uầ  

tiên

Tô Hoài

Truy nệ (Đo nạ   trích )

Bài văn miêu t  Dả ế  Mèn   có   v   đ pẻ ẹ  

cường   tráng   c aủ  

tu i tr  nh ng tínhổ ẻ ư  

n t   còn   kiêu   căng,ế  

x c n i. Do bày tròố ổ   trêu ch  C c đã gâyị ố  

ra   cái   ch t   th mế ả  

thương   cho   Dế  Cho t, D  Mèn h iắ ế ố  

h n   và   rút   ra   bàiậ  

h c  đọ ường đ i đ uờ ầ   tiên cho mình

­   K   chuy n   k tể ệ ế  

h p v i miêu t ợ ớ ả

­   Xây   d ng   hìnhự  

tượng nhân v t Dậ ế  Mèn   g n   gũi   v iầ ớ  

tr  th ẻ ơ

­   S   d ng   hi uử ụ ệ  

qu  các phép tu t ả ừ

­ L a ch n l i vănự ọ ờ   giàu hình  nh, c mả ả   xúc

Tính   kiêu   căng 

c a tu i tr  cóủ ổ ẻ  

th   làm   h iể ạ  

người   khác  khi n   ta   ph iế ả  

ân   h n   su tậ ố  

đ i.ờ

2

Sông 

nước 

Cà 

Mau 

Đoàn 

Gi iỏ

Truy nệ   (Đo nạ   trích)

C nh sông nả ước Cà  Mau   có   v   đ pẻ ẹ  

r ng   l n,   hùng   vĩ,ộ ớ  

đ y s c s ng hoangầ ứ ố  

dã. Ch  Năm Căn làợ   hình  nh cu c s ngả ộ ố  

t p   n p,   trù   phú,ấ ậ  

đ c đáo   vùng t nộ ở ậ   cùng   phía   nam   Tổ 

qu cố

­Miêu ta t  bao quat̉ ừ ́  đên cu thê.́ ̣ ̉

­ L a chon t  ngự ̣ ừ ư ̃

g i   hinh,   chinhợ ̀ ́   xac   kêt   h p   v í ́ ợ ơ  ́ viêc   s   dung   cać̣ ử ̣   phep tu t ́ ừ

­   S   dung   ngônử ̣  

ng  đia phư ̣̃ ương

­   Kêt   h p   miêu   tá ợ ̉ 

va thuyêt minh.̀ ́

Sông   nươc   Cá ̀  Mau   la   môt̀ ̣   đoan   trich   đôc̣ ́ ̣   đao  va  hâp  dâń ̀ ́ ̃  thê   hiên   s   am̉ ̣ ự   hiêu,   tâm   long̉ ́ ̀   găn  bo  cua  nhá ́ ̉ ̀  văn   Đoan   Gioì ̉  

v i   thiên   nhiênớ  

va   con   ng̀ ươ  ì vung   đât   Cà ́ ̀  Mau

Qua câu chuy n vệ ề  ­   Kê   chuyên   băng̉ ̣ ̀   Tinh   cam   trong̀ ̉  

B c ứ

tranh 

c a ủ

em 

gái tôi

T  Duyạ   Anh

Truy nệ  

ng nắ

người anh và cô em  gái   có   tài  h i  h a,ộ ọ   truy n   b c   tranhệ ứ  

c a em gái tôi choủ  

th y:   Tình   c mấ ả   trong   sáng   và   lòng  nhân   h u   c aậ ủ  

người   em   gái   đã  giúp cho người anh 

nh n   ra   ph n   h nậ ầ ạ  

ch    chính mình.ế ở

ngôi   th   nhât   taoứ ́ ̣   nên   s   chân   thâtự ̣   cho câu chuyên.̣

­ Miêu ta chân th c̉ ự  

diên biên tâm li cuã ́ ́ ̉   nhân vât.̣

sang   nhân   hâú ̣   bao   gi   cungờ ̃  

l n   h n,   caoớ ơ   đep   h n   long̣ ơ ̀   ghen ghet, đô ki.́ ́ ̣

4 Vượt 

thác

Võ 

Qu ngả

Truy nệ   (Đo n ạ trích )

Bài   văn   miêu   tả 

c nh vả ượt thác c aủ   con   thuy n   trênề   sông Thu B n, làmồ  

n i   b t   v   hùngổ ậ ẻ   dũng   và   s c   m nhứ ạ  

c a   con   ngủ ười   lao 

đ ng trên n n c nhộ ề ả   thiên   nhiên   r ngộ  

l n, hùng vĩớ

­ Phôi h p miêu tá ợ ̉  canh thiên nhiên và̉   m/ta   ngoai   hinh   ,̉ ̣ ̀   hanh  đông cua  coǹ ̣ ̉  

ngươi.̀

­   S   dung   pheṕử ̣   nhân   hoa   so   sanh́ ́   phong   phu   va   có ̀ ́  hiêu qua.̣ ̉

