Tổ chức ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung là hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế của công ty về quy mô sản xuất, trình độ quản lý, trình độ kế toán viên Đội ngũ nhân viên
Trang 1MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY TNHH MỘT
THÀNH VIÊN MÁY KÉO VÀ MÁY NÔNG NGHIỆP
3.1 Đánh giá khái quát về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH một thành viên Máy kéo & Máy nông nghiệp
3.1.1 Ưu điểm.
Công ty TNHH một thành viên máy kéo và máy nông nghiệp với hoạt động chủ yếu là sản xuất các loại máy móc phục vụ cho nông nghiệp Do nhận thức
rõ vai trò của thông tin kế toán trong nền kinh tế thị trường , đặc biệt các thông tin liên quan đến phần hành chí phí sản xuất và tính giá thành nên lãnh đạo công ty đã không ngừng quan tâm đến việc hoàn thiện công tác kế toán nói chung và phần hành chi phí, giá thành nói riêng Bộ máy kế toán được tổ chức tập trung, quản lý đến tận phân xưởng Bộ phận nhân viên thống kê tại các phân xưởng có liên hệ mật thiết với phòng kế toán và hộ trợ rất nhiều trong việc theo dõi chi tiết tại phân xưởng Doanh nghiệp đã sớm ứng dụng công nghệ thông tin trong các phòng ban, đặc biệt là phòng kế toán Hệ thống máy vi tính đã được đưa vào sử dụng cho công tác kế toán từ rất sớm Hệ thống này gồm máy tính tại các phân xưởng và ở phòng kế toán, mỗi nhân viên đều có một máy tính Tất cả các máy tính đều được nối mạng nội bộ và mạng internet Hiện nay, việc tổ chức công tác kế toán chi phí và giá thành của nhà máy tuân thủ theo đúng những quy định của chế độ kế toán tài chính đối với doanh nghiệp cũng như các quy định của Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp – Bộ Công nghiệp Tổ chức hệ thống chứng từ, tài khoản ,sổ sách khá đầy đủ và phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh tại Công ty Hệ thống tài khoản đã mở chi tiết cho phép theo dõi đến từng phân xưởng, sản phẩm
ví dụ như TK 622 - Chi phí NC TT - Phân xưởng đúc - sản phẩm MK 12CV Hệ thống sổ chi tiết cũng được lập chi tiết theo từng phân xưởng và sản phẩm Các chứng từ đều được lập và luân chuyển, được sắp xếp khoa học, được bảo quản và lưu trữ theo đúng quy định tạo được sự kết nối các
Trang 2phần hành kế toán Tổ chức ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung là hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế của công ty về quy mô sản xuất, trình độ quản lý, trình độ kế toán viên
Đội ngũ nhân viên kế toán phần hành chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đều nhiệt tình, năng động và được đào tạo bài bản, có chuyên môn vững vàng, thường xuyên được cập nhật các quy định, chế độ mới được ban hành về quá trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm điều này đã giúp công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm ở công ty thực hiện khá tốt và đáp ứng được yêu cầu quản lý chi phí sản xuất tại đơn vị
Hiện công ty đang tiến hành tập hợp chi phí sản xuất theo từng tháng và tính giá thành cho từng sản phẩm Với cách tổ chức kế toán như vậy cho phép công ty có thể so sánh giá thành giữa các tháng của từng sản phẩm, để có thể nhận thấy những biến động bất thường nếu có Từ đó kế toán cần xác định những nguyên nhân để có những điều chỉnh kịp thời nếu như cần thiết
Nhìn chung công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH một thành viên máy kéo và máy nông nghiệp là hợp lý và phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà máy
Chi phí sản xuất được tập hợp trên ba khoản mục chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung tạo điều kiện cho kế toán có thể phân định, theo dõi và đối chiếu số liệu về chi phí phát sinh một cách thuận tiện, chính xác và kịp thời
- Với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Phương pháp quản lý chi phí nguyên vật liệu trực tiếp khá chặt chẽ và hợp lý.Các sản phẩm đều có định mức