­ L a chon cac chiự ̣ ́   tiêt miêu ta đăc săc,́ ̉ ̣ ́   chon loc.̣ ̣

  ­   S   dung   ngônử ̣  

ng   giau   h/anh,ữ ̀ ̉   b/cam va g i nhiêủ ̀ ợ ̀  liên tưởng

Vượt   thac   lá ̀  môt   bai   ca   vệ ̀ ̀  thiên   nhiên,   đât́ 

nươć   quê 

hương,   về 

ngươi lao đông ;̀ ̣  

t  đo đa kin đaoừ ́ ̃ ́ ́  noi lên tinh yêú ̀   đât   ń ươc,   dâń   tôc cua nha văn.̣ ̉ ̀

5 Bu i ổ

h c ọ

cu i ố

cùng

An­

phông­

x  Đô­ơ đê

Truy nệ  

ng n ắ Pháp

Qua   câu   chuy nệ  

bu i h c cu i cùngổ ọ ố  

b ng ti ng Pháp ằ ế ở  vùng   An­   dát   bị  quân   Ph   chi mổ ế   đóng   và   hình   nhả   căm đ ng cuat th yộ ầ   Ha­men,   truy n   đãệ  

th   hi n   lòng   yêuể ệ  

nước   trong   m tộ  

­   Kê   chuyên   băng̉ ̣ ̀   ngôi th  nhât.ứ ́

­   Xây   d ng   tinhự ̀   huông   truyên   đôć ̣ ̣   đao.́

­ Miêu ta tâm li ́̉ nhân vât qua tâm ̣ trang suy nghi, ̣̃ ngoai hinh.̣ ̀

­   Ngôn   ng   tữ ự 

­Tiêng   noi   lá ́ ̀  môt   gia   tri   văṇ ́ ̣   hoa cao quy cuá ́ ̉   dân   tôc,   yêụ   tiêng noi la yêú ́ ̀   văn hoa cua dâń ̉   tôc   Tinh   yêụ ̀   tiêng noi dân tôć ́ ̣  

la môt biêu hiêǹ ̣ ̉ ̣  

cu thê cua long̣ ̉ ̉ ̀  

bi u hi n c  th  làể ệ ụ ể   tình   yêu   ti ng   nóiế  

c a dân t c và nêuủ ộ   lên   chân   lí:   “   Khi 

m t dân t c r i vàoộ ộ ơ   vòng nô l  , ch ngệ ừ   nào   h   v n   giọ ẫ ữ 

v ng ti ng nói c aữ ế ủ   mình thì ch ng khácẳ  

gì   n m   đắ ược   chìa  khóa   c a   ch n   laoủ ố   tù”…

nhiên, s  dung câuử ̣   văn   biêu   cam,   t ̀̉ ̉ ư  cam   than   va   cac̉ ́ ̀ ́  hinh anh so sanh.̀ ̉ ́

yêu   nươc   S ć ư  ́ manh   cua   tiêng̣ ̉ ́   noi   dân   tôc   lá ̣ ̀ 

s c   manh   cuaứ ̣ ̉   văn   hoa,   khônǵ   môt thê l c naọ ́ ự ̀ 

co thê thu tiêu. ́ ̉ ̉

6 Cô 

Tô

Nguyễ

n Tuân

Kí 

V   đ p  tẻ ẹ ươi   sáng,  phong phú c a c nhủ ả  

s c   thiên   nhiênắ   vùng đ o Cô Tô vàả  

m t   nét   sinh   ho tộ ạ  

c a ngủ ười dân trên 

đ o Cô Tô.ả

­ Khăc hoa hinh anh́ ̣ ̀ ̉   tinh   tê,   chinh   xac,́ ́ ́   đôc đao.̣ ́

­ S  dung cac phepử ̣ ́ ́ 

so sanh m i   la vá ớ ̣ ̀ 

t   ng   giau   tinhừ ữ ̀ ́   sang tao.́ ̣

­   Bai   văn   chò   thây ve đep đôć ̉ ̣ ̣   đao   cua   thiêń ̉   nhiên   trên   biên̉  đao   Cô   Tô,   vẻ ̉  đep   cua   ng̣ ̉ ươ  ì lao đông ̣

7 Cây 

tre 

Vi t ệ

Nam

Thép 

M iớ

Kí

Cây   tre   là   ngườ  i

b n   thân   thi t   lâuạ ế  

đ i c a ngờ ủ ười nông  dân   và   nhân   dân 

Vi t   Nam   Cây   treệ  

có   v   đ p   bình   dẻ ẹ ị 

và nhi u ph m ch tề ẩ ấ   quý báu. Cây tre đã 

tr  thành m t bi uở ộ ể  

tượng   c a   đ tủ ấ  

nước   Vi t   Nam,ệ   dân t c Vi t Nam.ộ ệ

Kêt h p gi a chinh́ ợ ữ ́   luân va tr  tinh.̣ ̀ ữ ̀ Xây d ng hinh anhự ̀ ̉   phong phu chon loć ̣ ̣  

v a   cu   thê   v aừ ̣ ̉ ư  ̀ mang   tinh   biêú ̉  

tượng

L a   chon   l i   vănự ̣ ờ   giau   nhip   điêu   và ̣ ̣ ̀ 

co   tinh   biêu   caḿ ́ ̉ ̉   cao

S  dung thanh côngử ̣ ̀   cac   phep   so   sanh,́ ́ ́   nhân hoa, điêp ng ́ ̣ ữ

Văn   ban   chỏ   thây   ve   đep   vá ̉ ̣ ̀ 

s   găn   bo   cuaự ́ ́ ̉   cây   tre   v i   đ iớ ơ  ̀ sông dân tôc ta.́ ̣   Qua đo cho thâý ́  tac gia la nǵ ̉ ̀ ươ  ì

co   hiêu   biêt   vế ̉ ́ ̀  cây   tre,   co   tinh́ ̀   cam sâu năng có̉ ̣   niêm   tin   va   t̀ ̀ ự  hao   chinh   đang̀ ́ ́  

vê   cây   trè   VNam

II. Th  ơ

T

T

Tên 

bài 

th ­ơ  

năm 

s. tác

Tác 

giả Thể lo iạ

N i dungộ Nghê thuâṭ ̣ Y nghiá ̃

1 Đêm 

nay 

Bác 

không 

ng  ủ

(1951)

Minh  Huệ

Thơ  ngũ 

ngôn

Bài th  th  hi nơ ể ệ  

t m   lòng   yêuấ  

thương   sâu   s cắ  

r ng l n c a Bácộ ớ ủ  

H  v i  b   đ i  ,ồ ớ ộ ộ   nhân   dân   và   tình 

c m   kính   yêuả  

c m   ph c   c aả ụ ủ  

người   chi n   sĩế  

đ i v i Bác.ố ớ

­ L a chon s  dung thêự ̣ ử ̣ ̉ 

th  năm ch  kêt h p tơ ữ ́ ợ ự 

s  miêu ta va biêu cam.ự ̉ ̀ ̉ ̉

­ L a chon, s  dung l ìự ̣ ử ̣ ơ  

th  gian di co nhiêu hinhơ ̉ ̣ ́ ̀ ̀   anh thê hiên tinh cam t̉ ̉ ̣ ̀ ̉ ự 

nhiên, chân thanh.̀

­ S  dung t  lay tao giaử ̣ ừ ́ ̣ ́  tri g i hinh va biêu caṃ ợ ̀ ̀ ̉ ̉   khăc   hoa   hinh   anh   caó ̣ ̀ ̉   đep vê Bac Hô kinh yêu.̣ ̀ ́ ̀ ́

Bai th  thê hiêǹ ơ ̉ ̣   tâm   long   Yêú ̀  

thương   bao   la  cua Bac Hô v ỉ ́ ̀ ơ  ́

bô   đôi   va   nhâṇ ̣ ̀   dân;     tinh   cam̀ ̉   kinh   yêu   caḿ ̉   phuc cua bô đôị ̉ ̣ ̣   cua nhân dân tả   đôi v i Bac.́ ớ ́

m 

(1949)

Tô ́

H ũư

Th  ơ bôn ́

ch ̃ư

Bài th  kh c h aơ ắ ọ   hình   nh   Lả ượ  m

h n   nhiên,   vuiồ  

tươi,   hăng   hái,  dũng c m. Lả ượ  m

đã hi sinh nh ngư   hình  nh c a emả ủ  

v n còn s ng mãiẫ ố  

v i chúng ta.ớ

­S  dung thê th  bôn chử ̣ ̉ ơ ́ ư ̃ giau   chât   dân   gian   phù ́ ̀ 

h p v i lôi kê chuyênợ ớ ́ ̉ ̣

­S  dung nhiêu t  lay coử ̣ ̀ ừ ́ ́  gia tri g i hinh va giaú ̣ ợ ̀ ̀ ̀ 

âm điêu.̣

­Kêt h p nhiêu ph́ ợ ̀ ươ  ng

th c biêu đat: miêu ta, kêứ ̉ ̣ ̉ ̉  chuyên, biêu cam.̣ ̉ ̉

­Kêt câu đâu cuôi t́ ́ ̀ ́ ươ  ng ng

́ ư

Bai   th   khăc̀ ơ ́  hoa   hinh   anḥ ̀ ̉   chu   be   hôń ́ ̀  nhiên dung cam̃ ̉  

hi sinh vi nhiêm̀ ̣  

vu khang chiên.̣ ́ ́  

Đo la môt hinh́ ̀ ̣ ̀  

tượng   cao   đep̣   trong   th   Tốơ  

H u. ữ

III. Văn b n nh t d ng ả ậ ụ

STT        Tên bài  Tác giả       N i dungộ

1 B c th  c a th  ứ ư ủ ủ

lĩnh da đỏ

Con người ph i s ng hòa h p v i thiên nhiên, ả ố ợ ớ chăm lo b o v  môi trả ệ ường và thiên nhiên nh  ư

b o v  m ng s ng c a chính mình.ả ệ ạ ố ủ B/ TI NG VI T Ế Ệ

I. Các t  lo i đã h cừ ạ ọ : Phó từ 

Phó t  là gìừ

Các lo i phó tạ ừ

Phó t  đ ng tr ừ ứ ướ c đ ng t , tính t ộ ừ ừ Phó t  đ ng sau ừ ứ  

đ ng t , tính t ộ ừ ừ

Phó   t   là   nh ng   t ừ ữ ừ 

chuyên đi kèm đ ng t , ộ ừ  

tính   t   đ   b   sung   ý ừ ể ổ  

nghĩa cho đ ng t , tính ộ ừ  

t ừ

Ví d : ụ Dũng đang h c ọ  

bài .