về vật tư và việc xuất nguyên vật liệu đều căn cứ vào định mức, kế hoạch sản xuất Như vậy sẽ giúp nhà máy tiết kiệm vật tư, tạo hiệu quả trong quá trình sản xuất Đồng thời các phiếu xuất kho được lập cho các phân xưởng và chi tiết cho từng sản phẩm điều đó đã giúp việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu được
dễ dàng và chính xác hơn Từ đó dễ dàng xác định chi phí nguyên vật liệu trực tiếp trong giá thành sản phẩm
- Với chi phí nhân công trực tiếp: Hiện công ty đang thực hiện việc trả
lương theo sản phẩm đối với công nhân sản xuất điều này là rất hợp lý, tạo
Trang 3động lực cho công nhân cố gắng nâng cao hiệu quả năng suất lao động của mình Vì công nhân sản xuất càng nhiều chi tiết, sản phẩm đáp ứng yêu cầu về chất lượng chắc chắn tiền lương sẽ cao Bên cạnh đó, công ty có xây dựng các bảng định mức tiền lương đối với các sản phẩm khác nhau Các bảng định mức tiền lương rất rõ ràng, cụ thể cho từng chi tiết sản phẩm tạo điều kiện thuận lợi trong việc tính ra tiền lương cho công nhân sản xuất vào cuối tháng Từ đó giúp cho kế toán chi phí sản xuất có thể tập hợp chi phí nhân công một cách nhanh chóng chính xác
- Với chi phí sản xuất chung: Công ty tiến hành tập hợp chi phí sản xuất chung theo đúng quy định của chế độ Chi phí sản xuất chung được tập hợp trên bảy khoản mục: chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí NVL phục vụ sản xuất chung tại các phân xưởng, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, Chi phí sản sửa chữa TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền Với việc phân chia theo các khoản mục chi phí như vậy giúp kế toán chi phí sản xuất dễ dàng trong quá trình tập hợp chi phí cũng như là ghi chép vào sổ sách kế toán
3.1.2 Nhược điểm.
Bên cạnh những ưu điểm đạt được như trên thì việc tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty vẫn còn
một số những nhược điểm sau:
Thứ nhất , do nhà máy áp dụng phần mềm kế toán của Tổng công ty Máy
động lực và Máy nông nghiệp nên chưa thực sự đáp ứng hết yêu cầu của công tác tổ chức kế toán tại đơn vị Đặc biệt đối với phần hành chi phí và giá thành hầu như phần mềm không hỗ trợ được nhiều Việc tập hợp chi phí và tính giá thành đều thông qua excel Còn đối với các phần hành khác phần mềm kế toán chỉ hỗ trợ trong việc cập nhật các chứng từ phát sinh trong khi việc lập các sổ sách, báo cáo kế toán vẫn phải thực hiện thông qua excel Chính vì vậy sẽ mất thời gian cho kế toán viên trong quá trình tập hợp số liệu để lập các báo cáo Thứ hai, hiện nay công ty đang áp dụng việc ghi sổ theo hình thức nhật ký chung nhưng việc ghi sổ nhật ký thay vì ghi theo từng nghiệp vụ phát sinh kế toán
đã tổng hợp số liệu để ghi một lần trong sổ vào cuối kỳ Mỗi tài khoản sẽ được tập
Trang 4hợp riêng trên một trang sổ nhật ký chung Như vậy sẽ không đảm bảo ý nghĩa của
sổ nhật ký chung là phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo từng thời điểm cụ thể Đặc biệt đối với việc theo dõi chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, với việc ghi sổ NKC như hiện nay sổ sẽ không theo dõi chi tiết được số lượng bao nhiêu nguyên vật liệu xuất cho phân xưởng nào trong một ngày cụ thể Như vậy mẫu sổ NKC đều không giống với quy định của chế độ
Thứ ba, hiện nay công ty đang áp dụng phương pháp giá hạch toán để theo dõi nguyên vật liệu xuất kho Phương pháp này tuy đơn giản, thuận tiện với một đơn vị
có khối lượng xuất kho thường xuyên như công ty Tuy nhiên giá hạch toán đã được quy định từ lâu không thay đổi theo xu hướng thị trường nên trị giá NVL xuất kho sẽ không được phản ánh đúng mặc dù có thực hiện điểu chỉnh vào cuối tháng theo hệ số giá
Thứ tư, hiện công ty đang tiến hành trích khâu hao tài sản cố định theo quy định riêng đó là đầu mỗi niên độ công ty đăng ký với cục quản lý vốn