Có tác d ng b  sung m t s  ý nghĩa vụ ổ ộ ố ề 

th i gian (đã, đang, s ), v  m c đờ ẽ ề ứ ộ (r t, h i, quá ), s  ti p di n tấ ơ ự ế ễ ương t  ự (cũng,   v n,   c ,   còn ),   s   ph   đ nhẫ ứ ự ủ ị   (không,   ch a,   ch ng),   s   c u   khi nư ẳ ự ầ ế   (hãy,  ch ,  đ ng)  cho  đ ng t , tính  tớ ừ ộ ừ ừ  trung tâm

Có tác d ng b  sungụ ổ  

m t   s   ý   nghĩa   vộ ố ề 

m c đ  (quá, l m ),ứ ộ ắ  

năng(   được ),   về 

kh   năng   (ra,   vào,ả   đi )

II. Các bi n pháp tu t  trong câu ệ ừ

Khái 

ni mệ

Là   đ i   chi u ố ế  

s  v t, s  vi c ự ậ ự ệ  

này v i s  v t, ớ ự ậ  

s   vi c   khác ự ệ  

có   nét   t ươ   ng

đ ng   đ   làm ồ ể  

tăng   s c   g i ứ ợ  

hình,   g i   c m ợ ả  

cho   s   di n ự ễ  

đ t ạ

Là   g i   ho c   t   con ọ ặ ả  

v t, cây c i, đ  v t ậ ố ồ ậ  

b ng   nh ng   t   ng ằ ữ ừ ữ 

v n   đ ố ượ c   dùng   đ ể 

g i   ho c   t   con ọ ặ ả  

ng ườ i,   làm   cho   th ế 

gi i loài v t, cây c i, ớ ậ ố  

đ   v t   tr   nên   g n ồ ậ ở ầ   gũi   v i   con   ng ớ ườ   i,

bi u   th   nh ng   suy ể ị ữ   nghĩ tình c m c a con ả ủ  

ng ườ i.

Là g i tên s  v t ọ ự ậ  

hi n   t ệ ượ ng   này  

b ng   tên   s   v t ằ ự ậ  

hi n   t ệ ượ ng   khác  

có   nét   t ươ   ng

đ ng   v i   nó ồ ớ  

nh m   tăng   s c ằ ứ  

g i hình, g i c m ợ ợ ả   cho s  di n đ t ự ễ ạ

Là   g i   tên   s ọ ự 

v t, ậ   hi n ệ  

t ượ ng,khái  ni m ệ  

b ng tên s  v t, ằ ự ậ  

hi n t ệ ượ ng, khái  

ni m khác có nét ệ   quan h  g n gũi ệ ầ  

v i   nó   nh m ớ ằ   tăng   s c   g i ứ ợ   hình,   g i   c m ợ ả   cho s  di n đ t ự ễ ạ

Ví dụ

M t trăng tròn ặ

nh  cái đĩa ư

b c.ạ

T  trên cao, ừ chị trăng  nhìn em m m cỉ ười

Ăn qu  nh  k  ả ớ ẻ

tr ng cây. (ồ ăn 

quả: h ng th ; ưở ụ

tr ng câyồ : người  làm ra)

L p ớ  ta h c chăm ọ

ch ỉ

Các 

ki uể

2 ki u:ể

+   So   sánh 

ngang b ng,:ằ

(T   so   sánh:ừ  

nh ,   gi ngư ố  

3 ki u nhân hóa :ể

­ Dùng nh ng t  v nữ ừ ố  

g i ngọ ườ ể ọ ậi đ  g i v t

­ Dùng nh ng t  v nữ ừ ố  

ch   ho t   đ ng,   tínhỉ ạ ộ  

4   ki u   n   dể ẩ ụ 

thường g p:ặ

­  n d  hình th c.Ẩ ụ ứ

­  n d  cách th cẨ ụ ứ

4 ki u:ể

­   L y   b   ph nấ ộ ậ  

đ  g i toàn th ể ọ ể

­ L y cái c  thấ ụ ể 

nh , t a, y h t,ư ự ệ  

y   nh ,   như ư 

là )