về mức khấu hao cho cả năm, sau đó phân bổ cho 12 tháng Như vậy, số khấu hao sẽ không chính xác Vì các TSCĐ mới mua trong năm sẽ không được trích khấu hao cũng như những TSCĐ thanh lý nhượng bán vẫn tiến hành trích khấu hao Mặt khác, đơn vị không tiến hành trích trước chi phí sửa chữa lớn TSCĐ vào chi phí sản xuất do vậy vào các kỳ có phát sinh sửa chữa lớn TSCĐ chi phí sẽ cao hơn do phải gánh chịu toàn bộ chi phí sửa chữa lớn TSCĐ so với các kỳ khác
Thứ năm, hiện công ty đang tính giá thành sản phẩm theo phương pháp đơn giản Phương pháp này không phản ánh chính xác giá thành đơn vị sản phẩm
do các sản phẩm của công ty được thực hiện qua nhiều giai đoạn, qua nhiều phân xưởng nhưng đơn vị không xác định được giá trị sản phẩm dở dang tại từng phân xưởng Từ đó không thể xác định chính xác giá thành đơn vị sản phẩm cũng như không thể xác định được giá thành đơn vị của bán thành phẩm Gây khó khăn trong việc xác định giá bán của các sản phẩm và các chi tiết Đồng thời thông tin kế toán cung cấp chưa thực sự hữu ích trong quá trình ra quyết định của ban giám đốc
Thứ sáu, với quy mô sản xuất tương đối lớn như Công ty thì kế toán quản trị
Trang 5có vai trò rất lớn.Kế toán quản trị là một lĩnh vực kế toán quan trọng không kém so với kế toán tài chính trong quá trình đưa ra thông tin tài chính Các báo cáo kế toán quản trị giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp có thể hiểu rõ được tình hình tài chính thực sự của công ty mình để đưa ra các quyết định phù hợp Trong kế toán quản trị thì kế toán quản trị chi phí là một trong những phần quan trọng nhất Kế toán quản trị chi phí nhằm cung cấp các thông tin về chi phí, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch, kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra các quyết định trong nội bộ tổ chức Tuy nhiên, hiện nay kế toán quản trị ở công ty vẫn chưa được chú trọng, công tác lập báo cáo kế toán hàng quý chỉ là những báo cáo tài chính thông thường theo quy định của chế độ kế toán Công ty không tiến hành lập các báo cáo kế toán quản trị đồng thời việc phân loại việc phân loại chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm chỉ dừng lại ở việc phân chia chi phí thành các khoản mục chi phí trong kế toán tài chính để phục vụ công tác tổng hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
3.2 Sự cần thiết hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH một thành viên máy kéo và máy nông nghiệp.
Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một công việc rất quan trọng, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp nói chung cũng như công tác kế toán nói riêng Thông tin đưa ra từ hoạt động kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành là một trong những thông tin chính xác định giá vốn hàng bán từ đó xác định được kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Công tác này càng được thực hiện một cách khoa học và chính xác thì kết quả hoạt động kinh càng chính xác Điều đó giúp cho các nhà quản lý có được những thông tin đầy đủ và chính xác về hoạt động sản xuất kinh doanh của mình Ngoài ra kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm còn
là một công cụ hữu hiệu để đưa ra được các biện pháp tiết kiệm chi phí,
hạ giá thành sản phẩm, đem lại hiệu quả hoạt động ngày càng cao cho doanh nghiệp Vì vậy rất cần thiết để được cung cấp các thông tin chính xác để các nhà quản lý quyết định những biện pháp tiết kiệm hợp lý Vì vậy việc hoàn thiện công tác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là rất
Trang 6cần thiết Việc hoàn thiện công tác chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giúp cho công tác kế toán được thuận lợi hơn, việc hạch toán chi phí sản xuất
và tính giá thành sản phẩm được thực hiện chính xác và dễ dàng hơn nhằm giảm nhẹ công việc của các kế toán phụ trách hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