+   So   sánh 

không   ngang 

b ng. ằ

(Từ   so 

sánh:h n, thua,ơ  

ch ng b ng, ẳ ằ

ch t c a ngấ ủ ườ ểi đ  chỉ 

ho t   đ ng,   tính   ch tạ ộ ấ  

c a v t.ủ ậ

­ Trò chuy n, x ng hôệ ư  

v i   v t   nh   đ i   v iớ ậ ư ố ớ  

người

­   n   d   ph mẨ ụ ẩ  

ch t.ấ

­   n   d   chuy nẨ ụ ể  

đ i c m giác.ổ ả

đ   g i   cái   trìuể ọ  

tượng

­   L y   d u   hi uấ ấ ệ  

s  v t đ  g i sự ậ ể ọ ự 

v t.ậ

­   L y   v t   ch aấ ậ ứ  

đ ng đ  g i v tự ể ọ ậ  

b  ch a đ ngị ứ ự

III. Câu và c u t o câu ấ ạ

1 Các thành ph n chính c a câu  ầ ủ

Phân bi t thành ph nệ ầ  

chính v i thành ph n phớ ầ ụ V  ngị ữ Ch  ngủ ữ

­ Thành ph n chính c a câu ầ ủ  

là nh ng thành ph n b t  ữ ầ ắ

bu c ph i có m t đ  câu có ộ ả ặ ể  

c u t o hoàn ch nh và di n  ấ ạ ỉ ễ

đ t đ ạ ượ c m t ý tr n v n.  ộ ọ ẹ

­ Thành ph n không b t  ầ ắ

bu c có m t đ ộ ặ ượ c g i là  ọ

thành ph n ph ầ ụ

VD : Trên sân trườ ng ,

      TN

 chúng em // đang vui đùa.

       CN       VN

­ Là thành ph n chính c a  ầ ủ câu có kh  năng k t h p v i ả ế ợ ớ   các phó t  ch  quan h  th i  ừ ỉ ệ ờ gian và tr  l i cho các câu  ả ờ

h i làm gì?, làm sao? ho c  ỏ ặ

là gì ?

­ Th ườ ng là đ ng t  ho c  ộ ừ ặ

c m đ ng t , tính t  ho c  ụ ộ ừ ừ ặ

c m tính t , danh t  ho c  ụ ừ ừ ặ

c m danh t ụ ừ

­ Câu có th  có m t ho c  ể ộ ặ nhi u v  ng ề ị ữ

­ Là thành ph n chính c a  ầ ủ câu nêu tên s  v t, hi n  ự ậ ệ

t ượ ng có ho t đ ng,đ c  ạ ộ ặ

đi m, tr ng thái,  đ ể ạ ượ c  miêu t    v  ng  Ch  ng   ả ở ị ữ ủ ữ

th ườ ng tr  l i cho các câu  ả ờ

h i: Ai?Con gì? ỏ

­ Th ườ ng là danh t , đ i t   ừ ạ ừ

ho c c m danh t  Trong  ặ ụ ừ

nh ng tr ữ ườ ng h p nh t  ợ ấ

đ nh, đ ng t , tính t  ho c  ị ộ ừ ừ ặ

c m đ ng t , c m tính t   ụ ộ ừ ụ ừ cũng có th  làm ch  ng ể ủ ữ

­ Câu có th  có m t ho c  ể ộ ặ nhi u ch  ng ề ủ ữ

2. C u t o câu  ấ ạ

Câu tr n ầ  

thu t đ n ậ ơ

Câu tr n thu t đ n có ầ ậ ơ  

t  là ừ

Câu tr n thu t đ n không có t  là ầ ậ ơ ừ

Khái 

niệ

m

Là lo i câu  ạ

do m t c m  ộ ụ

C­V t o  ạ

thành, dùng 

đ  gi i  ể ớ

thi u, t   ệ ả

ho c k  m t  ặ ể ộ

s  vi c, s   ự ệ ự

v t hay đ   ậ ể

nêu m t ý  ộ

ki n  ế

­ V  ng  th ị ữ ườ ng do t   ừ là 

k t h p v i danh t   ế ợ ớ ừ ( c m danh t ) t o  ụ ừ ạ thành.Ngoài ra t  h p  ổ ợ

gi a t  là v i đ ng t   ữ ừ ớ ộ ừ ( c m đ ng t ) ho c tính ụ ộ ừ ặ  

t ( c m tính t ) cũng có ừ ụ ừ  

th  làm v  ng ể ị ữ

­ Khi bi u th  ý ph  đ nh,  ể ị ủ ị

nó k t h p v i các c m  ế ợ ớ ụ

t  không ph i, ch a  ừ ả ư

ph i ả

­ V  ng  th ị ữ ườ ng do đ ng t  ho c c m  ộ ừ ặ ụ

đ ng t , tính t  ho c c m tính t  t o  ộ ừ ừ ặ ụ ừ ạ thành.

­ Khi v  ng  bi u th  ý ph  đ nh, nó k t  ị ữ ể ị ủ ị ế

h p v i các t  không, ch a ợ ớ ừ ư

+ Câu miêu t  : ch  ng  đ ng trả ủ ữ ứ ước v  ị

ng , dùng miêu t  hành đ ng, tr ng ữ ả ộ ạ thái, đ c đi m c a s  v t nêu   ch  ặ ể ủ ự ậ ở ủ