Mặt khác việc hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm còn giúp cho đơn vị khắc phục được các điểm còn hạn chế trong công tác kế toán của đơn vị, giúp cho việc tính giá thành được thực hiện đầy đủ và chính xác Khi đó sẽ đảm bảo cung cấp các thông tin quan trọng và hữu ích cho nhà quản lý đưa ra được các quyết định phù hợp giúp thúc đẩy tình hình sản xuất kinh doanh của đơn vị
3.3 Các yêu cầu, nguyên tắc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
3.3.1 Các yêu cầu.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một công việc vô cùng quan trọng Vì vậy, việc hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành luôn phải được quan tâm để đảm bảo các thông tin cung cấp cho nhà quản lý là chính xác và kịp thời Để hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành phải được đảm bảo yêu cầu cung cấp thông tin một cách đầy đủ, kịp thời và chính xác Do đó, để hoàn thiện cần đáp ứng những yêu cầu sau:
- Các chứng từ liên quan đến phần hành chi phí sản xuất và tính giá thành phải phản ánh đúng,chính xác những khoản chi phí thực tế phát sinh, được lập theo đúng quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán Việc luân chuyển chứng
từ phải nhanh chóng, hợp lý, kịp thời đảm bảo cho kế toán có thể phản ánh chính xác các nghiệp vụ kinh tế phát sinh và đảm bảo tính pháp lý
- Để hoàn thiện cũng cần phải có trang thiết bị, cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại , phù hợp với những giải pháp đưa ra để đảm bảo khắc phục được những hạn chế trong công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành ở từng đơn vị
Trang 7- Một yếu tố quan trọng nữa cũng cần phải đáp ứng đó là công ty phải xây dựng được môi trường làm việc chuyên nghiệp, năng động sáng tạo, thường xuyên có những khoá đào tạo ngắn nhằm giúp đội ngũ nhân viên
kế toán tích lũy kinh nghiệm và nâng cao trình độ chuyên môn, cập nhật
kịp thời những thay đổi trong chế độ kế toán
3.3.2 Những nguyên tắc
Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tình hình sản xuất kinh doanh của các đơn vị sản xuất nói chung và Công ty TNHH một thành viên máy kéo và máy nông nghiệp nói riêng Chi phí sản xuất là các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất và là nhân
tố quyết định tới lợi nhuận của hoạt động kinh doanh do vậy hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp nắm bắt được tình hình sử dụng chi phí của đơn vị và từ đó có các quyết định điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh Để hoàn thiện kế toán chi phí và tính giá thành phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm cần phải trên cơ sở tôn trọng và tuân theo các nguyên tắc, chuẩn mực kế toán và những văn bản chế độ mà Nhà nước đã ban hành về công tác kế toán Vì kế toán không những chỉ là công cụ quản lý của mỗi Công ty mà còn là công cụ quản lý hữu hiệu của Nhà nước Hiện nay bộ tài chính đã ban hành quyết định số 15, quy định thống nhất về chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế khác nhau Chính vì vậy, công tác sửa chữa, hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá sản phẩm phải được thực hiện trên cơ sở quy định này cùng các chuẩn mực, nguyên tắc của Nhà nước Ngoài ra, trong quá trình hoàn thiện phải tham khảo các thông lệ quốc tế, Chuẩn mực kế toán quốc tế
để có hướng hoàn thiện tối ưu nhất
Các biện pháp hoàn thiện cũng cần đảm bảo công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải cung cấp thông tin một cách chính xác, đầy đủ và kịp thời, nhằm mục đích phục vụ cho các nhà quản lý của công ty trong
Trang 8việc điều hành và đưa ra các quyết định về mọi mặt hoạt động của công ty Đồng thời cần đảm bảo những số liệu thu được từ công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành phải là những thông tin chính xác đáng tin cậy làm cơ sở lập các báo cáo tài chính của công ty
Việc biện pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty phải vừa đảm bảo sự tin cậy, trung thực và đúng đắn của số liệu nhưng phải trên cơ sở hiệu quả của bộ máy kế toán Hoàn thiện trên cơ sở làm cho bộ máy kế toán tinh giảm gọn nhẹ, trách nhiệm làm việc cao hơn, năng lực hoạt động có hiệu quả hơn