ng ữ + Câu t n t i : v  ng  đ ng trồ ạ ị ữ ứ ước ch  ủ

ng , dùng đ  thông báo s  xu t hi n, ữ ể ự ấ ệ

t n t i hay tiêu bi n c a s  v t.ồ ạ ế ủ ự ậ Víd

ụ

Tôi //đi v ề Mèn trêu ch  C c // là ị ố

d iạ

Chúng tôi // đang vui đùa

IV. Ch a l i v  ch  ng , v  ng ữ ỗ ề ủ ữ ị ữ

Câu thi u ch  ế ủ

ngữ

Câu thi u v  ế ị ngữ

Câu thi u  c  ế ả

ch  ng  l n v  ủ ữ ẫ ị ngữ

Câu sai v  quan h  ng  ề ệ ữ nghĩa gi a các thành ph n ữ ầ câu

V. D u câu ấ

      D u k t thúc câu (đ t   cu i câu)ấ ế ặ ở ố

      D u ch mấ ấ        D u ch m h iấ ấ ỏ          D u ch m thanấ ấ

­ Là d u k t thúc câu, ấ ế

được đ t   cu i câu tr n ặ ở ố ầ

thu t( đôi khi đậ ược đ t   ặ ở

cu i câu c u khi n)ố ầ ế

­ Ví d  : ụ Tôi đi h c.  ọ

­Là d u k t thúc câu đấ ế ược 

đ t   cu i câu nghi v n .ặ ở ố ấ

­ Ví d  : ụ B n làm bài toán  ạ

ch a? ư

­Là d u k t thúc câu, đấ ế ược đ tặ  

 cu i câu c u khi n ho c câu

c m thán .ả

­ Ví d  : ụ Hôm nay, tr i đ p  ờ ẹ

quá !

D u ngăn cách các b  ph n câu (đ t trong n i b  câu) – D u ph yấ ộ ậ ặ ộ ộ ấ ẩ

­ Là d u dùng đ  phân cách các b  ph n câu, đấ ể ộ ậ ược đ t trong n i b  câu . ặ ộ ộ

­ Ví d  : ụ Hôm nay, tôi đi h c  ọ  (d u ph y ngăn cách tr ng ng  v i nòng c t câu )ấ ẩ ạ ữ ớ ố

      L p 6C, l p 6D/ v a hát v a múa đ p quá ớ ớ ừ ừ ẹ  (d u ph y ngăn cách ch  ng  v i ấ ẩ ủ ữ ớ

ch  ng )ủ ữ

C/ T P LÀM VĂNẬ  

­ Văn t  c nh và văn t  ngả ả ả ười

       Dàn bài chung v  văn t  c nhề ả ả        Dàn bài chung v  văn t  ngề ả ười

1/Mở 

bài

Gi i thi u c nh đớ ệ ả ượ ảc t  : C nh gì ? ả Ở 

đâu ? Lý do ti p xúc v i c nh ?  nế ớ ả Ấ  

tượng chung ? 

Gi i   thi u   ngớ ệ ười   đ nh   t   :   T   ai   ?ị ả ả  

Ngườ ượ ải đ c t  có quan h  gì v i em ?ệ ớ  

n t ng chung ?

Ấ ượ 2/Thân 

bài

a. Bao quát : V  trí ? Chi u cao ho cị ề ặ  

di n tích ? Hệ ướng c a c nh ? C nhủ ả ả  

v t xung quanh ?ậ

b. T  chi ti t : (Tùy t ng c nh mà tả ế ừ ả ả 

cho phù h p)ợ

* T  bên ngoài vào (t  xa) : V  trí quanừ ừ ị  

sát ? Nh ng c nh n i b t ? T  ng ,ữ ả ổ ậ ừ ữ  

hình  nh g i t  ? ả ợ ả

* Đi vào bên trong (g n h n) : V  tríầ ơ ị  

quan sát ? Nh ng c nh n i b t ? Tữ ả ổ ậ ừ 

ng , hình  nh g i t  ? ữ ả ợ ả

* C nh chính ho c c nh quen thu cả ặ ả ộ  

mà em thường th y (r t g n) : C nhấ ấ ầ ả  

n i b t ? ổ ậ T  ng  hình  nh miêu t ừ ữ ả ả

a. Ngo i hình : Tu i tác ? T m vóc ?ạ ổ ầ   Dáng người ? Khuôn m t ? Mái tóc ?ặ  

M t ? Mũi ? Mi ng ? Làn da ? Trangắ ệ  

ph c ? (T  ng , hình  nh miêu t )ụ ừ ữ ả ả

b. T  chi ti t : (Tùy t ng ngả ế ừ ười mà tả  cho phù h p)ợ

*   Ngh   nghi p,   vi c   làm   (C nh   v tề ệ ệ ả ậ   làm   vi c   +   nh ng   đ ng   tác,   vi cệ ữ ộ ệ   làm ). N u là h c sinh, em bé : H c,ế ọ ọ  

ch i đùa, nói năng (T  ng , hình  nhơ ừ ữ ả   miêu t )ả

* S  thích, s  đam mê : C nh v t, thaoở ự ả ậ   tác, c  ch , hành đ ng (T  ng , hìnhử ỉ ộ ừ ữ  

nh miêu t )

*   Tính   tình:   Tình   yêu   thương   v iớ  

nh ng ngữ ười xung quanh : Bi u hi n ?ể ệ  

L i   nói   ?   C   ch ?   Hành   đ ng?   (Tờ ử ỉ ộ ừ 

ng , hình  nh miêu t )ữ ả ả 3/ K t ế

bài 

C m nghĩ chung sau khi ti p xúc; Tình ả ế

c m riêng ho c nguy n v ng c a b n ả ặ ệ ọ ủ ả

thân ?