Đặc biệt việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải đảm bảo tính khả thi có thể thực hiện được, tức là phải phù hợp với đặc điểm
tổ chức, quy mô, trình độ, năng lực đội ngũ kế toán, tình trạng trang thiết bị máy móc của Công ty TNHH một thành viên máy kéo và máy nông nghiệ vào thời điểm hiện tại Có như vậy, các biện pháp hoàn thiện mới có cơ sở để thực hiện được, có hiệu quả trong thực tiễn, đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho công ty
Trong quá trình hoàn thiện phải đạt ra các mục tiêu cụ thể để sau khi hoàn thiện có thể đáp ứng tốt các yêu cầu quản lý doanh nghiệp, giúp cung cấp thông tin cần thiết và phù hợp cho Ban giám đốc đưa ra các quyết định chính xác Việc hoàn thiện phải được thực hiện trên cả hai mặt là nội dung và phương pháp hạch toán sao cho nội dung hoàn thiện dễ hiểu, dễ vận dụng và tạo điều kiện ứng dụng được công nghệ thông tin vào công tác kế toán
Trong quá trình hoàn thiện phải so sánh giữa lợi ích thu được sau khi hoàn thiện và chi phí bỏ ra để hoàn thiện từ đó tạo ra hiệu quả cao nhất trong quá trình thực hiện
3.3 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty
3.3.1 Hoàn thiện về hình thức kế toán
Trang 9Hiện công ty đang áp dụng một phần mềm kế toán của Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp nhưng thực sự chưa phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị Để cập nhập thông tin được nhanh chóng, kịp thời và chính xác, đồng thời giảm bớt khối lượng công việc cho nhân viên
kế toán, Công ty nên lắp đặt phần mềm kế toán Hiện nay trên thị trường có rất nhiều phần mềm kế toán để công ty có thể lựa chọn như: Fast Acounting, Effect, Misa…Hoặc công ty có thể thuê các đơn vị chuyên thiết kế phần mềm
kế toán nghiên cứu và xây dựng một phần mềm phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất của nhà máy
Mặt khác, công ty đang áp dụng hình thức NKC để tổ chức công tác kế toán Hình thức này khá phù hợp với công ty, tuy nhiên mẫu sổ NKC không giống với chế độ quy định Vì thế công tác kế toán chưa thực sự hiệu quả Xuất phát từ thực tế đó em xin đề xuất công ty nên thay đổi cách tổ chức sổ NKC phù hợp với quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Theo đó sổ NKC sẽ được mở để ghi chép các nghiệp vụ phát sinh theo trình tự thời gian đồng thời phản ánh quan hệ đối ứng tài khoản
Bảng 3-1:
Mẫu sổ NKC theo quyết định 15/2006-QĐ-BTC
Trang 10Đơn vị: ….
Địa chỉ: …
Mẫu số S03a-DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20 tháng 03 năm 2006 của Bộ trưởng BTC)
SỔ NHẬT KÝ CHUNG Tháng…năm….
Đơn vị tính:…
Sổ trang trước chuyển sang
STT dòng
Số hiệu tài khoản
Số phát sinh
Cộng chuyển trang sau
Ngày tháng
ghi sổ
Chứng từ
Diển giải
Đã ghi
sổ cái
3.3.2 Hoàn thiện kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
Hiện nay công ty đang xác định giá trị nguyên vật liệu xuất kho theo phương pháp giá hạch toán Tuy phương pháp này đơn giản, thuận tiện nhưng giá trị NVL xuất kho không được phản ánh chính xác Do giá hạch toán được công ty quy định cho cả năm và chỉ được thay đổi khi bắt đầu niên độ mới Nên giá trị xuất kho sau khi được điều chỉnh theo hệ số giá cũng chỉ mang tính tương đối Mặt khác hệ số giá chỉ tính được sau khi có đầy đủ thông tin nhập xuất của tháng hiện thời nên công việc sẽ bị dồn vào cuối tháng Do đó, để việc hạch toán chi phí nguyên, vật liệu được chính xác,kịp thời doanh nghiệp nên xem xét và sửa đổi lại phương pháp tính giá xuất kho của nguyên, vật liệu Doanh nghiệp nên áp dụng giá bình quân sau mỗi lần nhập vì phương pháp này tương đối chính xác do phạm vi bình quân là nhỏ nhất, phương pháp này có nhược điểm là phải tính toán nhiều Tuy nhiên hiện công ty đang sử dụng phần mềm kế toán có cho phép cập nhập số nguyên vật liệu xuất ra hàng ngày nên công việc tính toán sẽ được phần mềm tự động thực hiện theo chương trình khi