Tình c m chung v  ngả ề ười em đã t  ? ả Yêu thích, t  hào, ự ước nguy n ? ệ

***********************

M T S  BÀI T P T  LU N THAM KH OỘ Ố Ậ Ự Ậ Ả

1. T  văn b n “B c th  c a th  lĩnh da đ ”, hãy vi t m t đo n văn t  5 đ n 7 câuừ ả ứ ư ủ ủ ỏ ế ộ ạ ừ ế

nêu nh ng vi c làm c a em đ  gi  gìn và b o v  thiên nhiên, môi trữ ệ ủ ể ữ ả ệ ường n i emơ   đang s ng. Trong đo n văn có s  d ng câu tr n thu t đ n, g ch chân dố ạ ử ụ ầ ậ ơ ạ ưới câu tr nầ   thu t đ n đã s  d ng.      ậ ơ ử ụ

G i ý:ợ  Đo n văn c n nêu đ c các ý sauạ ầ ượ

­ Hình  nh Bác H  vĩ đ i hi n lên trong bài th  v i nh ng ph m ch t cao đ p c aả ồ ạ ệ ơ ớ ữ ẩ ấ ẹ ủ  

m t v  lãnh t  vĩ đ i và m t ngộ ị ụ ạ ộ ười cha già luôn dành tình yêu thương v i nh ng c  chớ ữ ử ỉ  quan tâm đ n nh ng ngế ữ ười chi n s  ế ỹ

­ Dù cho bên ngoài tr i đã r t khuya nh ng Bác v n ch a ng  mà v n đ t l a sờ ấ ư ẫ ư ủ ẫ ố ử ưở  i

m cho nh ng ng i chi n s  Hành đ ng "nhón chân nh  nhàng" và "đi dém chăn t ng

người" c a Bác chính là hành đ ng gi n d  nh ng đ y  p tình yêu thủ ộ ả ị ư ầ ắ ương c a Bác. ủ

­ Bác là ng n l a  m áp dành cho dân t c, dành cho cách m ng và con đọ ử ấ ộ ạ ường gian  nan trước m t. ắ

­ Hình  nh Bác H  trong bài th  không nh ng là hình  nh c a 1 v  lãnh t  kính yêuả ồ ơ ữ ả ủ ị ụ  

mà còn là 1 người cha đ y  p tình thầ ắ ương dành cho các con c a mình.ủ  

2. Em hãy phân tích v  đ p và ph m ch t c a cây tre đẻ ẹ ẩ ấ ủ ược tác gi  th  hi n trongả ể ệ  

đo n văn dạ ưới đây b ng m t đo n văn t  5 đ n 7 câu. Trong đo n văn có s  d ngằ ộ ạ ừ ế ạ ử ụ   phép nhân hóa, g ch chân phép nhân hóa đạ ược d  d ng.ử ụ

“ Đ t n ấ ướ c Vi t Nam xanh muôn màu cây lá khác nhau. Cây nào cũng đ p,cây nào ệ ẹ   cũng quý, nh ng thân thu c nh t v n là tre n a. Tre Đ ng Nai,n a Vi t B c, tre ngút ư ộ ấ ẫ ứ ồ ứ ệ ắ   ngàn, lũy tre thân m t làng tôi  Đâu đâu cũng th y n a tre làm b n. Tre, n a, trúc, mai, ậ ấ ứ ạ ứ  

v u m y ch c lo i khác nhau, nh ng cùng m t m m non măng m c th ng. Vào đâu tre ầ ấ ụ ạ ư ộ ầ ọ ẳ   cũng s ng,   đâu tre cũng xanh t t. Dáng tre v ố ở ố ươ n m c m c, màu tre t ộ ạ ươ i nhũn nh n. R i ặ ồ   tre l n lên,c ng cáp,d o dai, v ng ch c. Tre trông thanh cao, gi n d , chí khí nh  ng ớ ứ ẻ ữ ắ ả ị ư ườ i.”

      (Cây tre Vi t Nam ­ Thép M i)ệ ớ

G i ý:ợ  Đo n văn c n nêu đạ ầ ược

 *V  đ p và ph m ch t cao quý c a cây tre:ẻ ẹ ẩ ấ ủ

 ­ S c s ng mãnh li t: vào đâu cây tre cũng s ng,   đâu cây tre cũng xanh t t; dáng ứ ố ệ ố ở ố tre vươn m c m c, màu tre tộ ạ ươi nhũn nh n.ặ

­ Ph m ch t cao quý : tre l n lên, c ng cáp, d o dai,v ng ch c, tre trông thanh cao, ẩ ấ ớ ứ ẻ ữ ắ

gi n d , chí khí nh  ngả ị ư ười

­ Thông qua bi n pháp ngh  thu t nhân hóa,  n d , s  d ng 1 lo t tính t   đo n văn ệ ệ ậ ẩ ụ ử ụ ạ ừ ạ miêu t  s c s ng mãnh li t, v  đ p đ n s , kh e kho n c a tre g n v i khí phách, ph m ả ứ ố ệ ẻ ẹ ơ ơ ỏ ắ ủ ắ ớ ẩ

ch t kiên cấ ường nh  ngư ười dân Vi t Nam.ệ

3. Vi t đo n văn ng n (t  6 đ n 8 câu) nêu c m nh n c a em v  hình  nh chú bé ế ạ ắ ừ ế ả ậ ủ ề ả

Lượm trong bài th  cùng tên c a nhà th  T  H u. Đo n văn có s  d ng ít nh t m tơ ủ ơ ố ữ ạ ử ụ ấ ộ   câu tr n thu t đ n có t  “là”, g ch chân dầ ậ ơ ừ ạ ưới câu tr n thu t đ n có t  “là” đóầ ậ ơ ừ

G i ý:ợ  Yêu c u nêu đ ầ ượ c:

­ Gi i thi u chung v  chú bé Lớ ệ ề ượm trong bài th  cùng tên c a T  H u: là chú béơ ủ ố ữ  

h n nhiên, tinh ngh ch, yêu đ i và r t say mê công tác kháng chi n.ồ ị ờ ấ ế

­ M t lo t t  láy “lo t cho t”, “xinh xinh” ''thoăn tho t”, “nghênh nghênh” c ng v iộ ạ ừ ắ ắ ắ ộ ớ  

đi p t  “cái” có giá tr  g i t  h t s c đ c s c. Nó có tác d ng t o nên b c chân dung nhệ ừ ị ợ ả ế ứ ặ ắ ụ ạ ứ ỏ 

nh n mà nhanh nh n, ho t bát r t đáng yêu c a ngắ ẹ ạ ấ ủ ười liên l c nh ạ ỏ

 ­ S  h n nhiên, ngây th  c a Lự ồ ơ ủ ượm còn được th  hi n qua ni m vui khi b n thânế ệ ề ả  

được làm liên l c. L i đ i tho i c a Lạ ờ ố ạ ủ ượm v i tác gi  đã giúp ta kh ng đ nh đớ ả ẳ ị ược Lượ  m

r t vui sấ ướng khi được tr  thành ngở ười chi n sĩ nh ,ế ỏ tham gia chi n đ u ch ng k  thùế ấ ố ẻ  

b o v  đ t nả ệ ấ ước là ni m vui c a th  h  tr  Vi t Nam.ề ủ ế ệ ẻ ệ

­ Cho dù Lượm đã hy sinh nh ng hình  nh c a chú bé giao liên dũng c m v n cònư ả ủ ả ẫ  

s ng mãi trong trái tim c a m i ngố ủ ỗ ười dân Vi t Nam ta.ệ

­ Suy nghĩ c a em v  nhân v t Lủ ề ậ ượm: khâm ph c, t  hào.ụ ự

4. Hãy t  l i quang c nh sân trả ạ ả ường em trong gi  ra ch i.ờ ơ

a­ M  bài ở

Gi i thi u gi  ra ch i: Th i gian, đ a đi m  ớ ệ ờ ơ ờ ị ể

b. Thân bài

* T  bao quátả

­ C nh sân trả ường lúc b t đ u ra ch i ( n ào, náo nhi t h n lên).ắ ầ ơ ồ ệ ẳ

­ Ho t đ ng vui ch i c a m i ngạ ộ ơ ủ ọ ười trong c nh (các trò ch i đả ơ ược bày ra th tậ   nhanh )

* T  chi ti t:ả ế

­ Ho t đ ng vui ch i c a t ng nhóm (trai: đá c u, rạ ộ ơ ủ ừ ầ ượt b t,   n : nh y dây,ắ ữ ả   chuy n banh  )ề

­ Đâu đó vài nhóm không thích ch i đùa ng i ôn bài, h i nhau bài tính khó v a h c.ơ ồ ỏ ừ ọ

­ Âm thanh (h n đ n, đ y ti ng cỗ ộ ầ ế ười đùa, la hét, cãi v   )ả

­ Không khí (nh n nh p, sôi n i  )ộ ị ổ

* C nh sân trả ường sau gi  ch i:ờ ơ

V ng l ng, lác đác vài chú chim sà xu ng sân trắ ặ ố ường nh t m y m u bánh v n.ặ ấ ẩ ụ

c. K t bài: ế  Nêu ích l i c a gi  ch iợ ủ ờ ơ

­ Gi i t a n i m t nh c.ả ỏ ỗ ệ ọ

­ Tho i mái, ti p thu bài h c t t h n.ả ế ọ ố ơ

5. D a vào văn b n Cô Tô – tác gi  Nguy n Tuân, em hãy vi t bài văn t  c nh bìnhự ả ả ễ ế ả ả   minh trên quê hương em

a. M  bài: ở  HS bi t cách gi i thi u đ i tế ớ ệ ố ượng miêu t  hay/ t o  n tả ạ ấ ượng/ có s  sángự  

t oạ

­ Gi i thi u c nh bình minh trên quê hớ ệ ả ương em

b. Thân bài: t  khái quát đ n c  thả ế ụ ể

­ T  bao quát c nh bình minh trên quê hả ả ương em (M t tr i nh  th  nào? ặ ờ ư ế Con ngườ  i

nh  th  nào? C nh v t ra sao?)ư ế ả ậ